BRIEF 251028 Raadsbrief voortgang pilot MZWO getekend.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 oktober 2025 Openbare Orde en Veiligheid, Zorg, Opvang Femke Halsema, Alexander Scholtes, Rutger Groot Wassink GGD Amsterdam

Onderwerp

Voortgang pilot centraal meldpunt zorg en woonoverlast

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de inzichten na zes maanden pilot centraal meldpunt en het uniformeren en versterken van de meldpunten zorg en woonoverlast. Dit zoals aangekondigd in de raadsinformatiebrief van 28 november 2024 ‘Opvolging onderzoeksrapport aanloop dodelijk steekincident Robert Scottstraat’. De pilot is gericht op het tegengaan van (ernstige) overlast achter de voordeur veroorzaakt door personen met onbegrepen en onveilig gedrag. Samen met politie, woningcorporaties, OM, GGZ organisaties en onze professionals zijn we deze pilot gestart om het toenemende aantal incidenten terug te dringen. En te zorgen dat mensen die zorg nodig hebben, deze sneller krijgen. In algemene zin kunnen we zeggen dat we in de afgelopen periode stappen hebben gezet. De realiteit is echter ook dat we met de pilot nog niet alle doelen hebben bereikt, en dat dit ook nog de nodige tijd vraagt. Daarom is besloten tot een verlenging van de pilot tot eind 2026. Met de pilot willen we samen met onze partners vanuit zorg en veiligheid beter kunnen reageren op signalen over zorgwekkend gedrag en overlast in de buurt. Samen met partners hebben we een deel van de oplossing in handen, maar het is goed om hier te noemen dat we ook afhankelijk zijn van de rijksoverheid.

Zo pleiten we in G4 verband voor de benodigde extra investeringen in verblijfsvoorzieningen, betere financieringssystematiek binnen de GGZ, betere mogelijkheden voor gegevensuitwisseling en structurele middelen om de samenwerking tussen gemeente, politie en zorg te versterken. Op 3 februari 2025 is de pilot centraal meldpunt zorg en woonoverlast gestart met de onderdelen: - Het vereenvoudigen van het melden en verbeteren van het toewijzen van cases aan partners, - Het doorbreken van complexe en bestaande casuïstiek, en - Het bieden van bouwstenen voor het herontwerp van de samenwerking rond personen met onbegrepen en onveilig gedrag.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 2 van 5

In deze brief delen we per onderdeel de voornaamste inzichten van de eerste zes maanden en lichten we toe hoe we de pilot in de verlengde periode verder versterken. Vereenvoudigen van het melden en verbeteren van het toewijzen van case aan partners Voor bewoners en professionals is er vanaf februari dit jaar één telefoonnummer om de meldpunten zorg en woonoverlast in de stadsdelen te bereiken. Deze meldpunten voeren regie om overlast en (niet acute) bedreigingen van buren terug te dringen en passende hulp te organiseren. Het telefoonnummer is 24/7 bereikbaar, voor Amsterdammers en voor bewoners van de Amstellandgemeenten. Het is ook mogelijk om digitaal een melding te doen. Het triagemodel is aangepast zodat alle meldingen beter gescreend worden op gevaarzetting en urgentie voor zorg. We kijken of een casus al bekend is. En we beoordelen of de melding aanleiding geeft om bij de politie, het Actiecentrum Veiligheid en Zorg of een sociaal psychiatrisch verpleegkundige van de GGD te checken of er zorgen bekend zijn over de melder, degene waarover de melding gaat of de omgeving. Dit om te kunnen bepalen of er direct actie ondernomen moet worden, of dat er al interventies lopen gericht op zorg en het verminderen van overlast.

In samenwerking met de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties breiden we het triagemodel uit zodat ook de informatie die bekend is bij woningcorporaties meeweegt in het bepalen van de gevaarzetting, zorgurgentie en aanpak. Sinds de start van de pilot komen er maandelijks ruim 1.100 telefonische en digitale meldingen binnen. Niet elk contact betreft een melding. Belangrijk is dat het gaat om signalen over zorgwekkend gedrag in combinatie met risico’s voor de persoon zelf of diens omgeving. De meeste mensen met onbegrepen gedrag vormen geen gevaar. Bij het nieuwe telefoonnummer komen naast meldingen maandelijks ruim 400 telefoontjes binnen van mensen met een informatie vraag of iets anders. Meldingen via het nieuwe nummer komen vooral van bewoners en gaan met name over onrust rondom de woning (53%) of agressie (25%) en mentale onrust (15%). De meldingen die voorheen bij het meldpunt OGGZ binnen kwamen en nu bij de pilot, betreffen veelal meldingen van politie of andere professionals. Van de 1100 meldingen, komt meer dan de helft van politie of andere professionals. Deze meldingen gaan vooral over mentale onrust (70%), onrust in of om de woning (17%) of agressie (12%). In twee derde van deze meldingen betreft het een casus die al bekend is. De basis voor één registratiesysteem is gelegd.

We werken nu aan het verbeteren van dit registratiesysteem zodat we meer inzicht krijgen in de complexiteit van openstaande meldingen, de doorlooptijd van melding naar oplossing en de (tussentijdse) terugkoppeling naar melders en omstanders. Deze onderdelen zijn nog in ontwikkeling.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 3 van 5

Het doorbreken van complexe en bestaande casuïstiek: de escalatietafel Vanuit het meldpunt in het stadsdeel wordt regie gevoerd op een casus om te komen tot een oplossing voor de overlast. Als dit niet lukt, is er de mogelijkheid om een casus te escaleren naar een nieuw ingerichte escalatietafel. Deze escalatietafel heeft als doel om een doorbraak te realiseren in casussen als geldt: - Het kan niet (de oplossing/ interventie is niet beschikbaar); - Het mag niet (door wet, - regelgeving etc.); - Het lukt niet (je komt er onderling niet uit). Aan de escalatietafel zitten vertegenwoordigers met mandaat vanuit GGZ, woningcorporatie, politie, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, GGD en de procesregisseur van de gemeente, de inbrenger van de casus. Het OM is op dit moment betrokken via de partners. Ook lopen er gesprekken met het OM over of en hoe zij aansluiten bij de escalatietafel. Reclassering (3RO) heeft aangegeven niet zelf aan te zitten, maar via de partners betrokken te zijn. De tien casussen die in het eerste half jaar besproken zijn op de escalatietafel omvatten zowel knelpunten in de regie als in het zorgsysteem. Een knelpunt in de regie betreft bijvoorbeeld het ontbreken van onderlinge afspraken als een betrokkene weer in beeld komt.

Hierdoor kunnen gaten vallen in de continuïteit van zorg omdat de betrokkene opnieuw op de wachtlijst moet of er geen haakjes meer zijn voor dwang of drang. Een voorbeeld van een knelpunt in de keten is dat er noodzaak is om een betrokkene op een andere woning te plaatsen, maar er geen woning met het juiste label beschikbaar is. Zo wordt soms onterecht een beroep gedaan op bijvoorbeeld een Laatste Kans woning voor mensen die hier eigenlijk niet voor in aanmerking komen. De knelpunten die uit de escalatietafel naar vormen komen, gebruiken we ook voor het herontwerp van de samenwerking. Bouwstenen voor het herontwerp van de samenwerking Doel van het herontwerp van de samenwerking is om door continuïteit van zorg en regie, de overlast van personen met onbegrepen en onveilig gedrag te verminderen. Naast de knelpunten vanuit de escalatietafel, leveren professionals, onder andere via het traject ’Leren van 12 incidenten’ bouwstenen voor het herontwerp. Het traject Leren van 12 incidenten omvat een kwalitatieve verkenning met alle relevante partijen van twaalf evaluaties van ernstige incidenten in Amsterdam met veelal dodelijke afloop. Doel was om gezamenlijk te leren van dergelijke incidenten door vanuit een beperkt aantal geselecteerde casussen, rode draden te identificeren die leiden tot concrete leerpunten en handelingsperspectieven.

Samengevat zijn de aanbevelingen die we meenemen in het herontwerp: - Gezamenlijk evalueren: Ontwerp een vaste evaluatiesystematiek – met follow up – van rode draden in evaluaties van ernstige incidenten in de regio Amsterdam. Betrek daarbij ook de Amstellandgemeenten. - Regie: Er is behoefte aan een betere procesregie in Amsterdam door de Meldpunten Zorg en Woonoverlast en het nieuwe Centrale Meldpunt. De aanbevelingen betreffen voor een deel het hernieuwen van al bestaande taken en verantwoordelijkheden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

-

-

-

-

Datum 14 oktober 2025 Pagina 4 van 5

Rol van omstanders (naasten, familie, partner, buren, vrienden, netwerk): Neem zowel de persoon over wie gemeld wordt als de omstanders (naasten, familie, partner, buren, vrienden, netwerk) die melden, meer serieus Mismatch zorgaanbod en behoefte: In de regio mist integrale bemoeizorg en daarbij een meer nauwe samenwerking zorg en veiligheid. Ga kritischer om met het begrip zorgmijding. Zelfredzaamheid: Ten aanzien van de zelfredzaamheid van deze complexe doelgroep zijn door de deelnemers met name aanbevelingen gedaan rond het (weer) zelfstandig gaan wonen maar ook rond de verbetering van de zorg. Informatiedeling: Het delen van relevante informatie tussen stakeholders is minder complex dan vaak wordt gedacht. Als tenminste de juridische grondslagen bij iedereen bekend zijn en worden opgevolgd. Toestemming van de client vragen, is daarin een belangrijke stap. En niet meer informatie delen dan de vrager van informatie nodig heeft voor het uitoefenen van zijn/haar taak. Meer balans en solidariteit met de mensen met onbegrepen gedrag. De Gemeente Amsterdam kan naast bovenstaande rode draden rond zorg en ondersteuning, ook meer vanuit cliëntenperspectief stigmatisering van de doelgroep tegengaan en solidariteitsacties steunen.

Het complete rapport is als bijlage aan deze brief toegevoegd. Versterken en uniformeren meldpunten zorg en woonoverlast Deze zomer is de capaciteit op de meldpunten zorg en woonoverlast, die lokaal in de stadsdelen procesregie voeren op meldingen, uitgebreid met veertien nieuwe medewerkers. We versterken en uniformeren de werkwijze van de meldpunten om een antwoord te bieden op de toegenomen druk en complexiteit. Via de voorjaarsnota heeft u hiervoor extra middelen beschikbaar gesteld. Met onze partners ontwikkelen we de meldpunten verder door. Momenteel lichten we de openstaande meldpunten door om meer inzicht te krijgen in gevaarzetting, urgentie en oorzaken waarom de casussen open blijven staan. Er wordt hierbij gekeken naar zowel inhoudelijke complexiteit als stagnatie op procesniveau. Dit als basis om werkprocessen te verbeteren, betere afspraken met partners te kunnen maken, ondersteunende systemen in te richten en de monitoring te versterken. Hier werken we de komende maanden verder aan samen met onze partners.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 5 van 5

Pilot loopt door In de afgelopen periode zijn de nodige stappen gezet maar de doelen zijn nog niet allemaal gerealiseerd. Daarom hebben we besloten om de pilot te verlengen. Medio 2026 informeren wij u over de voortgang van de pilot en het vervolg. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Alexander Scholtes Wethouder zorg

Bijlage: Rapport Leren van incidenten

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Rutger Groot Wassink Wethouder opvang