Bijlage VGR 5 .pdf
Tekst van het document
Voortgangsrapportage 5, Oranje Loper Inhoudsopgave 1.
Nieuwezijds Voorburgwal
1.1
Toelichting op financiën
1.2
Voortgang
2.
Corridor Raadhuisstraat - Mercatorplein
2.1
Toelichting op financiën
2.2
Voortgang
3. Nadeelcompensatie 4. Samenwerking, tegenspraak en leren
1. Nieuwezijds Voorburgwal 1.1 Toelichting op financiën Prognose inkomsten: ca. 63,2 miljoen, toename € 0,1 miljoen: Op basis van de prognose inkomsten is er voldoende dekking voor beide deelprojecten (Nieuwezijds Voorburgwal Zuid en Noord). Hierbij gelden de volgende opmerkingen: -
-
In de 4e voortgangsrapportage van de Oranje Loper werd vermeld dat de Vervoerregio Amsterdam nog een positief besluit moest nemen over de extra bijdrage van € 0,4 miljoen, deze bijdrage werd toen wel al meegenomen in de prognose. Dit positief besluit is inmiddels genomen in oktober 2022. De prognose is inclusief de reservering van extra dekking van € 0,9 miljoen vanuit het investeringsstelsel. Ook deze zat al in de vorige voortgangsrapportage. De prognose inkomsten in deze rapportage is slechts toegenomen met € 0,1 miljoen, vanwege een klein meerwerk in de uitvoering dat wordt doorbelast aan derden.
*
* De verschillen achter de komma bij VGR 4 zitten in de afronding. Prognose uitgaven einde werk: ca. 61,4 miljoen: Op basis van de prognose is er momenteel een verwacht positief resultaat van € 1,8 miljoen. Ongeveer € 1,5 miljoen zit bij deelproject Nieuwezijds Voorburgwal Zuid en € 0,3 miljoen zit bij Nieuwezijds Voorburgwal Noord. Momenteel worden de laatste restwerkzaamheden afgerond bij Nieuwezijds Voorburgwal Zuid. De conclusie voor het gehele project Nieuwezijds Voorburgwal is dat, op basis van de huidige prognoses voor inkomsten en uitgaven tot einde werk, een positief resultaat wordt verwacht. Er is afgesproken om dit positieve resultaat nog niet te laten vrijgeven tot het einde van het project in verband met onder andere onzekere tijden en prijsstijgingen. Mocht de verwachting van een positief resultaat uitkomen aan het einde van het project, dan wordt het voorstel gedaan om dit gereserveerd te houden voor het resterende deel van het programma Oranje Loper. Hier is een separaat besluit van de raad voor nodig. Hierbij wordt rekening gehouden dat: -
Er is een resterende risicoreservering van € 3,4 miljoen en er is nog een post is om indexatietarieven op te vangen van € 0,2 miljoen. Deze posten zitten in de prognose-
-
uitgaven. De post om de indexatie op te vangen is niet voldoende tot einde werk, maar het resterende gedeelte kan ten laste van de huidige risicoreservering worden gebracht. Hierna blijft er nog een risicoreservering over van ongeveer € 2,1 miljoen voor resterende onvoorziene kosten. Er is een resterende post nadeelcompensatie voor Nieuwezijds Voorburgwal Zuid van € 0,1 miljoen en voor de Nieuwezijds Voorburgwal Noord van € 0,5 miljoen. .Aangezien er verzoeken kunnen worden ingediend tot 5 jaar na uitvoering project, is het voorstel om deze posten nog gereserveerd te houden.
-
1.2 Voortgang Nieuwezijds Voorburgwal noord (Paleisstraat t/m Martelaarsgracht) In de voorbereiding is gewerkt in een bouwteam met de aannemer en met andere contractpartners zoals GVB, Waternet en Liander. Deze bouwteamfase is begin 2022 succesvol afgerond, waarna de opdracht voor de realisatie is verstrekt. Op 6 mei 2022 is de uitvoering gestart met de Tijdelijk Buiten Gebruik Name van de tram (TBGN), die volgens planning voor de kerst 2022 gereed was, waarna de trams weer konden rijden. Dit is voor wat betreft de werkzaamheden goed verlopen, al was de impact in deze drukke omgeving voelbaar voor omwonenden, ondernemers en gebruikers (met name fietsers en voetgangers). Rondom het Paleis is het natuursteen voor een groot deel aangebracht. Dit voorjaar kan iedereen de nieuwe inrichting bewonderen. Komende periode worden de laatste ondergrondse werkzaamheden voltooid aan de westzijde van de straat en wordt er gewerkt aan kabels en leidingen aan de oostzijde van de Nieuwezijds Voorburgwal en de stegen tussen de Nieuwezijds Voorburgwal en de Nieuwendijk. Daarnaast wordt eerst de westzijde definitief ingericht en vervolgens de oostzijde.
De verwachting is dat de westzijde en het Paleisplein e.o. deze zomer in gebruik wordt gesteld en overgedragen aan de beheerder. Er is nauw contact met de BIZzen, met ondernemers en met de omwonenden. Sinds september loopt de pilot ‘vertegenwoordiging BIZ-besturen in relatie tot het project Nieuwezijds Voorburgwal Noord’. Het doel is om de algehele belangen van de ondernemers in te brengen en af te stemmen voor een zo optimaal mogelijk functioneren van het winkelgebied, tijdens de uitvoering van het project Nieuwezijds Voorburgwal Noord. De Gemeente Amsterdam heeft geld beschikbaar gesteld aan de BIZ-verenigingen voor deze pilot. Er is een vertegenwoordiger aangesteld voor de diverse betrokken BIZzen, die als contactpersoon fungeert voor het project. Over het algemeen zijn de BIZzen positief over de pilot. Het uitvoeren van de taken gaat goed en het ontzorgt hen nu er een ervaren vertegenwoordiger in gesprek is met het project. Voor de omgevingsmanager van Nieuwezijds Voorburgwal Noord is het overzichtelijk dat er één aanspreekpunt is. Tegelijkertijd is het omgevingsmanagement, waaronder ook het direct contact onderhouden met ondernemers en bewoners valt, ongewijzigd.
2.
Corridor Raadhuisstraat - Mercatorplein
2.1
Toelichting op financiën
Prognose inkomsten: ca. € 307,6 miljoen, toename van € 26,4 mln: De huidige dekking (prognose inkomsten) bedraagt € 307,6 miljoen. Ten opzichte van de vorige VGR is dit een stijging van € 26,4 miljoen. Deze stijging wordt gevormd door: -
-
-
-
Een toevoeging van € 15,4 miljoen bij de begroting 2023 i.v.m. de extreme prijsstijgingen in 2021. Voor bruggen en straten is € 14,4 miljoen toegevoegd en voor kabels en leidingen € 1,0 miljoen. Een toevoeging van € 14,8 miljoen bij de begroting 2023 i.v.m. de extreme prijsstijgingen in 2022. Een toevoeging van € 0,4 miljoen voor de straten van de Oranje Loper. Bij het UKB in december 2021 was er sprake van een tekort op de dekking voor de straten van € 7,8 miljoen. Dat is reeds voor € 7,4 miljoen aangevuld bij de 4-maandsrapportage 2022 (zie VGR 4) en dat is bij de begroting 2023 verder aangevuld met de resterende € 0,4 miljoen. Voor de voorbereiding van de straten is een groter bedrag ad € 1,1 miljoen ten laste van het Stedelijk Mobiliteitsfonds gebracht dan voorzien ten tijde van het UKB december 2021. Ook in de nieuwe scope worden de kabels en leidingen weer teruggelegd in de bruggen. De bijdrage die de nutsbedrijven daarin doen wordt nu geraamd op € 7,2 mln. Daarvan zat al ruim € 1,0 miljoen opgenomen in het UKB. Er is dus nog € 6,2 miljoen beschikbaar voor het te actualiseren UKB. In de vorige VGR gingen we nog uit van een lagere bijdrage van € 2,1 miljoen. Een toename van € 4,1 miljoen. De beperking van de werkzaamheden aan de straten heeft ook zijn weerslag op de bijdrage van de Vervoerregio Amsterdam. Deze bijdrage is nu € 11,3 miljoen lager ingeschat.
De bijdrage van de Vervoersregio Amsterdam aan het spoor dat vervangen moet worden i.v.m. einde levensduur is gestegen met € 2,0 miljoen, met name vanwege indexatie.
Budgetmonitor (in M€)
VGR4
VGR5
Mutatie
Prognose inkomsten
281,2
307,6
26,4
Historische kredieten
45,0
46,1
1,1
Uitvoerings- en kredietbesluit
224,7
224,7
0,0
Nog niet in krediet / budget
11,5
36,8
25,3
Prognose uitgaven (Einde Werk)
N.t.b.*
307,6
N.t.b.
Gerealiseerd
55,0
87,6
32,6
In opdracht
31,4
14,9
-16,5
Nog op te dragen (incl. risicovoorziening)
211,2
205,1
-6,1
Voorzien resultaat: overschot of tekort
-16,5
0,0
16,5
* Vanwege de verwachte wijzigingen in de kostenraming is in VGR 4 geen nieuwe verwachting opgenomen voor de uitgaven. Prognose uitgaven einde werk: € 307,6 miljoen: Omdat de uitgaven gemaximaliseerd zijn op de beschikbare dekking, sluit deze ook op maximaal € 307,6 miljoen. Tezamen met deze voortgangsrapportage wordt een scopewijziging voorgesteld. Het team van de Oranje Loper heeft de in het kader van veiligheid noodzakelijke scope en de in het kader van de overige doelstellingen (doorstroming OV, meer ruimte voor fiets, voetganger en groen, terugdringen rol auto) wenselijke scope vertaald naar een kostenraming. Deze scope, inclusief voldoende bandbreedte voor de P85 (85% kans op realisatie binnen budget) past binnen de nog beschikbare financiële middelen. De noodzakelijke keuzes ten aanzien van de scope liggen tegelijk met deze voortgangsrapportage voor aan het bestuur.
Hoofdoorzaak voor de veel hogere raming van de oorspronkelijke scope is de hoge inflatie en daardoor veroorzaakte prijsstijgingen.
VGR 5
VGR 4
205,1
211,2
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30%
14,9 31,4
20% 10%
87,6
55,0
0%
Reeks1
Reeks5
Reeks9
2.2 Voortgang Beoordeling restlevensduur bruggen De afgelopen periode zijn in samenwerking met Programma Bruggen en Kademuren (PBK) de bruggen van de Oranje Loper opnieuw doorgerekend/beoordeeld in relatie tot de restlevensduur. Dit is in lijn met het Actieplan ‘Gefundeerd herstellen’ van PBK. Hierbij zijn de nieuwe technische inzichten over de restlevensduur van bruggen toegepast op de scope van de Oranje Loper. Uit de berekeningen blijkt:
Dat één brug (brug 117 - Lijnbaansgracht) constructief niet voldoet (o.a. paalfundatie en brugdek). Deze brug moet geheel vernieuwd worden; Dat zeven bruggen (bruggen 8, 22, 63 106, 135, 167 en 359) constructief nog voor minimaal 30 jaar voldoen na uitvoering van groot onderhoud. Bij deze bruggen moet groot onderhoud uitgevoerd worden. Twee van deze bruggen voldoen met toepassing van het Houten Palenmodel 2.0. Dit model dient nog gevalideerd te worden. Het voorziene restrisico is klein.
De uitkomsten dragen ook bij aan duurzaamheidsdoelstellingen. Daarnaast wordt hiermee de overlast beperkt en maakt het mogelijk om het project binnen de financiële kaders te kunnen bekostigen. In het licht van het bovenstaande zal is ook onderzocht in hoeverre gemeentelijke doelstellingen gerealiseerd kunnen worden met een minder ingrijpende aanpak van de openbare ruimte. Voor brug 135 (De Clercqstraat/ Bilderdijkgracht) was reeds een aanneemovereenkomst afgesloten gebaseerd op geheel vernieuwen van de brug. Deze heeft de gemeente ingetrokken aangezien blijkt dat o.a. brug 135 na het uitvoeren van groot onderhoud nog een restlevensduur heeft van minimaal 30 jaar. Brug 135 wordt momenteel beschouwd in de integrale opgave van de resterende 8 bruggen Oranje Loper voor wat betreft o.a. aanpak, planning en kosten. Aanpak openbare ruimte In het voorstel voor de nieuwe scope wordt het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht volledig nieuw ingericht, wordt op enkele onderdelen van de corridor het spoor vernieuwd en wordt de blackspot
Kruispunt Admiraal de Ruijterweg/Witte de Withstraat opgelost. Daarnaast wordt een maatregelenpakket uitgevoerd om de bestaande openbare ruimte op te knappen en extra ruimte voor de fietser, voetganger en groen te creëren. Dit bestaat onder andere uit fietsstraten op onder andere de Raadhuisstraat en Rozengracht. Dit betekent dat de straten van Raadhuisstraat tot Mercatorplein niet integraal heringericht worden. Realisatie hulpbruggen Bij 8 van de 9 bruggen zijn tijdelijke hulpbruggen van 6 meter breed gebouwd. Deze hulpbruggen zijn in december 2022 feestelijk geopend met onder andere betrokken omwonenden/ondernemers en kunstenaars. Brug 108 (Da Costagracht) heeft geen hulpbrug nodig omdat slechts een deel van de brug vernieuwd moet worden, een deel is al gedaan. De hulpbruggen zijn de tijdelijke dragers van de kabels en leidingen die uit de bruggen zijn gehaald die vernieuwd of onderhouden worden. Zo blijven gas, water, elektra, telefonie en internet het doen als aan de bruggen wordt gewerkt. Daarnaast zijn de hulpbruggen beschikbaar als omleidingsroute voor voetgangers tijdens de bouw. Kunstwerken hulpbruggen Omdat de hulpbruggen er nog wel een tijdje liggen, wilden we er samen met de buurt iets moois van maken. De hulpbruggen hebben metalen zijpanelen met kunstwerken in perforatievorm, waar ’s avonds licht doorheen schijnt.
Bewoners en ondernemers kregen begin 2022 een flyer in de brievenbus met drie ontwerpen. Ze konden toen stemmen op 1 van de 3 ontwerpen voor de hulpbrug in hun buurt. De kunstenaars zijn betrokken bij de feestelijke opening van de hulpbruggen in december 2022. Verleggen kabels en leidingen van de bruggen naar de hulpbruggen Voor het verleggen en het terugleggen van de kabels en leidingen wordt gewerkt in een apart bouwteam, bestaande uit de gemeente Amsterdam en twee aannemers (Heijmans en van Gelder). In 2021 is gestart met het verleggen van de kabels en leidingen naar de hulpbruggen en zijn inmiddels in maart afgerond. Deze werkzaamheden zijn binnen het beschikbare budget gebleven. Bij alle acht bruggen zijn de kabels & leidingen verlegd in de naastgelegen hulpbruggen. Dat betekent dat de bruggen functievrij zijn. Doordat 7 bruggen niet vernieuwd hoeven te worden, maar groot onderhoud volstaat om deze bruggen een restlevensduur van 30 jaar te geven, moeten de kabels en leidingen (na onderhoud of vernieuwing van de bruggen) weer terug gelegd worden in de 7 bestaande bruggen en 2 nieuwe bruggen (Brug 117 – Lijnbaansgracht en Brug 108 – Da Costagracht).
Voor de ligging in de nieuwe bruggen zijn al afspraken gemaakt met de kabel- en leidingbedrijven, maar doordat het merendeel van de bruggen behouden kan blijven (scopewijziging) wordt momenteel nader afgestemd met de netbeheerders. De kabel- en leidingpartners kunnen vervolgens starten met de voorbereiding van de werkzaamheden. Als de voorbereiding gereed is, wordt door het bouwteam Kabels en Leidingen overlegd met de kabel- en leidingbedrijven over de (verdeling van de) kosten van het werk. Verwachting is dat dit (door de scopewijziging) in het derde kwartaal van 2023 duidelijk is, zodat dit kan worden meegenomen in het aangepaste Uitvoerings- en Kredietbesluit (UKB) van de Corridor Oranje Loper en voorgelegd aan de gemeenteraad (Q4 2023). Vernieuwing brug 108 (De Clercqstraat / Da Costakade) Brug 108 is de eerste brug van de Oranje Loper waar we aan de slag zijn gegaan met vernieuwen. Er is een andere aanpak dan bij de andere 8 bruggen van de Oranje Loper. Dat komt omdat het middendeel van de brug al in 2018 werd vernieuwd, toen de brug niet meer veilig bleek. De zijkanten van de brug, waar de voet- en fietspaden liggen, werden toen niet meegenomen. Hier
liggen veel kabels en leidingen die behouden kunnen blijven. In 2022 is gestart met de uitvoeringswerkzaamheden. Helaas hebben we de uitvoeringswerkzaamheden in februari stilgelegd vanwege noodzakelijk controleberekeningen aan het ontwerp. Uit de controleberekeningen kwam naar voren dat het in 2018 al vernieuwde brugdeel niet voldoet. Er is nu een integraal ontwerp nodig. De verwachting is dat de voorbereiding voor uitvoering nog geruime tijd in beslag neemt. Momenteel worden scenario’s uitgewerkt om het brugdeel uit 2018 te versterken en de uitvoeringswerkzaamheden te hervatten. Ook de kosten van deze scenario’s worden de komende tijd in beeld gebracht en er wordt overlegd over een verdeelsleutel van deze kosten tussen programma Oranje Loper, de beheerder van de brug, programma Bruggen en Kademuren en de uitvoerende aannemer van de brug (in 2018).
3. Nadeelcompensatie Ondernemers langs de route kunnen als gevolg van de werkzaamheden tijdelijk minder omzet draaien. In sommige gevallen hebben zij recht op nadeelcompensatie. Zij kunnen hiervoor een aanvraag doen bij Bureau Nadeelcompensatie Amsterdam. Het project zet zich in om meer bekendheid te geven aan en voorlichting te geven over de regeling in samenwerking met Bureau Nadeelcompensatie Amsterdam, door onder meer individuele gesprekken, informatiebijeenkomsten en extra communicatie middelen. Stand van zaken aantal aanvragen voor Nadeelcompensatie Voor de Nieuwezijds Voorburgwal zuid zijn in totaal vijftien aanvragen gedaan door dertien ondernemers (sommigen hebben 2 aanvragen gedaan voor verschillende jaren). Hiervan zijn elf aanvragen toegewezen. In totaal is er een bedrag toegekend van €76.467en een bedrag uitbetaald van €83.957,- (inclusief wettelijke rente en terugbetaling van behandelkosten). Drie aanvragen zijn afgewezen. Voor de Nieuwezijds Voorburgwal noord zijn in totaal twaalf aanvragen gedaan. Hiervan is één aanvraag reeds afgewezen. De overige tien aanvragen zijn nog in behandeling van de stedelijke adviescommissie. Er is in totaal al wel €82.173,- aan voorschot betaald aan zes ondernemers.
Voor project Corridor zijn 14 aanvragen gedaan in het kader van het werk aan de kabels en leidingen (functievrij maken), waarvan er 3 zijn afgewezen en 7 zijn toegekend, voor in totaal een bedrag van circa € 107.931,-. Daarnaast lopen er nog 4 aanvragen.
4. Samenwerking, tegenspraak en leren Terugkijken: -
Teambuilding
In januari 2023 is er een teambuildingsbijeenkomt geweest van het projectteam corridor Oranje Loper van de gemeente onder leiding van bureau Neerlands Diep. -
Project Follow Up
In februari/maart 2023 hebben drie PFU’s plaatsgevonden met de medewerkers van opdrachtgever en opdrachtnemer van het projectteam corridor Oranje Loper waarin vooral de samenwerking is besproken. Men is tevreden over de samenwerking in het team. De medewerkers van het
bouwteam corridor Oranje Loper gaven aan dat er duidelijkheid nodig is op korte termijn over de scope van het project. -
Evaluatie team Kabels en Leidingen: Functievrijmaken bruggen
In maart 2023 vonden twee evaluatiegesprekken plaats met de aannemers voor de kabels en leidingen. Er is de afgelopen periode gewerkt met een apart bouwteam kabels en leidingen. Daaruit is naar voren gekomen dat de samenwerking goed is verlopen en de opgave (verleggen van de kabels en leidingen naar de hulpbruggen) volledig gehaald is binnen het beschikbare budget en planning. Tijdens het werk is met regelmaat gesproken tussen gemeente en aannemers over de voortgang van de uitvoering en over de benodigde samenwerking en flexibiliteit die de werkzaamheden in de binnenstad van Amsterdam vergen. Dit kwam de samenwerking en afstemming ten goede. De komende periode moet helder worden of en hoe er ook voor het terugleggen van de kabels en leidingen opnieuw een contract met deze aannemers wordt afgesloten. Vooruitkijken: -
Toegenomen kennis vanuit programma Bruggen en Kademuren toegepast bij project corridor Oranje Loper
Bij programma Bruggen en Kademuren (PBK) is de afgelopen jaren veel kennis ontwikkeld over de beoordelingsmethodiek van de staat van de bruggen. Deze is toegepast op de bruggen van Oranje Loper en heeft het inzicht opgeleverd dat 7 bruggen nog minstens 30 jaar meekunnen, zonder volledige vernieuwing. Opknappen is voldoende. De scope waarin alle 9 bruggen vernieuwd zouden worden bleek niet te passen binnen het beschikbare budget hiervoor. Daarom heeft de wethouder opdracht gegeven een nieuwe scope te formuleren voor het project, passend bij de beschikbare financiële kaders inclusief alle extra kosten voor het terugleggen van de kabels en leidingen en de extra kosten vanwege de inflatie. Deze nieuwe scope is beschreven in de bijgaande raadsinformatiebrief. -
Herijking van de organisatie van het bouwteam corridor Oranje Loper
Eind december 2022 is een advies opgeleverd door bureau Witteveen & Bos met daarin een analyse van de stand van zaken van de organisatie van het bouwteam en aanbevelingen voor verbeteringen in de organisatie van het bouwteam en over de contractvorm voor de uitvoeringsfase. Op basis hiervan wordt de organisatie van het bouwteam herijkt evenals de beoogde contractvorm voor de uitvoering van de corridor Oranje Loper. Uitgangspunt voor deze herijking is dat de eindverantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid volledig bij de opdrachtgever, de gemeente Amsterdam liggen, indien daar ook de risico’s horen. Dit in tegenstelling tot de periode tot eind 2022, waarin er sprake was van een ‘integraal’ bouwteam met integrale verantwoordelijkheid van opdrachtgever én opdrachtnemer voor het realiseren van de opgave, vanuit het idee dat het niet uitmaakt of een positie in het bouwteam door iemand van opdrachtgever of van opdrachtnemer wordt ingevuld, terwijl de gevolgen vanwege ontwerpfouten en omissies bij de gemeente lagen. Dit uitgangspunt is nu verlaten, de uitwerking van de producten in het bouwteam wordt in gezamenlijkheid gedaan, maar de eindverantwoordelijkheid ligt bij de gemeente, de gemeente stuurt aan en neemt binnen de opdracht voor het projectteam de besluiten. -
Herijking van de contractvorm voor de uitvoeringsfase B&S en terugleggen K&L
Voor de uitvoeringsfase van het project corridor Oranje Loper (de bruggen en straten van Raadhuisstraat tot Mercatorplein, inclusief terugleggen van de kabels en leidingen) wordt door de gemeente Amsterdam opnieuw nagegaan welke contractvorm(en) en welk aantal contracten hiervoor gewenst zijn, mede in verband met de vele raakvlakken tussen de contracten voor het werk aan de bruggen en straten en het werk voor het terugleggen van de kabels en leidingen. Aandacht is daarbij nodig voor een passendere risicoverdeling in de uitvoering. Ook de overeenkomsten die de gemeente nog moet sluiten met de netbeheerders is hierbij van belang. De beoogde aannemers voor Bruggen en Straten en Kabels en Leidingen zijn hiervan op de hoogte. -
Externe review op de integrale planning.
Voor de nieuwe scope wordt in het bouwteam corridor Oranje Loper een integrale planning gemaakt, inclusief het kabel- en leidingenwerk. Deze integrale planning wordt gereviewd door een extern reviewteam aangevuld met een intern deskundige van de gemeente. Lessen leren -
Evaluatie brug 108
In januari is brug 108 geëvalueerd met als doel ‘Met z’n allen leren van de huidige ervaringen brug 108 voor de overige bruggen en werkzaamheden van OL.’ De belangrijkste lessen zijn: een gewenste formele overgang tussen voorbereidend bouwteam en uitvoeringsteams (vanuit opdrachtgever en opdrachtnemer), de gecontracteerde betalingsmethodiek op basis van “Open Boek” leidt niet tot het door het contract geïmpliceerde resultaat en sturing en tijdsdruk heeft geleid tot een definitief ontwerp wat niet voldeed niet aan de verwachting. Deze lessen worden meegenomen in alle disciplines (techniek, contract, beheersing) bij de voorbereiding van de andere uitvoeringscontracten. -
Procestoetsen
Structureel worden kritische processen binnen de projectorganisatie onderworpen aan een procestoets. Op basis van de risicoanalyses wordt bepaald welk proces aan de beurt is. Processen die de afgelopen tijd zijn getoetst zijn onder meer raakvlakmanagement, ontwerpproces en besluitvorming. Aanbevelingen uit deze procestoetsen leiden in veel gevallen tot bewustwording en verbeteracties.