Document · PDF

Blueprint - hervorming governance MPZO vanuit bewonersperspectief.pdf

Raadscommissie Stadsontwikkeling 15 mei 2024, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Raadsinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over de stand van zaken opvolging programmadirecteur Masterplan Zuidoost en raadsadres stadsdeelcommissie Zuidoost over de verklaring naar aanleiding van vertrek programmadirecteur Masterplan Zuidoost (VN2024-003433)8.107 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Blueprint Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewonersperspectief Amsterdam, 28 oktober 2023

Colofon Auteurs

Stephany Biezen Dionne Abdoelhafiezkhan

Namens

de Initiatiefgroep Masterplan Zuidoost Community

Op basis van

de inbreng vanuit bewoners en het maatschappelijk middenveld in Amsterdam Zuidoost tijdens de community gesprekstafels van 11 juli 2023, 7 augustus 2023, 10 oktober 2023 en de consultatiebijeenkomst op 1 november 2023.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

Inhoudsopgave

Pagina

Leeswijzer ..................................................................................................................................................................................................................................................... 3 Begrippenkader voor dit document ............................................................................................................................................................................................................. 4 1.

Het proces .............................................................................................................................................................................................................................................5 1.1

Inleiding.........................................................................................................................................................................................................................................5

1.2

Initiatiefgroep ................................................................................................................................................................................................................................5

1.3

Aanpak ......................................................................................................................................................................................................................................... 6

1.4

Doelen .......................................................................................................................................................................................................................................... 6

1.5

Strategie....................................................................................................................................................................................................................................... 6

1.6

Proces overzicht ............................................................................................................................................................................................................................ 7

1.7

Ondernomen acties ...................................................................................................................................................................................................................... 8

Governance van Masterplan Zuidoost ................................................................................................................................................................................................ 11 2.1

Governance ................................................................................................................................................................................................................................. 11

2.2

Beleid Masterplan Zuidoost ......................................................................................................................................................................................................... 12

2.3

Governance koppelen aan participatiebeleid gemeente Amsterdam ........................................................................................................................................... 15

2.4

Een praktijkvoorbeeld .................................................................................................................................................................................................................. 22

Vervolg ............................................................................................................................................................................................................................................... 24 3.1

Vervolgfasen ............................................................................................................................................................................................................................... 24

3.2

Uitvoeringsplan ........................................................................................................................................................................................................................... 25

3.3

Onderzoeksrapport en integriteitsprotocol .................................................................................................................................................................................. 25

Dankwoord ......................................................................................................................................................................................................................................... 25

Bijlage 1 Governance structuur Masterplan Zuidoost ............................................................................................................................................................................... 26 Bijlage 2 – richtlijnen participatieniveaus Gemeente Amsterdam .............................................................................................................................................................28 Bijlage 3 Vragen en adviezen vanuit de community n.a.v. de concept blueprint van 28 oktober 2023 ..................................................................................................... 29

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

Leeswijzer Dit document is opgesteld voor de gemeente Amsterdam en de Alliantie Masterplan Zuidoost door de initiatiefgroep Masterplan Zuidoost Community, met input en bijdragen van bewoners en lokale organisaties in Amsterdam Zuidoost. Deze blueprint heeft als doel de betrokkenheid van bewoners te waarborgen in de herziene governance van Masterplan Zuidoost. Er wordt ingegaan op de behoefte van de community in relatie tot het Masterplan Zuidoost, zodat zeggenschap en mede-eigenaarschap van bewoners goed en structureel geregeld worden. Hoe wordt in grote lijnen uitgelegd aan de hand van de niveaus van participatie uit het participatiebeleid van gemeente Amsterdam. De concrete uitwerking van wie wat waar wanneer en hoe precies, maakt geen deel uit van deze blauwdruk. Het is de bedoeling dat deze details met betrekking tot structuur en inhoud in latere fasen worden ingevuld door bewoners en lokale organisaties die betrokken zijn bij de herziening van het Masterplan Zuidoost. De wens vanuit de community is dat een coördinator of coördinatieteam vanuit de gemeenschap in samenwerking met het programmateam, de gemeente, de Alliantie en de stadsdeelcommissie de koers hiervoor uitzet.

Zodra er met elkaar verdere afspraken zijn gemaakt zal er in een latere fase een plan worden ontwikkeld dat helder en begrijpelijk is voor een breder publiek van bewoners en dat aansluit op hun leefwereld. In het begrippenkader wordt uitgelegd wat de betekenis is van de gebruikte begrippen in de context van deze blueprint. In hoofdstuk 1 lichten wij het proces toe dat we als initiatiefgroep zijn gestart om uiteindelijk tot de ontwikkeling van deze blueprint te komen. Hoofdstuk 2 gaat over de huidige governance en het beleid van Masterplan Zuidoost en de rol van bewoners die wij, en de bewoners en lokale organisaties die aan de community bijeenkomsten hebben deelgenomen, in de herziene governance voor ogen hebben. Aan de hand van een voorbeeld leggen wij uit hoe dit in de praktijk eruit zou kunnen zien. Hoofdstuk 3 gaat over de vervolgfasen waarin met betrokken partijen uitvoeringsplannen dienen te worden opgesteld en uitgevoerd. Onderzoek of evaluatie van Masterplan Zuidoost in de afgelopen jaren is hiervoor essentieel. Alleen met de juiste informatie over wat goed werkt en wat beter moet, kunnen we als community samen met gemeente, Alliantie, programmabureau en stadsdeelcommissie tot hervormingen komen waarin Duurzaamheid, Inclusie en Transparantie uitgangspunten zijn die structureel binnen Masterplan Zuidoost worden toegepast.

In de bijlagen staat meer informatie over de huidige governance van Masterplan Zuidoost en de niveaus van participatie. We sluiten de bijlagen af met een overzicht van de vragen en adviezen die we hebben meegekregen tijdens de community consulatie bijeenkomst op 1 november. Feedback dat paste bij deze fase en waar consensus over was is verwerkt in deze blueprint. De overige punten dienen te worden gebruikt om tot goede uitvoeringsplannen te komen.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

Begrippenkader voor dit document -

Alliantie (Masterplan Zuidoost) is een samenwerkingsverband bestaande uit een kernteam van vertegenwoordigers vanuit Gemeente Amsterdam, Stadsdeel Zuidoost, Stadsdeelcommissie Zuidoost, Social Pact, Politie, Zonova, Jinc, Rochdale, OKT Amsterdam, Johan Cruijff Arena, Randstad en het programmateam van Masterplan Zuidoost;

Cocreatie verwijst naar een proces waarbij verschillende stakeholders actief samenwerken (om gezamenlijk waarde te creëren) bij het ontwikkelen, uitvoeren, monitoren, bijsturen en evalueren van beleid en interventies;

Community is een gemeenschap van personen – in dit geval in Zuidoost - met gezamenlijke belangen, doelstellingen, behoefte(n) voor het verbeteren van de levenskwaliteit van bewoners en het versterken van de sociale cohesie in Zuidoost;

Eigenaarschap gaat vanuit het perspectief van bewoners over de verantwoordelijkheid tonen en de bevoegdheid hebben om zelf oplossingen te bedenken en uit te voeren gekoppeld aan de sociale opgaven in Zuidoost;

Governance verwijst naar het proces van bestuur en beheer van een organisatie. Het omvat de regels, processen, besluitvorming en gedrag die van invloed zijn op de manier waarop een organisatie wordt geleid en gecontroleerd;

Kansengelijkheid betekent dat iedereen toegang tot ontwikkelingsmogelijkheden heeft en sociaal en economisch mee kan doen. Ongeacht factoren als afkomst, genderidentiteit, seksuele oriëntatie, gezondheid, woonplek, sociaaleconomische (of financiële) positie, opleidingsniveau van ouders, etc;

Leefwereld en systeemwereld verwijzen resp. naar de omgeving waarin bewoners in Amsterdam Zuidoost leven en hoe zij dit leven ervaren vs. de wereld van instellingen en procedures aangestuurd door de overheid om processen rond de leefwereld van bewoners te reguleren;

Lokale organisaties of grassroots organisaties zijn organisaties die vanuit een maatschappelijke behoefte van bepaalde bewonersgroepen zijn opgericht op initiatief van bewoners, professionals of sleutelfiguren in de wijk;

Maatschappelijk middenveld verwijst naar maatschappelijke organisaties die met elkaar meningen en belangen vertegenwoordigen van allerlei groepen bewoners in Amsterdam Zuidoost. Het gaat om zowel formele als informele organisaties;

Medezeggenschap heeft betrekking op het kunnen uitoefenen van invloed op besluitvorming en beleid van Masterplan Zuidoost

Participatie gaat over het niveau van deelname van bewoners (informeren, meedenken, co-creatie, meebepalen);

Programmateam wordt gevormd door de medewerkers van Masterplan Zuidoost die onder leiding van de programmadirecteur uitvoering geven aan het beleid van het Masterplan ZO en de connectie met de community tot stand brengen.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

1. Het proces 1.1

Inleiding

Het uitgangspunt van het Masterplan Zuidoost is volgens de Alliantie: “Het zoeken en vinden van het eigenaarschap, de betrokkenheid en de ervaring van bewoners en mensen uit het maatschappelijk veld bij alle stappen die we zetten.” In de praktijk is dit eigenaarschap en de medezeggenschap van bewoners en het maatschappelijk veld in Amsterdam Zuidoost echter niet omarmd en gefaciliteerd. Dit is ook een van de redenen geweest waarom de vorige programmadirecteur van het Masterplan, Saundra Williams, haar vertrek aankondigde in mei 2023. In juni heeft een aantal leden van de community in Amsterdam Zuidoost een brandbrief gestuurd naar de Alliantie Masterplan Zuidoost. Vervolgens hebben deze community-leden een bijeenkomst georganiseerd met alle Alliantiepartners en bewoners over de disconnectie tussen de systeemwereld en de leefwereld. Tijdens deze bijeenkomst heeft de burgemeester als voorzitter van de Alliantie de geuite zorgen van de aanwezigen erkend en de community de ruimte geboden om zelf met een plan voor hervorming van Masterplan Zuidoost te komen – zowel op de governance als inhoud. De initiatiefnemers van de brandbrief hebben zich georganiseerd en als initiatiefgroep de voortrekkersrol op zich genomen om in co-creatie met de community allereerst tot een blueprint te komen waar de rol van bewoners in de (herziene) governance van het Masterplan Zuidoost geborgd is.

Om ervoor zorg te dragen dat de blueprint niet in een la verdwijnt, zijn procesafspraken gemaakt met de Alliantie en deze zijn periodiek met elkaar besproken. Bij deze overleggen was steeds een afvaardiging van de initiatiefgroep aanwezig om enerzijds de feedback en voorstellen vanuit de community over het voetlicht te brengen bij de Alliantie en anderzijds een transparante terugkoppeling te kunnen geven aan de community.

1.2

Initiatiefgroep

De initiatiefgroep bestaat uit: - Braien Candelaria – Stop the Violence - Dionne Abdoelhafiezkhan (adviseur en vertegenwoordiger) - Jerry Afriyie (adviseur) - Maureen Hubbard – St. Carabic / Community Centre Mijehof - Obaa Yaa Adu Amankwah – Jongerenplatform Lotus - Otas Elum- Southeast Masterplan African Representative Team - Rea Biekman – Ouderpanel - Stephany Biezen – Going Social (vertegenwoordiger) - Waltoo Dors – Voetballen voor Veiligheid (vertegenwoordiger) - Zeluma Saling – Jongerenplatform Lotus Twee andere bewoners / vertegenwoordigers van lokale organisaties (Marisa Lisse en Kwame Agyapong-Ntra) zijn betrokken geweest bij de eerste fase van de initiatiefgroep, maar hebben zich helaas moeten terugtrekken vanwege drukte rondom eigen werkzaamheden.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

1.3

Aanpak

De initiatiegroep, bestaande uit bewoners en vertegenwoordigers van lokale organisaties, heeft dit hele proces tot aan het opstellen van de blueprint – net zoals de adviseurs – geheel vrijwillig en onbezoldigd gedaan met als missie bewoners als volwaardige gespreks- en co-creatiepartner bij de nieuwe structuur van Masterplan Zuidoost te betrekken en te laten vergoeden voor hun inzet. De keuze voor vrijwillige inzet is bewust gemaakt. Door niet afhankelijk te zijn van financiering heeft de initiatiefgroep, zonder invloed van een opdrachtgever, de focus kunnen leggen op vertegenwoordiging van belangen van mensen om wie het draait binnen het Masterplan: de bewoners die het zwaarst getroffen worden door kansenongelijkheid. De leden en adviseurs van de initiatiefgroep zijn allen sterk geworteld in Amsterdam Zuidoost. Ze zijn op verschillende manieren betrokken (geweest) bij Masterplan Zuidoost en hebben van dichtbij kunnen ervaren hoe belangrijk het is om bewoners vanaf de start onderdeel te maken van de veranderingen die noodzakelijk zijn om de veiligheid, leefbaarheid en kansengelijkheid in Amsterdam Zuidoost te verbeteren. Ze werken met doelgroepen die vanwege hun sociaaleconomische status, cultuur-etnische achtergronden en opleidingsniveaus tot de meest kwetsbare bewoners van Stadsdeel Zuidoost behoren.

Het zijn doelgroepen die vaak geen ‘seat at the table’ hebben als over hun toekomstperspectief wordt gesproken en onderhandeld. De initiatiefgroep neemt daarom met alle liefde deze taak op zich.

1.4

Doelen

De doelen die de initiatiefgroep nastreeft op basis van de inbreng van bewoners en lokale organisaties zijn: - Zorgdragen dat de stem en behoeften van bewoners een centrale rol spelen in het besluitvormingsproces van Masterplan Zuidoost; - Borgen dat bewoners als volwaardige gespreks- en co-creatiepartner bij de nieuwe structuur van Masterplan Zuidoost worden betrokken; - Vast laten leggen dat bewoners marktconform worden vergoed voor hun expertise en netwerk; - Duurzame gemeenschapsontwikkeling agenderen, inclusief verbetering van leefbaarheid, veiligheid en kansengelijkheid; - Herstellen van het vertrouwen tussen de gemeenschap, lokale organisaties, formele instanties en de overheid.

1.5

Strategie

Onderdelen van de strategie van de initiatiefgroep: 1. Namens de community de zorgen van bewoners en lokale organisaties over Masterplan Zuidoost agenderen bij de Alliantie; 2. ‘A seat at the table’ verwerven bij overleg tussen stadsdeel/gemeente, programmabureau, stadsdeelcommissie en overige alliantiepartners om mee te denken en te bepalen hoe de heroriëntatie en hervorming van Masterplan Zuidoost tot stand dient te komen; 3. Transparantie naar de community over de stappen van de initiatiefgroep om draagvlak te creëren voor de aanpak; 4. Community gesprekstafels organiseren om bewoners invloed te laten uitoefenen op het proces; 5. Inventariseren welke bewoners en vertegenwoordigers van lokale organisaties een actieve rol willen in de governance en inhoudelijke ambities van Masterplan ZO; 6. Een blueprint indienen bij de gemeente en alliantie over de rol van bewoners in de governance van Masterplan Zuidoost; En in de volgende fasen: 7. De blueprint met inzet van bewoners en lokale expertise uitwerken tot een plan en samen met gemeente en Alliantie zorgen voor de uitvoering hiervan; 8. Op basis van het uitvoeringsplan voor de governance met inzet van bewoners, lokale expertise en relevante partners samenwerken aan hervorming en uitvoering van de inhoudelijke ambities.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

1.6

Proces overzicht

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

1.7

Ondernomen acties

De initiatiefgroep draagt zorg voor communicatie met gemeente en community en het verwerken van de voorstellen vanuit de community tot een blueprint. In de navolgende overzichten is beschreven welke acties tot nu toe zijn genomen door de initiatiefgroep in haar vertegenwoordiging van de community. De acties in onderstaand overzicht maken duidelijk welke stappen de initiatiefgroep tot nu toe heeft genomen richting gemeente en Alliantie. Acties initiatiefgroep -

Resultaten

Brandbrief naar gemeente over reden van vertrek programmadirecteur en eis om openheid over handelswijze Masterplan Uitnodiging Burgemeester afgewezen en aangegeven dat de gehele alliantie in gesprek moet gaan met bewoners zelf. Bijeenkomst met community & Alliantie Masterplan Zuidoost over handelswijze Masterplan

Initiatiefnemers brandbrief uitgenodigd door Burgemeester om in gesprek te gaan met de alliantie

13 juni 2023

Gemeente en Alliantie hebben toegezegd aanwezig te zullen zijn bij community bijeenkomst

16 juni 2023

11 juli 2023

Community gesprekstafels over hervorming Masterplan

Voorafgaand aan de bijeenkomst met de alliantie is met een zestigtal bewoners overlegd en een selectie gemaakt voor vragen voor de alliantie over de handelswijze van Masterplan Zuidoost. Tijdens bijeenkomst hebben burgemeester, wethouder en stadsdeelvoorzitter aangegeven dat er fouten zijn gemaakt in de governance, dat systeemwereld en leefwereld niet goed op elkaar aansluiten en verandering nodig is. Burgemeester heeft toezegging gedaan aan community om o.a. zelf met een plan te komen. In gesprekstafels hebben bewoners en lokale organisaties samen een inventarisatie gemaakt van de knelpunten binnen het huidige Masterplan en de hervormingen die nodig zijn. Hiervan is een verslag gemaakt en gedeeld met de community. Onderdelen hiervan zijn meegenomen in blueprint voor hervorming Masterplan 16 bewoners / vertegenwoordigers van lokale organisaties hebben zich aangemeld Zij zijn uitgenodigd voor werkgroepen die vanaf oktober zijn opgezet.

Op 16 oktober heeft een besloten sessie plaatsgevonden. Er is overlegd over manieren om invulling te geven aan de rol van bewoners in de governance o.b.v. de leidraad voor participatie van gemeente Amsterdam en de opbrengsten van de eerdere community gesprekstafels. Aanwezig

September - 1 november 2023

Datum/periode

Community die heeft deelgenomen aan bijeenkomsten is door initiatiefgroep via online formulier gevraagd wie betrokken wil zijn bij hervorming Masterplan en op welk gebied Werkgroepen organiseren rondom governance, inhoud(ambities) en communicatie

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

7 augustus 2023

19 augustus 2023

Juli/augustus 2023 September 2023

Blueprint opstellen voor hervorming Masterplan -

waren: initiatiefgroep, kandidaten voor commissie van wijzen (vanuit community), bewoners die zich voor de werkgroepen hadden gemeld, lid stadsdeelcommissie en vertegenwoordigers van buurtplatformen. Op 1 november heeft een adviessessie met de community plaatsgevonden o.b.v. de concept blueprint die is ontwikkeld door de initiatiefgroep.

De vertegenwoordiging van de initiatiefgroep heeft deelgenomen aan overleg met gemeente, stadsdeel, programmabureau, stadsdeelcommissie en overige Alliantiepartners over het proces van aanstelling van een programmadirecteur ad interim, ‘commissie van wijzen’ en definitieve opvolging. De ad interim en commissie van wijzen dienen te zorgen voor heroriëntatie van Masterplan Zuidoost en borging van de rol van bewoners in de governance. Hier volgt een overzicht van de stappen die door gemeente en Alliantie zijn genomen, met hieraan gekoppeld de (re)acties van de initiatiefgroep en de resultaten tot nu toe. Stappen gemeente/alliantie Aanstelling interimprogrammadirecteur

Acties initiatiefgroep -

Resultaten/afspraken

Datum/periode

N.a.v. een gesprek met het programmateam komt initiatiefgroep tot de conclusie dat er geen directeur ad interim nodig is maar een manager/functionaris die het programmabureau op lopende processen kan aansturen. Directeursfunctie impliceert dat nieuwe koers kan worden uitgestippeld, terwijl dit pas na proces van heroriëntatie Masterplan kan plaatsvinden o.l.v. nieuwe vaste opvolger. Pleidooi bij gemeente voor objectief en openbaar werving en selectieproces Pleidooi bij gemeente/alliantie voor evenredige vertegenwoordiging leefwereld en systeemwereld in selectiecommissie

Advies wordt niet overgenomen door de gemeente. Wel wordt opdracht voor interim programmadirecteur enigszins herschreven.

Augustus 2023

Opdracht wordt openbaar gepubliceerd.

Augustus 2023

Pleidooi gemeente/alliantie voor onafhankelijk onderzoek naar gang van zaken binnen Masterplan Community benaderd voor aanmelding lid selectiecommissie Deelname community lid aan selectiecommissie

Selectiecommissie zal worden samengesteld met 4 vertegenwoordigers: o 1x community o 1x stadsdeelcommissie o 1x programmateam o stadsdeeldirecteur Onderzoek laten uitvoeren is opgenomen in opdracht interimprogrammadirecteur Angelo Bromet voorgedragen als lid selectiecommissie Community lid dient met overige leden selectiecommissie tot 1 kandidaat voor functie interim-programmadirecteur te komen, die belangen van community in politiek/bestuurlijke en publiek/private setting weet te waarborgen.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

September 2023 September 2023

Oprichting Commissie van Wijzen t.b.v. heroriëntatie Masterplan Zuidoost samen met interimprogrammadirecteur

Pleidooi voor vergoeding aan community lid in selectiecommissie. Dit was niet geregeld.

Deelname aan overleg met gemeente en alliantie over samenstelling Commissie van Wijzen.

Aangegeven dat community niet eens is met voorwaarden van gemeente/ alliantie voor Commissie van Wijzen.

Helderheid gevraagd over hoe plan vanuit community zich verhoudt tot Commissie van Wijzen en wat hiervoor de kaders zijn.

Selectiecommissie heeft geen directeur ad interim kunnen selecteren en geeft advies voor een manager ad interim voor programmabureau voor aansturing van de werkprocessen en een onafhankelijk procesbegeleider om betrokken partijen nader tot elkaar te brengen. € 50 per uur is nu afgesproken. Verdere onderhandeling over marktconform tarief voor professionele inzet vanuit de community is gaande. Initiatiefgroep draagt 3-5 namen voor, net als gemeente, stadsdeel, stadsdeelcommissie, alliantie en programmateam. O.b.v. de longlist dient een selectie van geschikte kandidaten te worden gemaakt. 3-5 kandidaten dienen plenair te worden gekozen. Binnen de alliantie is voorstel Commissie van Wijzen met bijbehorende criteria niet plenair tot stand gekomen. N.a.v. kritiek initiatiefgroep wordt oprichting Commissie van Wijzen on hold gezet. Initiatiefgroep krijgt akkoord van burgemeester om in overleg met stedelijk directeur tot een passend voorstel te komen voor rol van bewoners in de governance. Het plan op inhoud (thema’s/ambities) kan hierna worden opgesteld en voorgelegd aan alliantie.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

September 2023

Augustus/sept 2023

2. Governance van Masterplan Zuidoost 2.1

Governance

Om helder te krijgen hoe we de rol van bewoners en het maatschappelijk middenveld in Zuidoost in de governance van Masterplan Zuidoost kunnen borgen, zetten we eerst uiteen wat governance inhoudt. Het verwijst naar het proces van bestuur en beheer van een organisatie. Governance omvat de regels, processen, besluitvorming en gedrag die van invloed zijn op de manier waarop een organisatie wordt geleid en gecontroleerd. Er zijn 11 belangrijke aspecten waarmee rekening moet worden gehouden. 1. Doelstellingen en waarden: Duidelijke doelstellingen en gedeelde waarden moeten de basis vormen van governance. Het is belangrijk dat iedereen in de organisatie of gemeenschap begrijpt waarom ze bestaat en wat haar kernwaarden zijn. 2. Transparantie: Transparantie betekent openheid en eerlijkheid in de besluitvorming en de manier waarop zaken worden beheerd. Het publiek of belanghebbenden moeten toegang hebben tot relevante informatie over de activiteiten en beslissingen van de entiteit. 3. Verantwoording: Verantwoording houdt in dat personen of entiteiten verantwoordelijk worden gehouden voor hun acties en beslissingen. Er moeten mechanismen zijn om te controleren of mensen en organisaties verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag. 4. Participatie: Het betrekken van belanghebbenden bij de besluitvorming is essentieel voor goed bestuur.

Dit omvat inspraak, consultatie en samenwerking met degenen die door de beslissingen worden beïnvloed. 5. Efficiëntie en effectiviteit: Governance moet gericht zijn op het bereiken van resultaten en doelstellingen op een efficiënte en effectieve manier. Dit betekent dat processen moeten worden geoptimaliseerd en middelen verstandig moeten worden gebruikt. 6. Rechtstaat: Een sterke governancestructuur moet de rechtsstaat respecteren en handhaven. Dit betekent dat wetten en regels moeten worden gevolgd, en er moet ruimte zijn voor onafhankelijke rechtspraak en geschillenbeslechting. 7. Duurzaamheid: Governance moet rekening houden met langetermijndoelstellingen en duurzaamheid. Het is belangrijk om beslissingen te nemen die de huidige en toekomstige generaties ten goede komen. 8. Controle en toezicht: Er moeten mechanismen zijn om de governanceprocessen te controleren en toezicht te houden op degenen die verantwoordelijk zijn voor het beheer en bestuur. Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door middel van audits, inspecties en evaluaties.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

9. Flexibiliteit: Governance moet de flexibiliteit hebben om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden en uitdagingen. Dit betekent dat systemen en processen in staat moeten zijn om te evolueren en zich aan te passen aan nieuwe behoeften en prioriteiten. 10. Cultuur en ethiek: Een positieve governancecultuur en ethisch gedrag zijn cruciaal. Het gedrag van leiders en medewerkers moet in lijn zijn met de normen en waarden van de organisatie of gemeenschap. 11. Technologie en data: In het moderne tijdperk is het beheer van technologie en data ook een belangrijk onderdeel van governance. Het beschermen van privacy en gegevensbeveiliging is van groot belang. De wijze waarop deze regels worden toegepast binnen Masterplan Zuidoost komt in de volgende fase in de uitwerking van de uitvoeringsplannen aan bod.

2.2

Beleid Masterplan Zuidoost

Om de behoeften van bewoners aan betrokkenheid bij Masterplan Zuidoost en de rol van bewoners in de governance te inventariseren, heeft de initiatiefgroep in de afgelopen maanden community gesprekstafels georganiseerd. Bewoners hebben inzichten gedeeld en voorstellen gedaan om de betrokkenheid van de community binnen Masterplan Zuidoost te bevorderen. Bij alle community gesprekstafels komt duidelijk naar voren dat bewoners en lokale organisaties behoefte hebben aan een eenduidig beleid op basis van de volgende kernwaarden: Duurzaam: Een doordacht beleid en integraal plan voor de korte, middellange en lange termijn, geen projecten carrousel, maar aanbod en aanpak afgestemd op een langere termijn visie Inclusief: Bewoners zijn op verschillende niveaus betrokken, zowel in governance als op inhoud, hun behoeften zijn leidend en er is erkenning en waardering voor hun inzet Transparant: Het is duidelijk wat het beleid inhoudt, welke middelen beschikbaar zijn, de beoogde impact en resultaten zijn helder, er is inzicht in wie betrokken is en wat de belangen zijn, er vindt een duidelijke periodieke verantwoording plaats Duidelijke rollen en taakstelling Voor een duurzame, inclusieve en transparante aanpak van de lokale opgaven stellen bewoners een belangrijke voorwaarde: Eén overheid, één beleid, dus samenwerking tussen stadsdeel Zuidoost en Masterplan met een heldere taakstelling voor

beiden en een duidelijke rol voor bewoners.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

Stadsdeel - Voert stedelijk beleid uit binnen sociaal domein in Amsterdam Zuidoost - Wordt excellent binnen de reguliere opgaven - Doet dit vanuit hiervoor bestemde financiering - Biedt ruimte voor een extra financiële impuls in onderwijs op basis van het gemeentelijke coalitieakkoord ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’ Masterplan (programmateam en alliantie) - Voert aanvullend beleid uit op gebied van veiligheid, leefbaarheid en kansengelijkheid vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid - Werkt aan aansluiting op het stedelijke niveau van welvaart en welzijn op de plekken én voor de bewoners waarvoor dit nodig is - Oormerkt hiervoor gemeentelijke middelen en bijdragen – waaronder activiteiten en ter beschikkingstellingen - van alliantiepartners Bewoners - Maken actief onderdeel uit van ontwikkeling, uitvoering van en toezicht op het beleid van Masterplan Zuidoost - Zijn op basis van eigen behoefte en deskundigheid gekoppeld aan een bepaald niveau van participatie - Krijgen training, educatie en begeleiding indien de benodigde competenties ontbreken om op het door hun gewenste niveau te kunnen participeren - Worden op een inclusieve manier geïnformeerd over het Masterplan op een manier die aansluit op hun leefwereld Kortom, een integrale aanpak vanuit de gemeente.

Hiermee dient ervoor gezorgd te worden dat wat al goed werkt binnen de aanpak van gemeente en Masterplan op elkaar aansluit en duurzaam, inclusief en transparant is voor bewoners. Wat verbeterd moet worden, dient op dezelfde transparante wijze samen met bewoners duurzaam te worden aangepakt. Een voorbeeld van hoe de huidige werkwijze vanuit de gemeente en de governance van Masterplan Zuidoost voor onduidelijkheid zorgen bij de community: Vanuit Stadsdeel Zuidoost wordt met gebiedsteams gewerkt aan de sociale opgaven, gekoppeld aan de gebiedsgerichte uitwerking. Samenwerking met bewoners, buurtplatforms, lokale organisaties en partijen vanuit de formele basisinfrastructuur vindt plaats via subsidies, buurtbudgetten en bewonersinitiatieven gekoppeld aan de deelgebieden (Bijlmer Centrum, Bijlmer Oost, Bijlmer West en Gaasperdam). Buurtteam is een voorbeeld van een partij uit de formele basisinfrastructuur. Masterplan werkt met doorbraakteams. Een aantal kernleden van de Alliantie zijn voorzitter van deze doorbraakteams. In deze doorbraakteams werkt het programmateam (voornamelijk ambtenaren o.l.v. de programmadirecteur) per ambitie aangestuurd door programmaregisseurs met publieke en private partners aan doorbraken waar bewoners en lokale organisaties al dan niet bij betrokken worden. Per ambitie is een projectleider verantwoordelijk voor de relatie met de community.

Deze projectleider zorgt binnen de desbetreffende ambitie voor samenwerking met lokale organisaties en bewoners via community cirkels. Het Community Actie Team van Masterplan Zuidoost is actief binnen ambitie 1, participatie & inclusie om bijeenkomsten te organiseren voor bewoners. Daarnaast heeft Masterplan Zuidoost specifiek rondom veiligheid in ‘hotspotgebieden’ in Zuidoost een Wijk Actie Team opgericht met partners vanuit de Alliantie, gemeente en de formele basisinfrastructuur. Het is voor bewoners onduidelijk hoe de samenwerking tussen al deze teams is afgestemd en hoe de participatie van bewoners duurzaam wordt geborgd.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

Als er wordt gekeken naar de governancestructuur van Masterplan Zuidoost (bijlage 1) lijkt het alsof de Alliantie het bestuurlijke orgaan van Masterplan Zuidoost is. De programmadirecteur is wel eindverantwoordelijk voor het programmateam, maar werkt in het realiseren van de ambities van Masterplan Zuidoost in opdracht van de Alliantie, die zelf geen mandaat heeft. De eindbeslissingsbevoegdheid en verantwoordelijkheid ligt bij Gemeente Amsterdam als voorzitter van de Alliantie en gemeentelijk opdrachtgever. Hierdoor heeft de programmadirecteur in de afgelopen jaren niet onafhankelijk van de gemeente besluiten kunnen nemen om vanuit de programmaorganisatie leefwereld en systeemwereld dichter bij elkaar te brengen en bewoners meer zeggenschap te geven. Stadsdeel Zuidoost heeft bij bestuurlijk besluit op 13 december 2022 vastgelegd dat het samengaan van het stadsdeel en de programmaorganisatie van Masterplan in 2024 wordt gerealiseerd. Onze vraag is: Wie heeft dan de eindbeslissingsbevoegdheid binnen de governance en hoe krijgen bewoners hierin een actieve rol? “Besluitnummer: (ZD2022- 017800) Onderwerp: Concept Gebiedsopgaven Masterplan Zuidoost 2023 - 2026 Het dagelijks bestuur Zuidoost besluit: Onderschrijven van de concept Gebiedsopgaven Masterplan Zuidoost 2023 – 2026.

Het Dagelijks Bestuur onderschrijft de concept Gebiedsopgaven en spreekt daarbij het vertrouwen uit dat het stadsdeel en de programmaorganisatie van het Masterplan oneffenheden in de governance structuur en kwesties in de dagelijkse samenwerkingspraktijk beslechten zodat het maximale resultaat wordt behaald voor de bewoners van Zuidoost. Zij zullen er samen met de stadsdeeldirecteur op toe zien dat de inzet van voldoende mensen en middelen wordt geregeld, in lijn met het coalitieakkoord dat staat voor ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’. En dat het samengaan van stadsdeel en programmaorganisatie Masterplan in 2024 wordt gerealiseerd.” Hiermee lijkt Stadsdeel Zuidoost te willen werken aan ontschotting om voor bewoners als één overheid te kunnen optreden. Ontschotting heeft betrekking op het doorbreken van de traditionele scheiding tussen verschillende afdelingen, instanties of projecten om samenwerking en synergie te bevorderen. Denk hierbij bijv. aan de manier waarop bewoners bij uitvoering van beleid worden betrokken. Het uiteindelijke doel is zorgen voor een effectieve samenwerking tussen het Masterplan en het stadsdeel, waarbij beiden elkaar aanvullen en bijdragen aan de welvaart en ontwikkeling van het gebied en haar bewoners.

Dit vereist: - Open communicatie, coördinatie en een gezamenlijke visie - Duidelijke onderlinge afspraken over wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe dit als integrale aanpak aan bewoners kan worden gecommuniceerd - Een gezamenlijk monitorings- en evaluatiesysteem om de voortgang en impact van aanbod in het stadsdeel te volgen en ervoor te zorgen dat ze in lijn zijn met de doelen van Masterplan Zuidoost en gekoppeld aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Aan bovenstaande eisen lijkt nog niet te zijn voldaan.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

2.3

Governance koppelen aan participatiebeleid gemeente Amsterdam

Binnen de hervorming van de governance beperkt de initiatiefgroep zich voor nu tot de rol van bewoners. Het hervormen van de gehele governance en ook daarin de rol van de Alliantie is een proces dat onder regie van de vaste opvolger van de programmadirecteur van Masterplan Zuidoost dient plaats te vinden. Dit op basis van de heroriëntatie van Masterplan Zuidoost, welke door de programmadirecteur ad interim en aan te stellen commissie van wijzen zou worden uitgevoerd. Het proces is nu on hold tot nader overleg met gemeente en Alliantie, omdat door de selectiecommissie op basis van de criteria geen programmadirecteur ad interim benoembaar werd geacht. Aan de gemeente en Alliantie is het advies gegeven voor een teammanager voor het programmabureau van Masterplan Zuidoost en een onafhankelijk procesbegeleider. Deze begeleidt het proces waarlangs tot een meer bevredigende invulling wordt gekomen van het mede-eigenaarschap van bewoners, privaat-publieke samenwerking en de governance over het Masterplan Zuidoost. De afvaardiging van de initiatiefgroep zal namens de community in het overleg met gemeente en Alliantie invloed uitoefenen op wie de procesbegeleider wordt, waarvoor deze verantwoordelijk zal zijn en dat deze de blueprint verwerkt in de benodigde hervorming van het Masterplan.

De initiatiefgroep heeft de rol van bewoners in de governance van Masterplan gekoppeld aan de niveaus van participatie uit het participatiebeleid van gemeente Amsterdam. Reden hiervoor is dat door de burgemeester bij de toezegging voor een plan vanuit de community geen kaders zijn meegegeven. De initiatiefgroep is zich ervan bewust dat implementatie van een plan, dat niet binnen een bestaand beleidskader past, een uiterst moeizaam proces wordt. Daarom is gezocht naar een beleidskader dat aansluit op participatie en co-creatie vanuit bewoners. (bron: https://www.amsterdam.nl/bestuur-organisatie/invloed/participatie/) In het participatiebeleid wordt echter uitgegaan van de doelen die de beleidsmedewerkers nastreven met de participatie van burgers. De initiatiefgroep stelt de community juist centraal en gaat uit van de behoefte van bewoners (en het maatschappelijk middenveld) om invloed uit te oefenen op hun eigen leven en leefomgeving. Dit vergt een andere manier van kijken naar het beleid dat is opgesteld door ambtenaren voor ambtenaren om participatie “op een goede manier” uit te voeren. De vraag die volgens de community centraal dient te staan is: hoe draagt dit beleid bij aan het welzijn en de participatie van bewoners, met de focus op de bewoners voor wie het Masterplan daadwerkelijk bedoeld is, vanuit de eerder genoemde kernwaarden: duurzaam, inclusief en transparant.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

In de volgende tabellen is elk participatieniveau uitgewerkt met daarbij een korte uitleg over het uitgangspunt van het desbetreffende participatieniveau, de behoeften van de community, potentiële tools en randvoorwaarden om op het desbetreffende niveau te kunnen participeren, mogelijke betrokkenen en benodigde acties. We starten met Meebepalen, dit is binnen het beleidskader het hoogste niveau van participatie en redeneren vanuit hier terug naar de basis van participatie; Informeren. Dit basisniveau hebben we weer onderverdeeld in Informeren, Agenderen en Verantwoorden, omdat deze onderling een andere aanpak vergen.

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

Niveau participatie Meebepalen

Uitgangspunt

Behoeften community

Tools

Randvoorwaarden

Medezeggenschap

Verandering van beleid, eenduidig beleid en duurzame aanpak

Medezeggenschapsraad/ ‘Commissie van wijzen’/Adviesraad

Evenredige plek voor bewoners in besluitvorming

Invloed op invulling, vormgeving, uitvoering van het Masterplan

Toezichtsorgaan/ Stadsdeelcommissie

Heldere afspraken voor besluitvorming

Medeeigenaarschap

Waarborgen dat belang van bewoners overal in beslissingen meegenomen wordt Validatie van informele partijen t.o.v. systeemwereld Vertrouwen in expertise van bewoners in ZO

Deel van middelen en mandaat rechtstreeks bij community borgen (bijv. via buurtfonds, buurtbedrijven ihkv community wealth building of een onafhankelijke netwerkorganisatie)

Uitvoering van beleid (via subsidies en opdrachten) toespitsen op impact Deelname lokale partijen aan uitvoering een vereiste, partijen buiten Zuidoost verplichten tot samenwerking met lokale partijen o.b.v. gelijkwaardigheid

Borgen in structuur van Masterplan Marktconform consultancy tarief in relatie tot werkzaamheden / expertise Deel van budget voor inhoudelijke ambities en inclusie & participatie oormerken en ook apart in begroting benoemen Capaciteitsopbouw

Blueprint: Hervorming governance Masterplan Zuidoost vanuit bewoners perspectief © 16 november 2023

Beoogde betrokkenen - Alliantie - Stadsdeelcommissie - Aangestelde bewoners en lokale experts op ambitie niveau vanuit community

Aanpak Commissie oprichten tbv beleidsbeïnvloeding en toezicht Samenwerking met Stadsdeelcommissie voor toezicht en controle (Jonge)bewoners opleiden tot beleidsposities Transparant uitvoeringsplan opstellen met voorwaarden voor opdrachten, subsidie etc. Verkenning uitvoeren naar mogelijkheden voor Buurtfonds, buurtbedrijven en onafhankelijke organisatie gekoppeld aan doelen en ambities Masterplan en relevante sociale opgaven

Niveau participatie Samenwerken / co-creatie

Uitgangspunt

Behoeften community

Tools

Randvoorwaarden

Beoogde betrokkenen

Aanpak

Vanuit community: - Gebruikmaken van expertise in/uit Zuidoost - Aansluitend aanbod

Co-creatie teams creëren met betrokkenen

Vanuit alliantie: - Opgaven vaststellen en duurzaam aanpakken samen met community

Invloed hebben op wat nodig is om de leefbaarheid, veiligheid en ontwikkelkansen te vergroten en eigen expertise kunnen inzetten Mede-eigenaarschap Gelijkwaardigheid Expertise lokaal inkopen tegen marktconforme tarieven Expertise bewoners(groepen) en grassrootsorganisaties duurzaam integreren in aanpak Inspraak op hoe middelen worden ingezet

Community werktafels / cocreatie tafels (samen bedenken en doen) Community vertegenwoordiging structureel in (doorbraak)teams op ontwikkel- en uitvoeringsniveau van de ambities

Community cirkels -

Koppelen aan inhoud (ambities/doorbraken) Heldere kaders en afspraken over wijze waarop samenwerking plaatsvindt Periodiek Borgen in structuur Marktconform maatschappelijk consultancy tarief in relatie tot werkzaamheden / expertise Capaciteitsopbouw

Bewoners(groepen) Buurtplatforms Lokale professionals/ Grassroots organisaties Cirkels Sleutelfiguren Programmaorganisatie Alliantie

Niveau participatie Meedenken

Uitgangspunt

Behoeften community

Tools

Randvoorwaarden

Beoogde betrokkenen

Aanpak

Vanuit community: • (on)gevraagd advies geven

Aanpak moet aansluiten op de problematiek

Periodieke sessies met opvolging zowel thematisch als algemeen.

Vanuit programmaorganisatie • Perspectieven verzamelen

Grassroots initiatieven (h)erkennen Expertise bewoners (h)erkennen en op waarde schatten

(Inspraak)bijeenkomst Enquête/peiling Klankbordgroep Focusgroep met stakeholders Expertsessie Stadsgesprek met verslag Burgerberaad

Expertise bewoners(groepen) en grassroots organisaties duurzaam integreren in aanpak.

Inspraak op hoe middelen worden ingezet

Vóór een besluit de community raadplegen

Heldere vraag formuleren vanuit de Alliantie Ongevraagd advies mogelijkheid Periodiek Borgen in structuur Beeldvorming (perspectieven in kaart brengen) Oordeelsvorming (Ruimte geven voor perspectieven delen) Besluitvorming (o.b.v. bovenstaande) Toelichting op besluitvorming Op inclusieve wijze training en begeleiding faciliteren voor bewonersgroepen om mee te kunnen denken op een manier die bij hen past

Bewoners(groepen) Buurtplatforms Lokale professionals Grassroots organisaties Sleutelfiguren Programmateam Alliantie

Niveau participatie Informeren (circulair)

Uitgangspunt

Behoeften community

Tools

Randvoorwaarden

Transparantie over uitvoering van beleid

Programmateam informeert bewoners over voortgang van Masterplan en de daaraan gekoppelde ambities, doorbraken en resultaten. SDZO informeert bewoners over opgaven en voortgang

Informatie over rol Masterplan (programmateam en alliantie), stadsdeel en gemeente; bewoners willen één overheid en heldere communicatie over waarvoor ze bij welke afdelingen/medewerk ers terecht kunnen en welke partijen bij de uitvoering betrokken zijn (met welke belangen)

Livecasts Nieuwsbrieven Website Fora Informatiebijeenkomsten Overzicht van huidige activiteitenaanbod / sociale kaart zodat bewoners weten waar ze in hun buurt terecht kunnen voor informatie Radio spotjes Filmpjes Verschillende communicatie kanalen en middelen, ook innovatief om aan te sluiten op leefwereld van jeugd (perspectief jeugd: what’s in it for me)

Circulaire communicatie: o informeren/ toetsen of informatie goed ontvangen wordt en feedback verwerken Inclusieve Communicatie: o eenvoudig, duidelijk en meertalig, o gebruikmaken van visuals o gebruikmaken van buurtplatforms, lokale organisaties, sleutelfiguren en informele lokale netwerken via kappers, kerken etc. om info op goede manier te ontsluiten voor achterban. Periodiek over voortgang Actualiteiten, successen Positief communiceren over Zuidoost

Beoogde betrokkenen Buurtplatforms, lokale organisaties (Social Pact), bewoners en informele lokale sociale netwerken Lokale media Communicatieafdelingen Masterplan Zuidoost en SDZO Gebiedsteams SDZO Programmaorganisatie Alliantie

Aanpak Informatieplan maken met alle betrokken partijen om informatie duurzaam te verspreiden Hiervoor dient een lokale sociale kaart te worden gemaakt met alle partijen die onderdeel willen zijn van informatienetwerk (Social Pact en gebiedsteams)

Niveau participatie Agenderen (informeren)

Uitgangspunt Bewoners informeren Masterplan en SDZO over zaken waarvoor zij aandacht vragen

Behoeften community 2-richtingsverkeer. Niet alleen eenzijdig informatie ontvangen vanuit Masterplan en SDZO, maar ook mogelijkheid tot zelf signaleren en agenderen

Tools -

Informatiebijeenkomsten Meldpunten in de buurt Inspraakbijeenkomsten Integraal vanuit SDZO en Masterplan Digitaal volgsysteem (track & trace) om voortgang van agendapunt te kunnen volgen

Randvoorwaarden

Periodiek Grotere plenaire bijeenkomsten en kleine lokale bijeenkomsten of individuele mogelijkheden om laagdrempelige meldingen te doen binnen lokale informele netwerken/grassroots organisaties Inclusieve communicatie hierover Borgen in structuur

Verantwoorden

(informeren)

Transparantie over beleid van Masterplan dat afgelopen twee jaar is uitgevoerd, wat goed ging en beter kan zodat middelen functioneel worden ingezet Oorzaken achterhalen waarom stadsdeelbeleid niet altijd de gewenste resultaten oplevert

Transparantie vanuit Stadsdeel over verbetering uitvoering van lokaal sociaal beleid; Transparantie vanuit Masterplan ZO over governance, werkwijze programma organisatie, resultaten, financiën van de afgelopen jaren en hoe invulling is gegeven aan participatie en inclusie van bewoners op alle niveaus.

Onafhankelijk onderzoek Masterplan Periodieke rapportages Evalueren ervaringen bewoners Informatiebijeenkomsten

Borgen in structuur Zorg voor duidelijke en toegankelijke communicatie over participatiemogelijkhe den, beleidsinitiatieven en besluitvormingsproces sen. Gebruik begrijpelijke taal en diverse communicatiekanalen

Beoogde betrokkenen Buurtplatforms, lokale organisaties, bewoners en informele lokale sociale netwerken Social Pact Communicatieafdelingen Masterplan Zuidoost en SDZO Gebiedsteams Programmaorganisatie Alliantie

Aanpak

Onderzoek uit laten voeren en periodieke rapportages (geheel en ook op hoofdlijnen) toegankelijk maken voor bewoners via informatie netwerk

Onafhankelijk onderzoeksbureau Programmateam Alliantie Stadsdeel Zuidoost Lokale media Buurtplatforms, lokale organisaties, bewoners en informele lokale sociale netwerken Social Pact

Plan maken met alle betrokken partijen over hoe zaken kunnen worden geagendeerd en hoe opvolging plaatsvindt

Evaluatieprogramma opzetten waarin bewoners eigen ervaringen kunnen delen

2.4

Een praktijkvoorbeeld

Aan de hand van een praktijkvoorbeeld leggen we uit hoe de participatieniveaus (agenderen, informeren, meedenken, co-creatie en meebepalen) van toepassing kunnen zijn op het scenario waarin bewoners schimmel op het plafond hebben. Deze participatieniveaus weerspiegelen verschillende niveaus van betrokkenheid van bewoners in het besluitvormingsproces en het oplossen van problemen. We hebben voor dit praktijkvoorbeeld gekozen omdat dit probleem meermaals werd aangehaald tijdens de community bijeenkomst op 11 juli waar gemeente en alliantie bij aanwezig waren. Het lijkt om een collectief probleem te gaan. Goed en veilig wonen (ambitie 2) betekent voor veel bewoners een woning die vocht- en schimmelvrij is. Heel basaal, maar in de praktijk niet voor iedereen even goed geregeld. Voor ons is belangrijk dat de Alliantie ook op dit basale niveau het belang van bewoners centraal stelt. Je kan niet bouwen aan het Zuidoost van 2040 zonder in het Zuidoost van nu goed voor de bewoners te zorgen. Als we het probleem vertalen naar de niveaus van participatie zou dit er als volgt uit kunnen zien: Agenderend niveau: Op dit niveau brengen bewoners – al dan niet als collectief – het schimmelprobleem in de woning(en) onder de aandacht bij het Masterplan ZO.

Het programmateam helpt de bewoner(s) om het probleem over het voetlicht te brengen en spreekt de woningcorporatie - als onderdeel van de Alliantie - aan op diens verplichtingen met betrekking tot onderhoud en reparaties. Informerend niveau: Op dit niveau worden bewoners eenvoudigweg geïnformeerd over de lopende activiteiten om het schimmelprobleem in woningen op te lossen. De woningcorporatie communiceert via de eigen kanalen en met hulp van het programmateam over de geplande stappen, het tijdschema en waar bewoners terecht kunnen met vragen, op-/aanmerkingen. Meedenken niveau: Bij dit niveau worden bewoners betrokken bij het proces door hun mening en ideeën te vragen over hoe de schimmelproblemen kunnen worden aangepakt. Doorbraakteam ambitie 2 Wonen en de woningcorporatie kunnen bijvoorbeeld een bijeenkomst organiseren waar bewoners kunnen aangeven welke aanpak volgens hen het beste is. Dit kan variëren van het verbeteren van de ventilatie in de woningen tot het plannen van de reparaties. Co-creatie niveau: Op dit niveau werken bewoners samen met het doorbraakteam van ambitie 2 Wonen en de woningcorporatie om gezamenlijk oplossingen te ontwikkelen en uit te voeren.

Bijvoorbeeld, bewoners kunnen deelnemen aan een commissie die verantwoordelijk is voor het beoordelen van offertes van aannemers, het selecteren van de beste optie en het toezicht houden op de uitvoering van het schimmelverwijderingsproces. Een ander voorbeeld is dat krachten binnen de Alliantie gebundeld worden en dat bijvoorbeeld Randstad werkzoekenden in ZO werft en omschoolt tot betaalde krachten die kunnen helpen bij het oplossen van het schimmelprobleem.

Meebepalen niveau: Op dit hoogste niveau hebben bewoners, in een op te zetten raad, het uiteindelijke zeggenschap over hoe het schimmelprobleem wordt aangepakt. Ze kunnen stemmen over welke aannemer moet worden ingehuurd, welke materialen moeten worden gebruikt, en welke maatregelen moeten worden genomen om herhaling te voorkomen. De woningcorporatie dient hun besluiten te volgen. Ook zou met lokale expertise een buurtbedrijf (per deelgebied of overkoepelend) kunnen worden opgezet vanuit het principe van community wealth building om lokaal in te kopen en financiën dus langer in de community te houden. Dit buurtbedrijf voert in opdracht van bewoners de werkzaamheden uit. De keuze van het juiste participatieniveau hangt af van factoren zoals de ernst van, in dit geval, het schimmelprobleem, de betrokkenheid en deskundigheid van de bewoners, en de beleidsrichtlijnen van de woningcorporatie. In sommige gevallen kan een combinatie van deze niveaus worden gebruikt om een evenwicht te vinden tussen efficiënte en duurzame probleemoplossing en het waarborgen van bewonersbetrokkenheid en tevredenheid. Tot slot, voor veel bewoners is het niet vanzelfsprekend om te kunnen participeren op deze niveaus vanwege de achtergestelde positie waarin ze verkeren.

Om de participatie van bewoners te bevorderen, zijn diverse maatregelen noodzakelijk die een investering vereisen vanuit de Alliantie en het programmateam. Op basis van de community bijeenkomsten en de opgehaalde input adviseren wij het volgende: • Verbeter de toegang tot informatie door middel van duidelijke communicatiekanalen en begrijpelijke taal; • Investeer in capaciteitsopbouw, waaronder trainingen en workshops, om de kennis en vaardigheden van bewoners te vergroten zodat ze kunnen participeren op de verschillende niveaus; • Ondersteun lokale mentorprogramma’s en buurtambassadeurs; • Bevorder digitale geletterdheid van bewoners; • Faciliteer samenwerking met en tussen lokale organisaties. Deze maatregelen moeten holistisch worden toegepast, met aandacht voor de specifieke behoeften en context van de betrokken gemeenschappen.

3. Vervolg 3.1

Vervolgfasen

Met het opleveren van deze blueprint en het komen tot afspraken met de Alliantie en de gemeente voor het vervolg rond de initiatiefgroep haar rol af. Om vanuit de blueprint tot de volgende fase te komen, dient vanuit Masterplan Zuidoost een opdracht te worden verstrekt aan een coördinator of coördinatieteam namens de community. Op basis van de opdracht kan met werkgroepen een uitvoeringsplan worden opgesteld. De werkgroepen ontvangen hiervoor een vergoeding die aansluit op een maatschappelijk consultancytarief. De werkgroepen bestaan, op basis van expertise, o.a. uit: - Leden van de initiatiefgroep; - Kandidaten voor commissie van wijzen (die zich vanuit community kandidaat hebben gesteld en zijn geselecteerd door initiatiefgroep); - Bewoners die zich via online formulier voor de werkgroepen hebben gemeld en zijn geselecteerd voor een specifieke werkgroep; - Bewonersorganisaties/sleutelfiguren die belangen van bewoners behartigen die onevenredig worden getroffen door kansenongelijkheid. Voor een goede vertegenwoordiging van de community is een integrale samenwerking noodzakelijk tussen diverse informele partijen die bewoners vertegenwoordigen. Het gaat de initiatiefgroep om samenwerking met bewonersorganisaties (al dan niet aangesloten bij Social Pact) buurtplatformen, lokale professionals en sleutelfiguren.

Van hieruit dient een koppeling gemaakt te worden met de relevante partijen uit formele basisinfrastructuur en op ambtelijk niveau met het programmabureau van Masterplan Zuidoost en de gebiedsteams van stadsdeel Zuidoost. Een samenwerking met de stadsdeelcommissie is essentieel voor een goede vertegenwoordiging van de community in de controlerende en agenderende functie die de leden van de stadsdeelcommissie hebben bij het stadsdeelbestuur en de gemeenteraad.

3.2

Uitvoeringsplan

De werkgroepen ontwikkelen een uitvoeringsplan, met daarin een deelplan voor elk niveau van participatie. De niveaus zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Behoeften en voorstellen vanuit de lager gelegen niveaus dienen als leidraad voor de hoger gelegen niveaus van de participatieladder. Het is essentieel dat de deelplannen voor de participatieniveaus samen met de betrokken partijen tot stand komen, zodat de plannen breed gedragen worden. Hiervoor is een team nodig waarin het programmateam van Masterplan Zuidoost, Stadsdeel Zuidoost en een of meer vertegenwoordigers vanuit de community samen optrekken. Het uitvoeringsplan richt zich eerst op de structuur en aanpak die nodig is om de rol van bewoners te borgen in de governance om vervolgens met betrokken partijen de inhoud aan de hand van de opgaven binnen Masterplan Zuidoost vast te stellen en uit te voeren.

3.3

Onderzoeksrapport en integriteitsprotocol

Belangrijk uitgangspunt bij de samenwerking in de vervolgfasen is een onderzoeksrapport over de afgelopen jaren van Masterplan Zuidoost met daarin duidelijk beschreven wat de resultaten en impact zijn, zowel inhoudelijk als financieel en wie daarbij betrokken was. Alliantiepartners die ook betrokken zijn bij het vervolg, dienen duidelijk aan te geven hoe zij een betere invulling kunnen geven aan hun eigen rol en de samenwerking met de community. Samen met de aan te stellen procesbegeleider dient te worden gekeken welke lessen kunnen worden geleerd en hoe hieraan in de hervorming van Masterplan Zuidoost samen met de community vervolg aan kan worden gegeven. Een integriteitsprotocol dient te waarborgen dat er geen sprake is van belangenverstrengeling bij de betrokken partijen en het belang van bewoners op het gebied van veiligheid, leefbaarheid en ontwikkelkansen/kansengelijkheid in Amsterdam Zuidoost centraal staat in alle beslissingen die rond de hervorming van Masterplan Zuidoost worden genomen.

4. Dankwoord Deze blueprint is tot stand gekomen met de inbreng vanuit bewoners en het maatschappelijk middenveld in Amsterdam Zuidoost tijdens de community gesprekstafels van 11 juli 2023, 7 augustus 2023, 10 oktober 2023 en de consultatiebijeenkomst op 1 november 2023. Feedback dat paste bij deze fase en waar consensus over was is verwerkt in deze blueprint. De overige punten staan in bijlage 3 en dienen te worden gebruikt om tot goede uitvoeringsplannen te komen. We willen iedereen die aanwezig is geweest op een of meerdere bijeenkomsten hartelijk danken voor hun bijdragen. Een overzicht van de deelnemers wordt als bijlage toegevoegd. Een speciale dankbetuiging aan alle leden van de initiatiefgroep, die zich met hart en ziel onbezoldigd hebben ingezet voor het gehele proces. Zij hebben hard gewerkt om alle bewoners van Zuidoost een stem en een gezicht te geven in toekomstige besluitvormingsprocessen. De waardevolle feedback en inzichten van de initiatiefgroep hebben bijgedragen aan dit stuk.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14103438/1