Brief studentensteden_uitvoeringsproblemen energiekosten studenten.pdf

Aan: Cc:

de minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de vaste Kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Onderwerp: Uitkering van energietoeslag voor studenten via gemeente niet uitvoerbaar

Amsterdam, 5 oktober 2022

Geachte ministers, Op 31 augustus hebben de armoedewethouders van 14 studentensteden samen met politieke jongerenorganisaties een dringende oproep gedaan om studenten via een landelijke compensatie te helpen met het betalen van hun energierekening. Sinds die tijd is het voor ons nog steeds onduidelijk waar we staan en wat de oplossing gaat zijn. We ontvangen signalen dat het kabinet bij het standpunt blijft dat gemeenten via de individuele bijzondere bijstand alsnog een ‘energietoeslag’ van € 1.300 uit moeten keren aan studenten. We verzoeken u met klem om met een andere oplossing te komen door dit bijvoorbeeld landelijk uit te laten voeren door DUO (waar de adresgegevens en rekeningnummers van studenten bekend zijn) of door bijvoorbeeld de basisbeurs eerder te verhogen. Gemeenten kunnen toegang tot vangnet voor kwetsbare inwoners niet meer garanderen In onze gemeenten zien wij dat de stijgende energielasten en hoge inflatie een zware last zijn, met name voor inwoners met een laag inkomen. De individuele bijzondere bijstand (IBB) is een belangrijk instrument om ervoor te zorgen dat in individuele gevallen de financiële problemen beheersbaar blijven en kwetsbare inwoners niet door het ijs zakken. De IBB is dus gericht op maatwerk: dit betekent dat gemeenten aantoonbare, daadwerkelijke meerkosten vergoeden.

Dit in tegenstelling tot de categoriale bijzondere bijstand, waarbij het om een vergoeding voor veronderstelde meerkosten gaat. Dit maatwerk binnen de IBB is ook wat de wetgever van ons vraagt, zoals vastgelegd in artikel 35 van de participatiewet. Het bepalen van het recht op IBB is daarmee ook een arbeidsintensief proces, omdat het om een maatwerkoplossing gaat: we moeten nauwkeurig in beeld hebben wat de inkomsten en uitgaven zijn van onze inwoner. Het maatwerkkarakter van de IBB knelt met het uitkeren van een energietoeslag aan studenten. Ten eerste omdat het hier om een hele grote groep gaat waar onze uitvoering niet op is ingericht. Ten tweede omdat we niet beschikken over de benodigde gegevens van studenten in onze systemen, waardoor elke aanvraag individueel getoetst moet worden. De verwachting is dat grote groepen studenten een aanvraag gaan indienen, en dat een flink deel van deze aanvragen niet aan de voorwaarden voor IBB voldoet en dus afgewezen wordt. Dit kost tijd, geld en mankracht voor de afhandeling, klachtenprocedures en bezwaren. Tijd, geld en mankracht die we niet meer kunnen inzetten voor diegenen die afhankelijk zijn van de individuele bijzondere bijstand. Op die manier laten we onze meest kwetsbare inwoners in de kou staan.

1

Tot slot Gemeenten staan altijd klaar om hen die onze hulp het hardst nodig hebben te helpen, maar onze uitvoeringskracht en -capaciteit is niet toegerust op het overnemen van taken die toebehoren aan landelijke uitvoeringsorganisaties.. De plannen die het kabinet heeft om studenten te helpen zullen ervoor zorgen dat wij niet meer onze primaire taak kunnen uitvoeren, het bijstaan van onze meest kwetsbare inwoners. Daarom sturen wij u nogmaals deze oproep voor een landelijke oplossing – zoals via DUO – die niet ten koste gaat van andere inwoners.

Hoogachtend, Marjolein Moorman, Wethouder Amsterdam Linda Voortman, Wethouder Utrecht Mariëlle Vavier Wethouder Den Haag Enes Yigit Wethouder Rotterdam Esmah Lahlah Wethouder Tilburg Arjan Kampman Wethouder Enschede Guido van Vulpen Wethouder Wageningen John Brom Wethouder Nijmegen Abdelhaq Jermoumi Wethouder Leiden Alex Meij Wethouder Maastricht Michiel van Willigen Wethouder Zwolle Joëlle Gooijer Wethouder Delft Eelco Eikenaar Wethouder Groningen 2