BRIEF bij Monitor Samenwerkingsafspraken 2020 def.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de Raadscommissie Wonen en Bouwen

Datum Onderwerp

14 september 2021 Aanbiedingsbrief Monitor Samenwerkingsafspraken 2020

Bijlage

Monitor Samenwerkingsafspraken 2020

Geachte leden van de raadscommissie Wonen en Bouwen, Iedereen in Amsterdam verdient een betaalbaar, goed en duurzaam huis om in te wonen. Eind 2019 hebben de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente Samenwerkingsafspraken gemaakt over de bijdrage aan betaalbare, goede en duurzame woningen in Amsterdam in de periode 2020-2023. Deze afspraken worden jaarlijks gemonitord, en hierbij ontvangt u de eerste rapportage, over het jaar 2020. Tevens informeren we u over aanvullende afspraken die gemaakt zijn over de aantallen woningen voor de huisvesting van kwetsbare groepen. Op dit moment staat de beschikbaarheid van betaalbare woningen in Amsterdam onder grote druk. Mensen met een laag en gemiddeld inkomen kunnen ontzettend moeilijk aan een huis komen. Met de corporaties en de huurderskoepels is daarom afgesproken dat er meer huizen bij moeten komen voor juist die groepen die het op de vrije woningmarkt niet redden. De afgesproken voorraadtoename van 3000 sociale huurwoningen in de periode 2020-2023 laat zich nog niet zien, omdat er tijd zit tussen het maken van nieuwbouwplannen en de daadwerkelijke oplevering van die huizen. Zoals al verwacht was tijdens het maken van de Samenwerkingsafspraken, zal de afgesproken voorraadgroei zich daarom vooral laten zien in de tweede helft van de periode 2020-2023.

Voor woningzoekende Amsterdammers is het belangrijk dat we de toename van aantal sociale huurwoningen daadwerkelijk realiseren, hun roep om meer betaalbare huizen in onze stad klinkt luid. Om scherp in de gaten te houden hoe het gaat met de voorraadontwikkeling vindt monitoring van de afspraken op dit thema vanaf nu halfjaarlijks plaats in plaats van jaarlijks. Als het gaat om afspraken over de betaalbaarheid van de bestaande woningvoorraad en de huisvesting van kwetsbare groepen, zijn de meeste resultaten in lijn met de gemaakte afspraken. Zo

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 14 september 2021 Kenmerk Pagina 2 van 5

werd de afspraak om minstens 70% van de huizen onder de aftoppingsgrens aan te bieden ruim gehaald, en werd 66% van de huizen verhuurd aan reguliere woningzoekenden (minimumafspraak 50%). Er gingen net geen 1800 woningen naar woningzoekenden via het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen. De resultaten op duurzaamheid zijn grotendeels in lijn met de gemaakte afspraken, echter rondom de opwek van zonne-energie is een versnelling nodig om de afgesproken 15 MW in 4 jaar te gaan halen. Corporaties en gemeente werken hierin samen. De nieuw ontwikkelde CO2-monitor laat zien dat iets meer dan 2% CO2-reductie is behaald als gevolg van beperking van het gasverbruik. Dat is in lijn met de afgesproken 8% CO2-reductie voor 4 jaar. In het najaar van 2021 gaan partijen in gesprek over mogelijke verhoging van de CO2reductiedoelstelling. Met een financiële impuls (Duurzaam economisch herstel) investeren gemeente en corporaties in extra duurzaamheidmaatregelen in de woningvoorraad, om versnelling te realiseren bovenop de huidige afspraken. Bij het realiseren van betaalbare, goede en duurzame woningen, is de forse belasting die het Rijk nog steeds oplegt aan verhuurders van sociale huurwoningen een grote belemmering.

Amsterdam blijft zich er daarom op verschillende manieren voor inzetten dat deze verhuurderheffing afgeschaft wordt en de omvang en kwaliteit van de corporatievoorraad beter tegemoet kan komen aan de prangende behoeftes in de stad. Mocht de verhuurderheffing eindelijk afgeschaft worden, dan gaan corporaties, huurders en gemeente opnieuw om tafel om te bespreken hoe onze afspraken kunnen worden ingevuld. De resultaten op hoofdlijnen zijn hieronder kort samengevat. In de monitor vindt u alle gegevens. Ontwikkeling van de voorraad  In 2020 zijn door de corporaties 1.372 sociale huurwoningen opgeleverd, 632 sociale huurwoningen verkocht, 435 woningen gesloopt en 316 geliberaliseerd. Daarmee is over 2020 het aantal sociale huurwoningen per saldo met 10 woningen afgenomen. De afspraak is een groei van de sociale voorraad van 3.000 voor de hele periode. Deze afspraak gaat wat betreft de nieuwbouw over opgeleverde woningen. Doordat er een paar jaar overheen gaat voordat woningen worden opgeleverd, werd de groei niet verwacht in het 1e jaar van deze afspraken.  Het aantal middeldure woningen, verhuurd door corporaties, is met (netto) 452 woningen gegroeid. De afspraak is een groei van 1100 middeldure huurwoningen in vier jaar.  In 2020 is de bouw van 2.270 zelfstandige sociale huurwoningen gestart.

104 van deze sociale huurwoningen zullen in de toekomst worden verhuurd als 263 onzelfstandige woningen. De afspraak is dat er gemiddeld 2.500 sociale huurwoningen per jaar in aanbouw genomen worden.

2

Gemeente Amsterdam



Datum 14 september 2021 Kenmerk Pagina 3 van 5

Over de gebiedsgerichte afspraken over de ontwikkeling van de voorraad wordt in de monitor gebiedsgericht gerapporteerd, waarmee de toezegging aan voormalig raadslid De Jong (TA2020-001223) is afgedaan.

Betaalbaarheid  In 2020 is 80% van de woningen aangeboden onder de aftoppingsgrenzen, op stadsdeelniveau varieert dit van 71% tot 88%. Daarmee is de afspraak dat tenminste 70% onder de aftoppingsgrenzen wordt aangeboden, ruimschoots gehaald.  De gemiddelde aanvangshuur van door corporaties in het middensegment verhuurde woningen lag in 2020 op €917. Daarmee ligt de huurprijs net boven het afgesproken geïndexeerde bedrag (€ 916, prijspeil 2020).  De huursomstijging per corporatie beperkte zich in 2020 tot 0,5% boven inflatie, of iets daaronder.  Van ongeveer 1000 huurders is de huur verlaagd in het kader van het Woonlastenakkoord. Woningzoekenden en doelgroepen  66% van de vrijkomende reguliere sociale huurwoningen is verhuurd aan regulier woningzoekenden. De afspraak is tenminste 50% aan regulier woningzoekenden.  Voor de huisvesting van kwetsbare groepen zijn 1.785 woningen beschikbaar gekomen. Dat is net iets onder de afgesproken 1.800 woningen. Verder zijn er 355 woningen verhuurd aan huishoudens met een stedelijke vernieuwings-urgentie.  In 2020 zijn in totaal 125 woningen aan beroepsgroepen verhuurd. De afspraak is dat 50 tot 100 sociale huurwoningen en 50 tot 100 middeldure huurwoningen worden verhuurd aan de beroepsgroepen. Er zijn 94 verhuringen in de sociale huur en 31 in de middeldure huur. Dat heeft vooral te maken met de samenstelling van de doelgroep.

Globaal 80% hiervan komt in aanmerking voor een sociale huurwoning.  Vanwege een onduidelijkheid in de cijfers is het nog niet gelukt om te rapporteren over de afspraak over het percentage vrijkomende woningen dat met een jongerencontract werd verhuurd, u wordt daar op een later moment over geïnformeerd. Wel is duidelijk dat binnen de ring meer dan de afgesproken 5% van de jongerencontracten een grotere woning betrof. Er is afgesproken dat dit kritisch gevolgd gaat worden en dat corporaties hierop gaan sturen. Woningkwaliteit en duurzaamheid  In 2020 is veel aandacht uitgegaan naar de aanpak van loden leidingen.  De Amsterdamse kaderafspraken bij vernieuwing en verbetering zijn vernieuwd en ingegaan per 1 juni 2020.  Er is een begin gemaakt met het kwaliteitsoverleg met als doel een gedeeld beeld te krijgen van de kwaliteit van woningen en de samenwerking op woningkwaliteit te versterken. Het blijkt moeilijk om op een door alle betrokkenen gedragen manier de kwaliteit van wo-

3

Gemeente Amsterdam

 





Datum 14 september 2021 Kenmerk Pagina 4 van 5

ningen in beeld te brengen. Dit najaar wordt dit thema tussen de partners op bestuurlijk niveau besproken, om de gewenste stap vooruit te realiseren. Afgesproken is dat de corporaties 8% CO2 reductie (t.o.v. 2019) realiseren in de periode 2020-2023. In 2020 is 2,05% behaald. In 2020 zijn 580 bestaande corporatiewoningen van het aardgas afgehaald. De afspraak is 2.000 in de periode 2020-2023. Partijen werken samen aan versnelling door inzet van de Amsterdamse Warmtemotor. In 2020 zijn er bijna 10.000 zonnepanelen geïnstalleerd. Hiermee is circa 2,9 megawatt extra vermogen aan zonne-energie gerealiseerd. Afspraak is 15 megawatt in de periode 2020-2023. Er zijn 15.174 labelstappen gerealiseerd. De afspraak is 50.000 labelstappen in de periode 2020 – 2023. De labelstappen zijn het gevolg van duurzame renovaties. In 2020 zijn 1.242 hoog niveau renovaties uitgevoerd (bestaande uit isolatie van dak, vloer en muren, dubbel glas etc.) waarin per renovatie gemiddeld 4 a 5 labelstappen zijn gerealiseerd. Ook kleinere ingrepen, zoals vervangen van Cv-ketels en plaatsen van HR++ glas levert een grote hoeveelheid stappen, omdat deze op grotere schaal uitgevoerd worden. De 580 woningen die in 2020 aardgasvrij zijn gemaakt, zijn tegelijkertijd ook geïsoleerd.

Financiën  Uit de meerjarenbegrotingen van de corporaties komt het beeld naar voren dat de investeringen van corporaties op peil blijven. Het investeringsprogramma is ambitieus, binnen de financiële kaders is intensivering niet mogelijk.  De prognoses voor de nieuwbouw laten voor de aankomende vijfjaars-periode een toename van opleveringen zien ten opzichte van de vorige prognoses. Deze toename vindt in belangrijke mate in 2022 en 2023 plaats.  Het lange termijn effect van de coronacrisis kennen we nog niet. Wel is duidelijk dat (ook) zonder coronacrisis de financiële positie van corporaties, door de hogere investeringen en de oplopende lasten, verslechtert. Huisvesting kwetsbare groepen In de Samenwerkingsafspraken hebben de drie partijen afgesproken om bij eventuele gewijzigde omstandigheden met elkaar in gesprek te gaan. In het voorjaar van 2021 is een gesprek gestart tussen de partijen van de Samenwerkingsafspraken naar aanleiding van de grotere behoefte aan woningen voor kwetsbare groepen. Zoals het college de raad al eerder heeft geïnformeerd, zijn de afgesproken 1.800 woningen per jaar niet toereikend. Hierop is besloten een Kopgroep te formeren met twee vertegenwoordigers per partij om tot aanvullende voorstellen over de huisvesting van kwetsbare groepen te komen. Namens de gemeente zaten hierin de wethouders Bouwen en Wonen en de wethouder Zorg.

Op 23 juni 2021 hebben de drie partijen van de Samenwerkingsafspraken aanvullende afspraken gemaakt waarmee meer woningen voor kwetsbare groepen beschikbaar komen, met aandacht voor de leefbaarheid en voor verdere verbetering van de samenwerking. De afspraak dat minimaal 50% van de verhuringen gaat naar regulier woningzoekenden is herbevestigd. 4

Gemeente Amsterdam

Datum 14 september 2021 Kenmerk Pagina 5 van 5

De voornaamste aanvullende afspraken zijn: - Jaarlijks gaan we uit van 6.500 mutaties. Minimaal 30% van de vrijkomende woningen komt beschikbaar voor de doelgroepen van het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen (PHKG). Dat zijn 1.950 woningen. Per kwartaal monitoren we het aantal mutaties en bekijken we of dit aantal realistisch is of toch omlaag moet worden bijgesteld. Bij minder dan 6.000 mutaties blijft de bestaande afspraak van 1.800 woningen gelden. - Eventuele extra ruimte, door minder stadsvernieuwings-urgenten en/of minder verhuringen via maatwerk, komt beschikbaar voor doelgroepen uit het PHKG. - Rolstoelwoningen vallen onder de regulier woningzoekenden en tellen niet mee voor het PHKG. Het gaat per jaar om ongeveer 100 woningen die gelabeld zijn als rolstoelwoning en uitsluitend naar de doelgroep gaan. - De corporaties gaan in gesprek met de zorgaanbieders over hun aanbod om ook iets te kunnen betekenen voor zittende huurders op portiek- en complexniveau. Dit naast de begeleiding die de zorgaanbieders geven aan huishoudens die uitstromen uit de Maatschappelijke Opvang of Beschermd Wonen (MO/BW). Dit kan leiden tot een pilot per corporatie, in een zelf gekozen buurt. Uitvoering, rapportage en meer toelichting vindt plaats via het PHKG.

De drie partijen bij de Samenwerkingsafspraken bespreken jaarlijks in het Bestuurlijk Overleg (begin 2022 en begin 2023) de gemaakte afspraken en de voortgang. Dan wordt, mede op basis van het aantal mutaties, bepaald of bovenstaande afspraken bestendigd worden. Concluderend De uitdagingen die we met de Samenwerkingsafspraken aan willen pakken zijn groot en onze ambities voor de stad zijn hoog. Er is door alle betrokkenen hard gewerkt om de ambities waar te kunnen maken en dat heeft geleid tot belangrijke resultaten. Maar we zijn er nog lang niet en daarom blijft onze inzet onverminderd groot om ervoor te zorgen dat Amsterdammers betaalbaar, goed en duurzaam kunnen wonen. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Waarnemend wethouder Bouwen en Wonen

5