Brief wethouder raadscommissie vragen jaarcijfers 2021 en ontwikkelingen RVP.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 november 2022 Publieke Gezondheid Shula Rijxman GGD Amsterdam, Vera Bruinsma-Jager, vbruinsma@ggd.amsterdam.nl Beantwoording vragen ontwikkelingen Rijksvaccinatieprogramma en jaarcijfers 2021

Geachte leden van de gemeenteraad, In de raad van 6 oktober jl. heb ik toegezegd u een brief te sturen met de antwoorden op de vragen die u heeft gesteld rondom de ontwikkelingen in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP), de jaarcijfers 201 en het verhogen van de vaccinatiegraden. In deze brief zal ik op uw vragen ingaan. Vaccineren minder vanzelfsprekend Jarenlang waren vaccinaties een vanzelfsprekendheid, waardoor veel levens zijn gered. Van 2015 tot 2019 werd deze vanzelfsprekendheid minder. In 2019 en 2020 was er weer een licht stijgende lijn in de vaccinatiegraden. Zoals ik tijdens de raad op 6 oktober heb aangegeven, vind ik het zorgelijk dat we zowel in Amsterdam als landelijk in 2021 een daling zien in de vaccinatiegraden. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) doet landelijk onderzoek naar de oorzaken van de dalende vaccinatiegraden in 2021. Het is nog onbekend wanneer de uitkomsten openbaar worden gemaakt. Zodra deze beschikbaar zijn, zal ik deze met u delen. De GGD heeft naar aanleiding van de lagere opkomst tijdens de vaccinatiecampagne dit voorjaar direct actie ondernomen en ouders en kinderen die niet zijn gekomen gebeld om de reden om niet te komen te achterhalen en om alsnog een afspraak te maken als ouders en kinderen alsnog een vaccinatie willen.

Uit deze gesprekken blijkt dat de Covid-19 pandemie mede heeft bijgedragen aan de lagere opkomst tijdens de vaccinatiecampagne dit voorjaar. Mensen verwarden de oproep voor RVPvaccinaties met de oproep voor de corona vaccinaties. Rondom de corona vaccinaties leven vragen en twijfels, daardoor zijn er kinderen en jongeren niet gekomen bij de RVP vaccinatiecampagne. Daarnaast is er sprake van afnemend vertrouwen in de overheid wat zijn weerslag heeft in het vertrouwen in vaccinaties. Als wethouder Publieke Gezondheid sta ik voor het belang van vaccineren en vind ik het zeer kwalijk dat er desinformatie over dit onderwerp verspreid wordt, waardoor er gezondheidsrisico’s ontstaan bij kinderen die daarom niet gevaccineerd worden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2020 Pagina 2 van 3

Wel zorgen, geen code rood Formeel bestaat code rood niet. Code rood zou betekenen dat de vaccinatiegraad gedaald is tot op, of onder, een door de overheid vastgestelde kritieke (onder)grens1. Een dergelijke (onder)grens is niet vastgesteld voor de vaccinatiegraden uit het RVP. Het RIVM heeft hierover ook geconcludeerd dat hier geen wetenschappelijke basis voor is.2 Door de World Health Organisation (WHO) is voor de meeste vaccinaties uit het RVP een streefnorm vastgesteld van 90%. We houden dan ook deze streefnorm aan. Ik maak me veel zorgen over de toekomst als deze daling zich voortzet. Ik blijf me dan ook de komende periode inzetten om deze streefwaarden weer te behalen in het belang van de gezondheid van alle Amsterdammers. Verhogen opkomst vaccinatiecampagnes en vaccinatiegraden Op basis van data (die we sinds 2020 van het RIVM krijgen), weten we dat kinderen met een migratieachtergrond en kinderen uit wijken waar relatief veel mensen in een kwetsbare situatie leven, zich minder vaak laten vaccineren en hierdoor grotere gezondheidsrisico’s lopen. Om deze groepen kinderen beter te bereiken heeft Amsterdam een datagestuurde, fijnmazige en integrale aanpak ontwikkeld. De kracht van deze aanpak is dat we deze groepen gericht kunnen bereiken.

De GGD kijkt continu welke groepen en in welke wijken kinderen zich minder vaak laten vaccineren, onderzoeken wat de belemmeringen en motivaties zijn, zetten op basis hiervan gerichte acties in en evalueren deze acties. Het doel van de aanpak is de vaccinatiegraden onder álle Amsterdammers te verhogen en gezondheidsverschillen te verkleinen. De nieuwe acties die de GGD neemt om de opkomst en de vaccinatiegraden te verhogen, zoals nabellen, het begrijpelijker en toegankelijker maken van de informatie op de GGD-website, communicatie in diverse talen, met illustraties en in begrijpelijke taal en het inzetten van social media komen voort uit onze aanpak. Daarnaast blijven we in alle contacten van jeugdgezondheidszorg met ouders, kinderen en ook jongeren aandacht geven aan het RVP en behaalde vaccinaties, en kunnen kinderen en jongeren tot 18 jaar altijd gratis gemiste vaccinaties inhalen. Door de datagestuurde en fijnmazige aanpak kunnen we gerichter communiceren in wijken en naar groepen. In Amsterdam lopen we met deze aanpak voorop in Nederland. Een normerende generieke communicatiecampagne maakt geen onderdeel uit van de aanpak verhogen vaccinatiegraden. Op basis van data weet de GGD in welke wijken en onder welke doelgroepen minder gevaccineerd wordt.

De kracht van deze aanpak ligt in de gesprekken met inwoners en sleutelfiguren waardoor we inzicht krijgen in de belemmeringen en motivaties rondom vaccineren. Hierdoor kan de GGD beter aansluiten op de vragen en behoeften die leven. Wat doet de GGD bij een uitbraak Als de daling in de vaccinatiegraden zich voortzet, is er een grotere kans op een uitbraak. Het risico op een uitbraak van bijvoorbeeld mazelen in Amsterdam is mogelijk, maar nog niet heel waarschijnlijk. 1 2

https://vng.nl/kennisbank-naleving/prikken-voor-elkaar-onderzoek https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-905476.pdf

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2020 Pagina 3 van 3

De enkele mazeleninfecties die de afgelopen paar jaar gemeld zijn, waren meestal infecties die in het buitenland zijn opgelopen. De GGD is voorbereid op een eventuele uitbraak. Infectieziektebestrijding heeft een wettelijke basis in de Wet publieke gezondheid (Wpg). In de Wpg staat dat er voor artsen en laboratoria een meldingsplicht is voor specifieke infectieziekten, zoals difterie, kinkhoest, tetanus, polio, hepatitis B, bof, mazelen, rode hond, en de meningokokkenziekte. Dit betekent dat ze bij vermoeden of vaststelling van deze ziekten dit aan de GGD moeten melden. Ook scholen en kinderdagverblijven hebben een meldingsplicht als zij een ongewoon aantal kinderen zien met bepaalde infectie gerelateerde klachten. De GGD kan zo in een vroeg stadium onderzoeken om welke ziekte het gaat en zo nodig maatregelen adviseren. De GGD volgt bij een melding de landelijk overeengekomen richtlijnen (https://lci.rivm.nl/richtlijnen). De GGD gaat, afhankelijk van de infectieziekte, de vaccinatiestatus na van contacten van besmette kinderen en biedt onbeschermde contacten een (vervroegde) vaccinatie aan. Ook geeft de GGD preventieve adviezen en/of neemt maatregelen om verdere verspreiding van de infectieziekten te voorkomen. Meldingen van infectieziekten uit het RVP worden door de GGD geanonimiseerd doorgegeven aan het RIVM. Het RIVM evalueert zo de effectiviteit van het RVP.

Kosten Naast de financiering voor de reguliere uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma, heeft het college van B&W in 2019 jaarlijks 200.000 euro beschikbaar gesteld voor het verhogen van de vaccinatiegraden. De GGD merkt dat zij steeds meer inspanningen moet doen om (ouders van) kinderen en jongeren die zich niet laten vaccineren te bereiken. Dit komt doordat vaccineren minder vanzelfsprekend is geworden. Daarnaast had Corona en het afnemend vertrouwen in de overheid impact op het RVP, zoals hierboven is toegelicht. Wanneer de cijfers over de opkomst van de vaccinatiecampagne dit najaar beschikbaar zijn zal ik u informeren, samen met de actuele stand van zaken rondom de uitvoering van het plan verhogen vaccinatiegraden. Ik hoop u zo voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Shula Rijxman Wethouder Publieke Gezondheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl