BZK Plan van aanpak-Versnellen+proceduresprocessen def

- Omvormen besluitvormingsprocedures voor omgevingsvergunningen in de Omgevingswet tot één procedure In de Omgevingswet is voorzien in de reguliere en uitgebreide besluitvormingsprocedure. In de reguliere procedure bedraagt de besluitvormingstermijn 8 weken, waarna tegen het besluit bezwaar en beroep openstaat. In de uitgebreide procedure bedraagt de besluitvormingstermijn 6 maanden, maar staat tegen het besluit alleen beroep open. Mede in het licht van de uitspraken over Varkens in Nood7 wordt bekeken of het mogelijk is deze procedures om te vormen tot één procedure, waarbij ook meer mogelijkheden voor facultatief bezwaar en prorogatie van bezwaar naar beroep worden bekeken.

- 34 -

- Regels voor het beperken van extra eisen gemeente en provincie Nog nader moet worden bekeken voor welke aspecten aanpassing van regels wenselijk zijn. - Dispute resolution (geschillenbeslechting) Om uit een onderhandel-impasses te komen, kent Groot-Brittannië de procedure van de zogenaamde dispute resolution. Dat houdt in dat de planvorming en onderhandeling worden voorgelegd aan een onafhankelijke derde partij, die documenten en onderliggende financiën bekijkt en een oordeel velt over stukken en onderliggende belangen onafhankelijk op haalbaarheid en realisme weegt. - De versnellingsmogelijkheden genoemd in de RUG-rapporten Hierbij zullen met name de versnellingsmogelijkheden die de meeste versnelling kunnen opleveren worden bekeken. Wenselijke en haalbare voorstellen nemen we mee in een nieuw wetstraject met een beoogde planning voor consultatie vanaf eind 2023.

4.3 Reeds voorziene aanpassingen in wetgeving Naast aanpassingen van wet- en regelgeving waar we ons voor inzetten vanuit dit plan van aanpak versnellen, zijn er ook aanpassingen in wet- en regelgeving die al meelopen in trajecten voor andere wetgeving. Het betreft de volgende wetgeving: - Invoering Omgevingswet In de Omgevingswet worden procedures geharmoniseerd en krijgt onder meer het instrumentarium van de Crisis- en herstelwet een plaats. In meer gevallen dan nu wordt bij vergunningen de reguliere procedure (8 weken) doorlopen in plaats van de uitgebreide procedure (26 weken). De Omgevingswet treedt naar verwachting per 1 juli 2023 in werking.

7

Het Europese Hof van Justitie van de EU heeft in een arrest van 14 januari 2021 (ECLI:EU:C:2021:7) - roepnaam: “Varkens in Nood” - geoordeeld dat de Awb in strijd is met het Verdrag van Aarhus daar waar de Awb de toegang tot de rechter afhankelijk stelt van deelname aan de voorprocedure van besluiten. De uitspraken van Afdeling bestuursrechtspraak van 21 april en 4 mei 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:786 en ECLI:NL:RVS:2021:953) leiden tot een ruimere toegang tot de bestuursrechter in afwachting van wetgeving, onder meer doordat een belanghebbende in alle omgevingsrechtelijke zaken waarin de u.o.v. van toepassing is, beroep bij de bestuursrechter moet kunnen instellen ook als hij eerder geen zienswijze heeft ingediend.

- 35 -

- Afschaffen maatwerkregels rondom duurzaamheidseisen Ten aanzien van duurzaamheidseisen geldt dat onder de Omgevingswet gemeenten de mogelijkheid zouden krijgen om met maatwerkregels op de energieprestatie en de milieuprestatie voor nieuwbouw strengere eisen te stellen dan het landelijke minimum. Die mogelijkheid wordt geschrapt. Dat betekent dat net als onder het huidige Bouwbesluit 2012 die technische eisen ook weer landelijk uniform zullen zijn. Naar verwachting treedt deze aanpassing per 1 januari 2024 in werking. - De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer Hiermee wordt verplicht dat bestuursorganen de weg openstellen om bezwaarschriften en nadere stukken ook digitaal te kunnen indienen. Wanneer vaker gebruik wordt gemaakt van digitale indiening, kunnen stukken sneller worden verwerkt. Deze wet treedt naar verwachting per 1 januari 2024 in werking. - Wetstraject rondom Varkens in Nood inzake de kring beroepsgerechtigden In het wetstraject rondom Varkens in Nood wordt toegang tot de bestuursrechter in overeenstemming gebracht met het Verdrag van Aarhus. Naast de kring van beroepsgerechtigden wordt in dit verband ook gekeken naar de mogelijkheid om de kring van inspraakgerechtigden terug te brengen tot wat minimaal is vereist door het verdrag, te weten het betrokken publiek. De indicatie voor inwerkingtreding van deze wet is in 2025.

- 36 -

5 Implementatie, planning en organisatie Met dit plan van aanpak willen we medeoverheden, woningcorporaties en marktpartijen inzicht geven in de acties waar we aan werken met het versnellen van de processen en procedures voor de realisatie van nieuwbouwwoningen. Om dit plan verdere bekendheid te geven, zullen we werkbezoeken en bijeenkomsten organiseren waarin we de acties nader toelichten. Dat zullen we organiseren via bestaande kanalen, overleggen en brancheverenigingen. De acties uit dit plan van aanpak zijn reeds met meerdere brancheverenigingen besproken en willen we in gezamenlijkheid oppakken. Dit plan van aanpak heeft de volgende planning: 2023 Q1 Regie/gesprekken/ werksessies

Q2

2024 Q3

Q4

Q1

Q2

2025 >>> Q3

Q4

Q1

Q2

Gesprekken verandering werkwijze Gesprekken opleidingsinstituten Bijeenkomst verandering werkwijze Periodiek overleg woondealregio’s Landelijke versnellingstafel operationeel Helpdesk projectleiders en juristen operationeel

Pilots gelijkschakelen processen

Uitvraag pilots Uitvoering pilots Evaluatie

Handreikingen

Snelheid in proces Participatie Samenwerking

Onderzoeken

Efficiënte inzet capaciteit Opvolging onderzoek Houding en gedrag Opvolging onderzoek

Aanpassing weten regelgeving

Wet regie consultatie Wet consultatie

- 37 -

Om uitvoering te geven aan de acties uit dit plan van aanpak zijn / worden de volgende werkgroepen / klankbordgroepen opgericht: • Een interne klankbordgroep binnen het Rijk om beleid uit te wisselen met beleidsterreinen die nauw verwant zijn met het versnellen van processen en procedures bij woningbouwontwikkeling. • Een externe klankbordgroep met brancheverenigingen van medeoverheden, woningcorporaties en marktpartijen om onderzoeken, acties en uitwerkingen van dit plan van aanpak te bespreken. • Een interdepartementale werkgroep van juristen werkzaam in het fysieke domein en/of betrokken bij rechtsbeschermingsprocedures om juridische voorstellen voor aanpassing van procedures te bespreken. • Een overlegstructuur met RVO om signalen vanuit het Expertteam Woningbouw en de landelijke en regionale versnellingstafels met elkaar te delen. Daarnaast wordt de voortgang van de acties uit dit plan van aanpak besproken in de volgende gremia: • De periodieke overleggen over de voortgang van de woondeals. • Het Directeurenoverleg en Bestuurlijk overleg Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening met medeoverheden (DO en BO VRO). • De Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving (BOL) en Bestuurlijke Overleggen MIRT met IenW/EZK/BZK en medeoverheden. • Het op te zetten periodieke overleg met de Woningbouwcoalitie.

Ieder half jaar rapporteren we over de voortgang van de acties uit dit plan van aanpak aan de Kamer, bij de voortgang over het programma Woningbouw. We rapporteren daarbij over de doelstelling om de gemiddelde doorlooptijd van 10 jaar van initiatief tot realisatie van een woningbouwproject te verkorten. Om de voortgang op deze doelstelling te meten, werken we aan het opzetten van monitoring rondom woningbouwplannen, waaronder ook voor versnelling van procedures en doorlooptijden. Hiermee kunnen we inzicht geven in onder meer de hardheid van plannen, planuitval en doorlooptijden van de woningbouwplannen.

- 38 -

Dit is een uitgave van: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Postbus 20301 | 2500 eh Den Haag www.volkshuisvestingnederland.nl Januari 2023