Bijlage - Gemeenteraad Voordracht.pdf

Gemeenteraad

VN2021-012789 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Agendapunt

0

Datum besluit

18 mei 2021 Onderwerp

Wijzigen van de Verordening op de heffing en invordering van leges 2021 in verband met de Beleidsregels zone zwaar verkeer Amsterdam 2021 met ingang van 1 oktober 2021 en instemmen met de inzet van ANPR-camera’s voor de handhaving van deze regels. De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Gezien de voordracht van het college van 18 mei 2021 1. kennis te nemen van de aangescherpte regels voor zwaar verkeer in de binnenstad van Amsterdam, zoals toegelicht in de raadsbrief van 19 mei jl en vastgelegd in het Verkeersbesluit Zone zwaar verkeer en de Beleidsregels Zone zwaar verkeer Amsterdam 2021. 2. vast te stellen de verordening van de raad van de gemeente Amsterdam tot wijziging van de Verordening op de heffing en invordering van leges 2021 in verband met het ontheffingenstelsel dat in de Beleidsregels Zone zwaar verkeer Amsterdam 2021 is vormgegeven. En kennis te nemen van de toelichting zoals opgenomen in de bijlage ‘Bekendmaking conceptbesluit Wijzigen van de Verordening op de heffing en invordering van leges 2021 in verband met de leges voor het aanvragen van ontheffingen ingevolge de Beleidsregels Zone zwaar verkeer Amsterdam 2021’, waarvan de belangrijkste punten zijn: • I het wijzigen van paragraaf 6.6 van de legestabel 2021 ingevolge de Beleidsregels zone zwaar verkeer Amsterdam 2021 en de legestarieven te bepalen voor de 5 verschillende ontheffingen als bedoeld in de Beleidsregels Zone zwaar verkeer Amsterdam 2021; • II de verordening tot wijziging treedt in werking met ingang van 1 oktober 2021. 3. in te stemmen met het inzetten van ANPR-camera’s bij de handhaving van de aangescherpte regels voor zwaar verkeer, als bedoeld onder 2I. Wettelijke grondslag

Artikel 108 lid 1 Gemeentewet De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten; Artikel 147 lid 2 Gemeentewet De overige bevoegdheden, bedoeld in artikel 108, eerste lid, berusten bij de raad; Artikel 216 van de Gemeentewet De raad besluit tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting door het vaststellen van een belastingverordening; Artikel 229, eerste lid en onder b van de Gemeentewet 1. Rechten kunnen worden geheven ter zake van: b. het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten; Artikel 229, derde lid van de Gemeentewet Voor de toepassing van deze paragraaf en de eerste en vierde paragraaf van dit hoofdstuk worden de in het eerste lid bedoelde rechten aangemerkt als gemeentelijke belastingen;

Gegenereerd: v1.8

1

Gemeenteraad

VN2021-012789 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van

Artikel 229b van de Gemeentewet In verordeningen op grond waarvan rechten als bedoeld in artikel 229, eerste lid, onder a en b, worden geheven, worden de tarieven zodanig vastgesteld dat de geraamde baten van de rechten niet uitgaan boven de geraamde lasten ter zake. Bestuurlijke achtergrond

Amsterdam staat voor een grote opgave. Veel bruggen en kademuren in de stad zijn in slechte staat. Om overbelasting tegen te gaan en de schade te beperken is besloten tot het aanscherpen van de 7,5t-zone, zoals ingesteld bij verkeersbesluit in 1996, en het ontheffingenbeleid 7,5t-zone 2018, zoals vastgesteld in 2018. De aanscherping richt zich puur op het verminderen van de belasting van de bruggen en de kademuren door zware voertuigen. Onderbouwing besluit

Ad 1. Kennis te nemen van de aangescherpte regels voor zwaar verkeer per 1 oktober 2021 in de binnenstad van Amsterdam, zoals vastgelegd in het Verkeersbesluit Zone zwaar verkeer en de Beleidsregels Zone zwaar verkeer Amsterdam 2021 Op 18 mei 2021 heeft het college na een uitgebreid participatie- en inspraakproces ingestemd met de aangescherpte regels voor de zone zwaar verkeer met de vaststelling van het definitieve verkeersbesluit en beleidsregels voor ontheffingen voor de zone zwaar verkeer Amsterdam. Met de aangescherpte regels meent het college beter te kunnen sturen op het zwaar verkeer in de binnenstad en beter te kunnen handhaven. De regels treden op 1 oktober 2021 in werking. Met het verkeersbesluit wordt de precieze geografische aakening van de zonale geslotenverklaring voor voertuigen met een totaalmassa zwaarder dan 7,5 ton geregeld (S100 en inclusief de voormalige vrachtroutes). Dit wordt geregeld door het verkeersbord C21-zb bij het begin van alle toegangswegen vanaf de S100 en de Nieuwe Leeuwarderweg vanuit Noord. In de beleidsregels wordt geregeld onder welke voorwaarden voertuigen zwaarder dan 7,5 ton tóch de zone mogen betreden. Belangrijkste wijzigingen De 7,5t-zone is in 1996 ingesteld met het doel de impact van zwaar verkeer op de stad te verkleinen.

Belangrijkste wijziging van de regels per oktober 2021 is dat de grens voor routeontheffing verschoven is van 45 ton naar 30 ton. Voertuigen zwaarder dan 30 ton mogen slechts onder strikte voorwaarden (ondeelbare lading, bijzonder voertuig) en uitsluitend via een vooraf getoetste route in de zone rijden. Daarnaast zijn de ontheffingvrije vrachtroutes opgenomen in het regime en dus ook ontheffingplichtig geworden. De voormalige vrachtroutes heten nu breed opgezette wegen. Op deze wegen is het mogelijk om met voertuigen langer dan 10 meter te rijden, ook als ze een deelbare lading vervoeren. Hiermee wordt recht gedaan aan het feit dat extra lengte op deze bredere wegen geen directe belemmering vormt. Op dit moment zijn ook al langere voertuigen op deze routes toegestaan. Vanuit de opgave om bruggen en kademuren beter te beschermen is er geen reden om hier nu minder lengte toe te staan. Er zijn twee typen ontheffingen: een ontheffing die toegang geeft tot de hele zone en een routeontheffing voor specifieke getoetste routes. De eerste is voor voertuigen met een toegestane maximum massa tot 30,00 ton en een maximale lengte van 10,00 meter. Deze ontheffing kan voor een dag of een jaar worden uitgegeven. De tweede is voor voertuigen die niet aan die eisen kunnen voldoen.

In het huidige beleid bepaalt de toegestane maximum massa van een voertuig zoals geregistreerd bij de RDW welke ontheffing dient te worden aangevraagd. Op straat geldt echter het werkelijke gewicht van voertuig plus lading op dat moment. Dat is ook waar de handhaving naar kijkt. Om de branche tegemoet te komen en ontheffingsaanvraag en handhaving consistent te laten zijn,

Gegenereerd: v1.8

2

Gemeenteraad

VN2021-012789 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van

wordt dan ook een nieuw instrument ingevoerd: de gewichtsverklaring. Wanneer aanvragers beloven dat zij hun voertuigen nooit zwaarder zullen beladen dan tot een gewicht van totaal 30 ton kunnen ze zo’n verklaring invullen en in aanmerking komen voor een zoneontheffing. Hiermee wordt transporteurs veel vertrouwen gegeven, dus wordt ook extra gecontroleerd op de naleving. Overschrijding van de 30 ton kan leiden tot het intrekken van de ontheffing en dat er voor dat voertuig binnen een periode van maximaal twee jaar geen nieuwe aanvraag kan worden gedaan. Verwachte impact van het nieuwe beleid Impact op het bedrijfsleven Uit kentekenonderzoek blijkt dat circa 30% van de voertuigen vanaf 7,5 ton die in de zone rijdt een toegestane maximum massa boven de 30 ton heeft. Een deel van deze voertuigen zal rekening kunnen houden bij de belading met de grens van 30 ton en met een gewichtsverklaring een zoneontheffing kunnen krijgen. Het college verwacht dat de aanscherping met name impact heeft op voertuigen die voor de bouw(logistiek) gebruikt worden. Zij zullen alleen nog voor specifieke routes ontheffingen kunnen aanvragen en dan nog alleen in het geval van een bijzonder voertuig of bij een ondeelbare lading. Terwijl ze nu gewend zijn voor een voertuig tot 45 ton een ontheffing voor de hele zone te hebben en de vrachtroutes zelfs zonder ontheffing te kunnen gebruiken.

Welke keuzes ondernemers zullen maken is, ondanks de uitgebreide participatie waarin die vraag vaak is gesteld, niet goed te voorspellen. Sommigen zullen kiezen voor meerdere ritten met lichtere voertuigen, anderen zullen routeontheffingen aanvragen of wellicht kiezen voor alternatieven zoals transport over water of met lichtere voertuigen. Bij de monitoring van de effecten van deze beleidswijziging wordt hier aandacht aan besteed. Impact op de gemeente Het college houdt rekening met een toename van het aantal ontheffingsaanvragen, tot zelfs een verdubbeling. Maar door dit beter uitvoerbare beleid en de ontwikkeling van een slimmer digitaal aanvraagformulier blijft de benodigde capaciteit voor ontheffingverlening ongeveer gelijk. Voor het gemeentelijk wagenpark is de impact te overzien. Verreweg de meeste voertuigen zijn lichter dan 30 ton en kunnen dus gewoon een ontheffing aanvragen. Wel zal nadrukkelijker op gedrag worden gestuurd. De gemeente als opdrachtgever van bouw- en infraprojecten zal ook impact ervaren van de aanscherping. Intern gelden strikt dezelfde regels als extern. Sommige werkzaamheden zullen dan ook op een andere manier gedaan moeten worden, bijvoorbeeld met lichtere voertuigen of via het water indien mogelijk. Ad 2.

Vast te stellen de verordening tot wijziging van de Verordening op de heffing en invordering van leges 2021 in verband met het ontheffingenstelsel dat in de Beleidsregels Zone zwaar verkeer Amsterdam 2021 wordt vormgegeven en kennis te nemen van de toelichting zoals opgenomen in de bijlage ‘Bekendmaking conceptbesluit Wijzigen van de Verordening op de heffing en invordering van leges 2021 in verband met de leges voor het aanvragen van ontheffingen ingevolge de Beleidsregels Zone zwaar verkeer Amsterdam 2021’ Het oude beleid voor zwaar verkeer in de binnenstad kende twee ontheffingen: de 7,5tzoneontheffing en de 45t-ontheffing met routetoets. Voor beide soorten gold hetzelfde tarief van € 203,40 (prijspeil 2021). Met de Beleidsregels voor ontheffing zwaar verkeer Amsterdam 2021 worden ook twee typen ontheffing geïntroduceerd (voor de hele zone of een specifieke route), maar deze leiden tot 5 nader gespecificeerde ontheffingen. De nieuwe ontheffingen en bijbehorende leges reflecteren het verschil in het werk dat nodig is voor de beoordeling van aanvragen voor de verschillende ontheffingen. Bij de nieuwe beleidsregels staan uitvoerbaarheid en handhaaaarheid centraal. Hierdoor kunnen werkprocessen efficiënter worden

Gegenereerd: v1.8

3

Gemeenteraad

VN2021-012789 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van

ingericht en vallen de leges voor vrijwel alle ontheffingen lager uit dan bij in het oude beleid. Alleen voor de routeontheffing is een hoger tarief berekend dan voorheen, omdat hiervoor meerdere gemeentelijke adviseurs nodig zijn. De tariefstelling is in totaal voor 95% kostendekkend. Zie hieronder een infographic met alle verschillende typen voertuigen en welke ontheffingen daarvoor wel of niet kunnen worden aangevraagd.

Ad 3. in te stemmen met het inzetten van ANPR-camera’s bij de handhaving van de aangescherpte regels voor zwaar verkeer, als bedoeld onder 2I.

Gegenereerd: v1.8

4

Gemeenteraad

VN2021-012789 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van

Het college stemde op 22 september 2020 in met de plaatsing van 68 ANPR-camera’s langs en binnen de S100 voor verkeersmanagement, onderzoek en actuele wensen waar het gaat om handhaving. Daarbij werd het sturen op zwaar verkeer al aangekondigd. Met de inwerkingtreding van het nieuwe verkeersbesluit en bijbehorende beleidsregels voor de Zone zwaar verkeer per 1 oktober 2021 is het voorstel de camera’s daadwerkelijk te gaan gebruiken voor de handhaving van dit beleid, naast de inzet van boa’s en toezichthouders. Zo kan beter worden gestuurd op het zware verkeer in de binnenstad waardoor de kwetsbare kademuren en bruggen zoveel mogelijk kunnen worden ontlast. De gemeente werkt hierin nauw samen met het CVOM als belangrijke ketenpartner. Het gaat hier vooral om de vaste kentekencamera’s langs en binnen de S100 waarmee het binnenrijden van de zone wordt gehandhaafd. Indien nodig kunnen (meer mobiele en tijdelijke) kentekencamera’s ook worden gebruikt voor eventuele specifieke bruggen of kademuren. Daarbij gaat het om plekken waar de veiligheid direct in het geding is bij te zware belasting. Er gelden dan absolute gewichtseisen die met een lokaal verkeersbesluit en verkeersbord worden geregeld. Verleende ontheffingen voor de zone of specifieke routes gelden in dit geval niet. Er zijn nu nog geen concrete locaties benoemd waar dit zal worden uitgevoerd.

De verwachting is dat dit slechts in enkele gevallen aan de orde zal zijn. Eerder zijn twee technische sessies gehouden om de raad te informeren. De eerste op 20 oktober 2020 naar aanleiding van het collegebesluit over de plaatsing, de privacy en het mogelijke gebruik van camera’s en de tweede op 5 januari 2021 bij de start van de inspraak over het nieuwe beleid voor zwaar verkeer. Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

Het aangescherpte beleid wordt, net als nu het geval is, uitgevoerd in een keten waarbij vier gemeentelijke onderdelen nauw zijn betrokken: V#, Dienstverlening, Programma Bruggen en Kademuren en THOR. Hierin worden structureel kosten gemaakt voor de verlening van ontheffingen en de handhaving. De verwachting is dat deze kosten als gevolg van nieuwe beleid niet zullen toenemen. Door deze kosten te verwerken in de leges is 95% gedekt. Aangezien de richtlijn die Dienstverlening hiervoor hanteert 95% kostendekkendheid is. De overige 5% zijn overheadkosten en worden gedekt uit de reguliere begroting per directie. De producten die hierbij horen voor de financiële onderbouwing zijn daarom niet benoemd. Voor handhaving geldt dat er wordt gewerkt binnen de huidige formatie van THOR, waarbij de handhaving van dit beleid als een van hun prioriteiten is aangemerkt. Daarnaast worden incidenteel kosten gemaakt voor extra capaciteit van 3 boa’s om het eerste jaar extra aandacht te kunnen geven en de pilot camerahandhaving te kunnen uitvoeren. Deze kosten worden gedekt door het programma Bruggen en kademuren. Aankelijk van de mate van naleving zal in 2022, net als voor alle andere beleidsonderwerpen het geval is, moeten worden gekeken welke handhavingsbehoefte er dan nog ligt en hoe deze wordt gewogen in het bepalen van de prioriteiten voor de handhaving.

De meeste kosten die gemaakt worden als gevolg van het nieuwe beleid zijn dan ook incidenteel omdat er sprake is van een implementatie- en overstapsituatie. 2019: Incidentele kosten gedekt door het programma Bruggen en kademuren

Gegenereerd: v1.8

5

Gemeenteraad

VN2021-012789 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van

De historische kosten à € 114.000,- zijn gedekt uit de reserve achterstallig onderhoud en gemaakt ten behoeve van verkenning optimaliseren weren zwaar verkeer met bijhorende participatie, het ontwerpverkeersbesluit voor de 7,5t-zone en concept beleidsregels 7,5t-zone. In 2020, jaar T, zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd op juridisch, fysiek, handhavingstechnisch en omgevingsvlak à 1,9 miljoen euro. Ook is (kenteken)onderzoek gedaan en heel veel contact gelegd met de belangrijkste branchepartijen en vele bedrijven. Er is gestart met de handhaving, het sluitend maken van de zone met verkeersborden en voorbereiden van de bebordingsopgave bij de pilot camerahandhaving. Daarnaast is een aantal pilots gestart, zoals weegstrips, gemeentelijk wagenpark, beeldherkenning, camerahandhaving en de proeftuin Verkeersbelasting. Het doel van deze pilots is om manieren te vinden om de handhaving zo min mogelijk aankelijk te maken van boa-capaciteit. 2021 tot eind april definitief besluit: de verwachte kosten die gemaakt gaan worden in het jaar T+1 (2021) zijn 0,5 miljoen euro tot het definitief besluit (begin mei) voor het vormgeven van de inspraak, het uitwerken van een legesvoorstel, het voorbereiden van de implementatie van het beleid in de vorm van ontheffingen en handhaving.

In deze fase wordt ook al actief contact opgenomen met de huidige 1300 ontheffinghouders zodat zij zoveel mogelijk waarschuwing krijgen voor de waarschijnlijkheid dat het beleid gaat veranderen en dat het hen zal raken. Implementatie vanaf eind april-december 2021: Bij een positief besluit in mei 2021 volgt de daadwerkelijke implementatie van het beleid (mei-december 2021). Deze werkzaamheden bestaan hoofdzakelijk uit het daadwerkelijk implementeren van het nieuwe beleid in het ontheffingen- en handhavingsproces, een bijdrage aan de handhavingsinzet en benodigde incidentele capaciteit in het ontheffingenproces, het overzetten van huidige jaarontheffinghouders naar het nieuwe beleid en de uitgebreide interne en externe communicatiecampagne. Verwacht wordt dat hier kosten mee gemoeid gaan van 2,3 miljoen euro. In het jaar T+2 is in de financiële onderbouwing rekening gehouden met kosten die voorspelbaar zijn, maar niet met opdrachten scherp gesteld zijn. Dit is namelijk aankelijk van de mate van naleving die tegen die tijd is bereikt en de uitkomst van pilots die nog lopen. Het betreft hier uitsluitend incidentele lasten die worden gedekt uit het gedeelte van de reserve achterstallig onderhoud toegekend aan het programma bruggen en kademuren. Tabel: Financiële onderbouwing Product

Jaar T+1

Jaar T+2

2020

2021

2022

Capaciteit projectteam

77021005

I

€1.183.000

€ 877.000

€400.000

Handhaving

77021005

I

€ 99.000

€ 802.000

€ 350.000

Onvoorzien (10%)

77021005

I

€0

€ 254.900

€ 150.000

Inrichting openbare ruimte

77021005

I

€300.o00

€ 165.000

€ 350.000

Onderzoek en monitoring

77021005

I

€ 365.000

€ 245.000

€ 50.000

Communicatie/omgevings-management / participatie/inspraak

77021005

I

€0

€ 80.000

€ 50.000

Ontheffingenproces

77021005

I

€0

€ 380.000

S

€0

€ 47.414

Capaciteitsinzet DVL

Gegenereerd: v1.8

Jaar T I/S

€ 94.827

6

Gemeenteraad

VN2021-012789 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van

Capaciteitsinzet V# Capaciteitsinzet PBK

77021005

S

€0

€ 44.856

€ 89.712

S

€0

€ 56.070

€ 112.140

€1.647.000

€2.952.240

€1.646.679

Totaal

Product

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

2020

2021

2022

I/S

Reserve Achterstallig onderhoud

77008000

I

€1.947.000

€2.803.900

€1.350.000

Reserve Achterstallig onderhoud

77008000

S

€0

€ 56.070

€ 112.140

Begroting DVL

S

€0

€ 47.414

€ 94.827

Begroting V#

S

€0

€ 44.856

€ 89.712

€1.947.000

€2.952.240

€1.646.679

Totaal

Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

N.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-045884

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2021-056788

bijlage 1 Verkeersbesluit Zone zwaar verkeer.docx (msw12)

AD2021-056790

bijlage 2 Beleidsregels. Zone zwaar verkeer.docx (msw12)

AD2021-058313

bijlage 3 besluit raadsverordening-bekendmaking.docx (msw12)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Programma Bruggen en Kademuren, Johanneke Helmers, 06-53381140, j.helmers@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.8

7