Brief inzake vragen over turf en potgrond

Brederolaan 34 2692 DA ‘s-GRAVENZANDE t +31 (0)174 41 53 88 e info@devpn.nl i www.devpn.nl

Gemeente Amsterdam College B&W Postbus 202 1000 AE Amsterdam

Uw kenmerk:

22 mei 2024 2024010 Raadsvragen 106.

Betreft:

Vragen raadsleden Bakker en Krom (volgnummer 106)

Datum: Ons kenmerk:

Behandeld door: Telefoon: E-mail:

Han de Groot +31 (0)6 21707522 han.degroot@devpn.nl

Geacht college, Vanuit de Vereniging Potgrond en substraatfabrikanten Nederland (VPN) hebben we kennis genomen van de op 3 mei 2024 gestelde vragen van raadsleden Bakker en Krom over turf in potgrond (volgnummer 106). Als VPN vertegenwoordigen wij de potgrond en substraatsector in Nederland, onze leden zijn derhalve de producenten van potgrond en substraten. Wij brengen dan ook graag in het kort de ontwikkelingen in onze sector onder uw aandacht. Wellicht helpt deze informatie u bij het beantwoorden van de gestelde vragen uit de gemeenteraad Amsterdam. Waarom potgrond en substraten? Substraten vormen een onmisbare basis voor de teelt van (vrucht)groenten, sierteelt en boomkwekerij. Substraten vormen de sleutel tot een hoogwaardige productie in de tuinbouw waarin op een efficiënte met water, energie, nutriënten en landgebruik wordt omgegaan. Kortom substraten zijn onmisbaar voor een betrouwbare plantaardige voedselvoorziening en een gezonde groene leefomgeving.“ Substraten dienen fytosanitair schoon te zijn en tevens kwalitatief betrouwbaar en plantveilig. Daarnaast dienen substraten aan een breed scala van eigenschappen te voldoen met betrekking tot stabiliteit, constantheid en fysische eigenschappen om te komen tot een efficiënte en weerbare teelt. Vruchtgroenten worden veelal geteeld op steenwol en deels op perliet en kokosmatten.

Voor de teelt van siergewassen worden vooral substraten met grondstoffen van organische herkomst (waaronder veen) ingezet. Kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid De Nederlandse potgrond- en substraat sector werkt dagelijks, in goede samenwerking met haar afnemers, aan hoogwaardige substraten waarvoor de inzet is te komen tot een duurzame teelt en weerbare gewassen. De kwaliteit, veiligheid en teeltzekerheid van substraten zijn van primair belang en binnen dit uitgangspunt definieert de sector haar beleid met betrekking tot kwaliteit en duurzaamheid.

Milieu-impact en convenant De potgrond en substraatsector richt zich op het beperken van de milieu-impact in de gehele productiekolom. Hiertoe is de afgelopen jaren op internationaal niveau met NGO’s, wetenschap en bedrijfsleven een LCA-methodiek ontwikkelt die inzicht geeft in de impact van grondstoffen en substraatmengsels in alle schakels van de productieketen. Bovenal hebben in november 2022 15 partijen uit het bedrijfsleven, overheid (minister Klimaat & Energie en minister LNV) en NGO’s het convenant “Milieu-impact potgrond en substraten” getekend. De aanleiding voor het convenant is gelegen in een politieke motie die vraagt of veenreductie mogelijk is. Convenantspartijen hebben afgesproken dat het verstandiger is de milieu-impact te reduceren. De reductie van de milieu-impact is in het convenant uitgewerkt in twee belangrijke pijlers: 1. Toepassing van meer hernieuwbare grondstoffen waaronder compost. 2. Gebruik van verantwoord gewonnen veen. Hernieuwbare grondstoffen In het convenant is de doelstelling opgenomen dat in 2025, 35% van het substraat voor de professionele markt en 60% van het substraat voor de consumentenmarkt uit hernieuwbare grondstoffen moet bestaan. Voor 2030 is de doelstelling 50% hernieuwbaar voor de professionele markt en 85% hernieuwbaar voor de consumentenmarkt.

Tenslotte is een doelstelling van 90% hernieuwbaar en klimaatneutraal voor 2050 afgesproken. Kortom voor hernieuwbare en circulaire grondstoffen zijn op landelijk niveau bijzonder ambitieuze doelstellingen afgesproken. Veenwinning en veengebruik Veen (ook wel turf) is de belangrijkste grondstof voor organische substraten. Belangrijke eigenschappen van veengrondstoffen zijn stabiliteit en stuurbaarheid, constantheid, schoon, veilig en voldoende beschikbaarheid. Naast veen worden andere grondstoffen van organische herkomst/bron toegepast; onder meer houtvezel, schors, kokos, compost en rijstkaf. Het gebruik van deze hernieuwbare grondstoffen zal toenemen. De verschillende grondstoffen hebben onderscheidende eigenschappen en hebben allen bepaalde positieve en minder positieve duurzaamheidskarakteristieken zoals uit de LCA blijkt. De veen- en substraatsector investeert in verantwoorde veenwinning (Responsibly Produced Peat) met het doel ‘langere termijn beschikbaarheid van veen’ te realiseren. Voor nadere informatie wordt verwezen naar www.responsiblyproducedpeat.org Bij gebruik van veen uit RPP gecertificeerde veengebieden wordt na de veenwinning gekomen tot vergaand natuurherstel. Hierbij draagt veenwinning dus juist bij aan het herstel van ontwaterde veengebieden en dus niet tot onttrekking van waardevolle natuur.

110419/HdG Pagina 2 van 3

In het convenant is afgesproken dat vanaf 2025 100% RPP gecertificeerd veen gebruikt zal worden. Samengevat In het convenant “Milieu-impact potgrond en substraten” zijn ambitieuze doelstellingen met betrekking tot hernieuwbare grondstoffen en verantwoord gewonnen veen afgesproken. Daarmee wordt het afgraven van natuurgebieden voorkomen en de milieu-impact van potgrond vergaand gereduceerd. Beleid gemeente Amsterdam Wij hopen u met voorgaande nader inzicht te geven welke ambities er op landelijke niveau al liggen met betrekking tot de verduurzaming van potgrond en substraten. Op deze punten lijken nadere ambities op gemeentelijk niveau daarom minder relevant. Maar dat is vanzelfsprekend aan u om te bepalen. Wel kan de gemeente Amsterdam een belangrijke rol spelen in het vergroten van de beschikbaarheid van circulaire grondstoffen waaronder compost. Het vergroten van de beschikbaarheid van compost voor substraattoepassingen hangt vooral samen met het laten toenemen van de totale compostproductie. Dat zou mogelijk zijn door meer organische reststromen beschikbaar te stellen aan de compostproducenten. Het gaat dan vooral om groenafval dat hoogwaardig zou kunnen worden opgewerkt, maar dat nu blijft liggen of laagwaardig (energieproductie) wordt verwerkt. Het onbenutte potentieel bedraagt zeker een half miljoen ton reststromen.

Wanneer in de toekomst de vraag naar houtige biomassa voor energieproductie afneemt, komen mogelijk extra volumes beschikbaar voor compostproductie en daarnaast als houtvezel dat eveneens hoogwaardig kan worden toegepast in substraten. De gemeente Amsterdam kan het gebruik van organische reststromen voor compostproductie ten behoeve van substraattoepassingen stimuleren en sturen in hun aanbestedingen. In aanbestedingen kunnen zij hoogwaardige toepassingen van recycling via de Beste Prijs Kwaliteitsverhouding (BPKV) meer waarderen dan andere (laagwaardiger) toepassingen. Mocht u vragen hebben over dit onderwerp dan zijn vanzelfsprekend voor u beschikbaar. Hoogachtend,

De VPN Ted Vollebregt, Voorzitter

Een kopie van deze brief is verzonden aan de gemeenteraad van Amsterdam

110419/HdG Pagina 3 van 3