Brandbrief voor de volkshuisvesting van de partijen in Amsterdam 16 oktober 2023.pdf

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de Tweede kamer der Staten Generaal 16 oktober 2023 Volkshuisvesting Zita Pels Gemeente Amsterdam, Directie Wonen (bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl) Brandbrief voor de volkshuisvesting

Geachte leden van de Tweede Kamer, Op 11 oktober 2023 ontving u namens de G4 en Eindhoven een brief waarin aandacht wordt gevraagd voor de volkshuisvesting in de vier grote steden en Eindhoven. Deze oproep steunen we van harte. Als Amsterdamse samenwerkingspartners lichten we graag aanvullend de lokale situatie toe. De Amsterdamse huurdersorganisaties, woningcorporaties en gemeente zijn vergevorderd in het komen tot prestatieafspraken voor 2024-2027. Hoewel we het eens zijn over het gezamenlijke uitgangspunt - de ongedeelde stad met gelijke kansen voor iedereen - lukt het met het huidige ‘financiële arrangement’ voor de corporaties en dus zonder steun vanuit het Rijk niet om aan alle opgaven recht te doen. Het werken naar de doelen van de Nationale Prestatie Afspraken stelt Amsterdam namelijk voor een enorme volkshuisvestelijke opgave. Amsterdam heeft de grootste opgave in het wegwerken van de E-F-G-labels, het woningtekort en de nieuwbouwopgave zijn ook het grootst in Amsterdam en daarom knelt het prestatiemodel nu al in Amsterdam. De omvang van deze opgaven, de stijgende (bouw)kosten en rente in combinatie met de nationale wetgeving, maken dat voor de corporaties verkopen van woningen een essentieel en onmisbaar onderdeel is van de inkomsten.

Corporaties houden het aantal verkopen daarbij zo laag als mogelijk en stellen voor de verkoop flink bij te stellen in de gebieden met beperkt corporatiebezit. Maar zonder verkoop zijn de enorme investeringsopgaven in Amsterdam onhaalbaar. Het verkopen van sociale huurwoningen ligt voor de gemeente, de Federatie Amsterdamse Huurderskoepels en veel Amsterdammers zeer gevoelig. Dat geldt eveneens voor de in de NPA ingerekende huurverhoging van looninflatie minus een half procent. Voor de corporaties is deze huurverhoging essentieel om aan de NPA te kunnen voldoen, voor de huurdersorganisatie is dit een moeilijke boodschap. Zij maken zich ernstig zorgen over de voortdurende armoede in de stad. De huurdersorganisaties zien dat voor de nodige sociale huurders de betalingsproblemen acuut zijn. Er is bij hen geen financiële ruimte voor een extra lastenstijging, als gevolg van huurverhogingen. De Woonbond heeft dit signaal afgegeven in de brandbrief van 9 oktober 2023 aan minister de Jonge.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 oktober 2023 Pagina 2 van 2

Kortom, hoewel de partijen het in grote lijnen eens zijn over de doelstellingen en opgaven in de stad op het gebied van extra woningen en verduurzaming, schieten de middelen tekort. Dat komt door het ontbreken van een duurzaam prestatiemodel voor de corporaties. Op zich is deze boodschap niet nieuw en ook door -bijvoorbeeld- De vernieuwde Stad-corporaties aangegeven bij de start van de NPA en onlangs herhaald. Dit wordt bevestigd door doorrekening van Ortec Finance. De ‘Financiële toets op het bod op de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting’ (Ortec Finance, 6 oktober 2023) toont aan dat met alle plannen van de corporaties om de opgaven aan te gaan, hun financiële positie kwetsbaar en hun prestatiemodel niet houdbaar is. Uitgaven voor onderhoud en verduurzaming kunnen niet gedekt worden door inkomsten uit huur. Huren die laag gehouden worden om lage inkomens bestaanszekerheid te blijven bieden. Ook de bouwkosten stijgen sneller dan het eigen vermogen van de corporaties. In Amsterdam speelt daarnaast dat sommige corporaties tegen het absolute borgingsplafond van het WSW zullen stoten. Dit betekent dat deze corporaties geen leningen meer voor nieuwbouw kunnen aantrekken ook al staan ze er nu financieel solide voor. Dit is extra wrang omdat juist de corporaties in tijden van crisis door blijven investeren in de volkshuisvesting.

En dat willen de Amsterdamse corporaties nu ook blijven doen. De situatie op de woningmarkt in Amsterdam en elders is nijpend. De sociale huurwoningen die worden verkocht komen niet beschikbaar voor de meeste woningzoekenden en woon-en energielasten blijven te hoog voor vele inkomens. Als we nu niet tot haalbare afspraken komen leggen we de rekening bij mensen die geen woning kunnen vinden of niet kunnen betalen. Dit willen we samen lokaal aangaan en graag ook met het Rijk. Wij vragen u daarom zo snel mogelijk zorg te dragen voor verruiming van de investeringsruimte bij de corporaties. Zodat zij kunnen blijven werken aan de verduurzaming en het bestrijden van de wooncrisis, met oog voor de betaalbaarheid van de huurders. We hebben elkaar nodig. We denken graag mee over lange termijn oplossingen voor dit vraagstuk en hopen zeer dat u deze brief ter harte neemt tijdens de behandeling van de begroting van Binnenlandse zaken op 17 oktober. Met vriendelijke groet, mede namens de Amsterdamse woningcorporaties en de Amsterdamse Huurderskoepels,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting Gemeente Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl