Document · PDF

Bijlage I Evaluatie Amsterdam Pride 2025.pdf

Tijdelijke Algemene Raadscommissie 27 mei 2026, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Bespreken van de raadsinformatiebrief Evaluatie Amsterdam Pride 2025 en de uitkomst van de beoordeling van de incidentele aanvragen voor de subsidieregeling Pride voor Amsterdam Pride 2026. (VN2026-005367)10.340 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

14 alinea's met “inclusie”: 159 179 204 404 406 408 409 411 460 461 462 467 469 483

Evaluatie Amsterdam Pride 2025 Impactrapport Januari 2026

Colofon Deze publicatie is opgesteld door Impact House – Grant Thornton, in opdracht van de gemeente Amsterdam. Auteurs Impact House Tripta Biekram Marrit Bolwerk Maas Lentjes Iris Theunis Jacoline Plomp Meer informatie over deze publicatie Heeft u vragen naar aanleiding van deze publicatie? Neem dan gerust contact met ons op. Beeldgebruik Het beeldgebruik in deze publicatie is afkomstig uit de collectie Stichting Pride Amsterdam gecombineerd met stockfotografie. Impact House – Grant Thornton www.grantthornton.nl

De vraag vanuit de gemeente Amsterdam

De aanleiding Doel van het rapport De Gemeente Amsterdam heeft de afgelopen jaren gewerkt aan een vernieuwd Pride-beleid, met als centrale ambitie: een beheersbare Pride die divers en toegankelijk is voor de gehele gemeenschap. In deze evaluatie onderzoeken we in hoeverre de ambities rondom diversiteit en toegankelijkheid uit dit beleid in de praktijk zichtbaar zijn in de programmering, organisatie en communicatie van Amsterdam Pride 2025. Daarbij combineren we kwantitatieve data over de activiteiten met de ervaringen van organiserende partijen en bezoekers. De ambities rondom beheersbaarheid vallen hiermee buiten de scope van dit onderzoek.

Hoewel de meerjarige subsidie aan één partij (Stichting Pride Amsterdam) is verleend, zijn er via deze partij meerdere activiteiten van andere organisatoren gefinancierd. Deze nieuwe opzet geeft meer partijen de kans om bij te dragen aan Amsterdam Pride en creëert ruimte voor zowel grote als kleine organisaties om hun activiteiten te realiseren. Hierdoor ontstaat een divers aanbod aan activiteiten, variërend van grote publieksmomenten tot kleinschalige inhoudelijke bijeenkomsten, om zoveel mogelijk groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap aan te trekken en te vertegenwoordigen.

Conclusie Deze evaluatie gaat in op de volgende kernambities uit het nieuwe beleidskader:

Een vernieuwd Pride-beleid Met het Beleidskader Pride 2025 en verder koos de gemeente voor een nieuw model voor organisatie en financiering. Daarbij is gezocht naar een balans tussen uiteenlopende meningen en belangen van betrokkenen. Om ambities in dit beleidskader te realiseren is Amsterdam Pride vanaf 2025 uitgebreid naar een maand, waarbij activiteiten gelijkmatig over deze periode zijn verspreid. Daarnaast ligt er meer nadruk op spreiding van activiteiten over de hele stad, met speciale aandacht voor Noord, Nieuw-West en Zuidoost. In het nieuwe beleidskader wordt onderscheid gemaakt tussen een meerjarige subsidie aan één partij en jaarlijkse subsidies voor meerdere andere partijen. De meerjarige subsidie wordt verleend voor het slotweekend en de laatste week van de Pride-maand, terwijl jaarlijkse subsidies beschikbaar zijn voor activiteiten in de weken voorafgaand aan het slotweekend. In 2025 zijn voor 54 van de in totaal 222 activiteiten subsidies verstrekt vanuit de jaarlijkse subsidies.

1.Een brede en diverse Pride, met een programmering die iets te bieden heeft voor iedereen binnen de gemeenschap. We houden hierbij zoveel mogelijk rekening met de diversiteit binnen de lhbtiq+ gemeenschap en stimuleren activiteiten die aansluiten bij de uiteenlopende behoeften, met bijzondere aandacht voor gemarginaliseerde doelgroepen. Daarbij besteden we aandacht aan zichtbaarheid, acceptatie, emancipatie en veiligheid van de lhbtiq+ gemeenschap en versterken we het contact tussen de gemeenschap en de stad. 2.Een toegankelijke Pride, waarin alle groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap kunnen bijdragen aan Amsterdam Pride. Het beleidskader richt zich op het creëren van ruimte voor een diversiteit aan zowel grote als kleine organisatoren.

In dit rapport presenteren we de resultaten, conclusies en aanbevelingen om de impact, diversiteit en toegankelijkheid van Amsterdam Pride verder te vergroten.

Over dit impactrapport Leeswijzer Dit rapport bestaat uit zeven hoofdstukken en biedt een verdiepende blik op de diversiteit en toegankelijkheid van Amsterdam Pride 2025. ‒

Hoofdstuk 1 beschrijft de leervragen die richting geven aan deze evaluatie. Daarnaast gaat het hoofdstuk in op de gebruikte onderzoeksmethoden. Het rapport maakt gebruik van zowel kwantitatieve als kwalitatieve methoden, waaronder een ecosysteemanalyse, vragenlijsten en interviews. Ook wordt uitgelegd hoe de data is geanalyseerd en welke beperkingen daarbij gelden.

‒

Hoofdstuk 2 presenteert de resultaten, gestructureerd rond de beleidsambities. Ieder subhoofdstuk behandelt één hoofdambitie en licht de bijbehorende resultaten toe. Door deze koppeling ontstaat een directe relatie met het gemeentelijke Pride-beleid. Dit maakt inzichtelijk in hoeverre de ambities zijn gerealiseerd en vormt een solide basis voor conclusies en aanbevelingen.

‒

Hoofdstuk 3 bevat de conclusies en aanbevelingen. De aanbevelingen bieden concrete handvatten om de diversiteit en toegankelijkheid van Amsterdam Pride verder te vergroten.

‒

De annex bevat de bijlagen met aanvullende informatie.

Inhoudsopgave 1. De methodologie 2. Resultaten 2.1 Resultaten: Een toegankelijke Pride voor organisaties 2.2 Resultaten: Een brede en diverse Pride voor bezoekers 3. Conclusies en aanbevelingen 4. Annex

7 12 17 20 34 40

De methodologie

De leervragen Met oog op het vernieuwde Pride-beleid, richtte deze evaluatie zich op de volgende hoofdvraag: 'In hoeverre kwamen de gemeentelijke ambities rondom diversiteit en toegankelijkheid in de praktijk tot uiting in de programmering, organisatie en communicatie van Pride Amsterdam 2025?’ Om deze vraag te beantwoorden, werden de volgende sub-vragen onderzocht:

1. Een toegankelijke Pride voor organisaties

2. Een brede en diverse Pride voor bezoekers

‒

In welke mate zijn activiteiten gelijkmatig verspreid over de Pride-maand?

‒

Hoe is de spreiding van activiteiten over de stad gerealiseerd?

‒

In hoeverre besteden activiteiten aandacht aan de gemeentelijke doelstellingen van zichtbaarheid, acceptatie, emancipatie en veiligheid van de lhbtiq+ gemeenschap, en contact met de stad?

‒

In welke mate is diversiteit zichtbaar in de thematiek van de activiteiten?

‒

In welke mate is diversiteit zichtbaar in de doelgroepen die centraal staan bij de activiteiten?

Hoe toegankelijk werd deelname aan Pride ervaren (voor kleinere initiatieven en initiatieven met een focus op gemarginaliseerde groepen)?

‒

Hoe werd Amsterdam Pride ervaren door bezoekers? In welke mate ervaren zij Pride als divers? Waarom komen mensen naar Amsterdam Pride en wat betekent het voor hen?

‒

Om deze leervragen te beantwoorden, is zowel tijdens als na Amsterdam Pride 2025 data verzameld middels verschillende methoden. Tijdens Amsterdam Pride lag de focus op het in kaart brengen van het Pride-ecosysteem (zie de volgende pagina voor een toelichting hierop) en bezoekersperspectieven met vragenlijsten, interviews en een bureaustudie. Na Pride verschoof de aandacht naar organisaties, waarbij vragenlijsten, verdiepende interviews en sensemaking-sessies werden ingezet om inzicht te krijgen in hun ervaringen met het organiseren van activiteiten. Dit onderscheid in aanpak maakt het mogelijk om zowel de beleving van bezoekers als de organisatorische kant van Pride te analyseren en te koppelen aan de doelstellingen van het beleidskader en de eerdere R2Research en subsidieregeling evaluaties. © Grant Thornton Specialist Advisory Services B.V. Alle rechten voorbehouden.

Methodes – gebruikte meetinstrumenten Tijdens Amsterdam Pride 2025

1. Ecosysteemanalyse, waarin in kaart wordt gebracht welke activiteiten deel uitmaakten van de programmering van Amsterdam Pride 2025. Voor in totaal 222 activiteiten (waarvan 54 gesubsidieerd werden vanuit de subsidieregeling Pride) is de volgende informatie verzameld: • • • • •

Omschrijving Wel/geen subsidie ontvangen Doelgroep Stadsdeel en locatie Datum & tijd

Deze ecosysteem analyse is gedurende het proces aangescherpt en aangevuld op basis van de beschikbare informatie op de websites van de gemeente Amsterdam en Stichting Pride Amsterdam en op basis van input uit de interviews en vragenlijsten die volgden. Voor alle grafieken geldt dat de ecosysteemanalyse zo volledig mogelijk is uitgevoerd. Toch kan het voorkomen dat activiteiten ontbreken of bepaalde informatie onvolledig en/of onjuist is ingevuld.

2. Vragenlijst ingevuld door 30 anonieme bezoekers van Amsterdam Pride door middel van een Q(UEE)R-code die werd verspreid tijdens activiteiten. De bezoekers zijn bevraagd over hun motivatie om een activiteit te bezoeken, hoe zij zich voelen tijdens de activiteit en waar zij nog verbeterpunten zien.

3. Interviews met 33 bezoekers van 6 gesubsidieerde inhoudelijke activiteiten, zijnde: • • • • • •

In de Bosjes Regenboogfamilies Festival Trans Made Market PEEKABOO - Pride Art Route Pride Park Canal Parade

In de Bosjes, het Regenboogfamilies Festival en de Trans Made Market zijn geselecteerd op basis van de ecosysteemanalyse, vanwege hun focus op gemarginaliseerde doelgroepen en/of hun locatie in Zuidoost en Nieuw-West. PEEKABOO – Pride Art Route, Pride Park en de Canal Parade zijn gekozen om de belevingen van Amsterdam Pride 2025 bij een breder publiek op te halen.

4. Literatuurstudie, om de primaire data over bezoekerservaringen van Canal Parade te duiden en te contextualiseren. Aanvullend zijn nationale en internationale onderzoeken over de impact van publieke Pride-vieringen en – activiteiten bestudeerd. Tot slot zijn de bevindingen uit het publieksonderzoek van R2Research en de interne procesevaluatie van de subsidieregeling geanalyseerd om te beoordelen in hoeverre deze overeenkomen met de uitkomsten van de evaluatie.

De geïnterviewde bezoekers zijn, naast de onderwerpen uit de vragenlijst, bevraagd over hun ervaringen ten opzichte van voorgaande jaren en de inclusiviteit van Amsterdam Pride. © Grant Thornton Specialist Advisory Services B.V. Alle rechten voorbehouden.

Methodes – gebruikte meetinstrumenten Na afloop van Amsterdam Pride 2025

5. Vragenlijst ingevuld door 18 organisaties die een subsidie hebben ontvangen van de gemeente Amsterdam om één of meer activiteiten te organiseren tijdens Amsterdam Pride 2025.

6. Verdiepende interviews met 4 organisaties die een subsidie hebben ontvangen van de gemeente Amsterdam om één of meer activiteiten te organiseren tijdens Amsterdam Pride 2025.

De organisaties zijn bevraagd over hun activiteiten, de gerealiseerde impact, de mate van inclusiviteit van zowel hun eigen activiteiten als van Amsterdam Pride en hun visie op het vernieuwde Pridebeleid.

Drie van de geïnterviewde organisaties zijn geselecteerd uit de ecosysteemanalyse vanwege hun focus op gemarginaliseerde doelgroepen, waaronder sekswerkers, fetish, trans personen en BIPOC (black, indigenous and other people of color). Eén van deze organisaties richtte zich specifiek op stadsdeel Zuidoost. De vierde organisatie is uitgenodigd voor een interview als alternatief voor deelname aan de sensemakingsessie, omdat deze organisatie op de geplande datum niet beschikbaar was. De interviews boden verdiepende inzichten op de onderwerpen uit de vragenlijst.

7. Verdiepend interview met Stichting Pride Amsterdam, vanwege hun grote invloed op de invulling van Amsterdam Pride 2025 als ontvanger van de meerjarige subsidie voor uitvoer van activiteiten tijdens het slotweekend en de laatste week van Pride.

8. Sensemaking-sessie met 2 organisaties die een subsidie hebben ontvangen van de gemeente Amsterdam om één of meer activiteiten te organiseren tijdens Amsterdam Pride 2025. Tijdens deze sessie werden zowel nieuwe inzichten opgehaald, als voorlopige resultaten getoetst en geduid. De organisaties die aanwezig waren bij de sensemaking-sessie, zijn uitgenodigd omdat zij in de vragenlijst hadden aangegeven te willen deelnemen én beschikbaar waren op de geplande datum. 9. Sensemaking-sessie met de gemeente Amsterdam, waarin betekenis en duiding aan de resultaten van de voorgaande dataverzameling werd gegeven. © Grant Thornton Specialist Advisory Services B.V. Alle rechten voorbehouden.

Data-analyse Analyse van het ecosysteem De activiteiten uit de ecosysteemanalyse zijn gecategoriseerd per stadsdeel, tijdsperiode, en doelgroep. Hierbij wordt telkens de uitsplitsing gemaakt tussen gesubsidieerde en nietgesubsidieerde activiteiten door de gemeente Amsterdam. activiteiten die geld ontvingen via Stichting Pride Amsterdam of andere derden, worden in het rapport dus onder nietgesubsidieerd geschaard. Analyse van de vragenlijsten, interviews en sensemaking-sessies Voor zowel de bezoekers als de organisaties zijn de antwoorden uit de vragenlijsten, interviews en de sensemaking-sessies per vraag gecategoriseerd. Voor elke vraag is vervolgens geteld hoe vaak elke categorie voorkomt, zodat de rangorde van minst tot meest genoemd per vraag duidelijk wordt. De informatie uit het duiden van de resultaten tijdens de sensemaking-sessies is aanvullend geanalyseerd door te filteren op inhoudelijke inzichten.

aan de gang was. Hierdoor kon de vragenlijst pas halverwege Pride worden verspreid, waardoor organisaties niet tijdig of volledig op de hoogte waren van het onderzoek en de vragenlijst daardoor niet of slechts beperkt onder bezoekers hebben gedeeld. Van de organisaties ontvingen we na Pride weinig reacties op de online verstuurde vragenlijsten en op de uitnodigingen voor de interviews en de sensemaking-sessie. 3. Hierdoor was het lastiger om uitspraken te doen over de gehele onderzoekspopulatie. Tegelijkertijd is er voldoende data verzameld om te spreken van ‘verzadiging’: in de laatste fase van dataverzameling kwamen geen nieuwe inzichten naar voren. Dit wijst erop dat de belangrijkste informatie is vastgelegd binnen de beschikbare data.

Beperkingen Hoewel de verzamelde data waardevolle inzichten opleveren, aandachtspunten voor de interpretatie van de onderzoeksresultaten: 1.

zijn

enkele

Voor sommige activiteiten ontbrak er informatie om de ecosysteemanalyse volledig in te vullen. Deze ontbrekende gegevens zijn zo goed mogelijk ingeschat en aangevuld op basis van de beschikbare informatie, maar kunnen afwijken van de werkelijkheid of van de intenties van de organisator.

2. Het aantal bezoekers en organisaties dat deelnam aan de vragenlijsten, interviews en de sensemaking-sessie was lager dan verwacht. De lage respons van bezoekers op de vragenlijsten is te verklaren omdat het onderzoek pas startte toen Pride al twee weken

Resultaten

2.1 Een toegankelijke Pride voor organisaties

Een toegankelijke Pride voor organisaties Introductie Amsterdam Pride is ontstaan vanuit de gemeenschap zelf. Het vernieuwde beleidskader bouwt voort op deze oorsprong en zet nadrukkelijk in op het verbreden van de ruimte voor initiatieven vanuit de gemeenschap: Pride moet een beweging zijn waaraan alle groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap kunnen bijdragen. Een toegankelijke Pride betekent daarmee ruimte voor organisaties van verschillende schaalgroottes en met uiteenlopende ervaringsniveaus en diverse perspectieven.

In welke mate ervoeren organisaties dat Amsterdam Pride toegankelijk was voor uiteenlopende geluiden en initiatieven? En in hoeverre heeft dit geleid tot een divers aanbod aan activiteiten verspreid over de maand, waarin aandacht werd besteed aan de gemeentelijke doelstellingen?

In dit hoofdstuk brengen we in beeld hoe deze ambitie van toegankelijkheid zich in de praktijk heeft gemanifesteerd. Daarbij combineren we een objectieve analyse van het Pride-ecosysteem met de ervaringen en reflecties van de organisaties die Pride Amsterdam 2025 mede hebben vormgegeven. We beginnen met een analyse van de spreiding van activiteiten over de Pride-maand. Het beleid stuurt op een Pride die zich uitstrekt over meerdere weken; in de ecosysteemanalyse beschrijven we hoe het aantal en type activiteiten zich daadwerkelijk over de maand hebben verdeeld. Vervolgens richten we ons op de inhoudelijke aansluiting van de programmering op de doelstellingen van Pride. We kijken in hoeverre activiteiten aandacht besteedden aan zichtbaarheid, acceptatie, emancipatie en veiligheid van de lhbtiq+ gemeenschap, en aan het faciliteren van contact tussen de gemeenschap en andere inwoners. Voor veel organisaties speelt subsidieverlening een belangrijke rol in de mate waarin zij daadwerkelijk kunnen deelnemen aan Pride. Daarom gaan we in op hoe organisaties het subsidieproces hebben ervaren en welke drempels of ondersteunende elementen zij daarin tegenkwamen. Tot slot brengen we deze elementen samen in een reflectie op representatie en meerstemmigheid binnen Pride Amsterdam 2025. Daarbij staan twee vragen centraal:

Een toegankelijke Pride voor organisaties In 2025 werd Amsterdam Pride voor het eerst uitgebreid naar een maand. Met deze verlenging beoogt de gemeente de drukte in de stad te spreiden en overlap tussen activiteiten te verminderen, zodat er meer gelegenheid ontstaat om een divers aanbod aan activiteiten te bezoeken en elkaar te ontmoeten. Deze spreiding in de tijd draagt bij aan een toegankelijke Pride, waarin verschillende organisaties de mogelijkheid hebben om een bijdrage te leveren. Georganiseerde activiteiten per week De ecosysteemanalyse toont aan dat de programmering zich binnen de Pride-maand vooral concentreerde in de laatste week (28 juli t/m 3 augustus, zie grafiek 1). Binnen deze laatste week viel ook het slotweekend op 2 en 3 augustus. In de eerste weken van de Pridemaand vonden relatief weinig activiteiten plaats, waarbij het aantal activiteiten geleidelijk toenam tot een duidelijke piek in de laatste week. Deze bevinding is opvallend gezien de focus van het beleidskader op een brede spreiding van activiteiten gedurende de Pride-maand. In deze laatste week werden 90 activiteiten georganiseerd, waarvan 7 rechtstreeks door de subsidieregeling Pride werden gesubsidieerd.

Organisaties die geen gemeentelijke subsidie ontvingen, konden in deze slotweek wel (financiële) ondersteuning krijgen voor hun activiteiten via Stichting Pride Amsterdam, die de meerjarige subsidie heeft ontvangen. Hiermee kregen kleinere initiatieven alsnog de mogelijkheid om onderdelen van het programma in de slotweek te organiseren. In de eerste vier weken vonden in totaal 86 activiteiten plaats, waarvan 35 gesubsidieerd door de subsidieregeling Pride. 4 activiteiten vonden nog na het slotweekend plaats. De activiteiten die in deze weken geen gemeentelijke subsidie ontvingen, konden ook geen (financiële) ondersteuning van Stichting Pride Amsterdam ontvangen. Daarnaast waren er 40 activiteiten, waarvan 36 gesubsidieerd door de gemeente, die zich over meerdere weken uitstrekten, waaronder exposities.

Tijdens de sensemaking-sessie gaf een organisator aan dat de sterke focus op de laatste week samenhangt met de bekendheid ervan: “De meeste aandacht gaat naar de laatste week, dus logischerwijs richten organisaties zich daarop. Het is vrij nieuw dat Pride een maand is; veel mensen verbinden Pride nog aan die ene week. Sommigen weten niet dat Pride nu een maand duurt.” De verlenging van Pride naar een maand heeft ertoe geleid dat activiteiten zich over meerdere weken verspreidden, terwijl het zwaartepunt van de programmering geconcentreerd bleef in de laatste week. Dit wijst erop dat de gewenste spreiding van activiteiten over de Pride-maand wel op gang is gekomen, maar nog niet volledig gelijkmatig gerealiseerd is. De jaarlijkse subsidies van de gemeente worden met name ingezet voor activiteiten buiten deze slotweek (en het slotweekend), terwijl activiteiten in de slotweek voornamelijk ondersteuning konden ontvangen via Stichting Pride Amsterdam. Uit reflecties van organisatoren blijkt dat Pride nog sterk wordt gekoppeld aan het traditionele slotmoment. Een gelijkmatigere spreiding, zoals beleidsmatig gewenst, wordt daarmee wel gestimuleerd door de jaarlijkse subsidies, maar vraagt ook om verdere bekendheid en gewenning aan de Pride-maand, wat zich vermoedelijk over meerdere edities zal ontwikkelen. Grafiek 1.

Aantal gesubsidieerde en niet gesubsidieerde activiteiten per week 30 juni - 6 juli 5 2 7 - 13 juli

11 13

14 - 20 juli 21 - 27 juli

28 juli - 3 aug

12 26 83

Na Pride-maand 1 3 Meerdere weken

Gesubsidieerd

Niet gesubsidieerd

In welke mate zijn activiteiten gelijkmatig verspreid over de Pride-maand? Inhoud van de activiteiten per week

het slotweekend, en de jaarlijkse subsidies voor de voorafgaande weken.

In de eerste vier weken van Pride werden voornamelijk inhoudelijke activiteiten georganiseerd gericht op specifieke doelgroepen. Inhoudelijke activiteiten belichtten hierbij specifieke thema’s, zoals kunst, educatie en agendering, en zorgden voor een divers aanbod binnen Pride. De uitsplitsing van deze inhoudelijke activiteiten naar thema is gepresenteerd op pagina 26. In de vijfde en tevens laatste week, die grotendeels werd ingevuld door Stichting Pride Amsterdam, zagen we een sterke toename van feestelijke activiteiten die zich op de bredere lhbtiq+ gemeenschap richtten. Hierbij geldt ook dat alle buitenevenementen toegankelijk moesten zijn voor het brede publiek, waardoor er in de laatste week, waarin relatief meer buitenevenementen georganiseerd werden, naar verhouding meer activiteiten gericht waren op de brede gemeenschap.

De meerjarige subsidie richt zich namelijk op het organiseren van grotere activiteiten rondom viering en het bereiken van een breed en groot publiek tijdens het slotweekend, en een programma (in samenwerking met kleinere initiatieven) van zowel feestelijke als inhoudelijke activiteiten in de laatste week van de Pride-maand. De jaarlijkse subsidies worden daarentegen ingezet voor kleinschaligere activiteiten met uiteenlopende inhoudelijke thema’s en gericht op specifieke doelgroepen in de gehele maand vóór het slotweekend.

Deze bevindingen sluiten aan bij het beleidskader, dat onderscheid maakt tussen de aard van activiteiten die worden ondersteund via de meerjarige subsidie voor de laatste week en Grafiek 2. Aantal feestelijke en inhoudelijke activiteiten per week 30 juni - 6 juli 2 5

Het beleidskader bood hiermee succesvol ruimte aan een divers aanbod van activiteiten georganiseerd door verschillende organisaties, waarin zowel inhoudelijke als feestelijke activiteiten een plek kregen. De spreiding van activiteiten over meerdere weken vergrootte daarnaast de toegankelijkheid voor organisaties, omdat er meer ruimte ontstond voor uiteenlopende en inhoudelijk georiënteerde activiteiten, waardoor de diversiteit binnen de programmering van Amsterdam Pride verder werd versterkt. Grafiek 3. Aantal activiteiten voor de bredere lhbtiq+ gemeenschap en voor specifieke doelgroepen per week 30 juni - 6 juli 2 7

7 - 13 juli 3

7 - 13 juli

14 - 20 juli 2

14 - 20 juli

21 - 27 juli 3

28 juli - 3 aug Na Pride-maand

Feestelijke evenementen

21 - 27 juli 53 Inhoudelijke evenementen

15 19 53

28 juli - 3 aug Na Pride-maand

Bredere lhbtiq+ gemeenschap

Specifieke doelgroepen

N.B.: De analyse is gebaseerd op zelfbeschrijvingen van activiteiten door organiserende partijen; alleen activiteiten waarin meerdere thema’s en/of doelgroepen duidelijk naar voren komen zijn dubbel geteld. © Grant Thornton Specialist Advisory Services B.V. Alle rechten voorbehouden.

In hoeverre besteden activiteiten aandacht aan de gemeentelijke doelstellingen van Pride? In het ‘Beleidskader Pride 2025 en verder’ legt de gemeente de regie over de invulling van Pride zoveel mogelijk bij de verschillende groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap. Tegelijkertijd wordt van organisatoren verwacht dat de activiteiten die zij organiseren aandacht besteden aan de doelstellingen van Pride: zichtbaarheid, acceptatie, emancipatie en veiligheid van de lhbtiq+ gemeenschap, en het faciliteren van contact tussen de lhbtiq+ gemeenschap en de stad, waarbij alle Amsterdammers samen kunnen vieren dat je in Amsterdam mag zijn wie je bent en mag houden van wie je wilt. Deze doelen speelden volgens organisatoren een centrale rol in hun activiteiten.

Reflectie van de doelstellingen van Pride in de programmering De organisaties die Pride Amsterdam 2025 mede hebben vormgegeven, gaven in de vragenlijst het vaakst aan dat de belangrijkste doelen van hun activiteiten tijdens Pride Amsterdam waren : • Een veilige plek te creëren waar bezoekers zichzelf kunnen zijn, erbij horen, en/of zich gesteund en gezien voelen • Bijdragen aan de zichtbaarheid, acceptatie en/of emancipatie van de lhbtiq+ gemeenschap • Het creëren van bewustzijn onder bezoekers, hen inspireren en/of aan het denken zetten • Het vieren van de lhbtiq+ gemeenschap en Amsterdam Pride • De verbinding versterken tussen de lhbtiq+ gemeenschap en de stad/ samenleving

Concrete voorbeelden van impact die de organisaties benoemden, inclusief ervaringen van bezoekers die zij hebben gehoord: Een veilige plek te creëren waar bezoekers zichzelf kunnen zijn, erbij horen, en/of zich gesteund en gezien voelen “Deze avond bood jongeren de mogelijkheid om elkaar in een ontspannen en respectvolle setting te ontmoeten, zichzelf te zijn en nieuwe sociale contacten op te doen. Voor veel deelnemers kan het een eerste ervaring zijn met een queer-vriendelijke omgeving die speciaal op hun leeftijdsgroep is afgestemd. Dergelijke ruimtes en ontmoetingen dragen bij aan het zelfvertrouwen en welzijn van jongeren, en versterken het gevoel dat er binnen de gemeenschap ruimte is voor jongeren. De positieve reacties tijdens de avond onderstrepen het belang van dit soort laagdrempelige, veilige ontmoetingsplekken.” - Organisator

Bijdragen aan de zichtbaarheid, acceptatie en/of emancipatie van de lhbtiq+ gemeenschap “De markt [die wij organiseren] biedt structureel een podium aan groepen die elders vaak minder zichtbaar zijn — zoals trans, non-binaire en biculturele makers. Hun aanwezigheid maakt de lhbtiq+ gemeenschap in Amsterdam letterlijk en figuurlijk zichtbaarder.” Organisator

De meest genoemde doelen van organisaties laten zich, op basis van onze analyse, goed plaatsen binnen de gemeentelijke Pride-doelstellingen. Organisaties leggen daarbij verschillende accenten in hun activiteiten.

In hoeverre besteden activiteiten aandacht aan de gemeentelijke doelstellingen van Pride? Het creëren van bewustzijn onder bezoekers, hen inspireren en/of aan het denken zetten “Ik kreeg [door deze activiteit] het besef dat strijden om 'jezelf te mogen zijn’ niet ophoudt, het gaat onverminderd door.” - Bezoeker

De resultaten laten zien dat de doelstellingen van Pride op brede wijze terugkomen in de activiteiten van organisaties. Binnen de ruimte van het beleidskader vertalen zij deze doelstellingen op verschillende manieren naar de praktijk, passend bij hun doelgroep, context en vorm van organiseren.

“Bezoekers die niet tot de lhbtiq+ gemeenschap horen kregen inzicht in Queer kunst.” - Organisator “En ik realiseerde me hoeveel kennis bij mij een beetje naar de achtergrond was geraakt. Het eindeloze gevecht voor gelijke behandeling, het moet toch eindelijk maar eens over zijn. Maar tot het doel bereikt is... vecht ik met alle liefde mee.” - Bezoeker

De verbinding versterken tussen de lhbtiq+ gemeenschap en de stad/ samenleving “Een onverwacht positief resultaat was dat de activiteit niet alleen queer ondernemers aantrok, maar ook steeds meer buurtbewoners en families die normaal niet of nauwelijks met queer cultuur in aanraking komen. Vooral bij de edities in Noord merkten we dat mensen ‘gewoon even kwamen kijken’ en vervolgens bleven hangen voor de sfeer en gesprekken met makers. Dat zorgde voor nieuwe verbindingen tussen de lhbtiq+ gemeenschap en de wijk, iets wat we vooraf niet in die mate hadden voorzien.” - Organisator “Veel mensen die over straat liepen kwamen vragen wat er aan de hand was en spraken hun steun uit, of wilden zich spontaan inschrijven om mee te doen. Veel deelnemers voelden zich gesteund door de stad/het publiek.” - Organisator

Hoe toegankelijk werd deelname aan Pride ervaren? Subsidieregeling

Met de invoering van het vernieuwde Pride-beleid is ook de werkwijze rond subsidieverlening veranderd. Vanaf 2025 wordt voor het slotweekend en de laatste week van de Pride-maand één organisatie meerjarig gesubsidieerd, terwijl andere organisaties via een jaarlijkse subsidie activiteiten en activiteiten kunnen organiseren tijdens de Pride-maand, met uitzondering van het slotweekend. Daarbij benadrukt de gemeente het belang van een toegankelijk subsidieproces, met duidelijke en goed vindbare informatie voor organisatoren met verschillende ervaringsniveaus. Voor veel organisaties vormt subsidieverlening een belangrijke randvoorwaarde voor daadwerkelijke deelname aan Pride.

Meerdere geïnterviewden geven aan dat het doorlopen van het aanvraagproces eenvoudiger is voor organisaties die al langer actief zijn binnen Pride of binnen de Amsterdamse lhbtiq+ infrastructuur. Dit wordt door sommige respondenten ook gekoppeld aan wie traditioneel zichtbaar is binnen Pride:

Ervaringsniveau als belemmering

Tegelijkertijd is het belangrijk te benadrukken dat deze uitspraken zijn gebaseerd op de ervaringen en aannames van organisaties zelf, en niet op inzicht in het volledige aanvraagen beoordelingsproces of in de toekenning aan andere organisaties. Ook komen er aanvullende perspectieven van organisaties naar voren in de evaluatie van het subsidieaanvraagproces uitgevoerd door de gemeente, waarin de gebruiksvriendelijkheid van het aanvraagproces als goed gewaardeerd naar voren kwam.

Uit de interviews komt naar voren dat met name nieuwe en kleinere initiatieven drempels ervaren in het subsidieproces. Respondenten geven aan dat organisaties met meer ervaring, een bestaand netwerk en kennis van gemeentelijke procedures in het voordeel zijn. Formele vereisten, zoals het kunnen overleggen van een jaarverslag of het zelf moeten dekken van een substantieel deel van de begroting, worden daarbij genoemd als factoren die het voor beginnende organisaties lastiger maken om subsidie toegekend te krijgen. “De voor de hand liggende partijen krijgen de subsidies, en dit is geen representatieve toekenning. De drempels zijn hoog voor nieuwe initiatieven of initiatieven die niet eerder subsidie hebben ontvangen. Een verplichting is bijvoorbeeld het hebben van een jaarverslag van het voorgaande jaar. Ook moeten organisaties voor 2026 zelf 50% van de begroting rond krijgen, en dit is lastig voor nieuwe organisaties.” “Drempels zijn hoog voor nieuwe initiatieven, er wordt verwacht dat je alles al weet over het proces.”

“Voor ons was het een groot gewin dat de aanvraag de eerste keer was en dat het lukte. Tegelijkertijd denk ik dat het makkelijker is voor organisaties die al langer meegaan, organisaties die zich vaak meer op de witte queer scene focussen.”

Inclusiviteit als stimulans Organisaties benoemen dat ze de inhoudelijke focus van de subsidieregeling op inclusie, diversiteit en het bereiken van gemarginaliseerde doelgroepen als positief ervaren. Het expliciet benoemen van deze accenten in de aanvraag helpt organisaties om hun maatschappelijke meerwaarde zichtbaar te maken. “Fijn dat in de aanvraag ook duidelijk werd dat het ook extra ging om doelgroepen die minder goed te bereiken zijn. Dit werkte uitnodigend.” “De gemeente heeft goed gecommuniceerd over het belang van inclusiviteit en intersectionaliteit, en dat deze aanvragen voorrang zouden krijgen.” © Grant Thornton Specialist Advisory Services B.V. Alle rechten voorbehouden.

Hoe toegankelijk werd deelname aan Pride ervaren? Subsidieregeling Meerjarige subsidie Naast de jaarlijkse subsidies voor activiteiten in de Pride-maand wordt voor het slotweekend en de laatste week van Pride één organisatie meerjarig gesubsidieerd. Stichting Pride Amsterdam geeft aan dat deze meerjarige toekenning heeft gezorgd voor meer rust binnen de organisatie. Daarnaast draagt de meerjarige subsidie volgens Stichting Pride Amsterdam bij aan organisatorische continuïteit, doordat medewerkers meer zekerheid kan worden geboden. De ervaringen van organisaties laten zien dat de toegankelijkheid van het subsidieproces in de praktijk verschillend wordt ervaren. Inhoudelijke accenten op inclusiviteit worden positief gewaardeerd, terwijl formele eisen en ervaringsniveaus mede bepalen hoe toegankelijk het proces wordt geacht.

Hoe toegankelijk werd deelname aan Pride ervaren? In het vernieuwde Pride-beleid geeft de gemeente aan het belangrijk te vinden dat verschillende stemmen de ruimte krijgen om een bijdrage te kunnen leveren aan Pride. Ruimte voor meerstemmigheid De organisaties die Pride mede hebben vormgegeven, waren voorzichtig positief over de toegenomen ruimte voor meerstemmigheid binnen Pride Amsterdam 2025: het merendeel gaf aan dat er enigszins meer ruimte was voor verschillende geluiden en initiatieven ten opzichte van voorgaande edities, met een deel van de organisaties die veel meer ruimte zagen. Daarnaast gaf ook bijna een derde van de organisaties aan weinig verandering te hebben gezien ten opzichte van voorgaande jaren (figuur 1). Figuur 1. Heeft u ervaren dat Amsterdam Pride 2025 meer ruimte bood voor verschillende geluiden en initiatieven ten opzichte van voorgaande edities?

18%

29%

Er was veel meer ruimte voor verschillende geluiden

12%

Er was enigzins meer ruimte voor verschillende geluiden

41%

Er was ongeveer even veel ruimte voor verschillende geluiden Er was minder ruimte voor verschillende geluiden

Veel organisaties benoemden dat het aanbod divers was, met ook veel verschillende (kleine) initiatieven die deelnamen aan Pride. “Ik merk wel dat de gemeente haar best doet om ook andere initiatieven kans te geven, super fijn!” Ja, we hebben ervaren dat Amsterdam Pride 2025 ruimte bood voor verschillende geluiden en initiatieven binnen de LHBTIQ+ gemeenschap. Er was een brede vertegenwoordiging van diverse groepen, wat zorgde voor een rijk programma. Veel mensen voelden zich gezien en betrokken, en dat is een waardevolle stap vooruit. Tegelijkertijd merken we dat toegankelijkheid in de praktijk niet altijd vanzelfsprekend is. In de drukte van de organisatie en het enthousiasme rondom het programma wordt hier soms onvoldoende bij stilgestaan. Denk bijvoorbeeld aan fysieke toegankelijkheid van locaties. Er is nog veel te winnen op dat vlak — en het vraagt om blijvende aandacht en concrete actie om echt iedereen mee te laten doen.” “Er waren meer verschillende soorten events/keuze in meer delen van de stad!” Desondanks waren er ook uitdagingen: “Hoewel er voor allerlei initiatieven op zichzelf meer ruimte was blijkt toch dat de nadruk van Pride qua aandacht en zichtbaarheid op de laatste twee weken blijft liggen en dan vooral op het slot weekeinde!”

Ik weet het niet

2.2 Een brede en diverse Pride voor bezoekers

Een brede en diverse Pride voor bezoekers Introductie In het Beleidskader Pride 2025 en verder formuleert de gemeente Amsterdam de ambitie om Pride niet alleen toegankelijk te maken voor organisaties, maar ook om Pride te laten uitgroeien tot een brede en diverse programmering voor bezoekers. Een Pride waarin verschillende groepen zich herkennen, zich veilig voelen en zich aangesproken weten, zowel binnen de lhbtiq+ gemeenschap als daarbuiten. Daarbij wordt expliciet ingezet op meerstemmigheid, zichtbaarheid van gemarginaliseerde groepen, spreiding over de stad en het versterken van de maatschappelijke betekenis van Pride als viering én als emancipatoir moment. Deze ambities worden onder meer ondersteund via de subsidieregeling, waarin bij de beoordeling van aanvragen aandacht is voor aspecten als spreiding van activiteiten over de stad, het bereiken van diverse en gemarginaliseerde doelgroepen. In de evaluatie maken wij hierbij onderscheid tussen twee typen activiteiten die samen het Pride-ecosysteem vormen. Enerzijds zijn er de grote publieke activiteiten, zoals de Canal Parade en grootschalige straat- en podiumprogrammering. Deze activiteiten dragen bij aan massale zichtbaarheid, publieke erkenning en het feestelijke karakter van Pride, en bereiken een breed en divers publiek in de stad.

Anderzijds zijn er de kleinschalige, doelgroepgerichte en meer inhoudelijke activiteiten, die ook vaker plaatsvinden buiten het centrum en die nadrukkelijk bijdragen aan inclusie, emancipatie, veiligheid en gemeenschapsvorming. Juist deze activiteiten bieden ruimte voor verdieping, ontmoeting en herkenning voor specifieke groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap. Op basis van ecosysteemanalyse, bezoekersinterviews, vragenlijsten en bestaande literatuur brengen we in beeld hoe bezoekers Pride hebben ervaren, welke vormen van inclusie en diversiteit zij hebben waargenomen, en waar spanningen of aandachtspunten zichtbaar blijven. En beantwoorden we deze vragen: ‒

Hoe is de spreiding van activiteiten over de stad gerealiseerd?

‒

In welke mate is diversiteit zichtbaar in de thematiek van de activiteiten?

‒

In welke mate is diversiteit zichtbaar in de doelgroepen die centraal staan bij de activiteiten?

‒

Hoe werd Amsterdam Pride ervaren door bezoekers? In welke mate ervaren zij Pride als divers? Waarom komen mensen naar Amsterdam Pride en wat betekent het voor hen? © Grant Thornton Specialist Advisory Services B.V. Alle rechten voorbehouden.

Hoe is de spreiding van activiteiten over de stad gerealiseerd? Het ‘Beleidskader Pride 2025 en verder’ benadrukt dat Pride zichtbaar moet zijn in alle stadsdelen, met bijzondere aandacht voor Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Deze stadsdelen worden binnen de subsidieregeling extra gestimuleerd vanwege hun status als masterplangebied. Georganiseerde activiteiten per stadsdeel Van de 218 geïdentificeerde activiteiten die tijdens Amsterdam Pride 2025 georganiseerd zijn, vond bijna de helft (49.1%) plaats in het centrum. In de stadsdelen Oost en West werden respectievelijk 32 en 26 activiteiten georganiseerd, gevolgd door stadsdelen Zuid en Noord met 21 en 15 activiteiten. In Stadsdelen Nieuw-West en Zuidoost werden de minste activiteiten georganiseerd, namelijk 9 en 8 (zie figuur 2). 2 activiteiten werden online georganiseerd en van 2 activiteiten werd de locatie pas na inschrijving gedeeld. Daarom zijn deze activiteiten niet meegenomen in figuur 2 en grafieken 4 en 5 op de volgende pagina. Figuur 2. Aantal activiteiten per stadsdeel

107 Centrum

Oost

32 West

Zuid

Noord

26 Nieuw-West

9 8

Zuidoost

Hoe is de spreiding van activiteiten over de stad gerealiseerd? Verhouding wel/niet-gesubsidieerde activiteiten per stadsdeel Het aantal activiteiten dat gemeentelijke subsidie ontving verschilt per stadsdeel. In Noord, Zuid, Nieuw-West en Zuidoost zijn elk vier activiteiten gesubsidieerd door de subsidieregeling Pride, terwijl Oost en West er respectievelijk vijf en zes tellen. In het centrum zijn er 23 gesubsidieerde activiteiten georganiseerd, waarmee er in dit stadsdeel de meeste gemeentelijk gesubsidieerde activiteiten hebben plaatsgevonden (zie grafiek 4 voor het volledige overzicht). Hoewel nietgesubsidieerde activiteiten geen gemeentelijke bijdrage ontvingen, konden zij wel (financiële) ondersteuning krijgen van andere partijen, zoals Stichting Pride Amsterdam. Hoewel Amsterdam Pride 2025 in alle stadsdelen zichtbaar was, vond het grootste deel van de activiteiten plaats in het centrum. Ondanks dat Noord, Nieuw-West en Zuidoost in het beleid zijn uitgelicht als gebieden voor extra aandacht, werden juist in deze stadsdelen de minste activiteiten georganiseerd. Vooral Noord, Nieuw-West en Zuidoost lieten een relatief hoog percentage gemeentelijk gesubsidieerde activiteiten zien (zie grafiek 5).

Het lagere aantal georganiseerde activiteiten kan erop wijzen dat er een beperktere aanwezigheid van actieve organisaties in deze stadsdelen of de gemeente niet kunnen vinden als partner. Wel zijn alle subsidie aanvragen voor activiteiten in een masterplangebied (Noord, Nieuw-West, Zuidoost) op een na goedgekeurd. Dit was vanwege de lage kwaliteit van de aanvraag.

Grafiek 4. Aantal gesubsidieerde en niet gesubsidieerde activiteiten per stadsdeel

Zuidoost

Nieuw-West

4 5

Noord

Zuid

West

Oost

Centrum

Gesubsidieerd

Niet gesubsidieerd

Grafiek 5. Ratio gesubsidieerde en niet gesubsidieerde activiteiten per stadsdeel 50%

Zuidoost

44%

Nieuw-West Noord

50%

27%

56% 73%

Zuid

19%

81%

West

23%

77%

Oost Centrum

16% 21% Gesubsidieerd

84% 79% Niet gesubsidieerd

In welke mate komt diversiteit tot uiting in de thematiek van de activiteiten? Het Pride-beleid benadrukt dat Pride een divers aanbod aan activiteiten moet omvatten, variërend van grote publieksmomenten tot kleinschalige bijeenkomsten. Kleinschalige activiteiten richten zich hierbinnen meer op inhoudelijke thema’s als educatie en agendering, terwijl grootschalige activiteiten vooral draaien om viering. Het doel van een brede programmering is om zoveel mogelijk groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap aan te trekken en te vertegenwoordigen, waarbij speciale aandacht wordt besteed aan gemarginaliseerde groepen. Georganiseerde activiteiten per thema In de programmering van Amsterdam Pride 2025 kwamen activiteiten gericht op zowel inhoudelijke thema’s als viering aan bod, waarbij er in totaal meer inhoudelijke activiteiten plaatsvonden. Dit sluit aan bij de gemeentelijke doelstellingen. De meeste activiteiten tijdens Amsterdam Pride waren gericht op kunst en cultuur, gevolgd door feestelijke activiteiten en activiteiten die ontmoeting centraal stelden. Activiteiten rondom religie, agendering, familie en erotiek werden het minst vaak georganiseerd. Naar verhouding werden binnen de thema’s familie en agendering de meeste activiteiten door de gemeente gesubsidieerd.

Daarentegen ontvingen activiteiten rondom feest, kunst en cultuur en erotiek relatief het minst vaak subsidie vanuit de subsidieregeling Pride. Voor feestelijke en culturele activiteiten lijkt de organisatiekracht sterk, gezien het hoge aantal activiteiten en lage aandeel gemeentelijke subsidies. Voor een deel van de feestelijke activiteiten is het echter aannemelijk dat Stichting Pride Amsterdam (financiële) ondersteuning heeft geboden, gezien hun focus op dit thema. Deze ondersteuning is bedoeld om kleinere initiatieven in staat te stellen onderdelen van het programma te organiseren en zo bij te dragen aan een feestelijk en gevarieerd geheel in de laatste week en het slotweekend van Pride. De gemeente lijkt de subsidies dus in te zetten als stimulans voor thema’s waarop momenteel nog relatief weinig activiteiten gericht zijn, zoals agendering en familie. Op deze manier ondersteunt de gemeente een brede programmering, waarin zowel viering als meer inhoudelijke thema’s aan bod komen.

Grafiek 6. Aantal gesubsidieerde en niet gesubsidieerde activiteiten per thema Religie 2 Agendering 3 4 Familie 4 3 Erotiek 1 8 Sport 5 14 Educatie 6 14 Ontmoeting 9 18 Feest 9 Kunst/cultuur 16 Gesubsidieerd

Religie Agendering Familie Erotiek Sport Educatie Ontmoeting Feest Kunst/cultuur

42 77 Niet gesubsidieerd

Grafiek 7. Ratio gesubsidieerde en niet gesubsidieerde activiteiten per thema 100% 43% 57% 57% 43% 11% 89% 26% 74% 30% 70% 33% 67% 18% 82% 17% 83% Gesubsidieerd

Niet gesubsidieerd

In welke mate komt diversiteit tot uiting in de doelgroepen die centraal staan bij de activiteiten? Georganiseerde activiteiten per belichte doelgroep In totaal richtten 96 activiteiten tijdens Amsterdam Pride 2025 zich op één of meerdere specifieke doelgroepen, terwijl 125 activiteiten de bredere lhbtiq+ gemeenschap aanspraken. Hoewel het aantal gemeentelijk gesubsidieerde activiteiten voor beide typen doelgroepen vergelijkbaar was, werd naar verhouding een groter deel van de activiteiten voor specifieke doelgroepen gesubsidieerd (30%) dan van de activiteiten voor de bredere gemeenschap (21%). Binnen de specifieke doelgroepen stonden trans personen en BIPOC-gemeenschappen het vaakst centraal. Activiteiten gericht op sekswerkers, intersekse personen en vrouwen kwamen het minst vaak voor. Een mogelijke verklaring voor het relatief hoge aantal activiteiten voor trans en BIPOC-personen is dat deze groepen expliciet werden genoemd in de nota Regenboogbeleid 2019–2022. Deze beleidsmatige aandacht kan hebben bijgedragen aan de versterking van de organisatiekracht van organisaties die zich op deze gemeenschappen richten, waardoor zij beter in staat waren activiteiten te organiseren. Daarnaast hebben organisaties gericht op deze gemeenschappen tijdens Pride 2023 en 2024 via de parapluorganisatie Queer Amsterdam ervaring kunnen opdoen met het organiseren van activiteiten.

Grafiek 8. Aantal gesubsidieerde en niet gesubsidieerde activiteiten per type belichte doelgroep Specifieke doelgroepen 29 67 26

Bredere gemeenschap

Gesubsidieerd

Niet gesubsidieerd

Grafiek 9. Aantal gesubsidieerde en niet gesubsidieerde activiteiten per specifieke doelgroep Sekswerkers 3 2

Intersekse Vrouw

3 2

Senioren

3 4

Gezin

Aziatisch

Drag

Man

Fetish

BIPOC

13 10

Trans Gesubsidieerd

9 Niet gesubsidieerd

In welke mate komt diversiteit tot uiting in de doelgroepen die centraal staan bij de activiteiten? Verhouding wel/niet-gesubsidieerde activiteiten per belichte doelgroep Wanneer het aantal gesubsidieerde activiteiten wordt afgezet tegen het totaal aantal activiteiten per doelgroep, valt op dat activiteiten voor sekswerkers het vaakst gemeentelijke subsidie ontvingen (100%), gevolgd door activiteiten rond intersekse personen, gezinnen (beide 67%) en trans personen (53%). Het relatief hoge percentage gemeentelijke subsidies voor activiteiten gericht op trans personen kan opnieuw samenhangen met de aandacht die deze doelgroep in eerdere beleidsstukken kreeg, waardoor organisaties meer ervaring hebben opgedaan met het aanvragen van subsidie. Activiteiten voor Aziatische personen, de draggemeenschap, mannen en fetisjisten kwamen in de subsidieregeling Pride naar verhouding het minst vaak voor. Dat relatief weinig activiteiten gericht op Aziatische personen gemeentelijk gesubsidieerd werden, komt omdat 6 van de 9 activiteiten zijn georganiseerd door (of in samenwerking met) Asian Pride, een commissie binnen Stichting Pride Amsterdam. Deze activiteiten ontvingen daarom ondersteuning via Stichting Pride Amsterdam en worden in de grafieken dus weergegeven als niet gesubsidieerd.

De gemeente kende relatief meer subsidies toe aan activiteiten voor specifieke en gemarginaliseerde doelgroepen dan aan activiteiten voor het bredere publiek. Hierdoor bood de programmering van Amsterdam Pride 2025 ruimte aan uiteenlopende lhbtiq+ gemeenschappen. Daarnaast stelde deze aanpak de organisaties die zich op deze doelgroepen richten in staat om ervaring op te doen met het subsidieproces en het organiseren van activiteiten, wat hun organisatiekracht verder kan vergroten.

Grafiek 9. Aantal gesubsidieerde en niet gesubsidieerde activiteiten per specifieke doelgroep 100%

Sekswerkers 67%

Intersekse Vrouw

25%

33% 75%

40%

Senioren

60% 67%

Gezin

33%

Aziatisch

11%

89%

Drag

11%

89%

Man

91%

Fetish

91%

BIPOC Trans

19%

81% 53%

Gesubsidieerd

47% Niet gesubsidieerd

In welke mate komt diversiteit tot uiting in de doelgroepen die centraal staan bij de activiteiten? Georganiseerde activiteiten per belichte doelgroep en stadsdeel In het centrum zijn 65 activiteiten georganiseerd die zich richten op de bredere lhbtiq+ gemeenschap en 43 activiteiten die specifieke doelgroepen belichtten. Dit bevestigt eerdere bevindingen dat het centrum het zwaartepunt van de programmering vormt. Met uitzondering van activiteiten voor de Aziatische gemeenschap worden in het centrum voor elke specifieke doelgroep de meeste activiteiten georganiseerd. De spreiding van activiteiten over de stadsdelen, zowel voor de bredere gemeenschap als voor specifieke doelgroepen, komt overeen met de verdeling van het totale aantal activiteiten zoals weergegeven op pagina 24. In de meeste stadsdelen lag de nadruk op activiteiten gericht op de bredere lhbtiq+ gemeenschap. Oost en Zuidoost vormen daarop een uitzondering: in Zuidoost vonden bijna uitsluitend activiteiten plaats gericht op de BIPOCgemeenschap, terwijl in Oost relatief veel activiteiten gericht waren op de Aziatische gemeenschap en trans personen. Zowel voor de activiteiten gericht op trans personen in Oost als voor de activiteiten gericht op de BIPOC-gemeenschap in Zuidoost geldt dat deze concentratie te verklaren is doordat veel organiserende partijen in deze stadsdelen gevestigd zijn.

De locatie van een activiteit lijkt dus beïnvloed te kunnen worden door de vestigingslocatie van de organiserende partij. In elk stadsdeel zijn activiteiten georganiseerd voor uiteenlopende doelgroepen. Deze spreiding vergroot de kans dat inwoners activiteiten tegenkomen die bij hen passen en in hun eigen omgeving plaatsvinden. Een goede spreiding van organisaties over de stad kan daarnaast de spreiding van verschillende activiteiten tijdens Pride stimuleren. Daarmee wordt Amsterdam Pride toegankelijker en bereikt het een zo breed mogelijk publiek binnen de lhbtiq+ gemeenschap.

Grafiek 10. Aantal activiteiten per type belichte doelgroep per stadsdeel Specifieke 43 17 12 6 6 4 5 doelgroep Bredere gemeenschap

Centrum

Oost

15 West

Zuid

Noord

11 5

Nieuw-West

Zuidoost

Grafiek 11. Aantal activiteiten per specifieke doelgroep per stadsdeel

Sekswerkers

1 3

Intersekse

1 1 1

Senioren Vrouw

1 1 1 1

Gezin

Aziatisch

1 1 1 1 4

BIPOC

4 6

1 1 1

Oost

West

4 6

Trans Centrum

1 1 1

Man Fetish

1 1 1

Drag

Zuid

Noord

Nieuw-West

1 1 1 Zuidoost

N.B.: De analyse is gebaseerd op zelfbeschrijvingen van activiteiten door organiserende partijen; alleen © Grant Thornton Specialist Services zijn B.V. All rights reserved. activiteiten waarin meerdere thema’s en/of doelgroepen duidelijk naar Advisory voren komen dubbel geteld. |

De toegankelijkheid voor verschillende doelgroepen Toegankelijkheid voor diverse doelgroepen De organisaties die Pride mede hebben vormgegeven, zagen gemiddeld enigszins vooruitgang in de inclusiviteit en toegankelijkheid voor gemarginaliseerde doelgroepen zoals trans personen, queer personen van kleur of mensen met een beperking (figuur 3). Er was echter ook een groot deel van de organisaties dat aangaf hier geen zicht op te hebben. Eén organisatie lichtte dit in een interview verder toe: “Er gebeurt nu zo veel tijdens Pride dat het lastig om een compleet beeld te hebben van de mate van inclusiviteit.”

Figuur 3. Vond u Amsterdam Pride 2025 inclusiever en toegankelijker voor diverse doelgroepen ten opzichte van eerdere edities (bijvoorbeeld voor trans personen, queer personen van kleur, mensen met een beperking)? Ik vond Amsterdam Pride 2025 veel inclusiever en toegankelijker ten opzichte van eerdere edities

6% 29%

Ik vond Amsterdam Pride 2025 enigzins inclusiever en toegankelijker ten opzichte van eerdere edities 47%

18%

Ik vond Amsterdam Pride 2025 ongeveer even inclusief en toegankelijk als eerdere edities

In de vragenlijst gaven meerdere organisaties aan dat de nieuwe opzet, waarbij voor meer initiatieven subsidie beschikbaar was, ertoe heeft bijgedragen dat verschillende doelgroepen zelf activiteiten konden organiseren voor en met hun achterban. Ook werd genoemd dat er meer activiteiten plaatsvonden buiten het centrum, verspreid over verschillende stadsdelen. Dit werd door organisaties gezien als een positieve ontwikkeling voor de toegankelijkheid van Pride voor diverse doelgroepen. Andere organisaties zagen weinig verandering: “Pride was altijd al heel inclusief.” Daarnaast plaatsten organisaties hun ervaringen in een bredere maatschappelijke context. “Het is lastig om hier een eenduidig antwoord op te geven. We hebben zeker gezien dat Amsterdam Pride 2025 meer ruimte bood aan diverse groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap. Dat was zichtbaar in het programma en in onze eigen activiteiten, waarin we samenwerkten met organisaties die zich inzetten voor ondervertegenwoordigde stemmen. Tegelijkertijd zien we dat het streven naar inclusie niet losstaat van bredere maatschappelijke en politieke spanningen. In een tijd waarin het publieke debat over diversiteit en gelijkwaardigheid steeds feller wordt gevoerd, ervaren veel gemeenschappen dat hun plek in het publieke domein onder druk staat.

Dat maakt het des te urgenter om niet alleen ruimte te bieden, maar ook actief barrières weg te nemen die deelname belemmeren — het vraagt om veiligheid en erkenning.”

Ik vond Amsterdam Pride 2025 minder inclusief en toegankelijk ten opzichte van eerdere edities Ik weet het niet

Hoe werd Amsterdam Pride 2025 ervaren door bezoekers? Publieke activiteiten

De grote publieke activiteiten, zoals de Canal Parade en de grote straatfeesten in het centrum, vormen traditioneel het meest zichtbare en massaal bezochte deel van Pride. De eerste Pride-parades fungeerden als publieke demonstraties waarin lhbtiq+ gemeenschappen hun aanwezigheid opeisten in stedelijke ruimtes waar zij eerder vrijwel onzichtbaar waren. Naast deze feestelijke dimensie speelt ook agendering een belangrijke rol binnen de publieke activiteiten tijdens Pride. Een duidelijk voorbeeld hiervan is de jaarlijkse Pride Walk bij het Homomonument, waar aandacht wordt gevraagd voor gelijke rechten, veiligheid en mondiale ontwikkelingen rond lhbtiq+ rechten. Deze inzet op zichtbaarheid, het creëren van publieke aanwezigheid en het claimen van ruimte vormt tot op de dag van vandaag een kernfunctie van Pride-evenementen wereldwijd. In Amsterdam zien we dat deze historische functie direct doorwerkt in de manier waarop bezoekers de Canal Parade ervaren. Voor veel bezoekers, zowel uit de gemeenschap als daarbuiten, vormen deze activiteiten een laagdrempelige manier om zich met Pride te verbinden en zich onderdeel te voelen van een groter geheel. Deze toegankelijkheid maakt dat het voor velen bewust of onbewust een eerste kennismaking is met Pride en de bijbehorende waarden.

Tegelijkertijd benoemen zij Pride niet alleen als een feestelijk moment, maar ook als een maatschappelijk betekenisvol evenement. Zo noemen zij het zichtbaar maken van diversiteit, het vergroten van bewustwording bij een breder publiek, het vieren van queer identiteit en bestaansrecht, en het opkomen voor de rechten en veiligheid van de lhbtiq+ gemeenschap als belangrijke redenen waarom Pride volgens hen nodig is. Ook geven zij aan dat Pride een moment is om stil te staan bij wat er historisch is bereikt. Deze combinatie van vieren en maatschappelijke betekenis wordt bevestigd door het publieksonderzoek van R2Research (2022). Daaruit blijkt dat ruim vier op de vijf respondenten Pride Amsterdam (zeer) belangrijk vinden, met name omdat het evenement de lhbtiq+ gemeenschap viert, bijdraagt aan acceptatie en het belang van gelijke rechten en veiligheid onder de aandacht brengt. De boodschap van vrijheid en jezelf kunnen zijn wordt daarbij het vaakst genoemd als reden om Pride te bezoeken, gevolgd door het ervaren van gezelligheid en de zichtbaarheid van de Canal Parade. Ook geeft ruim drie kwart van de respondenten aan dat Pride bijdraagt aan maatschappelijke bewustwording en acceptatie van lhbtiq+ personen.

Uit de interviews blijkt dat Canal Parade-bezoekers (5/5) aangeven te komen voor “de sfeer en het feest” en “het gevoel mezelf te mogen vieren”. Deze activiteiten hebben een sterke emotionele impact: bezoekers noemen gevoelens als “blijheid”, “een enorme energieboost” en “vrijheid”. •

R2 Research B.V. (2022). Pride Amsterdam: Publieksonderzoek naar houding, beleving en waardering (in opdracht van Gemeente Amsterdam). Gemeente Amsterdam. © Grant Thornton Specialist Advisory Services B.V. Alle rechten voorbehouden.

Hoe werd Amsterdam Pride 2025 ervaren door bezoekers? Publieke activiteiten

Tegelijkertijd laten de onderzoeksresultaten als bestaande literatuur zien dat de impact van grootschalige Pride-activiteiten niet voor iedereen gelijk is. De massaliteit van activiteiten zoals de Canal Parade kan leiden tot gevoelens van drukte, overprikkeling of afstand. Internationale studies naar Pride-activiteiten wijzen erop dat grootschalige vieringen, hoewel krachtig in zichtbaarheid, ook drempels kunnen opwerpen voor groepen die zich minder veilig of gerepresenteerd voelen in grote menigten, zoals trans personen of queer personen van kleur (Markwell, 2006). In Amsterdam werd in eerdere jaren vergelijkbare feedback verzameld. In het publieksonderzoek van R2Research (2022). Hoewel een ruime meerderheid van de respondenten Pride Amsterdam als (zeer) belangrijk beschouwt en de Canal Parade als een uniek onderdeel waardeert, geeft een aanzienlijk deel van de Amsterdammers aan dat Pride te massaal en te druk is. Daarnaast vindt ongeveer twee op de vijf respondenten dat Pride te commercieel is geworden en dat straat- en pleinfeesten zorgen voor overlast. Deze kritische geluiden komen vooral vanuit bewonersperspectief, maar worden ook gedeeld door leden van de lhbtiq+ gemeenschap. Deze ambivalentie komt ook terug in de ervaringen van bezoekers. Alle geïnterviewde Canal Parade-bezoekers benoemden naast positieve gevoelens ook kritische elementen: •

drukte (“Het is elk jaar drukker, soms té druk”),

•

commerciële uitstraling (“Het voelt meer als een commerciele activiteit dan als Pride”),

•

veel niet-queer bezoekers (“Soms voelt het alsof mensen alleen komen kijken, niet om te vieren”).

•

Markwell, Kevin. “Gay Tourism: Culture and Context.” Annals of Tourism Research, Elsevier BV, 2007.

•

R2 Research B.V. (2022). Pride Amsterdam: Publieksonderzoek naar houding, beleving en waardering (in opdracht van Gemeente Amsterdam). Gemeente Amsterdam.

Hoe werd Amsterdam Pride 2025 ervaren door bezoekers? Inhoudelijke activiteiten

De doelgroepgerichte en meer inhoudelijke activiteiten vormen de kern van de eerste drie weken van Amsterdam Pride 2025. Deze activiteiten, veelal mogelijk gemaakt via gemeentelijke subsidie, richten zich expliciet op specifieke doelgroepen en thema’s en bieden ruimte voor verdieping, ontmoeting en herkenning. Het bezoekersvolume bij deze activiteiten doorgaans kleiner.

Deze werking wordt bevestigd door de reacties van de bezoekers van Pride evenementen die hebben meegewerkt aan dit onderzoek; •

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16942898/1