brief wethouder resultaten corona gezondheidsmonitor jongvolwassenen getekend.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de raadscommissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

Datum

28 maart 2023

Behandeld door Jolanda Pothoven, jpothoven@ggd.amsterdam.nl, 06-30196643 Onderwerp

Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2020

Geachte leden van de commissie,

Vandaag zijn de uitkomsten van de Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 gepubliceerd. De Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 is een landelijke online monitor die is uitgevoerd in de periode april - augustus 20221. De periode hiervoor, vol restricties en lockdowns, was juist voor jongvolwassenen (16-25 jaar) erg zwaar. Fysiek contact en samenkomen was lange tijd nauwelijks mogelijk terwijl dit zó belangrijk is in deze levensfase. De monitor geeft informatie over het welzijn, de lichamelijke en mentale gezondheid en het genotmiddelengebruik van Nederlandse jongvolwassenen en de impact van de coronacrisis. Ik wil u met deze brief informeren over de belangrijkste Amsterdamse resultaten van de monitor. Deze zijn ook opgenomen in een factsheet2, zie bijlage. Tenslotte informeer ik u graag over wat wij doen en nog meer gaan doen de komende tijd om de mentale gezondheid van jongeren te verbeteren en (problematisch) middelengebruik tegen te gaan.

Uitkomsten Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 De mentale gezondheid van jongvolwassenen is kwetsbaar: zes op de tien Amsterdamse jongvolwassenen hebben psychische klachten en dat is vaker dan gemiddeld in Nederland (60% versus 53%). Ook zijn Amsterdamse jongvolwassenen (heel) vaak gestrest en meer dan gemiddeld in Nederland (Amsterdam 57%, Nederland 48%). Meer dan een kwart van de jongvolwassen in Amsterdam is ernstig eenzaam (27%); dit verschilt niet van de rest van Nederland. Ook suïcidegedachten (een enkele keer tot heel vaak) komen in Amsterdam (32%) even vaak voor als onder leeftijdgenoten in Nederland (33%).

1

Na het vervallen van bijna alle maatregelen eind maart 2022, zoals het dragen van een mondkapje in het OV, speelt corona vanaf april 2022 een steeds kleinere rol in het dagelijks leven. 2 De factsheet en een tabellenboek zijn te vinden via https://www.ggdgezondheidinbeeld.nl/

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 28 maart 2023 Pagina 2 van 3

Het genotmiddelengebruik in deze groep vraagt aandacht. Amsterdamse jongvolwassenen roken vaker en zijn vaker ‘zware drinkers’ dan gemiddeld in Nederland. Daarnaast ligt het cannabisgebruik wekelijks op 23% en het gebruik van harddrugs maandelijks is 18%. De invloed van corona verschilt van persoon tot persoon; er zijn positieve en negatieve gevolgen. Amsterdamse jongvolwassenen geven vaker dan in de rest van Nederland aan dat de invloed van corona (heel) negatief was (48% versus 43%). Bijna driekwart van de jongvolwassenen (73%) geeft aan door de coronaperiode hulp of steun nodig te hebben gehad; dat is vaker dan in de rest van Nederland (64%). Ongeveer zes op de tien jongvolwassenen hebben corona gerelateerde gebeurtenissen meegemaakt (excl. corona gehad)3 en 18% heeft daar nog last van. Ook dit is vaker dan in de rest van Nederland. Van de Amsterdamse jongvolwassenen ervaart 13% negatieve gevolgen door uitgestelde zorg. Uit de trendanalyses 2008 – 2020 van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor (AGM) blijkt dat deze cijfers passen in een stijgende trend van mentale klachten, onder jongvolwassenen, die al voor de coronapandemie is ingezet. Voor ernstige psychische klachten en eenzaamheid zien we dat deze stijging al in respectievelijk 2008 en 2012 is ingezet.

Wat doen we om het tij te keren? In reactie op de toename in mentale klachten zijn we in 2019 gestart met Thrive Amsterdam Mentaal Gezond. Binnen dit programma werken we samen met Amsterdammers en andere partners aan de preventie van mentale klachten. Daarbij is vanaf de start veel aandacht voor jongvolwassenen. Onder de paraplu van Thrive zijn de afgelopen jaren vele projecten gestart die gericht zijn op het verbeteren van de mentale gezondheid van jongeren en jongvolwassenen. Een greep uit deze projecten zijn de hulplijn UpTalk, online ondersteuningsaanbod via Caring Universities en lessen over mentale gezondheid op het MBO. Feit blijft dat de corona epidemie grote impact heeft gehad op de mentale gezondheid van jongvolwassenen en dat preventie nu eenmaal een lange adem vergt. We moeten dus duurzaam inzetten op de preventie van mentale klachten bij jongeren en jongvolwassenen. Daarom komen we op korte termijn met een nieuw plan van aanpak voor Thrive Amsterdam Mentaal Gezond, waarin we de koers voor de komende vier jaar uitzetten. Zo zullen we in mei meedoen met de Week van de Mentale gezondheid met een stadsbrede campagne, waarbij de focus ligt op jongvolwassenen. Onderdeel hiervan is een social media campagne. We maken gebruik van de doelgroep zelf om jongeren aan te sporen om te praten over de emoties die ze voelen door mentale druk.

Dit doen we door met twee teams van jongeren, tijdens de week van de mentale gezondheid, naar zoveel mogelijk scholen in Amsterdam te gaan. Ook bieden we ze handelingsperspectief door te wijzen op bestaande initiatieven in de stad. Naast de projecten binnen Thrive zijn er tal van andere programma’s en projecten waar het voorkomen van mentale problemen en verbeteren van de mentale gezondheid van jongeren en jongvolwassenen onderdeel van uitmaakt. Zoals het programma Positief Perspectief, de Gezonde School aanpak,

3

Het gaat hier onder andere om ‘ angst voor coronabesmetting voor jezelf of een belangrijk iemand’, ‘een belangrijk persoon heeft in het ziekenhuis gelegen’ of ‘ door de coronamaatregelen geen zorg of steun hebben kunnen bieden aan een belangrijk persoon’

Gemeente Amsterdam

Datum 28 maart 2023 Pagina 3 van 3

inlooplocaties van @Ease en nog vele andere voorbeelden. U bent hierover op 24 mei 2022 uitgebreid geïnformeerd.

Gezondheidspreventief drugsbeleid De cijfers met betrekking tot middelengebruik in Amsterdam, ook in verhouding tot de rest van Nederland, laten zien dat preventie van problematisch middelengebruik onder jongvolwassenen (zwaar drinken, tabak roken en problematisch gebruik van andere drugs) ook de komende tijd een aandachtspunt blijft voor Amsterdam. Amsterdam is een stad met een groot uitgaanscircuit en jaarlijks diverse grote evenementen. Daarnaast is Amsterdam een studentenstad met verschillende universiteiten, hogescholen en mbo-instellingen. Deze karakteristieken van de stad dragen bij aan een samenstelling van de jongvolwassenen populatie die waarschijnlijk anders is dan in de rest van Nederland. Hier wonen jongvolwassenen voor wie het uitgaanscircuit en de andere faciliteiten die de ‘grote’ stad biedt aantrekkelijk zijn. Met een programmatische aanpak om de preventie te verbeteren, zet Amsterdam, samen met partners, al jaren in op het verlagen van de gezondheidsschade als gevolg van het gebruik van middelen. Met onder andere met interventies via sociale media, themabijeenkomsten voor jongeren en hun ouders, deskundigheidsbevordering voor professionals in het onderwijs, en ondersteuning van instellingen in het formuleren van beleid met betrekking tot gebruik, werken we samen met onze partners aan het verminderen van middelengebruik en -misbruik door jongvolwassenen.

Dat blijven we ook de komende jaren volop doen. Onze inzet blijft hard nodig Iedereen krijgt te maken met uitdagingen, bovendien leven we in een complexe tijd die steeds weer een beroep doet op ons vermogen om ons aan te passen aan veranderingen. Het leven in een grote stad als Amsterdam doet daar nog een schepje bovenop. Daarnaast hebben ann0 2022 Nederlanders te maken met meerdere stressvolle maatschappelijke ontwikkelingen tegelijk, zoals de crisis op de woningmarkt, de klimaatcrisis, de energiecrisis en oplopende inflatiecijfers. We zien dat de mentale gezondheid van jongeren niet verbeterd is in de afgelopen jaren. We weten echter niet hoe de mentale gezondheid onder jongeren was geweest als we de afgelopen jaren niets hadden gedaan. Misschien waren de cijfers dan nog slechter geweest. Het overgrote deel van de mentale klachten ontstaat tussen de 15-25 jaar dus alleen door langdurig in te zetten op preventie onder jongeren kunnen we het tij keren en zorgen voor toekomstige generaties Amsterdammers met minder mentale klachten. We willen jongvolwassenen niet in de kou laten staan. Het is van groot belang dat we deze belangrijke missie blijven voortzetten de komende jaren. Ik hoop u zo voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, Namens het college van Burgemeester en Wethouders,

Marjolein Moorman Waarnemend wethouder Publieke Gezondheid en Preventie