Brief Ukrainian Legal Chamber inzake Honthorststraat 42.pdf

1'

UKRAINIAN LEGAL CHAMBER In the Kingdom of the Netherlands OEKRAIENSE RECHTSKAMER in het Koninkrijk der Nederlanden YKPAIHCbKA K)Pl/1,al/11-1HA FIATIATA B KoponiBclBi Hirtepriamo

Aan: College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam t.a.v. Wethouder Wonen — de heer S. van Weyenberg Amstel 1, 1011 PN Amsterdam CC: Gemeenteraad van Amsterdam t. a. v. Raadscommissie Wonen, Bouwen en Beheer p/a Raadsgriffie, Postbus 202, 1000 AE Amsterdam CC: PRO Amsterdam (GroenLinks + PvdA) — t. a. v. fractievoorzitter Zita Pels

15 april 2026 ONDERSTEUNINGSVERKLARING EN JURIDISCH STANDPUNT van de Ukrainian Legal Chamber in the Kingdom of the Netherlands (ULCNL) inzake de onmiddellijke bestemming van Honthorststraat 42, 1071 DE Amsterdam

Geachte leden van het College van Burgemeester en Wethouders, I. INLEIDING EN DOEL VAN DIT SCHRIJVEN De Ukrainian Legal Chamber in the Kingdom of the Netherlands (ULCNL) — een onafhankelijke professionele vereniging van OekraIense juristen, advocaten en rechtswetenschappers werkzaam in Nederland — richt zich tot u met een ondersteuningsverklaring en juridisch standpunt inzake het pand aan de Honthorststraat 42 to Amsterdam. Dit schrijven sluit aan bij het formele verzoekschrift van Stichting Gelukkige Jeugd (KVK 91347009), ingediend bij het College van B&W op 3 april 2026, en bij het begeleidend schrijven aan de Gemeenteraad van Amsterdam van dezelfde datum. ULCNL ondersteunt dit verzoek ten voile en voegt hieraan een zeifstandig juridisch standpunt toe op drie onderscheiden gronden: •

de onmiddellijke maatschappelijke noodzaak tot herbestemming van het leegstaande pand;

•

de juridische ontoelaatbaarheid van de voortgezette aanwezigheid van Russische staatseigendom in Amsterdam onder de huidige EU-sanctierechtelijke verhoudingen;

• het dringende verzoek tot opzegging van het erfpachtrecht en toewijzing van het pand ten behoeve van de OekraIense gemeenschap.

1

II. FEITELIJK KADER: DRIE JAAR LEEGSTAND — EEN OPEN WOND IN HET HART VAN AMSTERDAM Het pand aan de Honthorststraat 42 — kadastraal perceel Amsterdam R 5126 (BAG 0363010000670440 / 0363010000670441), bebouwingsoppervlak 97 m2 — was gedurende decennia de vestigingsplaats van de Handelsmissie (Torgovoe Predstavitelstvo) van de Russische Federatie, nabij het Museumplein. Na de uitwijzing van Russische diplomatieke functionarissen in februari 2023 wegens bewezen spionageactiviteiten op Nederlands grondgebied staat het pand al meer dan 38 maanden leeg. Dit is ruim zes keer de drempel van zes maanden die de Leegstandsverordening Amsterdam stelt voor verplichte actie door de gemeente. Op 31 maart 2026 heeft de Rechtbank Amsterdam vonnis gewezen: de krakers die het pand illegaal bewoonden, dienen binnen zes weken te vertrekken. Na tenuitvoerlegging van dit vonnis staat het pand opnieuw leeg — zonder enige reele of rechtmatige gebruiker. ULCNL stelt vast: elk week dat het pand na ontruiming zonder bestemming blijft, is een week verlorengegaan aan maatschappelijke meerwaarde voor de meer dan 20.000 OekraIense ontheemden in Amsterdam en de regio.

III. JURIDISCH STANDPUNT ULCNL: DE VOORTGEZETTE ERFPACHTRELATIE IS JURIDISCH, MOREEL EN POLITIEK ONTOELAATBAAR Op grond van het door ULCNL verrichte juridisch onderzoek — mede op basis van het kadasteluittreksel S11235891949 (geleverd 03-04-2026) — stelt ULCNL vast dat de voortgezette erfpachtrelatie tussen Gemeente Amsterdam en de Russische Federatie op ten minste zes zelfstandige gronden juridisch problematisch is. 1. Ontoelaatbare pre-invasie registratiemanipulaties. Het kadaster toont een veelzeggend patroon: op 10 december 2021 (76 dagen vOOr de invasie) werd de erfpachtcanon gewijzigd naar € 884,87 per jaar en de einddatum gesteld op 31 januari 2037. Op 11 januari 2022 (44 dagen voor de invasie) werd de erfpachter hergeregistreerd als 'Russische Federatie' met vestiging te Moskou. Deze opeenvolging van handelingen vormt een aantoonbare poging tot bescherming van het activum tegen toekomstige confiscatie of sancties. 2. Ontbreken van een rechtsgeldige Ieveringsakte. Voor een rechtsgeldige overgang van het erfpachtrecht van de USSR op de Russische Federatie is naar Nederlands burgerlijk recht een notariele Ieveringsakte vereist (art. 3:84 BW). Een dergelijke akte ontbreekt. De inschrijving 'Russische Federatie' als erfpachter is uitsluitend gebaseerd op een eenzijdige zelftoeschrijving door Rusland zeif. 3. Geen diplomatieke immuniteit.

De Handelsmissie (Torgovoe Predstavitelstvo) was een commerciele staatsinrichting, Oen diplomatieke missie in de zin van de Verdragen van Wenen 1961/1963. De doctrine van restrictieve staatsimmuniteit (jure gestionis) sluit bescherming van commercieel staatsvermogen tegen sancties uitdrukkelijk uit. 4. EU-sanctieregelgeving en HvJ EU-arrest CP260048EN (26 maart 2026). Het Hof van Justitie van de EU bevestigde op 26 maart 2026 dat EU-sancties rechtmatig zijn voor activa die indirect bijdragen aan de financiering van de Russische Regering, zonder dat een persoonlijk verband met specifieke oorlogsmisdaden is vereist. Het erfpachtrecht valt als activum van de Russische staat onder de reikwijdte van Verordening (EU) 833/2014 en de daarmee samenhangende sanctieregelgeving. 5. Wwft-risico bij inning van de erfpachtcanon. De jaarlijkse ontvangst van € 884,87 erfpachtcanon van de Russische Federatie door Gemeente Amsterdam is een financiele transactie met een entiteit die door het Europees 2

Parlement bij resolutie van 23 november 2022 (2022/2896(RSP)) is erkend als staatssponsor van terrorisme. Op grond van art. 16 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (VVwft) bestaat er een serieuze vraag of deze betalingen als meldingsplichtige `ongebruikelijke transacties' aan de FIU-NL hadden moeten worden gemeld. Het nalaten van melding kan een overtreding van de Wwft opleveren. 6. Niet-geratificeerd nuloptie-akkoord — OekraTense rechten zijn niet vervallen. OekraThe heeft het nuloptie-akkoord van 9 oktober 1992 nooit geratificeerd en heeft daarmee juridisch nooit rechtsgeldig afstand gedaan van haar aandeel van 16,37% in het voormalige buitenlandse vermogen van de USSR, inclusief een navenant deel in het object aan Honthorststraat 42. ULCNL concludeert: Gemeente Amsterdam heeft als eigenaar van perceel Amsterdam R 5126 de bevoegdheid en de juridische grondslag om het recht van erfpacht eenzijdig op te zeggen of te doen beeindigen op grond van art. 5:87 BW, de EU-sanctieregelgeving en de Wwft, zonder schending van diplomatieke internationaalrechtelijke verplichtingen.

IV. ONMIDDELLIJKE URGENTIE: HET VENSTER VAN ZES WEKEN Het ontruimingsvonnis van 31 maart 2026 schept een kritiek tijdvenster. Zodra de tenuitvoerlegging plaatsvindt — uiterlijk medio mei 2026 — staat het pand opnieuw leeg. Elk dag daarna is een dag dat Gemeente Amsterdam: • in een voortdurende financiele relatie staat met een door het EP erkende staatssponsor van terrorisme (€ 884,87/jaar erfpachtcanon — al dan niet in strijd met de Wwft); •

een volledig functioneel gebouw van 97 m2 met twee BAG-adressen in het hart van Amsterdam onbenut laat, terwijl meer dan 20.000 OekraTense ontheemden in de stad dringende nood hebben aan rechtsbijstand en sociale reintegratieprogramma's;

•

nalaat te handelen in strijd met de eigen Leegstandsverordening 2022/2026 — een drempel van zes maanden die al meer dan zesmaal is overschreden.

ULCNL verzoekt het College met klem om nu — parallel aan de tenuitvoerlegging van het ontruimingsvonnis — de juridische procedure te starten voor opzegging van het erfpachtrecht en toewijzing van het pand als tijdelijke gebruikslocatie.

V. CONCRETE VERZOEKEN VAN ULCNL AAN HET COLLEGE EN DE GEMEENTERAAD ULCNL verzoekt het College van Burgemeester en Wethouders dringend: 1. Erfpachtopzegging te initieren. Het erfpachtrecht van de Russische Federatie op perceel Amsterdam R 5126 eenzijdig op te zeggen c.q. de beeindiging ervan in rechte te bewerkstelligen, op grond van art. 5:87 BW, Verordening (EU) 833/2014, het HvJ EUarrest CP260048EN (26-03-2026) en de Wwft. 2. Wwft-melding te (laten) verrichten. De gemeentelijke juridische dienst opdracht te geven te beoordelen of de ontvangst van de erfpachtcanon van de Russische Federatie gemeld had moeten worden bij de FIU-NL, en zo nodig een retroactieve melding te verrichten. 3. Tijdelijk maatschappelijk gebruik te bestemmen. De Leegstandwet (artt. 7-26) en de Leegstandsverordening Amsterdam 2022/2026 toe te passen en Stichting Gelukkige Jeugd aan te wijzen als tijdelijke gebruiker van het pand voor de uitvoering van de projecten ULCNL (kosteloze rechtsbijstand) en Re:Thread (sociaal-psychologische reIntegratie). 3

4. ULCNL als rechtsbijstandspartner te erkennen. ULCNL is bereid de gemeente juridisch te adviseren over de procedures voor erfpachtopzegging, de sanctierechtelijke onderbouwing en de procedurele vereisten van de Wwft, zonder kosten voor de gemeente. 5. Een verantwoordelijk ambtenaar aan te wijzen voor overleg met ULCNL en Stichting Gelukkige Jeugd over de concrete invulling van het tijdelijk gebruik en de te volgen juridische procedure. ULCNL verzoekt de Gemeenteraad: • een motie aan te nemen die het College oproept de erfpacht op te zeggen en het pand voor maatschappelijk gebruik beschikbaar te stellen; • schriftelijke vragen in te dienen bij de wethouder Wonen over de Wwft-verplichtingen van de gemeente en de concrete plannen na ontruiming; •

de kwestie te agenderen in de commissie Wonen, Bouwen en Beheer en ULCNL de gelegenheid te bieden in te spreken.

VI. CONCLUSIE Honthorststraat 42 is geen gewone vastgoedkwestie. Het is een juridische, politieke en morele kwestie van de eerste orde. Een pand dat decennialang diende als operationele basis van de Sovjethandelsvertegenwoordiging — gedocumenteerd gebruikt als dekmantel voor inlichtingenactiviteiten — en daarna als missie van een staat die door het Europees Parlement is erkend als staatssponsor van terrorisme, staat leeg in het hart van Amsterdam. Tegelijkertijd wachten tienduizenden Oekralense ontheemden — mensen wier thuis, eigendommen en toekomst zijn vernietigd door de handelingen van diezelfde Russische staat — op de elementaire rechtsbijstand en sociale ondersteuning die ULCNL en Stichting Gelukkige Jeugd willen bieden. De juridische basis voor handelen bestaat. De morele noodzaak is klip en klaar. Het is nu aan de gemeente Amsterdam om te handelen — snel, doortastend en in lijn met de waarden die Amsterdam als stad van vrijheid, recht en solidariteit uitdraagt. ULCNL staat gereed om de gemeente te ondersteunen bij elke stap van dit proces.

Met vriendelijke groet en in de hoop op een constructieve samenwerking, Beheersraad ULCNL Denys Keshkentii

4

PIM 402604 15-04-26 17:38 NEDERLAND

€ 1,40

2ete.,

e/41

pAt /) ç -

a yr/ e

?s

22

1 ? APR, 4