Bijlage - Raadsinformatiebrief over stand van zaken van het vervolg op de AEB Raadsenquete.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 april 2023 Deelnemingen Wethouder Deelnemingen DMC Deelnemingen, Deelnemingen@amsterdam.nl Voortgang vervolg AEB-Raadsenquête en plan van aanpak Herijking Deelnemingen

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij informeert het college u over de voortgang van het vervolg op de Raadsenquête naar het Afval- en Energiebedrijf (“AEB”) en over de voorbereidingen van de herijking Deelnemingen. Voorgeschiedenis Op 12 juli 2022 bent u via een raadsinformatiebrief1 al uitgebreid geïnformeerd over de aanloop naar de AEB Raadsenquête. Die raadsinformatiebrief bevat een korte geschiedenis van AEB en gaat in op de uitkomsten van de onafhankelijke externe onderzoekscommissie Winter, de belangrijkste wijzigingen in het beleidskader voor verbonden partijen en de aanbevelingen en moties van de AEB Raadsenquête. Vervolgens geeft die raadsinformatiebrief een beeld van de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen en moties. Stand van zaken opvolging Raadsenquête Het college blijft uitvoering geven aan de aanbevelingen van de AEB Raadsenquête en de moties die daaruit zijn voortkomen, in lijn met het besluit dat het college daar op 1 februari 2022 over heeft genomen (VN2022-002022). Het organiseren van een Roadshow binnen de gemeentelijke organisatie Binnen de gemeente is een groot aantal interactieve sessies georganiseerd bij relevante directies en diensten over de uitkomsten van de AEB-Raadsenquête en de gevolgen van het nieuwe beleid voor verbonden partijen.

De noodzaak van het expliciteren en operationaliseren van het publieke belang staat in deze sessies centraal. Er is aandacht voor de verschillende rollen en beleidsbelangen die de gemeente kan hebben bij een verbonden partij. Ook wordt er stilgestaan bij het belang van een actief gesprek hierover binnen de gemeente. Verder is er aandacht voor het effectief sturen op maatschappelijk verantwoord ondernemen bij de verbonden partijen. Deze presentaties zijn inmiddels een structureel onderdeel van het instrumentarium van de afdeling Deelnemingen.

1

Raadsinformatiebrief d.d. 12 juli 2022 (VN2022-029404) besproken in de commissie FKD op 29 september 2022

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 april 2023 Pagina 2 van 3

Invloed uitoefenen op verbonden partijen Bij de behandeling van de raadsenquête in uw raad is de motie Vink-Türkkol (nr. 851) aangenomen over het invloed uitoefenen op verbonden partijen. Daarin wordt het college ten eerste gewezen op het belang van de duidelijke kaders in de nota verbonden partijen ten aanzien van het monitoren van risico’s en de naleving van het gemeentelijk beleid voor verbonden partijen. Het college wordt ten tweede verzocht om buiten de kaders van het verbonden partijenbeleid terughoudend te zijn met het geven van aanvullende, specifieke en gedetailleerde opdrachten aan deelnemingen. Deze motie vraagt ten derde deze punten te expliciteren, opdat duidelijk wordt waar de verantwoordelijkheid en inmenging van de gemeente ophoudt en die van de betreffende directie begint. Het college onderschrijft het belang van duidelijke kaders ten aanzien van invloed van de gemeente op haar verbonden partijen. Belangrijk zijn hierbij de wettelijke kaders voor de werkwijzen van privaatrechtelijke rechtspersonen, zoals deze zijn vastgelegd in Boek 2 BW. Deze regels vormen de basis voor de verantwoordelijkheden van de diverse organen van de deelnemingen, hun taken en bevoegdheden. In de statuten van de verschillende rechtspersonen zijn het doel van de rechtspersoon en de interne organisatie verder uitgewerkt en vastgelegd.

De nota verbonden partijen 2021 omvat de beleidskaders voor het beheer van deelnemingen. De gemeente verwacht als aandeelhouder van haar verbonden partijen dat ze - naast het publieke belang waarvoor zij zijn opgericht - oog hebben voor bredere publieke belangen, zoals duurzaamheid, inclusiviteit, goed werkgeverschap en de impact van digitalisering en informatievoorziening. In de nota verbonden partijen 2021 is vastgelegd hoe de gemeente binnen de kaders van de wet op deze onderwerpen maximale ruimte gebruikt om invloed uit te oefenen op verbonden partijen. Dit biedt de gemeente een kader voor effectieve sturing op deze bredere belangen, rekening houdend met de in de motie omschreven terughoudendheid ten aanzien van aanvullende opdrachten. Dit leidt bijvoorbeeld bij de aansturing op transparantie en rapportage door deelnemingen tot een (jaarlijkse) brief aan de deelnemingen over de (buitenwettelijke) indicatoren die de gemeente graag opgenomen ziet in de jaarverslagen. Hierover wordt de gemeenteraad jaarlijks geïnformeerd via het jaarverslag deelnemingen. Het college stelt voor de uitvoering van het beheer van verbonden partijen voort te zetten in lijn met de motie Vink-Türkkol en daarmee de motie als afgedaan te beschouwen.

Het onderzoeken van de financiële stromen van verbonden partijen Het college werkt aan het beter in beeld brengen van de financiële stromen van verbonden partijen. Dit is een aanbeveling van uw raad naar aanleiding van de AEB raadsenquête, en ook een toezegging van de wethouder Deelnemingen bij de bespreking van het Jaarverslag Deelnemingen 2021 in de commissie FKD op 15 december 2022. Daar is toegezegd aan de leden Burgers (VVD) en Boomsma (CDA) om in het eerste kwartaal van 2023 een overzicht op te stellen van de financiële stromen tussen de gemeente en de deelnemingen. Deze brief heeft een bijlage met een overzicht van de inkomende en uitgaande stromen tussen de gemeente en de 43 verbonden partijen. Het verschaffen van inzicht in sommige stromen, zoals dividenden en leningen, is makkelijker dan in andere financiële stromen. Zo kunnen de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 april 2023 Pagina 3 van 3

belastinginkomsten niet worden geleverd vanwege de fiscale geheimhoudingsplicht in de Algemene wet inzake rijksbelastingen. Helaas is niet bekend of het overzicht van alle financiële stromen tussen de gemeente en de deelnemingen en hun dochterondernemingen volledig is. Er is momenteel geen systematische registratie in de gemeentelijke administratie voor deelnemingen, dochterbedrijven en de overige verbonden partijen. De komende maanden wordt de systematische registratie uitgewerkt en vastlegging in ons financieel management en inkoop geborgd, zodat uw raad in de toekomst een volledig overzicht van de financiële stromen krijgt aangeboden. Het college beschouwt de toezegging hiermee als afgehandeld. Plan van aanpak Herijking Deelnemingen Vanuit de behandeling van de AEB Raadsenquête is er nog een aantal openstaande moties, die tot uitvoering komen via de herijking deelnemingen, of de opvolging daarop.

- Motie 850 van de leden Vink, Türkkol en Kuiper over de herijking deelnemingen; - Motie 866 van de leden Nadif, Boutkan, Flentge en Kiliç over het meer aandacht creëren voor een integrale toets op de bedrijfsvoering bij signalen van falende bedrijfsprocessen bij deelnemingen en andere verbonden partijen; - Motie 867 van de leden Nadif, Flentge, Boutkan, Vink en Kiliç over het rapporteren aan de raad wanneer er beslissingen gemaakt worden door deelnemingen die in strijd zijn met het publieke belang; - Motie 871 van de leden Boutkan en Nadif over een bezinningsclausule bij een eventuele verkoop van deelnemingen. Voormalig wethouder Deelnemingen heeft toegezegd het plan van aanpak voor de herijking deelnemingen in het eerste kwartaal van 2023 aan de gemeenteraad te sturen. Het college heeft de verzending hiervan aangehouden om de nieuwe wethouder Deelnemingen de gelegenheid te geven een oordeel te vormen over dit plan van aanpak. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders,

Alexander Scholtes Wethouder Deelnemingen

Bijlagen 1. Inventarisatie financiële stromen verbonden partijen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl