Bijlage2-Design-brief-MCA.pdf

Amsterdam, voorjaar 2021

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

2

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

3

Het Museum of Contemporary Art (werktitel) heeft de ambitie om een toonaangevend internationaal museum voor hedendaagse kunst te worden. Het gebouw van de voormalige rechtbank Amsterdam biedt unieke mogelijkheden voor het combineren van expositieruimtes, educatieve programma’s en evenementen, kunstenaarsverblijven, workshops en horeca.

4

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Atrium. Foto van de huidige rechtbank. Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

5

Amsterdam dankt zijn actieve en rijke institutionele kunstlandschap aan belangrijke en vooraanstaande musea, zoals het Rijksmuseum, het Stedelijk Museum, het Van Gogh Museum, de Hermitage en het Amsterdam Museum, aan middelgrote en kleinschalige initiatieven met een breed en divers kunstaanbod, maar vooral aan de aanwezigheid van verschillende kunstopleidingen van hbo- tot postacademisch niveau, zoals de Rietveld Academie, het Sandberg Instituut, de Rijksakademie en De Ateliers. Het voorstel voor een Museum voor Hedendaagse Kunst is bedoeld om een tot op heden ontbrekend format aan dit culturele landschap toe te voegen en tegelijkertijd te onderzoeken welk museummodel zou passen binnen het bestaande kunstlandschap en zou aansluiten bij de prangende vragen over onze tijd.

6

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

7

De monumentale (voormalige) Rechtbank Amsterdam biedt een unieke kans om een nieuw, waardevol publiek gebouw te creëren met een maatschappelijke functie voor Amsterdam en de Zuidas. Het karakteristieke atrium van het oorspronkelijke gebouw, de rechtszalen met hun hoge plafonds en de toren met kantoorruimtes zijn zeer geschikt om de publieksfuncties, productieruimtes en het sociale leven van het museum in onder te brengen. Het vervangen van het later toegevoegde, niet-monumentale Gebouw F biedt de mogelijkheid om state-of-theart tentoonstellingsruimtes aan het gebouw toe te voegen. De oude rechtbank is een imposant ‘brutalistisch’ gebouw dat veel mogelijkheden biedt voor een nieuwe functie: het kan een icoon worden als experimentele instelling waar de traditionele maatschappelijke waarden van een publieke ruimte (het museum en de plaats waar een collectie wordt opgebouwd) worden gecombineerd met thema’s als collectief eigenaarschap van cultuur en cultuur als waarde. Het museum gaat experimenteren met de vraag wat een publieke ruimte zou kunnen en moeten inhouden.

8

Het oorspronkelijke gebouw, de rechtbank, krijgt zo een nieuwe inhoud en culturele functie en staat via de kunst in contact met de samenleving. Amsterdam wordt steeds groter en breidt zijn stedelijke voorzieningen uit tot voorbij de oude stadsgrenzen. Dat heeft de stad altijd al gedaan en ook in de toekomst zullen er nieuwe historische stappen worden gezet. We zijn ervan overtuigd dat een museum in de oude rechtbank een bijdrage kan leveren aan de ideeën over de toekomst van deze uitdijende stad. De rechtbank ligt maar net buiten de ‘echte’ stad en is dus aantrekkelijk voor de gebruikers van de traditionele binnenstad. Bovendien ligt het gebouw dicht bij Station Zuid, de nieuwe toegangspoort tot de stad. Daardoor kan het gemakkelijk in contact komen met oorspronkelijke en nieuwe doelgroepen in de stad, zowel bewoners van binnen én buiten de Ring, als (inter)nationale bezoekers die de stad aandoen via het nabijgelegen station. De locatie is ook aantrekkelijk voor de groeiende groep gebruikers van de Zuidas, die het gebied zullen transformeren tot meer dan het commerciële en zakelijke centrum dat het nu nog is. Ook is de locatie interessant vanwege de banden met de Rietveld Academie.

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

We denken dat het gebouw jonge, diverse doelgroepen kan aantrekken vanuit de hele stad en daarbuiten. Van vele betrokkenen in de culturele wereld horen we dat met name stakeholders uit diversiteitsgroepen streven naar participatie in het centrum van de stad. En dus niet zozeer aan de randen van de stad, waar deze groepen traditioneel mee in verband worden gebracht. Het museum staat open voor al deze mogelijkheden.

Rechtbank, Parnassusweg RAI

Zuidasdok Gerrit Rietveld Academie

Exterieur met kantoortoren

Interieur met het karakteristieke atrium

Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

9

Het Museum of Contemporary Art (MCA) heeft de ambitie om een toonaangevend internationaal museum voor hedendaagse kunst te worden met een nieuw, transformatief karakter: Het is een museum en een forum gewijd aan kunstenaars en creatieve productie in alle media en disciplines. Het koestert de dialoog en de actieve ontmoetingen met de vele stemmen van makers, doelgroepen en gemeenschappen, en iedereen die bijdraagt aan onze diversiteit. Het museum is gecommitteerd aan inclusiviteit, gelijkheid en toegankelijkheid, om een plek te creëren voor gedeelde ervaringen, actieve uitwisselingen en om toegewijd te leren over interactie met de samenleving en betrokkenheid bij de tijd waarin we leven. Het MCA stelt een genereus ruimtelijk spectrum voor, gewijd aan de productie en presentatie van Hedendaagse Kunst. Dit spectrum moet volledig vrij zijn en zal open staan voor het nemen van risico. Door de mensen die kennis en kunst produceren, de faciliteiten om te experimenteren en te materialiseren, en de publieke ruimtes om te exposeren, delen en discussiëren samen te brengen onder één dak, activeert het MCA het oorspronkelijke museummodel tot een hedendaags instituut en een publiek forum.

Het MCA zal geen eigen collectie bezitten maar bijdragen aan het opbouwen van individuele en collectieve geschiedenissen en het nationale erfgoed, door de geproduceerde werken te doneren aan de Nationale Collectie en daarmee toegankelijk te maken voor alle musea in Nederland en daarbuiten. 10

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Continu leren van de kunsten, onze geschiedenis en het NU is het herkenbare handschrift dat de kern vormt van alle activiteiten van het MCA, van haar verblijfs-, werk- en tentoonstellingsruimtes tot haar tuinen en keukens. In de transformatie en uitbreiding van het monumentale gebouw tot museum zal het MCA zich op gelijke wijze committeren aan de hoogste standaarden voor ecologisch langetermijndenken. • Het is een museum zonder eigen collectie. • Het wil actief kunst produceren en daarmee een bijdrage leveren aan het cultureel erfgoed en de collecties van de toekomst. • Het organiseert uitdagende tentoonstellingen van hedendaagse kunst. • Het museum zet zich actief in voor samenwerking met particuliere en openbare kunstcollecties over de hele wereld en stimuleert instellingen om hun depots open te stellen voor MCAfellows, zodat curatoren in opleiding vanuit deze depots exposities kunnen ontwikkelen en onzichtbare collectiestukken toegankelijk kunnen maken voor het publiek. • Het museum is lokaal verankerd, maar resoneert met de complexe realiteit van diverse gezichtspunten wereldwijd. • Het wil zich bezighouden met vraagstukken over hoe wij samen werken en leven. • Inclusiviteit en diversiteit staan centraal in de programmering en de samenstelling van het team.

• Het wil het Amsterdamse kunstlandschap versterken via een internationale dialoog en internationale samenwerkingen en tegelijkertijd actief bijdragen aan het activeren en integreren van het rijke en diverse Amsterdamse sociale landschap.

Beeld: Hayward Gallery, London.

Beeld: TATE Kids, London

Beeld: Creative Margins, Clash of cultures – Collaboration to true partnership, London

Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

11

Het Museum of Contemporary Art (MCA) wil het volgende onderzoeken: • Hoe kan structurele particuliere filantropie bijdragen aan de ontwikkeling van collectief gedeeld erfgoed door de artistieke producten van het museum in collecties onder te brengen en een gevoel van eigenaarschap te creëren dat tot buiten de museummuren reikt? • Hoe kunnen we in een samenwerking tussen artistieke makers en internationale fellows via de werkprocessen van een lokaal museumteam de kennis, innovatie en integratie van nieuwe gemeenschappen bevorderen? • Hoe kunnen we lokale gemeenschappen actief betrekken bij alle activiteiten van onze instelling, zodat we het idee van een programmering kunnen loslaten en gaan werken vanuit participatie? • Hoe kunnen we met een voortdurend experimentele aanpak, maatschappelijk bewustzijn en de hoogste artistieke kwaliteitsnormen, gezamenlijk tot een dynamische programmering komen met een internationale opzet, intenties en relevantie?

* Voetnoot Het zelfinzicht van musea is altijd in ontwikkeling. Op dit moment denkt de ICOM (International Council of Museums) na over een radicaal andere definitie van het concept museum en komt dit najaar met zijn bevindingen. De naam van het museum is essentieel voor het begrip van wat de instelling inhoudt: Het Museum of Contemporary Art for Amsterdam (MCA) wil een voorbeeld zijn van een instellingsmodel dat twee fundamentele museumfuncties combineert; allereerst is het de traditionele maker en bewaarder van (artistiek) erfgoed, en ten tweede is het een plek voor het publiek die zijn functie voortdurend bevraagd en openstaat voor verandering. Het MCA bewaart zijn collectie niet in een eigen depot, maar werkt aan de opbouw van een collectieve erfgoedcollectie. Het streeft naar een model van collectief eigenaarschap dat verder reikt dan de muren van één museum. 12

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Beeld: SESC Pompeia, Sao Paulo

Beeld: Learning Lab, TATE Modern

Beeld: SESC Pompeia, Sao Paulo Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

13

Het museum wil een open, experimentele, vormende en collectieve plek zijn, waar ruimte is voor discussie over kunst en voor kunstzinnige ontmoetingen. Een plek voor iedereen. Waar kunst wordt gezien als een gedeelde cultuur en als motor achter maatschappelijke leerprocessen. Het wil ook ideeën initiëren over het museum als plek waar zowel wordt geïnvesteerd in de opbouw van een fysieke collectie artistiek erfgoed als in experimenten met identiteit en vorming. Behalve bestaande formats wil het museum ook een voorbeeldfunctie vervullen op het gebied van maatschappelijke betrokkenheid: het wil een flexibele leeromgeving bieden en bijdragen aan discussies over urgente maatschappelijke en collectieve vraagstukken en veranderingen in de samenleving. De structurele functionele elementen zijn hierin essentieel en programmatisch: leren, ontmoetingen met een grote diversiteit aan lokale, nationale en internationale betrokkenen en voortdurend openstaan voor maatschappelijke veranderingen en urgente vraagstukken zijn vaste waarden voor het team, dankzij de permanente aanwezigheid van externe deskundigen, zoals MCA-fellows, kunstenaars in residence en curatoren in opleiding. 14

Leren en educatie in de breedst mogelijke zin staan centraal in het format van het museum. Daarom werken we voor de ontwikkeling van het educatieve programma altijd met een team van MCA-fellows en curatoren in opleiding. Leren speelt een cruciale rol in alle activiteiten die het museum ontplooit, maar ook in de permanente ontwikkeling van onze medewerkers. Een speciaal team gaat zich exclusief bezighouden met leren/educatie en zal formats ontwikkelen om doelgroepen van alle leeftijden te bereiken, bij het museum te betrekken en te vormen. Het gaat daarbij om traditionele educatieve programma’s rond tentoonstellingen, maar ook om activiteiten met conservatoren met een beurs, lokale en internationale conservatoren en kunstenaars. Daarbij valt te denken aan lezingen en workshops. Eén belangrijke doelgroep zijn tieners en jongvolwassenen uit lokale gemeenschappen en met een uiteenlopende achtergrond.

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Beeld: Ghetto Gastro, NYC

Het doel van onze activiteiten is groepen op alle niveaus bij het museum te betrekken: via de educatieve activiteiten (met nadruk op programma’s die zijn ontwikkeld in samenwerking met mensen van dezelfde leeftijd of met een vergelijkbare sociale achtergrond) en door de workshoplocaties af te stemmen op de behoeften van zowel gebruikers als kunstenaars. Denk bijvoorbeeld aan ruimtes voor gastdeskundigen en gespecialiseerde technologieën en competenties. Billy Klüver, oprichter van Experiments in Art and Technology, verwoordde dit als volgt: ‘Zorg voor een plek waar technici elke zaterdag van 3 tot 5 terecht kunnen... en die ook geschikt is voor kunstenaars.

Het Amsterdams Museum voor Hedendaagse Kunst richt zich daarbij niet alleen op een jong publiek dat net zo divers is als onze samenleving, maar ook op mensen die jong zijn van geest en openstaan voor nieuwe modellen en voor de ideeën van jongere en toekomstige generaties over hun cultuur en de cultuur waar zij verantwoordelijkheid voor willen nemen.

Integratie en diversiteit bereik je niet vanzelf. Daar moet je voortdurend aan werken: het museum wil participatie bevorderen door zijn team op alle niveaus te versterken met actieve spelers van uiteenlopende achtergronden, zoals architecten, conservatoren, beursstudenten, educatief medewerkers, kunstenaars, chef-koks en deskundigen uit alle disciplines. Door verschillende gemeenschappen te betrekken en participatie te bevorderen via alle activiteiten van het museum, inclusief restaurant en boekenlounge, kunnen uit bestaande projecten als Ghetto Gastro of C-CAP weer nieuwe lokale projecten voortkomen. Beeld: Tate Exchange, London

Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

15

Volgens filosoof en schrijver Edouard Glissant ‘moeten we het aantal werelden binnen onze kunstinstellingen vermenigvuldigen’. Daarvoor is het noodzakelijk dat we openstaan voor andere soorten teams en nieuwe rolmodellen, dat we stemmen van verschillende achtergronden bij elkaar brengen en verschillende artistieke en intellectuele vakgebieden met elkaar in contact laten komen, zodat zij verbinding kunnen zoeken en samen kunnen experimenteren.

Beeld: Next Economy, IABR

Het team van conservatoren bestaat uit mensen met uiteenlopende achtergronden en afkomstig uit verschillende disciplines, en ook kunstenaars worden bij de eigentijdse tentoonstellingen betrokken. Zo nodig wordt het team aangevuld met nieuwe disciplines. Gezien de huidige processen in de kunstwereld richt het team zich in eerste instantie zowel op ‘klassieke’ en tijdgerelateerde kunst (mediakunst), zoals de podiumkunsten, film, video, woord en geluid, als op nieuwe technologische kunstvormen. Het Museum of Contemporay Art (MCA) wil de gangbare aanpak van productie, presentatie en interactie met het publiek op alle niveaus als volgt aan de kaak stellen: Beeld: Virgil Abloh, Figures of Speech, Chicago

16

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

• Wisselende internationale curatoren (fellows) worden uitgenodigd om gedurende een periode van maximaal één jaar in Amsterdam te komen wonen en hier samen te werken met een vast team van curatoren. Beeld: Hayward Gallery, London.

• Ca. 4 grote tentoonstellingen en tien kleinere presentaties worden georganiseerd, in dialoog met Live Arts & Mediaopleidingen, evenementen, digitale kunstproducties en kunst in opdracht. • Lokale en internationale specialisten uit de sociale wetenschappen, bètawetenschappen, kunsttheorie, literatuur, filosofie, architectuur, design en andere deskundigen uit de kunstwereld zullen als klankbord fungeren voor het team van conservatoren en de kunstenaars in residence. • Opleidingen/Educatie, marketing en communicatie-formats voor verschillende doelgroepen en leeftijden worden zo breed mogelijk ingezet, van klassiek drukwerk en zichtbaarheid in de media tot digitale formats, social media en peer-topeerprojecten. • Lokale, Nederlandse en internationale kunstenaars uit alle disciplines verblijven en werken in het museum om kunst te creëren, en zijn beschikbaar voor een dialoog met lokale gemeenschappen.

Beeld: Anne Imhof, Sex, 2019

Beeld: Thomas Hirschhorn, Palais de Tokyo

• Ca. 5 grote werken, verspreid over alle artistieke disciplines, worden in samenwerking met lokale, nationale en internationale partners en samen met partnerinstellingen geproduceerd. Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

17

• Ca. 5 geproduceerde kunstwerken per jaar komen in aanmerking voor openbare kunstarchieven en zullen worden gedoneerd aan de Rijkscollectie RCE en zijn daarmee toegankelijk voor alle instellingen in Nederland. • Aanverwante media zoals boeken, films, digitaal materiaal, portretten van kunstenaars en fellows worden geproduceerd en verschillende ontmoetingen georganiseerd; alles ten behoeve van continuïteit en zichtbaarheid via een archief en een boekenlounge in het museum die voor iedereen toegankelijk zijn. • Werkplaatsen en productiefaciliteiten stellen artists-in-residence, lokale, nationale en internationale kunstenaars en producenten en lokale partnerinstellingen in staat nieuwe technologieën en artistieke technieken te testen en in te zetten. De kunstenaars en lokale partnerinstellingen bepalen welke productiefaciliteiten daarvoor nodig zijn. Het museum nodigt lokale of internationale deskundigen, technologieleveranciers, bedrijven of vakmensen uit om het gebouw te gebruiken en om experimenten en uitwisseling mogelijk te maken. • Sterke lokale en internationale samenwerkingen met partnerinstellingen moeten het programma internationaal verankeren en zorgen voor een netwerk van kunstenaars, fellows en bezoekers.

Beeld: Innovatielab, ETH Zürich

Beeld: FAU, Sao Paulo 18

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Beeld: Bookshop, Palais de Tokyo, Parijs

Beeld: Buda Art Center, Gent

Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

19

Visie De visie voor dit Museum of Contemporary Art is dat het een instelling wordt die zich inzet voor het bevorderen van een open, continu veranderend instellingsmodel en activiteit. Het is een museum dat prikkelt, innoveert, experimenteert, inspireert en als publieke ruimte fungeert.

Het museum ambieert om een Museum van Hedendaagse Kunst te zijn voor iedereen, met ruimte om te experimenteren en in het hier en nu te produceren, en zich in te zetten voor het samenstellen en kritisch evalueren van een collectief archief voor de toekomst.

Het MCA gaat over kunst in de ruimste zin van het woord. Het wil zich richten op eigentijdse vragen en producties uit alle artistieke disciplines. De focus ligt daarbij op opkomende kunst en kunstenaars, die de hedendaagse kunst met een kritische blik kunnen bekijken.

Het museum stelt zich tot doel om een museum te zijn zonder een tastbaar eigen archief of depot op locatie. In plaats daarvan wil het museum actief produceren en samenwerken en zo bijdragen aan het collectieve archief, de Rijkscollectie RCE en daarmee de Collectie Nederland.

De beoogde instelling wordt gefinancierd door de Hartwig Art Foundation en is geworteld in de traditie van particuliere stichtingen die al sinds de 19de eeuw het openbare culturele landschap hebben verrijkt en aan de basis hebben gestaan van Europese publieke instellingen. In het afgelopen decennium zijn dergelijke nieuwe stichtingen wereldwijd explosief gegroeid.

Binnen de context van de Amsterdamse en nationale kunstinstellingen wil het MCA fungeren als een model dat voortdurend in beweging is, een plek waar de hedendaagse kunst in haar relatie met de samenleving wordt getest; en waar men het gesprek aangaat over het collectief als maatschappelijke basis. Als publieke ruimte werken we aan collectief eigenaarschap in de vorm van een collectie kunstwerken voor de toekomst, die ‘eigendom’ is van een groter nationaal collectief en toegankelijk is voor bestaande instellingen.

Als particuliere instelling wil het museum relevant zijn voor het publiek vanuit zijn basisprincipes, en zowel een belangrijke openbare functie vervullen als een bijdrage leveren aan het collectieve archief door actief een collectie op te bouwen. 20

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Visie Hiermee benadrukt het museum het belang om een plek te zijn die gebruikt wordt en bruikbaar is, een plek waar nieuwe modellen van hedendaagse kunstproductie en kennis de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Het wil een verzamelplek zijn waar kunstenaars, denkers en bezoekers een stem krijgen om in een sfeer van samenwerking cultureel erfgoed voor de toekomst te realiseren en materialiseren met behulp van tentoonstellingen, producties, liveevenementen met muziek, film, theater, dans, digitale producties en dialoog en lokale en internationale samenwerkingsverbanden en verbintenissen.

Het heeft tot doel om verbanden, relaties en beschouwingen te genereren, om een brug te slaan tussen kunstdisciplines en de noodzaak te benadrukken van het heroverwegen van culturele canons om zo tot een divers en geïntegreerd geheel te komen.

MCA is: Een huis voor: lokale, nationale en internationale gemeenschappen, het publiek en alle doelgroepen, een plek voor het uitdragen van tentoonstellingen, creaties, conversaties en ervaringen.

Door zijn gebruikers in een open arena te verwelkomen, waarin zij vrijuit kunnen spreken, eten, zitten, lezen, dansen (en nog veel meer) en gebruik kunnen maken van de faciliteiten en programma’s, wil het Museum of Contemporary Art zowel een gastvrije en toegankelijke ontmoetingsplaats worden voor Amsterdammers als een culturele pionier voor de Zuidas.

Een thuis voor: kunstenaars, denkers en multidisciplinaire talenten, voor culturele makers, leren, experimenteren en gastvrijheid, en voor onze lokale en internationale samenwerkingspartners en gemeenschappen.

Daarbij staat centraal dat het museum een gastvrije en open instelling wil zijn, waar iedereen van kunst kan genieten, ervaringen kan uitwisselen en zijn betrokkenheid kan tonen.

Een hub voor: productie, lokale en internationale uitwisseling en samenwerking, kunstzinnige creaties, ideeën, hedendaagse vaardigheden, tentoonstellingen, een collectie voor het collectief.

Een dergelijk instellingsmodel kan investeren in - en moet gecommitteerd zijn aan - hedendaagse vormen van experiment, onderzoek en beleving van kunst en de maatschappelijke relevantie van cultuur. Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Een host voor: gastinstellingen en wisselende culturele gebruikers, makers en innovatieve onderzoekers, co-producing partners, hedendaagse kennisoverdracht, gedeelde productiefaciliteiten voor lokale gemeenschappen en instellingen in de stad en het land, en lokale en internationale medewerkers.

Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

21

Curator Learning & Events & Community Relations Curator Creations & Residencies Producer Programmes Mogelijke samenwerkingspartners Assistant Programmes Assistant Creations & Actieve Residencies Het museum wil beursstudenten, kunstenaars en cultureel samenwerkingen Assistant & Events medewerkers samenbrengen in een actief team. HetLearning rijke Rijksakademie van beeldende kunsten (Amsterdam) en diverse culturele landschap van Amsterdam leent zich Jan van Eyck Academie (Maastricht) daar uitstekend voor; het is een plek die al oudsher Curatorial deAteliers 3 van Permanent Fellow (Amsterdam) wordt gekenmerkt door samenwerking. Het museumStipends If I Can’t Dance, I Don’t Want To Be Part of Your 3 Artists wil ook actief samenwerken met musea, verzamelaars, Revolution (Amsterdam) 15 Guest Cultural Producers diverse disciplines instellingen en internationale initiatieven en is inmiddels CBK Zuid Oost/AIR residency (Bijlmer) gestart met informele gesprekken. Zodra er groen licht BAK basis voor actuele kunst (Utrecht) Installations and Productions Manager is voor de beoogde locatie, de oude rechtbank, zullen Tent (Rotterdam) and Productions Technician concrete afspraken worden gemaakt.

EnInstallations zodra er DeAppel (Amsterdam) + freelance uitsluitsel is over de definitieve locatie wil Technical het museumTeam: 2 employed FramerFramed (Amsterdam) een actieve rol spelen in de voorbereidingen, en daartoe Kunstinstitut Melly (Rotterdam) gezamenlijke activiteiten ontplooien in Amsterdam. Vleeshal (Middelburg) Digital Casco Art Institute (Utrecht) Curator Digital Projects & Relations (Den Haag) Producer Technology Stroom and Digital Oude Kerk (Amsterdam) Officer CRM and Data Stedelijk Museum (Amsterdam) deBalie (Amsterdam) Communications Rijkscollectie RCE (Den Haag)

Manager Communications & Audience Development Samenwerkingen in ontwikkeling Officer Media and Communications Garage+Museum of Contemporary Art (Moscow) Assistant Communications Coordinator Book&Media Lounge

UCCA Center for Contemporary Art (Bejing, Shanghai) Castello di Rivoli (Turin) Facilities Prada Foundation (Milan, Venice) Manager Facilities & Residencies Kunstwerke (Berlin) Coordinator Facilities Centraal & Residencies Museum (Utrecht) Guards Facility / Exhibitions / Programs: app 30 FTE Zeitz Museum (Cape Town) Carnegie Museum (Pittsburgh) Global Sounding board of 5-7 members Renaissance Society (Chicago) Academy (Amsterdam) Dutch Museum partnerRietveld councel for collection placements Museum of Contemporary Art (Chicago) MoMA/PS1 (New York) Jameel Arts Centre (Dubai) M+ (Hongkong) LUMA (Arles) Javett-UP (Johannesburg) The Shed (New York)

22

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Tentoonstellingsruimtes Publieksruimtes Productieruimtes / Ateliers Artists-in-Residence / Fellows Ondersteunende functies Techniek Overige ruimtes Algemeen

Indicatief jaarprogramma

Q1

Q2

Q3

Q4

3 jaarlijks wisselende International Curatorial Fellows hoofdtentoonstelling l

grote tentoonstelling

grote tentoonstelling

hoofdtentoonstelling l I

grote tentoonstelling

grote tentoonstelling

expo

A

kleine presentatie

expo

B

kleine presentatie

expo

C

kleine presentatie

kleine presentatie kleine presentatie kleine presentatie

kleine presentatie

kleine presentatie

kleine presentatie

kleine presentatie

klankbord (15 specialisten) leren en educatie

3 – 5 kunstenaars wonen en werken in het museum max. 5 kunstwerken vanuit alle disciplines

1

2

3

4

5

aanverwante media zoals boeken, films, digitaal materiaal en portretten worden geproduceerd workshops en producties diverse gemeenschappen engageren en participatie bevorderen

jan

b

fe

aa

m

r

ap

ei

m

jun

jul

Design Brief

g

au

p

se

t

ok

v

no

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

c

de

23

Amsterdam, voorjaar 2021 Disclaimer De informatie in dit document, inclusief eventuele bijlage(s), is strikt vertrouwelijk en uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Verstrekking aan en gebruik door anderen dan de geadresseerde is zonder toestemming niet toegestaan. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan de informatie in dit document.

24

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Design Brief

Museum of Contemporary Art for Amsterdam Design Brief

Stedelijke context MCA

wonen < 20m

maatschappelijk 20-40m kantoren 40-70m

OV

Een essentieel onderdeel van de opgave voor het nieuwe museum is een zorgvuldige stedenbouwkundige inpassing. Er moet onder andere gekeken worden naar de aankomstsituatie en de positie van het museum in de maatschappelijke strook langs de Fred Roeskesstraat/ Strawinskylaan. Een centrale vraag is hoe het toekomstige volume van het museum zich verhoudt tot de gerealiseerde nieuwbouw van de Rechtbank en de geplande ontwikkelingen op naburige percelen (o.a. de tijdelijke rechtbank, gebouw H). Hierbij zal moeten worden gekeken naar publieke ruimte, entrees, aanrijroutes en een passende bouwhoogte voor het nieuwbouwvolume.

Het museum als onderdeel van overgangszone tussen kantoren en wonen, met een maatschappelijke functie.

Onderzocht dient te worden of de huidige entree van Gebouw E aan de Parnassusweg in de toekomst te gebruiken is als (één van de) hoofdentrees. Ook kan de nieuwbouw op de locatie van Gebouw F aanleiding zijn om een nieuw publieke ruimte en entree te realiseren. In de verdere uitwerking zal dit nader moeten worden onderzocht, ook in het licht van het mogelijk doortrekken van de Strawinskylaan, het Zuidasdok en de overige ontwikkelingen in het gebied. Het is de ambitie van het nieuwe museum om de publieke ruimte rondom (en op) het gebouw te activeren. Gezien de uitdagende locatie, ingeklemd tussen de nieuwbouw van de Rechtbank en een woonwijk, zal dit een een centraal thema zijn in de uitwerking van het plan. 26

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Programma

Aankomstsequentie

F

E

Mogelijke aankomstroutes E en F.

Aankomstsequentie Gebouw F (vanaf station)

Aankomstsequentie Gebouw E (vanaf Fred Roeskesstraat)

Programma

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

27

Indicatief programma • •

•

•

•

•

•

•

• •

•

Grote zalen - state of the art museumzalen met bijbehorende vrije hoogte en klimaatinstallaties. Bij voorkeur geschakeld/gelijkvloers. Kleine zalen - flexibel in te richten dubbelhoge museumzalen met bijbehorende klimaatinstallaties, als uitgangspunt worden de bestaande zittingzalen hiervoor gebruikt. Arena - een vrije, open ‘tussenzone’ in het gebouw als onderdeel van de circulatieruimte. Te gebruiken door de verschillende programma’s van het museum. Als uitgangspunt wordt het bestaande atrium hiervoor gebruikt. Groen / Urban Farming / Dakterrassen - gedacht wordt aan groene (semi)openbare ruimtes op en rond het museum, die waar mogelijk gekoppeld kunnen worden aan het Food Lab. Publieke tentoonstellingen, performance en debat - een openbare, stedelijke ruimte in en rond het gebouw die programmeerbaar zijn door het museum en de buurt. Speciale aandacht voor de zone rond de entree(s). (Collectieve) buitenruimtes - speciale aandacht dient uit te gaan naar de buitenruimtes voor de residencies, bijvoorbeeld in de vorm van (inpandige) balkons of (collectieve) dakterassen. Auditorium - ruimte geschikt voor lezingen, muziek, film en performance met ca. 300-500 (uitneembare) zitplaatsen. Met een genereuze entree/multifunctionele ruimte, te gebruiken voor evenementen, samenkomsten, performance en andere live programmering.

Multifunctionele zalen - flexibel in te richten dubbelhoge zalen voor wisselend programma en gast-instellingen, als uitgangspunt worden de bestaande zittingzalen hiervoor gebruikt. Educatieruimtes - ruimtes voor (kunst)onderwijs aan groepen en schoolklassen Food Lab - centrale keuken voor het museumrestaurant en open keukengedeelte, separée, ruimtes voor workshops. Inclusief kantinedeel gericht op de Artist in Residence. Gekoppeld aan dakterras/buitenruimte, met mogelijkheid tot een kleine (inpandige) kiosk gericht op het publieke dak van het atrium. Bibliotheek - geschikt voor (kunst)boeken en digitaal media-archief, faciliteiten om werken in te zien en te studeren.

• •

•

•

• • •

•

• •

Entree - hoofdentreezone, inclusief faciliteiten voor garderobe, toiletten en security. Koppeling met museumwinkel. Museumwinkel - als onderdeel van de entreesequentie van het museum. Met mogelijkheid tot een kleine (inpandige) kiosk gericht op het publieke dak van het atrium. Museumrestaurant - bestaande uit twee onderdelen. Bij de entree een bistro-gedeelte met publieke leeszaal, gekoppeld aan de museumwinkel en in open verbinding met entreezone; en een restaurantgedeelte bovenin de toren, dat ook kan worden gebruikt als ruimte voor evenementen; een (ook door externen te gebruiken) multifunctionele ruimte met eigen entree, geschikt voor samenkomsten, en kleinschalige conferentie-settings. Sociëteit - te gebruiken door de community rond het nieuwe instituut en geschikt voor ca. 200 bezoekers. De ruimte moet breed te programeren zijn voor een divers publiek, bijvoorbeeld als oefenruimte, met bijbehorende bar-en geluidsinstallatie. In de kelder en zelfstandig toegankelijk buiten de reguliere openingstijden / beveiliging van het museum. Workshops - flexibel te gebruiken werkplekken, gericht op zowel het produceren van multimedia als meer traditionele atelier-settings. Innovatielab - open, dubbelhoge ruimte, geschikt voor grote objecten en robotica.

Artist/Fellows-in-residence - tijdelijk verblijven voor kunstenaars en fellows die aan het gastinstituut verbonden zijn via een residency-programma (geen verhuur). Kantoorplekken medewerkers - gedacht wordt aan toekomstgerichte, individuele werkplekken die geschikt zijn voor een post-Covid werkmilieu. Aandacht voor o.a. digitale meetings, ventilatie en akoestiek. Geen open office. Deelwerkplekken - werkplekken voor parttime gebruik, in ruimtes met 2/3/4 werkplekken waar ook in teamverband kan worden gewerkt. Meeting rooms - (digitale) vergaderruimtes van verschillende grootte

• •

•

•

Techniek - indicatie van grootte technische ruimtes in kelder en op dak. N.T.B. in overleg met experts. Logistiek - indicatie van grootte voor (kunst) depot, (geklimatiseerde) expdeditie en handling van in- en uitgaande objecten, algemene opslag en personeelsruimtes. N.T.B. in overleg met experts. Parkeren - (auto)parkeerplaatsen alleen voor medewerkers en mindervaliden, inpandige fietsparkeerplekken voor bezoekers. N.T.B. in overleg met Gemeente en experts op basis van prognoses, ook in relatie met de nabijheid van een OV-hub en grote publiek parkeergarages. Circulatieruimte - gangen en (verticaal) transport, overige ruimtes inclusief liftinstallaties en voldoende (MV) toiletfaciliteiten.

TOTAAL 15.000 - 20.000m2

Programma

Monumentale status Aanpassingen aan het gebouw Het oorspronkelijke kantongerecht aan de Parnassusweg uit 1975 is een Gemeentelijk monument. Uitgangspunt van de planvorming is dan ook om dit deel van de rechtbank te behouden (Gebouw E) en door middel van een transformatie en herinrichting geschikt te maken voor haar nieuwe functie. Op de plek van het later aangebouwde Gebouw F zou eventueel ruimte zijn voor een sloop-nieuwbouwscenario. Het onderzoeken van een optop of het realiseren van buitenruimtes en dakterrassen op de laag- en hoogbouw van het monumentale deel behoort echter ook tot de mogelijkheden, indien dit aansluit bij het karakter van het gebouw.

Atrium. Foto van de huidige rechtbank.

In het monumentale deel van de rechtbank zullen de gevels, karakteristieke draagconstructie en originele (beton)elementen zoveel mogelijk moeten worden behouden. Op het gebied van duurzaamheid dient het gebouw te worden opgewaardeerd naar de eisen van deze tijd. In de verkennende studies leken er mogelijkheden te zijn om het atrium en de zittingzalen te gebruiken als tentoonstellingsruimtes en een divers en flexibel programma aan publieksfuncties. De kantoortoren zou ruimte kunnen bieden voor ateliers, kantoren, residencies en publieksfuncties; en de kelder kan worden hergebruikt voor parkeren, techniek en logistiek. Nieuwe, state-ofthe-art tentoonstellingszalen zouden dan in de nieuwbouw moeten worden gerealiseerd. In de verdere ontwikkeling van het plan zal kritisch moeten worden gekeken naar de wenselijkheid en haalbaarheid van deze aannames, zowel vanuit het ontwerp als op grond van technische eisen. Naast de complexe logistiek, techniek en beveiliging van de kunstobjecten in het museum, is daarbij ook het integreren van de residencies een aandachtspunt, omdat - indien in het monumentale deel gesitueerd - zal moeten worden gekeken hoe hierbij wordt omgegaan met o.a. buitenruimtes.

Foto van het momumentale deel van de rechtbank. Interieur van de dubbelhoge zittingzalen

Alle ingrepen aan het monumentale deel van het gebouw zullen moeten worden voorgelegd aan Bureau Monumenten en Archeologie en de rechthebbenden van het oorspronkelijke ontwerp.

Programma

Disclaimer De informatie in dit document, inclusief eventuele bijlage(s), is strikt vertrouwelijk en uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Verstrekking aan en gebruik door anderen dan de geadresseerde is zonder toestemming niet toegestaan. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan de informatie in dit document.

30

Museum of Contemporary Art for Amsterdam

Program