Brief 29-3 wh Van Doorninck Stand van zaken cocreatie volkstuinen De Nieuwe Kern

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 29 maart 2021 Grondzaken Marieke van Doorninck Directie Grond & Ontwikkeling, denieuwekern@amsterdam.nl

Onderwerp

Stand van zaken cocreatie volkstuinen De Nieuwe Kern

Geachte leden van de gemeenteraad, In de afgelopen weken vond intensief overleg plaats met de Bond van Volkstuinders en de besturen van de vier volkstuinparken in De Nieuwe Kern. Dit overleg was nodig omdat er in december 2020 een impasse was ontstaan. Enkele volkstuinders in De Nieuwe Kern, en het bestuur van de Bond van Volkstuinders gaven toen per brief aan niet te willen starten met het voorziene co-creatietraject in De Nieuwe Kern. Het doel van het overleg in de afgelopen weken was om gezamenlijk te bespreken hoe met draagvlak gestart zou kunnen worden met het cocreatietraject in De Nieuwe Kern. Met deze brief wil ik u melden dat er met de volkstuinders een akkoord bereikt was in het overleg van 18 maart 2021, maar dat de Bond van Volkstuinders daarop is teruggekomen op 25 maart 2021. In deze brief wordt allereerst (1) kort geschetst wat er ten aanzien van de volkstuinen in De Nieuwe Kern is bereikt in bestuurlijke afspraken met Ouder-Amstel. Dit, om u op deze manier te voorzien van enige context. Vervolgens wordt (2) uitgelegd dat er een impasse was ontstaan tussen de volkstuinders in De Nieuwe Kern en de gemeente Amsterdam in december 2020, en (3) welke oplossing er leek gevonden te zijn in de gesprekken met de volkstuinders.

(1) Bestuurlijke afspraken met Ouder-Amstel over woningbouw en volkstuinen Nog maar enkele jaren geleden zag de toekomst van de volkstuinparken in De Nieuwe Kern er heel anders uit. Toen moest ruim de helft van de volkstuinders in De Nieuwe Kern vertrekken. Namelijk, door het vorige College is in 2017 een Samenwerkingsovereenkomst getekend met de gemeente Ouder-Amstel en de andere grondeigenaren in De Nieuwe Kern. In deze plannen zou ruim de helft van de volkstuinen verdwijnen. Alleen de strook die binnen het Luchthaven Indelingsbesluit (LIB) viel, zou beschikbaar blijven voor volkstuinen. Voor de volkstuinen die moesten plaatsmaken voor woningbouw was op dat moment geen alternatief. Daar kwam begrijpelijkerwijs vanuit de volkstuinders verzet tegen. De gemeente Amsterdam heeft vervolgens ingezet op een scherpe koerswijziging. In bestuurlijke overleggen met de gemeente Ouder-Amstel is in 2018 een nieuwe afspraak gemaakt. Nog steeds staat de ambitie van 4.500 woningen in De Nieuw Kern overeind. Maar door compacter te bouwen, zoals deze ook begin 2020 aan u is gepresenteerd in de stedenbouwkundige visie De Nieuwe Kern, blijft een veel

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 maart 2021 Pagina 2 van 7

groter deel (tweederde in plaats van minder dan de helft) van de volkstuinen direct behouden. Daarbij is met Ouder-Amstel de afspraak gemaakt dat tuinders die moeten plaatsmaken voor woningbouw een nieuwe plek krijgen aangeboden in het bestaande volkstuinengebied (inpassing). Tot slot is met Ouder-Amstel afgesproken dat het volkstuinengebied meer openbaar moet worden gemaakt, er een openbare fietsroute komt en het volkstuinengebied openbare functies krijgt waar tuinders en nieuwe bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Zo kan iedereen die nu in het gebied een volkstuin heeft blijven tuinieren én kan woningbouw gerealiseerd worden. Het co-creatietraject geeft de volkstuinders die moeten plaatsmaken voor woningbouw de mogelijkheid om, ruim voordat er een bestemmingsplan is, samen met de gemeente Amsterdam een ruimtelijk ontwerp te maken voor het volkstuinengebied. Hierdoor kunnen zij hun toekomstige omgeving ontwerpen waarin zij een nieuwe tuin krijgen aangeboden. Ter informatie is in de bijlage een overzicht opgenomen van alle stappen die de afgelopen jaren zijn gezet in de planvorming en zijn de belangrijkste communicatiemomenten met de betrokken partijen opgenomen.

(2) Impasse: getekende afsprakenbrief, maar toch opnieuw in gesprek Vanaf april 2020 is gesproken met de Bond van Volkstuinders en volkstuinpark De Federatie (de huurders van de gemeente Amsterdam), om met hen afspraken te maken over de spelregels van de co-creatie, compensatiemaatregelen, en taxaties van te verhuizen tuinen. Deze afspraken zijn afgestemd met de gemeente Ouder-Amstel. Uiteindelijk zijn de afspraken gevat in een afsprakenbrief die in november 2020 is getekend door het college van Amsterdam, de Bond van Volkstuinders en De Federatie (de huurders van de gemeente Amsterdam). Echter, in december 2020 is een impasse ontstaan, omdat er een nieuw bestuur van de Bond van Volkstuinders was aangetreden en zij de ondertekende afsprakenbrief (van november 2020) wilden laten intrekken. De volkstuinders vonden onder andere dat de afsprakenbrief te strakke kaders gaf, de Bond hun niet goed had vertegenwoordigd bij het maken van de afsprakenbrief, er niet goed over de afsprakenbrief was gecommuniceerd, en dat de co-creatie te vroeg kwam in het proces. Het verzoek van terugtrekken had consequenties voor het nog op te starten cocreatietraject. Op 3 februari 2021 en op 18 maart 2021 heeft overleg plaatsgevonden tussen de wethouders van Ouder-Amstel en Amsterdam met ambtelijke ondersteuning, de Bond van Volkstuinders en de besturen van de vier betrokken parken.

Daarnaast is diverse malen ambtelijk gesproken met de Bond van Volkstuinders. Er is in deze overleggen op hoofdlijnen afgesproken hoe samen een ruimtelijk plan zou worden gemaakt voor een vitaal volkstuinenpark, met meer ontwerpvrijheid voor de tuinders in het voorziene co-creatie. Welke concrete afspraken er zijn gemaakt om met draagvlak te starten met de co-creatie In de gesprekken met de volkstuinders hebben beide wethouders (van Amsterdam en OuderAmstel) beduidend meer ruimte gegeven in de co-creatie dan in de afsprakenbrief was overeengekomen. Concreet:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

o o o o o o o

o

Datum 29 maart 2021 Pagina 3 van 7

We starten de co-creatie later dan was voorzien, zodat de volkstuinders meer tijd hebben zich voor te bereiden. Dit op verzoek van de volkstuinders. De recreatieve fietsroute wordt ongeschikt gemaakt voor scooters en snelverkeer van fietsers. De fietsroutes die in de afsprakenbrief stonden opgenomen worden losgelaten, in het co-creatietraject is ruimte om alternatieve noord-zuid routes te ontwerpen. Ook de breedte van de fietsroute mag smaller worden dan was overeengekomen maar er moeten wel nood- en hulpdiensten over kunnen rijden. De fietsroute mag het uiterste noorden van tuinpark Dijkzicht ontzien, zodat dit volkstuinpark op deze plek niet wordt doorsneden. Verhuizen van de volkstuinen start pas zodra het bestemmingsplan onherroepelijk is. Het staat de volkstuinders vrij om op eigen risico en kosten een ontwerp te tekenen voor het scenario dat er geen onherroepelijk bestemmingsplan komt voor woningbouw op de locaties van tuinpark Nieuw Vredelust en een deel van tuinpark Ons Lustoord. Dit proces loopt echter separaat aan het co-creatie proces waarbij Ouder-Amstel en Amsterdam niet betrokken zijn. In het co-creatietraject wordt niet getekend aan varianten buiten de kaders van de structuurvisie van Ouder-Amstel.

Amsterdam is voornemens om 5,3 miljoen euro te willen investeren in het volkstuinengebied, als uitvoering van het co-creatie plan, en stelt € 115.000,beschikbaar voor het co-creatie traject.

Ten aanzien van de strakke kaders in de afsprakenbrief is afgesproken dat deze kaders in de cocreatie zouden worden losgelaten, met uitzondering van enkele ‘harde’ kaders die staan opgenomen in de concept-structuurvisie van de gemeente Ouder-Amstel. Deze ‘harde kaders’ komen uit de concept-structuurvisie van het bevoegd gezag (per april 2021 ontwerpstructuurvisie), waar Amsterdam zich als grondeigenaar aan committeert, op dezelfde wijze als wij verwachten dat grondeigenaren in de gemeente Amsterdam zich aan onze bepalingen moeten houden. Concreet zijn de ‘harde kaders’:   

Er komt een openbare route voor recreatief fietsverkeer van noord naar zuid, door de parken heen. Deze route mag zelf worden ingetekend door de volkstuinders. In het volkstuinengebied komen openbare functies waar tuinders en bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Deze functies mogen worden bedacht en ingetekend door de volkstuinders. De bebouwingscontouren van De Nieuwe Kern (woongebied en stadspark) geven de grenzen van het nieuwe volkstuinpark aan.

In het laatste overleg (d.d. 18 maart jl.) met de Bond van Volkstuinders en de besturen van de vier betrokken parken is akkoord gevraagd op de afspraken en acties die in dat overleg zijn besproken. Het laatste overleg is dan ook afgesloten met de vraag van de voorzitter of de aanwezigen het eens waren met de afspraken en acties. Daar is toen bevestigend op geantwoord. Onderstaand staan kort de procesafspraken uiteengezet die wij overeen zijn gekomen in dat laatste overleg.  

Er wordt een werkgroep opgericht met daarin 2 personen per tuinpark die uitwerken hoe de co-creatie wordt georganiseerd, waarbij 1 persoon woordvoerder is. Start co-creatie wordt voorzien medio zomer 2021.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

 

Datum 29 maart 2021 Pagina 4 van 7

Er komt tijd voor het proces om te komen tot de co-creatie; dit omdat de besturen de achterban volledig willen informeren en meenemen – 2de week april volgend overleg/instellen Denktank. Wat nu exact openbaar/ toegankelijk t.a.v. de fietsroute wordt voorafgaand aan de co-creatie vastgesteld en door alle partijen onderschreven.

Als gemeentebestuur van Amsterdam (maar ook van Ouder-Amstel, weten we) waren we blij met het akkoord op bovenstaande afspraken. Met meer ontwerpvrijheid voor de volkstuinders, heldere procesafspraken én gehoor gevend aan de gevraagde time-out dachten we met draagvlak te kunnen starten aan de co-creatie in de zomer van 2021.Tot onze verrassing heeft op 25 maart 2021 de Bond van Volkstuinders laten weten niet te willen starten met de co-creatie op basis van bovenstaande afspraken. De Bond van Volkstuinders heeft expliciet aangegeven het niet eens te zijn met een recreatieve fietsroute door het volkstuinencomplex heen. Dit in afwijking van de eerder overeengekomen ‘harde’ randvoorwaarden waarbinnen de co-creatie moet plaatsvinden, en waar de gemeente Ouder-Amstel ons aan zal houden, en waar de Bond, als hoofdhuurder van drie volkstuinparken in De Nieuwe kern, en volkstuinpark de Federatie eerder al officieel akkoord mee zijn gegaan via de afsprakenbrief. Wij staan ervoor open om het gesprek met de volkstuinders te vervolgen met de intentie om de co-creatie te starten in de zomer van 2021. Wij blijven de kans bieden aan de volkstuinders om samen een ruimtelijk plan te ontwerpen. De aanpassing van de eerdere genoemde kaders in de afsprakenbrief en het beperkte aantal randvoorwaarden voor de co-creatie bieden naar ons oordeel daarvoor een prima basis.

Onze inzet blijft om samen met de volkstuinders tot een ruimtelijk plan te komen voor alle huidige volkstuinen in De Nieuwe Kern en een nieuwe woonwijk met 4.500 woningen. De komende tijd zullen we parallel twee sporen volgen voor De Nieuwe Kern. Aan de ene kant blijven we met een open houding de Bond voor Volkstuinders tegemoet treden. Onze bereidheid om hun kennis en wensen te benutten voor het nieuwe volkstuinengebied blijft onverminderd groot. Daarnaast werken we met de gemeente Ouder-Amstel en de andere grondeigenaren door aan de planvorming voor De Nieuwe Kern. Over beide sporen zal ik u op de hoogte houden van de voortgang. Ik hoop dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 maart 2021 Pagina 5 van 7

Bijlagen 1 overzicht overleg, besluit en communicatiemomenten

2013

Bekendmaking Nota van Uitgangspunten ontwikkeling De Nieuwe Kern door de gemeente Ouder-Amstel, waarbij alle volkstuinen moesten wijken waar woningen gebouwd kunnen worden (tot aan de LIB-grens).

2017

Bekendmaking eerste plannen De Nieuwe Kern (Samenwerkingsovereenkomst) waarin een aanmerkelijk deel van de volkstuinen moet verdwijnen voor woningbouw.  Boodschap: meer dan de helft van de volkstuinders moeten plaatsmaken voor woningbouw. Vooralsnog wordt geen alternatief aangeboden.  Tot aan LIB-grens worden woningen gebouwd. Op 10 november 2017 vond hierover een inloopbijeenkomst voor leden van de vier volkstuinparken plaats.

2017 – 2020

Gezamenlijk ambtelijk onderzoek naar alternatieve locatie in de omgeving voor de volkstuinen die moeten verplaatsen voor woningbouw wordt niet gevonden

2020

Op 28 januari bekendmaking Structuurvisie Ouder-Amstel en Stedenbouwkundige Visie door de grondeigenaren. Boodschap aan tuinders;  Alle volkstuinders kunnen blijven tuinieren in DNK.  Twee derde van de tuinen blijven.  Eén derde verhuist binnen De Nieuwe Kern. Nieuwe tuinen worden kleiner.  De volkstuinparken worden openbaar toegankelijk als onderdeel van het Amsterdams beleid volkstuinparken (2005). Er komt een openbaar fietsen voetpad en publieke voorzieningen. Ook daarvoor moeten enkele tuinen plaatsmaken. De gemeente Amsterdam wil in cocreatie met de volkstuinders een plan maken hoe het gebied er in de toekomst uit komt te zien.  Volkstuinparken die blijven krijgen meer zekerheid: contract voor 10 jaar, met optie voor nog een keer 10 jaar.  Ook nu komen in De Nieuwe Kern – in een compactere opzet – 4.500 woningen.

2020

Van februari tot mei heeft gemeente Ouder-Amstel op basis van de concept structuurvisie een intensief participatietraject georganiseerd.

2020

Op 28 januari bekendmaking Plan van Aanpak Volkstuinen: spelregels proces hoe de gemeente Amsterdam samen met de huurders van de volkstuinparken (Bond van Volkstuinders en de Federatie van Amsterdamse Amateurtuinders) tot afspraken gaat komen mbt verplaatsing tuinen, compensatie, openbaar fiets- en voetpad, cocreatie etc.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 maart 2021 Pagina 6 van 7

2020

Op 11 maart inloopbijeenkomst voor leden van de Volkstuinverenigingen. Bijna 100 tuinders (van totaal 250 bezoekers) melden zich aan voor het cocreatieproces. De vragen en zorgen uit deze bijeenkomst vormen de basis van de 5 thematafels in het cocreatieproces. Dit zijn: 1. Openbare zone en route 2. Openbare functies 3. Parkeren en logistiek 4. Veiligheid, verlichting en afscheiding 5. Water, groen, ecologie en duurzaamheid

2020

Op 20 juli heeft het bestuur van Nieuw Vredelust een gesprek gevoerd met de Bond van Volkstuinders waarbij projectteam De Nieuwe Kern aanwezig was. Dit ging over de communicatie van de Bond naar haar leden, en in het bijzonder Nieuw Vredelust. Op 7 augustus heeft het bestuur van Dijkzicht een gesprek gevoerd met gemeente Ouder-Amstel over proces en planning van de concept structuurvisie, waarbij volkstuin coördinator De Nieuwe Kern aanwezig was, vanuit de gemeente Amsterdam.

2020

Op 21 oktober heeft het college van B&W ingestemd met de concept Afsprakenbrief en vrijgegeven voor ondertekening. (Er zijn complimenten uitgesproken voor het proces om te komen tot de Afsprakenbrief.)

2020

Op 17 november wordt de concept Afsprakenbrief op verzoek van de Bond van Volkstuinders en De Federatie voorgelegd in het Bestuurlijk Overleg tussen wethouder Van Doorninck en Van der Weele. In het Bestuurlijk Overleg stemmen beide wethouders in met de Afsprakenbrief.

2020

Op 3 november ondertekening Afsprakenbrief cocreatie volkstuinen De Nieuwe Kern door de gemeente Amsterdam, de Bond van Volkstuinders en de Federatie van Amsterdamse Amateurtuiners.

2020

Op 15 december verzoek van tuinders om Time out op de Afsprakenbrief, dit in lijn met de pas op de plaats voor de Uitvoeringsstrategie Volkstuinenbeleid Amsterdam.

2021

Op 5 februari verzoek van tuinders aanhouden Afsprakenbrief in de raadsvergadering van 10 februari 2021.

2021

Herstart overleg. 3 februari, 24 feb, 11 maart, 18 maart Tussentijds veelvuldig telefonisch contact daar waar nodig.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 maart 2021 Pagina 7 van 7

Belangrijkste communicatiemomenten tuinders

Moment/aanleiding Informatiebijeenkomst tuinparken DNK Perspresentatie Stedenbouwkundige Visie, concept structuurvisie en plan van aanpak volkstuinen DNK Inloopbijeenkomst tuinparken DNK (Q&A sessie met ambtenaren, De Bond van Volkstuinders en Ouder-Amstel) Groene Denktank als input voor de structuurvisie Diverse informatiebrieven aan volkstuinparken en Raad van Amsterdam verspreid via de Bond en 4 volkstuinparken

Datum 10 nov ‘17 14 dec ’17 Jan ‘20

locatie Borchland

11 maart ’20

PHW, Zuidoost

Start 7 feb ‘19 Afronding 4 juni ‘20 Maart ’18 November ’18 Juli ’19 Maart ‘20 November ‘20 Jan ‘20

Borchland, Utrecht, gemeentehuis OA Via (dag) mail, commissievergaderingen

Endemol Shine studio’s

Antwoordbrief/mail aan de heer R. Snel (vz. Via mail/brief Dijkzicht) Antwoordbrief/mail aan de heer (vz. Bond van Feb ‘20 Via mail/brief Volkstuinders) Inspreekavond volkstuinders Amsterdam 8 december ‘20 Digitaal commissie RO (t.a.v. uitvoeringsstrategie) Diverse bezoeken aan DNK (ambtelijk en 25 juni ’18 Tuinparken DNK bestuurlijk), open dagen, opening/sluiting 10 nov ‘18 seizoen Bezoek aan Dijkzicht op verzoek vz. R. Snel 7 augustus ‘20 Tuinpark Dijkzicht (samen met Ouder-Amstel) Gesprek met bestuur Nieuw Vredelust en 20 Juli ‘20 Tuinpark Nieuw Vredelust Bond van Volkstuinders nav brief van de Bond over taxaties Netwerken en contact houden (op verzoek en 3 maandelijks 2017 4 tuinparken DNK spontaan) door volkstuin coördinator De heden Nieuwe Kern Alle bestuurlijke Nov ’17 Nvt beslismomenten/inspraakmogelijkheden bij Dec ’17 de gemeente Ouder-Amstel en Amsterdam Jan ’20 zijn pro-actief via email gecommuniceerd aan Mei ‘20 de tuinparken DNK Periodiek overleg met de Bond van halfjaarlijks Bondskantoor en gemeente Volkstuinders (huurder) Tevens staan op de website vanaf januari ’20 alle (concept) plannen en een Q&A over de volkstuinen online: wwww.denieuwekern.nl, in samenwerking met gemeente Ouder-Amstel. Tevens: via het mailadres denieuwekern@amsterdam.nl zijn de afgelopen jaren diverse mail beantwoord van volkstuinders.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl