Commissie FED verslag 16-12-2021

32

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen,

FED

Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Raadscommissieverslag, 16 december 2021

investeringsbesluit van het AEB is langs het college en langs de raad geweest voor wensen en bedenkingen. Raad en college hebben toen besloten die keuze van het AEB te respecteren en zij hebben geen bezwaar aangetekend tegen de investering. De heer Kreuger en de wethouder blijven daarover van mening verschillen. De heer KREUGER hoort dat de investering en de operatie twee verschillende dingen zijn. Hij heeft begrepen dat de operatie door kan als gevolg van de gedane investeringen waarbij de gemeente een bedrag moet overmaken dat overeenkomt met het investeringsbedrag voor de nascheider als voor de biomassacentrale. Daar ziet hij helemaal geen onderscheid. Wethouder VAN DOORNINCK legt het verschil uit tussen een positieve businesscase op een zelfstandig traject zoals de biomassacentrale en de operationele kosten die een bedrijf moet maken en met name die kosten die voortkomen uit het stilleggen van een aantal lijnen. Dat is uiteindelijk waarvoor de raad een krediet heeft gegeven. Dat is iets wezenlijks anders dan een investering. De heer KREUGER vindt dan dat het bedrijf zijn geld ook anders had kunnen gebruiken. Hij is benieuwd wanneer de subsidie officieel binnen was. Wethouder VAN DOORNINCK weet niet precies wanneer die SDE+-subsidie is binnengehaald. De besluitvorming was vrij snel en dat was om ervoor te zorgen dat die subsidie van 183 miljoen euro veilig werd gesteld.

Het gaat om een subsidieaanvraag van het AEB. Waar het college over ging, dat was of het bedenkingen had tegen dit investeringsbesluit voor het resterende bedrag dat het AEB er zelf bij moest leggen. De heer VAN LAMMEREN stelt dat er nu een biomassacentrale bij het AEB staat. Hij hoort graag van de wethouder of die biomassacentrale nu gebouwd had moeten zijn of niet met alle kennis van nu. Wethouder VAN DOORNINCK heeft op allerlei filosofische manieren al over deze centrale gesproken. Als de centrale van Amsterdam was geweest - en dat is dus heel iets anders dan wanneer de centrale van het AEB is - dan weet de wethouder niet of dit de weg was die Amsterdam zou hebben gekozen. Maar als er een biomassacentrale staat met de voorwaarden van deze, dan is dat de slechtste niet. De heer VAN LAMMEREN wil het zo nog even hebben over de verkoop aan een Chinees bedrijf, maar de wethouder heeft bij de verhoren gezegd dat ze de biomassacentrale formeel had kunnen tegenhouden maar dat ze het gevoel had dat dat niet zo was. Wethouder VAN DOORNINCK had bedenkingen kunnen inbrengen. De raad had bedenkingen kunnen inbrengen tegen het feit dat het AEB die investering zou doen. Die rol heeft een aandeelhouder. Ze had inderdaad het idee dat het zo ver was. De subsidie was al toegekend en die zou gaan verlopen aan het einde van het jaar. Het AEB had er dus haast mee.

Haar voorganger had er geen bezwaar tegen. Het leek in het kader van bestendig bestuur en richting de deelneming op dat moment niet goed meer mogelijk om het hele proces te torpederen. Die afweging heeft het college gemaakt en die afweging heeft ook de raad gemaakt. Wellicht had het AEB ergens anders geld vandaan gehaald als de gemeente dat niet had gedaan maar dat is nu wel heel hypothetisch. De heer VAN LAMMEREN concludeert dat bij elke verkiezing partijen roepen dat alles anders moet maar als ze eenmaal zijn verkozen, dan zeggen ze dat het allemaal niet anders kan. Wethouder VAN DOORNINCK vervolgt over de contracten van de biomassa dat een Rotterdams bedrijf, de Chinezen zoals de heer Van Lammeren ze noemt, de contracten voor het snoeihout onmiddellijk zal verscheuren. In theorie kan dat.

33

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen,

FED

Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Raadscommissieverslag, 16 december 2021

Bedrijfseconomisch is het niet te verwachten. Die SDE+subsidie is gebaseerd op snoeihout dus het bedrijf zou die subsidie onmiddellijk verliezen en ook de ketels moeten dan worden aangepast. Dat maakt die optie wel heel onwaarschijnlijk. De heer KREUGER hoort wethouder Van Doorninck verwijzen naar haar voorganger, de heer Choho. Die heeft niets te maken met de biomassacentrale. Die heeft het besluit niet genomen en die heeft ook niets getekend. Wethouder VAN DOORNINCK heeft alleen een beeld geschetst van de periode voor de besluitvorming. Het besluit zelf heeft zij genomen. De heer KREUGER weet dat een van de ambtenaren wist van de positie van het AEB in september 2018. De wethouder zegt dat zij dat op dat moment niet wist. Dat was informatie die wel bij de wethouder had moeten liggen. Hij is benieuwd of de wethouder dat ook vindt. Wethouder VAN DOORNINCK weet dat de financiële problemen bij het AEB pas expliciet werden aan het eind van 2018. Op dat moment is ook de raad daarover geïnformeerd. Als wethouder Duurzaamheid was zijn geïnformeerd over het verscherpt toezicht en de problemen rond de scheidingsinstallatie. Daarover heeft ze gesprekken gevoerd met het AEB . Het is de aandeelhouder die moet instemmen met investeringen. Tweede termijn: Mevrouw NADIF is blij met de toelichting op de aanbevelingen. GroenLinks komt alsnog met een motie ter versterking van de aanbevelingen.

Ze mist nog het evalueren van de raadsenquête. Het lijkt haar goed ook hiervoor met een motie te komen om bijvoorbeeld te kijken hoe dit goed kan worden uitgevoerd. De heer BOUTKAN bedankt het college voor de beantwoording. De aanloop naar het go-besluit is hem nog niet helemaal helder geworden. Hij zoekt ook nog naar een manier om het toekomstige deelnemingenbeleid zo goed mogelijk in te vullen. Allemaal nog stof tot nadenken. De heer KREUGER kondigt aan dat hij voor de raad een interpellatie aanvraagt want hij wil de hele periode van de bouw van de biomassacentrale, de nascheidingsinstallatie en het moment dat een ambtenaar gewag maakt van problemen bij het AEB nalopen. Mevrouw NADIF ziet echt een obsessie bij JA21 voor de wethouder. Er is ook een wethouder Deelnemingen. Het heeft er nu de schijn van dat dit allemaal een campagneinzet is. Het ligt echt niet alleen bij de wethouder Duurzaamheid maar de heer Kreuger heeft het nooit over het hele college. De heer KREUGER stelt dat GroenLinks een biomassacentrale heeft gebouwd. Deze wethouder heeft een biomassacentrale gebouwd. Mevrouw NADIF weet dat dit besluit vanuit Deelnemingen is genomen. GroenLinks heeft met de keuze ingestemd maar niet per se met de biomassacentrale. Die keuze lag niet bij de gemeente; die keuze lag bij het AEB. Ze hoort insinuaties dat het geld vanuit de gemeente is gekomen maar dat is ook niet correct.

Dat lag allemaal bij het AEB. Het zou de heer Kreuger sieren als hij dat weet te scheiden. De heer KREUGER constateert dat er nu weer een rookgordijn wordt opgetrokken. De wethouder heeft zelf ook aangegeven dat ze het formeel had kunnen tegenhouden. En ja, het is een GroenLinkswethouder. De ambtenaar die aangeeft dat hij, dat de gemeente in september op de hoogte was van de positie van het AEB, daarbij hoort de heer Kreuger graag of de wethouder

34

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen,

FED

Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Raadscommissieverslag, 16 december 2021

Financiën daarvan op de hoogte was. De heer VINK wacht nog op een reflectie op het verkoopbedrag dat volgens hem veel hoger zou zijn geweest als ten tijde van de privatisering van de AVR ook het AEB was geprivatiseerd. Dat geldt ook voor de financiering van het AEB en de rentepercentages die het AEB moest betalen. Als laatste hoort hij graag hoe de gemeente zonder op de stoel van een directie te gaan zitten, een deelneming toch goed kan aansturen. Wethouder VAN DOORNINCK heeft niet echt een vraag gehoord maar het valt haar wel op dat de heer Kreuger elke keer weer hetzelfde debat wil voeren. Het besluit van het college om geen bedenkingen te uiten tegen de investering van het AEB in de biomassacentrale heeft de wethouder al veel vaker toegelicht: een lastige keuze maar daartoe is uiteindelijk besloten – ook door de raad. Daarover is nooit anders gecommuniceerd. Wethouder EVERHARDT benadrukt dat de raad nooit bewust of onbewust onvolledig is geïnformeerd. Het besluit voor die biomassacentrale was een zelfstandige businesscase. Toen werd afgezien van de dividenduitkering is dat direct met de raad gedeeld op 6 december. Keuzes in het verleden hebben een eigen context. Dus ook de marktomstandigheden van dat moment hebben daarbij een rol gespeeld. Hij gaat geen uitspraak doen over als, dan-vraagstellingen.

Er is nu een proces doorlopen waarbij de markt is uitgedaagd om een bepaald bedrag neer te leggen. De uitkomst is helder. Als het over de financiering gaat, dan weet de raad hoe zaken vanuit de treasury worden gefinancierd. Op tijdstip X had het AEB een financieringsvraagstuk. In de loop der jaren zijn rentevoeten gedaald. Maar toen is er een serieus bedrag geleend. Dat is een lening geworden richting het AEB met een bepaald rentepercentage. Het is aan het AEB om dat te accepteren of het elders te proberen. Gegeven de verzelfstandiging heeft de gemeente ook te maken met marktcontinuïteit. Dan blijft de rentevoet staan anders dreigt er staatsteun. Maar het klopt dat het om concernfinanciering gaat. Een deelneming aansturen vergt rolvastheid en is gebaseerd op het wettelijk kader dat eromheen staat. De directie stuurt een bedrijf aan. Bij de verantwoordelijkheid van de gemeente hoort een goede voorbereiding, een proactieve houding, een escalatiemodel, een goede informatiepositie om zo de rol als aandeelhouder in de AvA in te vullen. Zo leest hij de aanbevelingen van de Enquêtecommissie. De heer KREUGER krijgt helemaal geen antwoord op zijn vragen. Was de wethouder Financiën op de hoogte van de situatie bij het AEB in september 2018? Wethouder EVERHARDT heeft aangegeven dat het direct met de raad is gedeeld op 6 december toen bekend werd dat er geen dividenduitkering zou komen.

Het signaal ging over het dividend en toen dat signaal helder was, is dat met de raad gedeeld. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en dat de voordracht gereed is voor een lange behandeling in de raad. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit deze vergadering klokslag 22.30 uur.

35