College van B&W Voordracht Beleidsvoorstel nieuwe woonruimteverdeling.pdf

Nummer

VN2021-001450

Directie

Wonen

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 02 februari 2021

Portefeuille

Bouwen en Wonen (25)

Agendapunt

B4

Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

Onderwerp

Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling "Een sociale huurwoning zoeken verandert".

Het college van burgemeester en wethouders besluit

1. In te stemmen met het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling ”Een sociale huurwoning zoeken verandert”. Het beleidsvoorstel is een compromis tussen vijftien gemeenten uit de regio en veertien woningcorporaties, en biedt een nieuwe puntenopbouw in de volgorde bij de toewijzing van sociale huurwoningen, gebaseerd op wachten, zoeken en omstandigheden. 2. In te stemmen met de raadsvoordracht en het beleidsvoorstel ”Een sociale huurwoning zoeken verandert” ter vaststelling aan te bieden aan de gemeenteraad. 3. In te stemmen met de Nota van Beantwoording bij het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling en de insprekers de Nota van Beantwoording toe te sturen. De inspraak heeft geleid tot enkele wijzigingen in de systematiek van zoek- en situatiepunten, de sanctie op het weigeren van een woning is versoepeld, er worden meer eisen gesteld aan de kwaliteit van de woningadvertenties en het uitnodigingsbeleid voor bezichtiging van een woning door corporaties. Kernboodschap

Sinds 2018 werken gemeenten en corporaties in de RAP-regio aan een nieuwe woonruimteverdeling. Aanleiding is dat de huidige werkwijze met inschrijfduur, urgentie en loten, niet past bij de grote schaarste. Na brede participatie in 2019, is het beleidsvoorstel op hoofdlijnen in april 2020 vastgesteld. Na consultatie van de gemeenteraden is het aangepaste beleidsvoorstel voor inspraak vrijgegeven. Doel is om meer ruimte te bieden aan woningzoekenden met een dringende verhuiswens ten opzichte van huishoudens met een kwalitatieve verhuiswens. Daarom gaan naast wachten (inschrijfduur) ook zoeken en woonomstandigheden een rol spelen bij toewijzing. Na vaststelling van het beleidsvoorstel kan per 1 mei 2022 met de nieuwe werkwijze worden gestart. Bestuurlijke achtergrond

Het voorstel is voorbereid in overleg tussen de gemeente Amsterdam, de overige veertien regiogemeenten en veertien woningcorporaties in de regio, aangesloten bij het Platform Woningcorporaties Noordvleugel Randstad (PWNR). Dit is gebeurd via de gremia van het Bestuurlijk Team Woonruimteverdeling (BT) en het Bestuurlijk Overleg RAP-regio (BORAP regio). Elke gemeente had daarbij de verantwoordelijkheid om de besluitvorming in de eigen gemeente voor te bereiden. In Amsterdam heeft voorbereiding plaatsgevonden via: • raadsconsultatie van het nieuwe beleidsvoorstel, voorjaar 2020; • raadsbrief, juni 2019 (toelichten voortgang); • Commissie Wonen en Bouwen, najaar 2018 (bespreken proces en dillema’s). Bestuurlijke prioriteit

Gegenereerd: v1.20

1

Portefeuille

Bouwen en Wonen (25)

Agendapunt B4

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 02 februari 2021

1. Coalitieakkoord GroenLinks/D66/PvdA/SP, mei 2018 ”Samen met corporaties verkennen we de mogelijkheden voor een rechtvaardiger toewijzingssystematiek, waarbij doorstroming wordt gestimuleerd en woonwensen van de woningzoekenden beter aansluiten op de woning.” Wettelijke grondslag

Gemeentewet: artikel 160, eerste lid, onder b: Het college is in ieder geval bevoegd: b. beslissingen van de raad voor te bereiden en uit te voeren, tenzij bij of krachtens de wet de burgemeester hiermee is belast; Huisvestingswet: artikel 6: 1. Bij de voorbereiding van de vaststelling of wijziging van een huisvestingsverordening plegen burgemeester en wethouders overleg met de in de gemeente werkzame toegelaten instellingen, met woonconsumentenorganisaties en met andere daarvoor naar hun oordeel in aanmerking komende organisaties. 2 Bij de voorbereiding van de vaststelling of wijziging van een huisvestingsverordening stemmen burgemeester en wethouders deze af met burgemeester en wethouders van de overige gemeenten die deel uitmaken van de woningmarktregio waarin de gemeente is gelegen. artikel 7 1. In de huisvestingsverordening kan de gemeenteraad categorieën woonruimte aanwijzen die niet voor bewoning in gebruik mogen worden genomen of gegeven indien daarvoor geen huisvestingsvergunning is verleend. artikel 9: 1. Indien de gemeenteraad toepassing heeft gegeven aan artikel 7 legt hij in de huisvestingsverordening de criteria vast voor de verlening van huisvestingsvergunningen. 2. De criteria, bedoeld in het eerste lid: a.

hebben geen betrekking op het stellen van eisen als bedoeld in artikel 8, eerste lid, van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek, behoudens in gebieden die daartoe zijn aangewezen op grond van artikel 5 van die wet; b. hebben niet tot gevolg dat woningzoekenden met een huishoudinkomen onder een gestelde ondergrens geheel uitgesloten worden van toegang tot de woningvoorraad in de gemeente, en

Gegenereerd: v1.20

2

Portefeuille

Bouwen en Wonen (25)

Agendapunt B4

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 02 februari 2021

c. hebben niet tot gevolg dat toegelaten instellingen die feitelijk werkzaam zijn in de gemeente belemmerd worden om bij de toewijzing van hun woongelegenheden uitvoering te geven aan het bepaalde bij of krachtens de artikelen 46, tweede lid, en 48, Woningwet. Onderbouwing besluit

Ad.1. Op dit moment worden sociale huurwoningen van corporaties toegewezen op basis van of inschrijfduur of urgentie. Omdat sociale huurwoningen schaars zijn (de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning ligt in de hele regio boven de tien jaar) en urgenties alleen in zeer uitzonderlijke gevallen worden verleend, is er nu een groep woningzoekenden die wel degelijk dringend een woning nodig heeft maar daar geen kans op maakt. Denk bijvoorbeeld aan jongeren die al jarenlang bij hun ouders in wonen en waar dat niet langer gaat, gescheiden ouders met kinderen, of gezinnen die bij een ander huishouden inwonen. Daarom is in 2018 samen met regiogemeentes en corporatie een traject gestart om de woonruimte verdeling aan te passen zodat sociale huurwoningen beter terecht komen bij de mensen die ze het hardst nodig hebben. Aan het begin van het traject hebben de gemeenteraden hun inbreng kunnen geven over een aantal dilemma’s die onder de herziening van de woonruimteverdeling liggen. Ook is een grote enquête gehouden onder bewoners en heeft een aantal participatiebijeenkomsten plaatsgevonden. Dit heeft geresulteerd in een voorstel op hoofdlijnen vanuit de gemeentes uit de regio en de actieve woningcorporaties dat in het voorjaar van 2020 aan de gemeenteraden voorgelegd is ter consultatie.

De inbreng is verwerkt in het uiteindelijke compromisvoorstel van de regiogemeentes en de woningcorporaties ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’. Doel van het beleidsvoorstel is om meer ruimte te bieden aan woningzoekenden met een dringende verhuiswens ten opzichte van huishoudens met vooral een kwalitatieve verhuiswens. Daarom gaan naast wachten (inschrijfduur) ook zoeken en de situatie van de woningzoekende een rol spelen bij toewijzing. Uit onderzoek van adviesbureau Rigo blijkt dat hiermee de kansen van starters en huishoudens die intensief zoeken en in aanmerking komen voor situatiepunten erop vooruitgaan. Het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling ”Een sociale huurwoning zoeken verandert” heeft de volgende hoofdlijnen: 1. De volgordebepaling voor woningzoekenden verandert. Inschrijfduur wordt vervangen door toewijzing op basis van wachten, zoeken en situatie. Voor overige woningzoekenden (niet voor urgenten) wordt een puntensysteem ingevoerd, met wachtpunten, zoekpunten en situatiepunten. 2. De wachtpunten zijn gebaseerd op de oude inschrijfduur. Eén jaar is daarbij gelijk aan één wachtpunt. Zoekpunten worden maandelijks opgebouwd door minimaal vier keer per maand te reageren en in een drietal situaties kunnen situatiepunten worden opgebouwd. 3.

De situaties waar punten voor kunnen worden opgebouwd zijn 1) relatiebreuk met kinderen, 2) inwonend met kinderen en 3) problematisch thuiswonende jongeren. Er zijn twee categorieën jongeren die in aanmerking komen voor situatiepunten voor problematisch thuiswonende jongeren. Hierbij gaat het om jongeren in pleeggezinnen en jongeren die thuis ambulante ondersteuning krijgen.

Gegenereerd: v1.20

3

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Bouwen en Wonen (25)

Agendapunt B4

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 02 februari 2021

4. Op 50% van de woningen die worden aangeboden via de aanbodsites (bijvoorbeeld WoningNet) tellen situatiepunten mee. 5. Wachtpunten zijn de basis en worden blijvend opgebouwd. Zoekpunten en situatiepunten zijn voorwaardelijk. Als een woningzoekende een maand lang niet reageert op een woning, wordt één zoekpunt afgetrokken. Als een woningzoekende in een maand één tot drie keer reageert, blijft het aantal zoekpunten gelijk. Verder vindt aftrek van één zoekpunt plaats bij niet accepteren van een uitnodiging of weigering van een woning na bezichtiging. Als een woningzoekende tweemaal na acceptatie van een woning, maar vóór de ondertekening van het huurcontract alsnog weigert, vindt aftrek van alle zoekpunten en situatiepunten plaats. 6. Gemeenten krijgen de mogelijkheid om voor de periode van twee jaar een experiment te starten met het toekennen van startpunten aan jongeren die na afloop van hun jongerencontract dakloos worden. Deze punten zijn alleen lokaal geldig. Na afloop van het experiment volgt evaluatie en het gesprek of deze regeling voortgezet kan worden. Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld gebruik te maken van deze experimenteerruimte, omdat dit een oplossing kan bieden voor jongeren met een aflopend tijdelijk wooncontract die nu nog geen kans maken om door te stromen naar een andere woning. 7.

Alle urgenten in de regio worden direct bemiddeld, met uitzondering van stadsvernieuwingsurgenten. Zij kunnen zelf zoeken. 8. Uitlegbaarheid en uitvoerbaarheid zijn belangrijke randvoorwaarden, net als de beschikbaarheid van goede informatie op WoningNet en Woonmatch (kwaliteit advertenties). Ad.2. U wordt verzocht in te stemmen met de raadsvoordracht en het beleidsvoorstel ter vaststelling aan te bieden aan de gemeenteraad. De behandeling van het beleidsvoorstel is in Amsterdam gepland voor de commissie WB van 24 maart 2021 en de gemeenteraad van 31 maart 2021. Na akkoord van de 15 betrokken gemeenteraden wordt met de implementatie van het voorstel gestart. Alle regiogemeenten leggen de afspraken uit het beleidsvoorstel daarna vast in hun lokale huisvestingsverordening. Vaststelling van deze wijziging staat in Amsterdam gepland voor juni 2021. Na instemming van het college wordt opdracht gegeven aan de aanbodsites voor sociale huurwoningen, WoningNet en Woonmatch, om de aanpassingen in hun systemen te verwerken. Tot slot wordt een digitaal portaal voor het aanvragen van situatiepunten ingericht. Volgens planning kan per 1 mei 2022 met de nieuwe werkwijze gestart worden. Ad.3. In de periode van 2 juni 2020 tot en met 28 juli 2020 heeft het beleidsvoorstel ter inspraak gelegen. In totaal zijn er in de regio 951 inspraakreacties gekomen.

Op basis van de inspraakreacties zijn een aantal wijzigingen doorgevoerd voor verbetering van het voorstel. Belangrijkste wijzigingen zijn: • de op- en aouw van zoekpunten. Zoekpunten worden minder snel afgebouwd;

Gegenereerd: v1.20

4

Portefeuille

Bouwen en Wonen (25)

Agendapunt B4

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 02 februari 2021

• de sancties op weigeren van een woning zijn versoepeld; • een aantal categorieën bij de situatie problematisch thuiswonende jongeren is geschrapt. Uit de inspraak en raadsconsultaties is gebleken dat uitvoerbaarheid en transparantie een aandachtspunt is. Bij uitwerking bleek dat lastig voor de geschrapte categorieën; • er worden meer eisen gesteld aan de kwaliteit van de woningadvertenties en het uitnodigingsbeleid voor bezichtiging van een woning door corporaties; • de uitlegbaarheid van het voorstel is een aandachtspunt. Om woningzoekenden te informeren wordt een brede informatiecampagne opgestart Na instemming van alle colleges van B&W van de betrokken gemeenten met het beleidsvoorstel en de nota van beantwoording worden de insprekers geïnformeerd over de resultaten van de inspraak. Naar verwachting is dit in februari 2021. Participatie

In 2019 heeft een uitgebreid participatietraject plaatsgevonden. Deze participatie bestond onder andere uit een enquête, die is ingevuld door ruim 23.000 inwoners van de regio en door 9.096 inwoners van de gemeente Amsterdam (dat is 1,1% van het totaal aantal inwoners van Amsterdam). De resultaten van deze enquête zijn weergegeven op regionaal, maar ook op lokaal niveau. Daarnaast zijn er bijeenkomsten georganiseerd voor verschillende doelgroepen, zoals jongeren en huurderverenigingen. Gedurende het traject heeft er regelmatig overleg plaatsgevonden met huurderskoepels en verenigingen en zijn zorginstellingen betrokken. Tot slot heeft in de periode 2 juni 2020 tot en met 28 juli 2020 formele inspraak plaatsgevonden.

Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Gedeeltelijk

Overige toelichting

De kosten voor de nieuwe woonruimteverdeling zijn in beeld gebracht. Belangrijkste kosten worden verwacht op de volgende drie onderdelen: • implementatie van de wijzigingen op de aanbodsites voor sociale huurwoningen in de regio, WoningNet en Woonmatch; • inrichten van een loket om aanvragen voor situatiepunten te beoordelen en aandeling van bezwaar en beroep hierop; • de interne en externe communicatiecampagne. In het BO-Rap regio van 17 december 2020 hebben de wethouders Wonen ingestemd om de kostenverdeling voor de implementatiefase bij het beleidsvoorstel voor te leggen aan college en raad. Er is afgesproken dat corporaties de kosten voor de implementatie in WoningNet en Woonmatch betalen. Gemeenten zullen de kosten voor de beoordeling van situatiepunten dragen en de kosten voor aandeling van bezwaar en beroep. De kosten voor de communicatiecampagne worden door gemeenten en corporaties gedeeld. Een kostenoverzicht is opgenomen in Bijlage I. Op basis van het inwoneraantal per gemeente is een verdeelsleutel opgesteld (zie Bijlage II). Voor de gemeente Amsterdam betekent dat:

Gegenereerd: v1.20

5

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Bouwen en Wonen (25)

Agendapunt B4

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 02 februari 2021

• een bedrag van € 326.482 incidenteel voor implementatie en uitvoering; • een bedrag van € 228.298 structureel voor toetsing en communicatie; • in 2022 en 2023 € 174.217 voor bezwaar en beroep, vanaf 2024 € 86.748. De kosten voor het toekennen van startpunt aan jongeren die moeten uitstromen uit een jongerencontact worden gedeeld door de deelnemende regiogemeenten. Er zijn vier kostenposten: • • • •

eenmalige kosten 2021: € 30.000 (bouw systeem); structurele kosten vanaf 2022: € 10.000 (licentie, overhead, etc.); structurele kosten vanaf 2022: € 60.000 (beoordeling startpunten); structurele kosten vanaf 2022: € 45.000 (bezwaar en beroep; vanaf 2024 € 37.000).

De kosten die in 2021 moeten worden gemaakt in verband met het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling ”Een sociale huurwoning zoeken verandert”, worden gedekt binnen binnen programmaonderdeel 11.1 Wonen en bouwen. Voor de incidentele en structurele kosten voor implementatie en uitvoering in 2022 en 2023 zal een dekkingsvoorstel worden opgenomen in de Voorjaarsnota 2021. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn niet of gedeeltelijk geraamd in de begroting. Een voorstel voor 100% dekking is bijgevoegd.

Communicatie Binnen de gemeente

Gegenereerd: v1.20

Nadat het beleidsvoorstel door de vijftien gemeenteraden is vastgesteld start een informatiecampagne waar intern binnen gemeenten en externe stakeholders zoals partijen als sociaal wijkteam worden geïnformeerd. Een Webinar wordt ontwikkeld om intern belanghebbenden te informeren.

6

Portefeuille

Bouwen en Wonen (25)

Agendapunt B4

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 02 februari 2021

Buiten de gemeente

Na het vrijgeven van het beleidsvoorstel voor inspraak is een regio-brede informatiecampagne gestart met onder meer een nieuwe website, animatie, folders en posters. Er was extra aandacht voor minder (digi)taal vaardige groepen door ook papieren informatiemateriaal en advertenties. Vanwege de coronacrisis is de inspraak zoveel mogelijk digitaal georganiseerd, enkele inspraakreacties zijn via de post ingediend. Er is een projectwebsite "www.socialehuurwoningzoeken.nl" en een nieuwsbrief. Via de website kunnen ook vragen gesteld worden door belangstellenden. Na vaststelling van het beleidsvoorstel wordt een uitgebreide informatiecampagne voorbereid. Documenten Registratienr.

Naam

AD2021-008453

Advies (pdf)

AD2021-007190

Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling.pdf (pdf)

AD2021-008077

Bijlage I Kostenoverzicht implementatie en uitvoering.docx (msw12)

AD2021-008078

Bijlage II Kostenoverzicht per regiogemeente.docx (msw12)

AD2021-008438

Gemeenteraad Voordracht Beleidsvoorstel voor een woonruimteverdeling.pdf (pdf)

AD2021-008079

Nota van Beantwoording.docx (msw12)

AD2021-008230

Notitie Uitwerking maatregelen voor uitstroom uit jongerencontracten.docx (msw12)

AD2021-008308

Voordracht (pdf)

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Wonen, Jeroen Montauban, 06-10675233, j.montauban@amsterdam.nl Wonen, Kirsten Simhoffer, 06-83620002, k.simhoffer@amsterdam.nl Besluit college van burgemeester en wethouders

Conform besloten, voorts wordt de portefeuillehouder gemachtigd tot het maken van tekstuele wijzigingen en tot het bepalen van het moment van openbaarmaking

Gegenereerd: v1.20

7