BRIEF Monitor prestatieafspraken over 2024.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 september 2025 Volkshuisvesting en Woningbouw Zita Pels en Steven van Weyenberg Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl

Onderwerp

Raadsinformatiebrief monitor Prestatieafspraken 2024

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Voor u ligt de eerste monitor van de Amsterdamse prestatieafspraken ‘Samen werken aan de volkshuisvesting.’ Begin 2024 hebben de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente afspraken gemaakt over de gezamenlijke bijdrage aan de volkshuisvesting in de periode 2024 t/m 2027. Deze monitor biedt inzicht in de voortgang in 2024, het eerste jaar van de afsprakenperiode. Belangrijkste resultaten Met de gemaakte afspraken werken we aan de verduurzaming en verbetering van onze woningvoorraad en aan de groei van het aantal sociale huurwoningen in de stad. Dit met oog voor de ongedeelde stad en voor de betaalbaarheid voor de huurders. De meeste afspraken zijn behaald. Er zijn circa 7.800 woningen verbeterd en verduurzaamd en 553 permanente, zelfstandige sociale huurwoningen bijgekomen. Belangrijk onderdeel van deze nieuwe prestatieafspraken is de bescherming van negen gebieden met een laag aandeel sociale huur, met de inzet om daar de sociale huurwoningen zoveel mogelijk te behouden. Dit doen we met het gezamenlijke afwegingskader “geen verkoop, tenzij”. Over de verkoop in deze gebieden zijn per corporatie individuele afspraken gemaakt. De verkoop valt binnen de afspraken en het afgesproken kader en er is sprake van een groei van de sociale voorraad. Ook in de overige gebieden is in totaal de sociale huurvoorraad gegroeid.

Corporaties hebben in 2024 hun werkwijze aangepast en nieuwe afwegingen gemaakt bij de verkoop. Mede door deze koerswijziging zijn minder woningen verkocht dan verwacht. We zijn nooit blij met de verkoop van sociale huurwoningen. Tegelijkertijd blijft verkoop een noodzakelijke inkomstenbron voor corporaties en de aantallen verkopen vallen binnen het afgesproken kader. Het vooruitzicht is dat de corporaties de resterende jaren van de afsprakenperiode meer woningen moeten verkopen dan in 2024, om te kunnen blijven investeren in verduurzaming en nieuwbouw. De verwachting is dat de verkoop binnen de gemaakte afspraken zal blijven. In 2024 zijn de corporaties gestart met de bouw van 1.817 sociale huurwoningen, net onder de ambitieuze bandbreedte van 1.900-2.500 woningen per jaar. Dit is 40% van het totaal in aanbouw genomen woningen in Amsterdam, ondanks de moeilijke omstandigheden in de bouw. We beschouwen dit als een goed resultaat. Ook zijn we positief over de start bouw van 583 flexwoningen door de corporaties.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 september 2025 Pagina 2 van 6

Op twee specifieke onderwerpen blijven de concrete resultaten in 2024 achter bij de ambities: rolstoelwoningen en zonnepanelen. In 2024 zijn er twee rolstoelwoningen gerealiseerd. De ambitie is om deze periode 84 rolstoelwoningen te realiseren. De verwachting is dat er de komende jaren een inhaalslag wordt gemaakt. In 2024 is intensief met de corporaties samengewerkt om rolstoelwoningen in te passen in de nieuwbouwplannen. Hier gaan we mee door. Tot en met 2026 zijn er inmiddels 96 rolstoelwoningen ingepland in de nieuwbouw, dit is meer dan opgenomen in de prestatieafspraken. Ook de groei van het aantal zonnepanelen op corporatiedaken valt met 6.35 Megawattpiek (MWp) tegen. Dit is een daling ten opzichte van 2023, na een aantal jaar van stijging sinds 2020. Het potentieel op corporatiedaken is groot en de verwachting was dat met de subsidie Zonmotor de groei groter zou zijn. Het aangevraagde subsidiebedrag is niet volledig benut. Daarnaast hebben huurders momenteel niet het vertrouwen dat ze voordeel hebben van zonne-energie. Dit komt door de aangekondigde en versnelde afschaffing van de salderingsregeling. We willen huishoudens in energiearmoede gratis zonnepanelen aanbieden via de Energiebank Zon. We verkennen met een pilot of naast daken, ook balkons benut kunnen worden voor de installatie van zonnepanelen.

Op het gebied van verduurzaming zien we dat er grote stappen gezet worden. Tegelijkertijd maken we ons zorgen over het verbeteren van woningen met EFG-labels. De opgave volgens de Nationale Prestatieafspraken is om uiterlijk in 2028 de resterende 17.276 woningen met EFG-labels weg te werken. We stellen alles in werking om dit te behalen. Daarnaast blijft vocht en schimmel een belangrijk aandachtspunt. De corporaties hebben tussen november 2023 en januari 2025 in totaal 15.432 meldingen van vocht en schimmel binnengekregen en opgepakt, blijkt uit de tweede evaluatie van de Gezamenlijke Aanpak Vocht en Schimmel. Bij een deel van de melders is nagevraagd of de problemen nog steeds verholpen zijn. Van de 1.925 huurders die reageerden, gaf bijna de helft aan dat de problemen nog niet waren opgelost. Dat bevestigt dat we er nog niet zijn en extra inzet nodig is. Tot slot is in 2024 samengewerkt aan het doorstroomoffensief als reactie op de wooncrisis. We nemen diverse maatregelen om de doorstroming op de woningmarkt te stimuleren, waaronder het verruimen van verhuisregelingen en de inzet van doorstroomcoaches. We zien dat ook de verhuur van middeldure huurwoningen bijdraagt aan de doorstroming: 70% van deze woningen zijn aangeboden met voorrang aan doorstromers die een sociale huurwoning achterlaten in de regio Amsterdam.

Resultaten in cijfers De opzet van de monitor volgt de lijn van de gemaakte afspraken. Meer dan voorheen is er naast de kwantitatieve resultaten ook aandacht voor de samenwerking tussen de drie partijen. De kwantitatieve resultaten in 2024 zijn op hoofdlijnen hieronder samengevat. In de monitor vindt u per hoofdstuk de belangrijkste resultaten, zowel in cijfers als in de samenwerking. In de bijlage achterin de monitor zijn tabellen met de kwantitatieve resultaten op de gemaakte afspraken opgenomen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 september 2025 Pagina 3 van 6

Verduurzaming en woningkwaliteit • Er zijn in 2024 7.804 woningen verbeterd en verduurzaamd. De afspraak voor de periode 2024 t/m 2027 is 27.000-33.000 woningen. • De corporaties hebben tussen november 2023 en januari 2025 in totaal 15.432 meldingen van vocht en schimmel binnengekregen en opgepakt. • Er zijn 1.117 woningen aardgasvrij gemaakt. • De corporaties hebben voor 6,35 MWp aan zonnepanelen aangelegd in 2024. Dit is na een stijgende trend vanaf 2020 een daling ten opzichte van 2023. Nieuwbouw • In 2024 is gestart met de bouw van 1.817 sociale huurwoningen. De verwachte bandbreedte was om 1.900-2.500 sociale huurwoningen per jaar in aanbouw te nemen. • De corporaties zijn gestart met de bouw van 583 flexwoningen, daarvan zijn er 63 ook in 2024 opgeleverd. De ambitie is om in de afsprakenperiode 2.500 tot 3.000 flexwoningen op te leveren. • De corporaties hebben twee rolstoelwoningen gerealiseerd. De ambitie voor de afsprakenperiode is 84 rolstoelwoningen. Voorraadontwikkeling • In 2024 is de totale sociale huurvoorraad van corporaties met 553 permanente, zelfstandige woningen gegroeid. De afspraak is een groei van 1.500-2.500 woningen voor de periode 2024 t/m 2027. • Er zijn per saldo 63 tijdelijke woningen bijgekomen en het aantal onzelfstandige woningen is met 16 woningen gedaald.

• In de negen rode gebieden (< 30% sociale huur) is de voorraad toegenomen met 323 woningen. • In de drie gele gebieden (31 tot 40% sociale huur) is de sociale huurvoorraad in totaal gegroeid met 68 woningen. • In de overige gebieden, met meer dan 40% sociale huur, is de voorraad met 209 woningen gegroeid. • Het aantal middeldure huurwoningen van corporaties is toegenomen met 252. • In totaal hebben de corporaties in 2024 612 sociale huurwoningen verkocht, waarvan 130 in de negen rode gebieden (<30% sociale huur). • Er zijn 13 grote sociale huurwoningen (meer dan 100 m2) verkocht, binnen de gemaakte afspraken. (“Geen verkoop, tenzij…”) Betaalbaarheid • De corporaties hebben 82% procent van de huurwoningen aangeboden onder de aftoppingsgrenzen. De afspraak is om in de hele stad tenminste 70% van de te verhuren sociale huurwoningen aan te bieden onder de lage en hoge aftoppingsgrens. De aftoppingsgrens is de grens waarboven de huurtoeslag wordt verlaagd, afhankelijk van huurprijs, inkomen en samenstelling van het huishouden. • Alle middeldure woningen zijn aangeboden binnen de afgesproken middenhuurgrenzen en voor een gemiddelde prijs van €1.060. Dit is in lijn met de afspraken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

Datum 9 september 2025 Pagina 4 van 6

70% van deze middeldure woningen zijn aangeboden met voorrang aan doorstromers die een sociale huurwoning achterlaten in de regio Amsterdam. Afgesproken was minimaal 50%. 86% van deze middeldure huurwoningen is verhuurd met voorrang aan middeninkomens.

Woningzoekenden en doelgroepen, kwetsbare groepen en wonen en zorg • De corporaties hebben 8.473 sociale huurwoningen via WoningNet verhuurd, waarvan: o 4.940 woningen aan regulier woningzoekenden, ofwel 58% van de verhuringen. De afspraak is minimaal 50%. o 2.181 woningen aan doelgroepen van het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen (PHKG), ofwel 26% van het totaal aantal sociale verhuringen (exclusief woongroepen, atelierwoningen en woningruil). De afspraak is om rekening te houden met 30%. Dit is voor 2024 op basis van het aantal verhuringen in afgelopen jaren vertaald naar 2.200 woningen aan de doelgroepen van het PHKG. o 1.081 aan stadsvernieuwingskandidaten, ofwel bijna 13% van de verhuringen. De afspraak is om rekening te houden met 15%. o 271 via maatwerk, ofwel 3% van de verhuringen. De afspraak is om rekening te houden met 5%. • Eind 2024 verhuurden de corporaties bijna 5% van de sociale huurvoorraad met een jongerencontract. De afspraak is maximaal 6%. • In 2024 waren er 2.368 nieuwe verhuringen met een jongerencontract. 5,2% van deze verhuringen betrof grote woningen (>40 m2 binnen de Ring A10 of >50 m2 buiten de Ring A10). De afspraak is maximaal 5%. • In 2024 zijn 240 woningen toegewezen aan potentiële kandidaten uit specifieke beroepsgroepen. In de prestatieafspraken is opgenomen dat we streven naar 300 per jaar.

De prestatieafspraken hebben in de eerste helft van 2024 geleid tot nieuwe werkafspraken over de toewijzing van beroepsgroepen, zoals over de verdeling van de aantallen tussen sociale en middeldure huur. Daarna heeft een inhaalslag plaatsgevonden. • In 2024 zijn 9 Lang Leven Thuisflats ontwikkeld.

In de bijlage vindt u voor het eerst ook meer gedetailleerde informatie over de behaalde resultaten in de 24 gebieden, met name over de verduurzaming en verbetering (hoofdstuk 1) en over de voorraadontwikkeling (hoofdstuk 3). In de tabel over de verbetering en verduurzaming herkennen we de grote inspanningen in onder meer Oud-Noord en Geuzenveld-Slotermeer. Tegelijkertijd is duidelijk dat de opgave in veel gebieden nog groot is. De belangrijkste observatie over de voorraadontwikkeling, op basis van de beschikbare data, is dat toegevoegde sociale huurwoningen relatief klein zijn in vergelijking met de onttrokken sociale huurwoningen. Vooral de gerealiseerde 1- en 2-kamerwoningen op de Zuidas en in Bijlmer-West dragen hieraan bij. Concluderend Alle betrokkenen hebben het afgelopen jaar hard gewerkt om de hoge ambities voor de stad zoveel mogelijk waar te maken. Dat is ook nodig gezien de uitdagingen op het gebied van wonen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 september 2025 Pagina 5 van 6

in Amsterdam. De drie partijen blijven zich inzetten om ook de komende jaren het verschil te maken voor huurders en woningzoekenden. Daarbij doen we zo goed mogelijk recht aan de gezamenlijke waarden: een betaalbare, kwalitatief goede en passende woning voor de mensen die daarop aangewezen zijn. Afdoening toezegging ”Terugkoppeling te geven over het gesprek met corporaties over de prestatieafspraken” (TA2025-000842): In de raadscommissie WV van 21 mei 2025 werd de actualiteit inzake bevriezing sociale huren besproken. Ik heb daar toegezegd een terugkoppeling te geven van het gesprek met de corporaties over de prestatieafspraken in relatie tot de huurbevriezing. Op 3 juni 2025 kondigde demissionair minister Keijzer aan de huurbevriezing in te trekken. Op woensdag 5 juni voerde ik het al ingeplande gesprek met de corporaties en de huurderskoepels over de effecten van de huurbevriezing en van het feit dat deze nu niet doorgaat. Voor woningcorporaties betekent het besluit een opluchting, omdat zij door kunnen gaan met de voorgenomen werkzaamheden en investeringen, voor de huurders is het teleurstellend. In het bestuurlijk overleg van 19 juni 2025, waar onder meer de hier voorliggende monitor over 2024 is besproken, is bevestigd dat de drie partijen doorgaan met de uitvoering van de prestatieafspraken voor 2024 t/m 2027.

Gezamenlijk willen de partijen zich inzetten richting de landelijke politiek om de volkshuisvesting hoog op de agenda te zetten en de financiële druk op huurders en corporaties substantieel te verlichten. Hiermee is deze toezegging afgedaan. Afdoening toezegging “Doelencijfers opnemen in de Monitor Samenwerkingsafspraken 2023” (TA2024-001659): In de raadscommissie WV van 27 november 2024 werd de Monitor Samenwerkingsafspraken over 2023 besproken. Wethouder Van Dantzig heeft toegezegd om in de nieuwe monitor over 2024 de doelencijfers op te nemen. In de voorliggende monitor wordt bij elk kwantitatief resultaat ook de afspraak of bandbreedte genoemd, zoals geformuleerd in de prestatieafspraken. Ook in de bijlage met alle kwantitatieve resultaten zijn de afspraken – en daarmee de doelencijfers – opgenomen. Hiermee is deze toezegging afgedaan. Zorgen over de volkshuisvesting Ondanks de behaalde resultaten maken de drie partijen zich zorgen over de staat van de volkshuisvesting. De wooncrisis blijft onverminderd urgent. Zeker ook in de sociale huursector is het voor veel woningzoekenden te moeilijk om passende huisvesting te vinden. En de betaalbaarheid van wonen staat onder druk, wat de bestaanszekerheid van sociale huurders aantast. Tegelijkertijd is het prestatiemodel van corporaties niet houdbaar.

De benodigde financiële ruimte voor investeringen in nieuwbouw, verduurzaming en goed onderhoud raakt uitgeput. Om te kunnen blijven investeren zijn corporaties genoodzaakt veel geld te lenen, sociale huurwoningen te verkopen en blijven zij afhankelijk van jaarlijkse huurverhogingen. Dit legt een zware last op de schouders van sociale huurders. We hebben dit jaar met de (ingetrokken) huurbevriezing gezien

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 september 2025 Pagina 6 van 6

dat dit tot spanningen leidt tussen huurders en corporaties, terwijl zij in wezen dezelfde doelen voor ogen hebben. De drie partijen blijven zich maximaal inzetten om de afspraken voor deze periode te behalen. Binnen de huidige financiële context komen voor de periode daarna de grenzen van het haalbare in zicht. Om de investeringen in de volkshuisvesting op peil te houden moet er vroeg of laat rijksgeld bij. De drie partijen blijven zich uitspreken om de financiële druk op huurders en corporaties substantieel te verlichten.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Bijlagen 1. Monitor Prestatieafspraken 2024

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Steven van Weyenberg Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling