Boardletter ACAM 2024.pdf

Wij vinden het van groot belang dat de gemeenteraad op eenvoudige wijze inzicht blijft houden in de daadwerkelijke kosten en opbrengsten op plan- en portefeuilleniveau en dit door de jaren heen goed kan blijven volgen. Wij vragen dan ook aandacht voor een consistente en systematische wijze van het verwerken van financiële en technische aanpassingen in de begroting en jaarrekening. Dit om de vergelijkbaarheid van gerapporteerde cijfers over de jaren te behouden zodat de begrijpelijkheid en transparantie behouden blijft.

25

Home Advies Wij adviseren financiële en technische aanpassingen en/of stelselwijzigingen op een consistent en systematisch te verwerken in de begroting en jaarrekening en wel op een zodanige wijze dat deze over de jaren heen begrijpelijk en transparant zijn en dit voldoet aan het BBV. Aandachtspunt Wees in algemene zin terughoudend in het doen van financieel technische aanpassingen gericht op boekhoudkundige methodiek en/of stelselwijzigingen.

Op moment van schrijven is het verkooptraject nog gaande. Een definitieve bieding van een potentiële kopende partij is, in de situatie dat de gemeente het verkoopproces doorzet, een indicatie van de waarde. Wij hebben eerder gewezen op de mogelijkheid van een significant andere waardering dan de waardering per eind 2023. Aandachtspunt De verkoop van het AEB is uiteindelijk een bestuurlijke keuze. Afhankelijk van de gemaakte keuze kan de waardering een andere uitkomst hebben.

5.3 Wijzigingen in Bado en BBV 5.2 Waardering deelnemingen Belang van het onderwerp De deelneming Afval Energie Bedrijf (AEB) staat te koop. Per jaareinde 2023 is de deelneming in het Afval Energie Bedrijf (AEB) geheel afgewaardeerd. De gemeente heeft daarnaast leningen uitstaan bij het AEB. Gezien het verkooptraject zijn de deelneming en de leningen feitelijk als één geheel te beschouwen. Verplichtingen wet- en regelgeving Leningen worden in principe gewaardeerd tegen nominale waarde. Mocht blijken dat de leningen (deels) niet kunnen worden afgelost dan is sprake van een duurzame waardevermindering en dient te worden afgewaardeerd, bijvoorbeeld middels het treffen van een voorziening. Bevindingen Gezien de financiële impact is de verkoop van het AEB een belangrijk onderwerp in onze controle.

Auditdienst ACAM – Boardletter 2024

Belang van het onderwerp Om de controlerende taak uit te voeren maakt de raad onder andere gebruik van de controleverklaring en het accountantsverslag van ACAM. Om de verklaring en het verslag te kunnen duiden helpt het als de raad inzicht heeft in de reikwijdte van de accountantscontrole en hoe (resterende) fouten, onzekerheden en kwalitatieve bevindingen zich vertalen naar het uiteindelijke oordeel over de jaarrekening. De gemeente dient zich qua verslaggeving te houden aan het Besluit begroting en verantwoording. Op onderdelen worden deze regels nader gespecificeerd in de Financiële verordening. Verplichtingen wet- en regelgeving Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) geeft op hoofdlijnen kaders mee voor de accountant, waaronder de goedkeuringstoleranties. Het Besluit begroting en verantwoording bevat de regels voor het opstellen van de begroting, de uitvoeringsinformatie en de jaarstukken.

26

Home Bevindingen Bado Het ministerie van BZK heeft wijzigingen in het Bado voor advisering voorgelegd aan de Raad van State. De wijzigingen hebben voor 2024 nog geen gevolgen. Vanaf boekjaar 2025 is de verwachting dat de goedkeuringstoleranties wijzigen. Momenteel bedragen deze 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden, waarbij deze los van elkaar worden gewogen. Wat voorligt is 2% voor fouten en onzekerheden, waarbij deze in gezamenlijkheid worden gewogen. De genoemde percentages zijn gekoppeld aan het totaal van de lasten. Waar het totaal van de lasten in de praktijk werd uitgelegd als de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves zal dit naar verwachting wijzigen naar lasten exclusief toevoegingen aan de reserves.

Advies (specifiek voor de raad) • Neem de gevolgen van de wijzigingen in het Bado over in de controleverordening en het Programma van Eisen voor de accountantscontrole. • Neem de wijzigingen in het BBV over in de Financiële verordening.

Op basis van de begroting 2025 zal de goedkeuringstolerantie dan circa € 136 miljoen bedragen. Als we de uitkomsten uit de controle 2023 naar de begrote lasten over 2025 vertalen krijgen we een beeld van de mogelijke impact. De resterende fouten en onzekerheden in de jaarrekening 2023 waren respectievelijk € 25,5 miljoen aan fouten en € 101,7 miljoen aan onzekerheden. In totaal derhalve € 127,2 miljoen. De overblijvende marge ten opzichte van € 136 miljoen is daarmee beperkt. BBV Het ministerie van BZK heeft wijzigingen in het BBV ook voor advisering voorgelegd aan de Raad van State. De wijzigingen hebben voor 2024 nog geen gevolgen en zijn naar verwachting ook in 2025 niet ingrijpend voor de gemeente. Momenteel is nog sprake van een keuze ten aanzien van de hoogte van de verantwoordinggrens, waarbij deze maximaal 3% van de totale lasten (inclusief toevoegingen aan de reserves) mag bedragen. Wat voorligt is een verantwoordinggrens van maximaal 2% exclusief toevoegingen aan de reserves.

Auditdienst ACAM – Boardletter 2024

27

Home

Hoofdstuk 6 Duurzaamheid Belang van het onderwerp Op basis van de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive dienen grote bedrijven zich vanaf 2024 via de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) te verantwoorden over hun impact op mens en klimaat. De richtlijn vereist dat ze rapporteren over zaken als CO2-uitstoot en het sociaal kapitaal, maar ook over de impact die je als organisatie hebt op biodiversiteit en mensenrechtenschendingen in de keten. Voor de publieke sector is er nu nog geen sprake van een doorvertaling van de ESRS naar een verplichting voor gemeenten om een duurzaamheidsrapportage op te stellen. Wij verwachten dat een vergelijkbare verplichting in de nabije toekomst wel in het BBV zal worden opgenomen.

Tijdens de behandeling van de raadsbrief ‘Onze stad van morgen’ nam de raad een motie aan met het verzoek om “voor de eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen de klimaatvoetafdruk van gemeentelijke programma’s berekend te hebben; met deze informatie een klimaatjaarrekening op te stellen; en een notitie te maken voor de nieuwe raad waarin een methodiek voor een CO2-begroting wordt opgesteld, zodat de gemeenteraad met CO2 kan omgaan net als met geld en bij voorstellen die leiden tot meer CO2-uitstoot op zoek kan naar een CO2-dekking.” Verplichtingen wet- en regelgeving Op dit moment geldt nog geen verplichting vanuit wet- en regelgeving om over duurzaamheid te rapporteren.

Auditdienst ACAM – Boardletter 2024

Ontwikkelingen Het college onderschrijft de noodzaak van betere sturingsinformatie en heeft de organisatie de opdracht gegeven om: • Een integrale duurzaamheidsmonitor/klimaatjaarrekening op te stellen waarin wordt gerapporteerd over de voortgang van de realisatie van de vastgestelde duurzaamheidsdoelen, uitgesplitst naar programma(onderdelen). • Ook voor investeringen, net als voor de programma’s in de exploitatiebegroting, bij P&C momenten voortaan een duurzaamheidsparagraaf op te stellen om inzicht te geven in de effecten van de (keuzes in) investeringsportfolio’s op de realisatie van de duurzaamheidsdoelen. Op dit moment is een team van specialisten van de gemeente aan het werk om de werkprocessen rollen en taken in kaart te brengen en in te vullen die de organisatie ondersteunen bij het sturen op het horizontale thema duurzaamheid. Er wordt onder andere gewerkt aan de volgende samenhangende producten: - Integrale monitor Monitor maakt inzichtelijk hoe de duurzaamheidsdoelstellingen en bijbehorende indicatoren zijn verdeeld over de begrotingsprogramma’s en welke voortgang hierop wordt gemaakt). - Klimaatbegroting Dit is geen apart product, maar een uitbreiding van de begroting. Per begrotingsprogramma wordt de CO2-uitstoot opgenomen. Hiermee wordt inzichtelijk waar de CO2-uitstoot zich voordoet.

Daarnaast zijn bij een aantal begrotingsprogramma’s duurzame doelen toegevoegd aan hun doelenboom of doelen voorzien van een duurzaamheidsindicator. Zo worden duurzame inspanningen steeds beter zichtbaar in de begrotingscyclus.

28

Home -

-

-

Voorjaarsnota 2025 en verder In aanloop naar de voorjaarsnota 2024 is geprobeerd een overkoepelend beeld te schetsen van de inzet van de organisatie op duurzaamheid. Voor de voorjaarsnota 2025 zal de verdieping op inhoud worden gezocht. De impactplannen en integrale monitor spelen hier een belangrijke rol in: wanneer inzichtelijk is welk aandeel van de opgave in welk programma landt en hoe ze daarop in willen zetten, kan ook de verdeling van de middelen zo ingezet worden dat deze de meeste impact heeft. ‘Impact’ moet hier breder opgevat worden dan directe CO2-impact. Impactplannen (beslispunt 72a) In 2023 is er een eerste oefening gedaan met de impactplannen en het verzamelen van sturingsinformatie per programma over duurzaamheid. Hier wordt verder op voortgebouwd met de impactplannen 2.0. Het uitgangspunt voor de impactplannen is om te laten zien hoe duurzaamheid wordt geïntegreerd binnen de bestaande taken en werkprocessen van de programma´s vanuit het gedachtegoed van “Duurzaam, tenzij”. Inzicht vermeden kosten Bij de VJN 2023 heeft het college besloten om te onderzoeken of de vermeden kosten van duurzame maatregelen (met name adaptatie en mitigatie) kunnen meewegen in investeringsbesluiten. Bij de VJN 2024 is daartoe een methodiek opgeleverd.

Belangrijk is dat inzichtelijk wordt gemaakt voor wie de vermeden kosten of gemaakte kosten in de tijd zijn, waarin speciale aandacht komt voor de (vermeden) kosten die in de toekomst voor de gemeente zelf zijn. Hiermee ontstaat meer inzicht voor bestuurders om tot betere keuzes te komen. Dit jaar worden een aantal casestudies doorgerekend en wordt gewerkt aan de lange termijn inbedding bij de investeringstafels.

Wij vinden het een positieve ontwikkeling dat de gemeente voortvarend aan de slag is met de duurzaamheidsbegroting en de activiteiten om tot dat stuk te komen. De gemeente heeft, hierop aansluitend, ook de ambitie een

Auditdienst ACAM – Boardletter 2024

klimaatjaarrekening op te stellen. Daarbij komt wat ons betreft ook de betrouwbaarheid van die klimaatjaarrekening in beeld. Ontwikkelingen in wet- en regelgeving Op 13 november heeft de “Coalition of the Willing” de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en - verantwoording voor decentrale overheden aangeboden aan de Commissie BADO, Commissie BBV en ministerie van BZK. Deze coalitie bestaat onder meer uit de VNG, de BNG, NWB Bank, BZK, IPO en diverse gemeenten, waaronder Utrecht en Haarlem. Decentrale overheden zijn (nog) niet wettelijk verplicht om te rapporteren over duurzaamheid. Toch kunnen ze indirect daartoe verplicht worden, bijvoorbeeld via de Europese richtlijn ‘Corporate Sustainability Reporting Directive’ (CSRD). Decentrale overheden spelen namelijk een rol in de waardeketen van CSRD-plichtige ondernemingen (zoals verbonden partijen en de publieke banken). Deze ketenpartners zijn op bepaalde punten afhankelijk van informatie van decentrale overheden. Het doel van de handreiking is om decentrale overheden te helpen bij het opstellen van een duurzaamheidsrapportage. De handreiking geeft richtlijnen en praktische tips om meer transparantie te creëren over duurzaamheidsprestaties en om deze prestaties te verbeteren door middel van benchmarking en delen van best practices. Onder andere vanuit de gedachte van uniformering is de handreiking zeer lezenswaardig.

Aandachtspunt Wij brengen nogmaals ons eerdere aanbeveling onder uw aandacht dat de gekozen normen/indicatoren die met duurzaamheidsdoelstellingen samenhangen, naast specifiek en meetbaar, ook controleerbaar moeten zijn.

29

Home Aandachtspunt Neem kennis van de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor de decentrale overheden4.

4

handreiking_duurzaamheidsrapportage_en_verantwoording_voor_decentrale_overheden. pdf

Auditdienst ACAM – Boardletter 2024

30

Home

Auditdienst ACAM Oudezijds Voorburgwal 300 1012 GL Amsterdam Postbus 1078 1000 BB Amsterdam Telefoon (020) 2549000 Email info.acam@amsterdam.nl

Auditdienst ACAM – Boardletter 2024

31