Brief stand van zaken CBK Amsterdam en Cultuurhuisnetwerk Oost

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 mei 2021 Kunst en Cultuur Touria Meliani Kunst en Cultuur en stadsdeel Oost

Onderwerp

Stand van zaken Cultuurhuis Oost en verzelfstandiging CBK Amsterdam

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In deze brief wil ik u graag informeren over de voorbereidingen voor een cultuurhuisnetwerk in stadsdeel Oost en de stand van zaken met betrekking tot de verzelfstandiging van Centrum Beeldende Kunst (CBK) Amsterdam, inmiddels geheten Factor IJ. U heeft op 11 juni 2019 van mij een brief ontvangen over de afdoening van motie 1255 van de leden Duijndam, Ernsting, Moorman en Van Soest inzake de Begroting 2018 (redding theater Oostblok voor de realisering van een vijfde cultuurhuis in Amsterdam). Ondanks de grote gevolgen van de coronacrisis voor de cultuursector van Amsterdam, zijn er belangrijke stappen gezet in de totstandkoming van dit cultuurhuis. Adviesrapport ‘Een Cultuurhuis in Oost’ In opdracht van stadsdeel Oost en de afdeling Kunst en Cultuur heeft een kwartiermaker onderzocht welke mogelijkheden er zijn om een cultuurhuis in Oost te ontwikkelen. De kwartiermaker is in gesprek gegaan met diverse culturele instellingen in het stadsdeel om te komen tot een gedragen voorstel. Dit heeft geleid tot het adviesrapport ‘Een Cultuurhuis in Oost’ waarover ik u in de brief van 11 juni 2019 heb geïnformeerd.

Op basis van dit advies heeft de gemeente vijf culturele instellingen aangewezen om gezamenlijk Cultuurhuisnetwerk Oost op te zetten, te weten: Framer Framed, Nowhere, Plein Theater (voorheen: Theater Oostblok), Q-Factory en De Rode Loper op School. De samenwerking binnen Cultuurhuisnetwerk Oost heeft al geleid tot een aantal gezamenlijke activiteiten. Dit betekent een meerwaarde voor zowel het stadsdeel als de vijf culturele instellingen. Tot de zomer 2021 werkt Cultuurhuisnetwerk Oost onder de nieuwe naam, OOST&, aan een programmaplan, een website en een passende organisatiestructuur. De samenwerkende organisaties hebben een divers samengestelde, interdisciplinaire programmaraad ingericht die aan de slag gaat met de identiteit en het programma van OOST&. Voor de zomer wordt de gezamenlijke website gelanceerd en wordt gestart met online activiteiten (zolang de coronamaatregelen van kracht zijn). Vanaf september a.s. vinden ook live activiteiten plaats in stadsdeel Oost. Verzelfstandiging CBK Amsterdam De kwartiermaker heeft geadviseerd om Framer Framed te huisvesten in het gebouw waarin CBK Amsterdam was gevestigd. Daarnaast was het advies om deze kunstuitleenorganisatie, die onderdeel is van de stadsdeelorganisatie, en zijn collectie af te stoten en onder te brengen bij CBK Zuidoost of Stichting Beeldende Kunst (SBK).

Per 1 augustus 2019 is Framer Framed daadwerkelijk verhuisd naar

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 mei 2021 Pagina 2 van 2

het voormalig onderkomen van CBK Amsterdam. Hiermee blijft deze ruimte aan de Oranje Vrijstaatkade 71 een plek voor beeldende kunst, iets wat belangrijk is voor de stad en het stadsdeel. Na de verhuizing van Framer Framed vond CBK Amsterdam tijdelijk onderkomen in een pand in winkelcentrum Oostpoort. In deze periode heeft stadsdeel Oost onderzocht of CBK verzelfstandigd kan worden op basis van een door CBK Amsterdam ingediend plan onder de noemer: Factor IJ. Uitgangspunt hierbij was dat de kunstuitleen zelfstandig functioneert zonder structurele financiële steun van de gemeente. Voor eventuele overige activiteiten geldt dat het verzelfstandigd CBK deze zelf bekostigt of dat het hiervoor (incidentele) financiering zoekt. De hoofdpunten van het plan Factor IJ zijn: verzelfstandiging binnen 4 jaar en verhuizing naar een goede locatie op IJburg. De keuze voor dit deel van het stadsdeel sluit aan bij de wens van stadsdeel Oost om een ruimer aanbod van kunst en cultuur op IJburg te realiseren. Verzelfstandiging is voor Factor IJ belangrijk om zijn taken als o.a. kunstuitleen en presentatieplek van (nieuw) Amsterdams talent zo (kosten)efficiënt mogelijk te kunnen uitvoeren. Door verzelfstandiging wordt het onder meer mogelijk financiering bij fondsen en sponsoren aan te vragen. Het plan Factor IJ is in opdracht van stadsdeel Oost door adviesbureau Berenschot financieel doorgelicht.

Berenschot concludeert dat het plan financieel haalbaar is, mede doordat er al een bestand is met abonnementhouders, een collectie, en een overzichtelijk personeelsbestand. De begroting is reëel. Het zou een “gemiste kans” zijn CBK Amsterdam af te bouwen nu een nieuwe locatie beschikbaar is aan de Pampuslaan 11-19 op IJburg. Berenschot stelt dat CBK Amsterdam een meerwaarde heeft voor Amsterdam, en in het bijzonder voor IJburg: “Het beste motief om Factor IJ te realiseren is de meerwaarde die een kunstuitleen-nieuwe-stijl kan hebben voor IJburg: cultureel, sociaal en ruimtelijk”. De verhuizing van Factor IJ, die inmiddels heeft plaatsgevonden, sluit aan bij de beleidsdoelstellingen van de Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024 zoals vastgesteld door het gemeentebestuur. Hierin staat dat Amsterdam tot doel heeft om kunst en cultuur te spreiden over de stad en juist op plekken te brengen waar nu minder aanbod is. De verhuizing van Factor IJ maakt dat er gesproken kan worden over verzelfstandiging. Stadsdeel Oost heeft zorg gedragen voor een goede overgang naar IJburg door het pand instapklaar te maken. Omdat in Zuidoost een vergelijkbaar proces van verzelfstandiging heeft plaatsgevonden bij CBK Zuidoost, zal er ook naar dat proces worden gekeken.

Het definitieve voorstel voor verzelfstandiging wordt gedaan door stadsdeel Oost in afstemming met de afdeling Kunst en Cultuur en zal naar verwachting in de tweede helft van 2022 aan de raad worden voorgelegd. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl