Brief aan raadscie. WB over samenwerking corporaties en de CAWA, 3 december 2020.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de raadscommissie Wonen en Bouwen

Datum

3 december 2020

Ons kenmerk Behandeld door Maartje Wijnhoven, Wonen, 06 1466 1827, e-mailadres m.wijnhoven@amsterdam.nl Bijlage

n.v.t.

Onderwerp

Toezegging informeren over samenwerking CAWA en corporaties

Geachte commissieleden,

Tijdens de raadscommissie Wonen en Bouwen van 27 november 2019 heb ik toegezegd aan de heer Hammelburg van D66, u te informeren over de samenwerking tussen de Commissie voor Ateliers en (Woon) Werkpanden Amsterdam (CAWA) en de corporaties. Met deze brief informeer ik u daarover. Rolverdeling CAWA en ABA De CAWA is een onafhankelijk adviescommissie ingesteld door het college van B&W. De acht commissieleden hebben een gevarieerde expertise en achtergrond. Bij de transformatie van een gebouw tot broedplaats beoordeelt de CAWA deze plannen. Daarnaast toetst de CAWA het kunstenaarschap van kandidaat-huurders voor deze nieuwe broedplaatsen. De gemeente Amsterdam biedt via het platform Ateliers en Broedplaatsen Amsterdam (ABA) individuele ateliers en atelierwoningen aan. Ook hier voert de CAWA de toetsingen voor uit. Tenslotte adviseert de CAWA gevraagd en ongevraagd het college van B&W. Atelierwoningen zijn essentieel voor kunstenaars want naast het hebben van een atelier is wonen een eerste basisbehoefte. Vinden zij geen woonruimte, dan verlaten zij de stad. Ambtenaren van het team ABA hebben het directe contact met kunstenaars en verhuurders en zorgen voor de administratieve afwikkeling. Een van hen ondersteunt daarnaast als secretaris de CAWA. De CAWA en de corporaties van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) zoeken naar betere samenwerking en heldere processen.

Daartoe hebben er gesprekken plaatsgevonden tussen de corporaties en de CAWA. De laatste was op 17 november 2020. Tijdens

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum: 3 december 2020 Pagina 2 van 4

die gesprekkende werd de huidige werkwijze besproken voor het aanbieden van atelierwoningen. Hoe werkt dit proces nu en wat kan er worden verbeterd? Onderstaande punten zijn onderwerp van gesprek geweest en dit heeft geleid tot afspraken en veranderingen. Procesafspraken Vanuit de corporaties is behoefte aan duidelijke procesafspraken voor atelierwoningen die via Ateliers en Broedplaatsen Amsterdam (ABA) worden aangeboden en waar de CAWA de toetsingen voor uitvoert. Deze procedure is nu nergens vastgelegd, waardoor medewerkers van corporaties soms niet (denk aan personele wisselingen) weten hoe de procedure verloopt bij de leegkomst van een atelierwoning. De volgende verbeteringen zijn aangebracht.  

Op de site www.amsterdam.nl/ateliers staat voor de corporatiemedewerkers de werkwijze voor het aanbieden van atelierwoningen omschreven ‘Voor verhuurders’. Het meldformulier voor de atelierwoningen is geactualiseerd. Het formulier is uitgebreid wat betreft passend toewijzen, mogelijkheid huurtoeslag en jongerencontracten waardoor de aanbieding duidelijker is geworden voor potentiële huurders.

Proces versnellen om leegstand te voorkomen De CAWA heeft geen wachtlijst met kunstenaars voor de atelierwoningen omdat zij juist een inhoudelijke afweging maakt en daarom alle kandidaten toetst die reageren op de vrijgekomen atelierwoning. Hierdoor wordt maatwerk geleverd en krijgt de meest geschikte kandidaat het atelier toegewezen. Afhankelijk van wanneer de atelierwoning wordt aangemeld, duurt deze procedure vier tot zes weken. Doordat de CAWA slechts eenmaal per maand vergadert (en toetst) ontvangt de corporatie eenmaal per maand een voordracht van kandidaten. Corporaties zijn van mening dat dit een te lage frequentie is en hierdoor leegstand ontstaat Het is niet altijd mogelijk om een atelierwoning aansluitend te verhuren omdat corporaties eerst een inspectieronde moeten uitvoeren. Doordat atelierwoningen voor langere tijd verhuurd zijn geweest moeten ze vaak eerst opgeknapt worden. Bezichtigen in verhuurde staat geeft dan geen representatief beeld en daarnaast wil de huurder hier niet altijd medewerking aan verlenen. De CAWA zou de corporaties tegemoet kunnen komen door tussentijds te toetsen (en dus niet alleen tijdens de maandelijkse vergadering), om zo sneller tot een voordracht te komen. Maar dit zal extra kosten met zich meebrengen omdat de CAWA vergoed moet worden. Een wachtlijst vindt de CAWA niet wenselijk omdat zij een inhoudelijke afweging wil maken.

Er is het volgende afgesproken: 

Om tot verbeteringen te komen wordt een procesbegeleider ingeschakeld om de huidige processen van de CAWA en de corporaties te analyseren zodat er een voorstel tot verbetering kan komen waarmee het proces kan worden verkort

Informatie over de IJzeren Voorraad Corporaties hebben de vrijheid om een atelierwoning te onttrekken en er elders een beschikbaar te stellen. Dit is zo afgesproken in de Samenwerkingsafspraken. De CAWA krijgt soms vragen uit het veld over atelierwoningen die worden onttrokken aan de IJzeren Voorraad. De CAWA wil graag geïnformeerd worden over atelierwoningen die verdwijnen en welke adressen toegevoegd

Gemeente Amsterdam

Datum: 3 december 2020 Pagina 3 van 4

worden aan de IJzeren Voorraad. Met de corporaties is het volgende afgesproken: 



Elk jaar ontvangt de gemeente een geactualiseerd overzicht van atelierwoningen van de AFWC en dit wordt gedeeld met de CAWA (niet aan andere derden). Dit overzicht wordt tevens ieder jaar kabinet ter inzage gelegd voor de raadscommissie WB. De CAWA zal rechtstreeks contact opnemen met de betreffende contactpersoon van de corporatie (contactpersoon opvraagbaar bij de AFWC) als er vragen worden gesteld uit het veld over een specifiek adres.

Rekening houden met inkomen kunstenaar In de Samenwerkingsafspraken staat in de definitie van een atelierwoning dat dit ook een vrije sector huurwoning kan zijn. Dit is bewust opgenomen om de atelierwoningen in de vrije sector te behouden voor de IJzeren voorraad. Een huur boven de sociale huur of middeldure huur kan ertoe leiden dat de CAWA geen kandidaten kan voordragen omdat de gemiddelde kunstenaar niet zo veel verdient. De CAWA vraagt corporaties om hier rekening mee te houden en bij voorkeur te verhuren via de twee-hurenmethode. Uit de gesprekken kwam het volgende naar voren: 



Door de meeste corporaties wordt al passend toegewezen via de twee huren methode. Twee corporaties doen dat in de regel niet, maar zij denken er wel over na om dat bij atelierwoningen toe te passen. Ook wordt bij voorkomende gevallen de huur van de atelierwoning gesplitst in een woondeel en een werkdeel waardoor voor het woondeel huurtoeslag mogelijk is.

Niet aanbieden via WoningNet Een leeggekomen atelierwoning wordt aangemeld bij team ABA en wordt vervolgens gepubliceerd op de site van ABA. Geregistreerde kunstenaars kunnen hier op reageren. Aangezien er jaarlijks maar een handvol atelierwoningen wordt aangemeld bij ABA is het niet interessant om de toewijzing hiervan te laten verlopen via WoningNet. Voor de corporaties betekent dit dat er bepaalde informatie ontbreekt die normaliter in WoningNet staat, denk aan inkomen en het aantal verhuringen. Team ABA voert geen inkomenstoets uit bij atelierwoningen waardoor het voor kan komen dat kandidaten worden voorgedragen die niet voldoen. Het volgende is afgesproken:  



Team ABA vermeldt per direct op de website en bij de publicatie van een atelierwoning, dat een WoningNet inschrijving verplicht is om in aanmerking te komen voor een atelierwoning. Corporaties zorgen bij de aanmelding van een atelierwoning dat de informatie volledig is, zodat potentiële huurders ook duidelijk weten wat de inkomenseis is, en hoe deze wordt verhuurd (wel/niet twee huren-methode/ huurtoeslagmogelijkheid). De CAWA houdt bij hoeveel atelierwoningen er jaarlijks worden verhuurd en deze informatie wordt gedeeld in het jaarverslag van de CAWA en gepubliceerd op www.amsterdam.nl/CAWA.

Tussentijdse toetsingen voor atelierwoningen Voor de ateliers wordt elke vijf jaar een toets afgenomen bij zittende huurders. Dit ter controle of men nog steeds voldoet aan criteria die van toepassing zijn voor atelierwoningen. Deze werkwijze

Gemeente Amsterdam

Datum: 3 december 2020 Pagina 4 van 4

zou ook bij atelierwoningen ingevoerd kunnen worden. De corporaties zijn nu gebonden aan de wettelijke mogelijkheden voor tijdelijke verhuur via jongerencontracten. De CAWA is van mening dat niet alleen jongeren onder de 28 jaar een atelierwoning moeten kunnen krijgen via een ‘tijdelijk huurcontract’. Kunstenaars vanaf 28 jaar kunnen bij corporaties wettelijk alleen een huurcontract krijgen voor onbepaalde tijd. In het huurcontract van een atelierwoning zou expliciet opgenomen kunnen worden dat een atelierwoning een schaars goed is en dat huurders beroepsmatig kunstenaar moeten zijn volgens het vigerende atelier- en broedplaatsenbeleid en dat daarom over vijf jaar een hertoetsing plaatsvindt. Voldoe je niet aan de criteria die van toepassing zijn voor atelierwoningen, dan wordt het huurcontract niet verlengd. Corporaties zijn dan wel verplicht om een andere woning aan te bieden. Omdat het jaarlijks maar om enkele atelierwoningen gaat, zou dat eventueel opgelost kunnen worden in de 5% vrije ruimte van de corporatie. Het volgende is afgesproken: 

De gemeente en de corporaties verkennen gezamenlijk de mogelijkheden voor het toetsen en de verdere juridische mogelijkheden voor het verhuren van een atelierwoning aan kunstenaars vanaf 28 jaar.

Ik hoop dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Laurens Ivens Wethouder Bouwen en Wonen