Brief Nachtvisie ruimte voor nachtcultuur

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 30 juni 2021 Kunst en Cultuur Touria Meliani Kunst en Cultuur

Onderwerp

Nachtvisie – Toekomst van de nacht (Nachtcultuur in Amsterdam)

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de nachtvisie. Met de Hoofdlijnen Kunst en Cultuur 2021-2024 deden we een belofte aan onze stad: Amsterdam erkent de rijke nachtcultuur als wezenlijk onderdeel van onze stad en haar kunst en cultuur. Ook in de Aanpak Binnenstad wezen we op het unieke en onderscheidende karakter van de nachtcultuur in de stad – en onze wens om deze te behouden en te verrijken. Onze nachtcultuur kent een rijk verleden, van een roemruchte underground scene tot en met clubs, feesten en festivals van wereldfaam. De nacht in Amsterdam is van enorme invloed geweest op de stad, de muziek en beeldende kunst. Het nachtleven is ook waar je jezelf ontdekt, of je nou jong of oud bent, inwoner of bezoeker. Waar je vrienden maakt en liefdes ontmoet, waar je wereld groter wordt en waar je je veilig voelt. Het college presenteert de eerste nachtvisie waarin de nachtcultuur de erkenning krijgt die zij verdient - een visie op de toekomst van de nacht. Want de nachtcultuur staat onder druk door de groei van de stad en het toenemend gebrek aan ruimte. Er zijn onvoldoende betaalbare locaties voor nieuwe initiatieven en evenementen. De stad wordt steeds minder betaalbaar voor mensen die in de sector werken en voor hun publiek.

De nachtvisie heeft als doel om samen met de sector de belangrijkste thema’s voor de nachtcultuursector en de stad te inventariseren, zodat we nu en in de toekomst de nachtcultuur steviger een plek kunnen geven in het gemeentelijk beleid. Dit betreft zowel kunst en cultuur als tal van andere beleidsterreinen, zoals diversiteit, stedelijke ontwikkeling, economie, evenementen, verkeer, gezondheid en openbare orde. Het college biedt met deze nachtvisie de nachtcultuur een podium - om allereerst aan te geven waar behoefte aan is voor de ontwikkeling van een bloeiende professionele nachtcultuursector in de toekomst. Ook willen we de sector een plek aan tafel geven. De thema’s die in de visie aan bod komen zijn daarom opgehaald in een serie

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 juni 2021 Pagina 2 van 4

gesprekken met een brede vertegenwoordiging uit het nachtleven.1 Deze groep – bestaande uit makers, artiesten, organisatoren maar ook het Overleg Amsterdamse Clubs en Stichting Nachtburgemeester - is ook betrokken geweest bij de uitwerking van de visie als klankbordgroep. Als college willen we dat de nachtcultuur in de stad aantrekkelijk en behouden blijft voor artiesten, creatieven en organisatoren, en toegankelijk is voor alle inwoners en bezoekers van Amsterdam. Diversiteit, inclusie, sociale en fysieke veiligheid zijn daarbij belangrijke randvoorwaarden. Deze thema’s hebben we daarom in de nachtvisie breed verkend. Dag en nacht Nachtcultuur heeft ook overdag een plek op de vele festivals die Amsterdam rijk is. Dag- en nachtcultuur zijn hier onlosmakelijk met elkaar verbonden: professionals, makers en publiek bewegen zich zowel in de dag als de nacht. Waar er voorheen relatief veel ruimte was voor festivals in de stad, zijn de beschikbare locaties vandaag de dag schaars. Festivals in of nabij woonbuurten leiden snel tot overlast. Maar festivals en evenementen brengen ook werkgelegenheid en economische stimulans. Ze zetten de stad in binnen- en buitenland op de kaart, en bieden mensen de ruimte om elkaar te ontmoeten en samen cultuur te ervaren.

Amsterdam is trots op de verscheidenheid aan festivals en evenementen die het biedt, maar zoekt tegelijkertijd naar de juiste balans in het aantal evenementen dat de stad aankan. De nachtvisie probeert daarom ook te duiden wat de culturele en maatschappelijke waarde van festivals en evenementen is voor de stad. Waarde van de nacht voor Amsterdam Om de culturele en maatschappelijke waarde van de nacht uit te lichten, brengen we in de Nachtvisie stemmen uit de sector naar voren die in gaan op het onderscheidende karakter van nachtcultuur, het publiek en makers in de nacht. Uit interviews en gesprekken met meer dan zestig vertegenwoordigers uit het veld zijn de thema’s, kansen en uitdagingen geïdentificeerd. Zij belichten wat er nodig is in de komende jaren om de nachtcultuur in onze stad te behouden en te verrijken. Deze nachtvisie is tenslotte van en voor de stad: de gemeente, de sector en de Amsterdammers. Daarnaast geeft het onderzoek Waarde van de kleine uurtjes (2021), in opdracht van de gemeente uitgevoerd door Atlas Research, een duiding en onderbouwing van de maatschappelijke waarde van de nachtcultuur in onze stad. Acties voor de nacht Daarnaast geven we met de nachtvisie een overzicht van de verschillende beleidsterreinen die zich verhouden tot de nacht en hoe we hier stappen in kunnen zetten.

We werken ook aan concrete acties: x We stellen aan de hand van de nachtvisie een ambtelijk aanspreekpunt aan binnen de gemeente voor nieuwkomers en gevestigde partijen in de nacht. De brede kennis, expertise en verantwoordelijkheden in relatie tot de nacht in Amsterdam binnen de gemeente worden hierbij meer samengebracht. Hiermee komen we tegemoet aan een vraag die in veel gesprekken aan de orde is gekomen. x We bekijken op basis van de nachtvisie, als onderdeel van het stedelijke horecabeleid, de mogelijkheden om de 24-uurs openstelling van horeca een vaste plaats te geven in het beleid 1

Gesprekkenreeks Toekomst van de Amsterdamse Nacht, Pakhuis de Zwijger, december 2020 – februari 2021

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

x

x

x

x

x

Datum 30 juni 2021 Pagina 3 van 4

door deze vergunning breder toepasbaar te maken. Het nieuwe horecabeleid wordt in het najaar van 2021 aan de gemeenteraad voorgelegd. Vooruitlopend hierop kunnen - zoals eerder aan de raad gecommuniceerd2 - nachtzaken op de uitgaanspleinen en buiten het centrum, wanneer de coronamaatregelen dit toelaten, ontheffingen aanvragen om maximaal 12 keer per jaar (in plaats van 5) hun openingstijden verruimen. We zijn sinds het opstellen van de nachtvisie samen met de sector aan het verkennen welk aanbod op dit moment ontbreekt in onze nachtcultuur en waar het publiek behoefte aan heeft. Om op de korte en langere termijn meer plek voor nachtcultuur te creëren kijken we aan de hand van de nachtvisie naar mogelijke (tijdelijke) invulling van bestaand gemeentelijk vastgoed en nieuwe plekken in de ontwikkelgebieden verspreid over de stad. Op 1 januari 2023 treedt het nieuwe evenementenbeleid in werking. Goede organisatie, verscheidenheid en relevantie voor de stad zijn belangrijke nieuwe aspecten van dit beleid. Een onafhankelijke muziekevenementencommissie zal de inhoudelijke toets voor aanvragen van muziekevenementen (festivals) voor zijn rekening nemen en het college hierover adviseren. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheid van het verlenen van een vergunning voor 3 jaar zodat ondernemers hier hun bedrijfsplannen op kunnen maken.

In het kader van de nachtvisie en Vrije Ruimte neemt Amsterdam deel aan het platform Space of Urgency met Berlijn, Helsinki en Wenen. Om gericht kennis uit te wisselen op het gebied van nachtcultuurbeleid en het creëren van vrije ruimte voor initiatieven. Met de nachtvisie leggen we een nieuwe focus op de nacht binnen bestaande campagnes op het gebied van inclusie, diversiteit en veiligheid, zoals bijvoorbeeld de campagne #jijstaatnietalleen tegen seksuele intimidatie en seksueel geweld3, en benadrukken we het belang van de campagnes Celebrate Safe (Unity) en ClubEthics (N8BM A’DAM).

De nacht weer in beweging brengen In maart 2020 werd door het coronavirus en de daaropvolgende rijksmaatregelen makers, kunstenaars, artiesten, clubs en vele nachtvlinders alle ruimte ontnomen. Ineens ligt een deel van Amsterdam stil dat normaal gesproken uit zijn voegen barst van de energie en creativiteit. Nu, vijftien maanden later, is er licht aan het einde van de tunnel en kunnen we vooruitkijken. Maar wat de schade en het gevolg is van deze tijdelijke stilstand valt nog niet te overzien. We weten wel dat sector klaarstaat met plannen, aanvragen en programmering zodra alles weer veilig kan. Het is daarom belangrijk om nu te agenderen wat de toekomst van de nachtcultuur in Amsterdam voor ons moet zijn – juist na de coronacrisis. Het college is zich bewust van de impact van de coronacrisis op de nachtcultuur – en proberen we binnen onze mogelijkheden hulp te bieden. Binnen het steunplan kunst en cultuur stimuleren we daarom de herstart van de nachtcultuur en festivals en evenementen. Zo hebben we een bedrag van 0,9 miljoen euro vrijgemaakt voor een speciale stimuleringsregeling. Nachtclubs konden een bijdrage van de gemeente aanvragen waarmee zij bijvoorbeeld artiesten kunnen boeken bij heropening. Zo ondersteunen we indirect ook de makers en kunstenaars in de nacht.

We doen hierbij aan clubs en festivals ook een oproep om, nu ze weer open mogen en activiteiten mogen organiseren, juist ook lokaal talent en makers te boeken – zodat we gezamenlijk de meer kwetsbare lokale infrastructuur voor de nacht weer kunnen opstarten. 2 3

Zie https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/9639498/1/09012f97832cfead Een campagne over geweld en discriminatie tegen lhbtiq+ personen wordt later in 2021 gepresenteerd

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 juni 2021 Pagina 4 van 4

Om ervoor te zorgen dat Amsterdammers en bezoekers weer veilig en verantwoord kunnen genieten van grote en kleine evenementen en festivals, bieden we in 2021 (en afhankelijk van de coronamaatregelen ook in 2022) extra steun voor vergunningplichtige evenementen en festivals in de buitenruimte. Hiervoor hebben we eveneens vanuit het steunplan kunst en cultuur een bedrag van 0,9 miljoen euro gereserveerd. Een uitwerking hiervan volgt in het najaar van 2021. Samen met clubs, festivals en diverse nachtcultuurinitiatieven in de stad spannen we ons in om vanaf deze zomer te oefenen met verantwoorde openstelling en het veilig organiseren van evenementen. De aftrap hiervan was het eerste nationale testevenement in de Amsterdamse nachtclub Shelter, dat 15 juni jl. samen met de gemeente is georganiseerd. Met grote dank aan alle betrokkenen uit de nachtsector voor hun inspirerende ideeën, tomeloze energie en grenzeloze passie voor de nachtcultuur bied ik u deze nachtvisie aan. Ik zie ernaar uit nader met de gemeenteraad in gesprek te gaan over de toekomst van de nachtcultuur. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur

Bijlagen 1. Nachtvisie – Toekomst van de nacht (Nachtcultuur in Amsterdam) 2. Rapport - Waarde van de kleine uurtjes - Atlas Research

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl