Bijlage brief Vh 18 oktober 2024.pdf

Gemeente Amsterdam t.a.v. de heer R. van Dantzig r.van.dantzig@amsterdam.nl t.a.v. de leden van de Raad infoGemeenteraad@amsterdam.nl

cc. Rekenkamer info@rekenkamer-amsterdam.nl cc. Gemeente Amsterdam: cc. Marktkwartier: ;

Amsterdam, 18 oktober 2024

Geachte heer Van Dantzig en Geachte leden van de Raad,

Op dinsdag 15 oktober jl. heeft er een gesprek plaatsgevonden met de heer Van Dantzig met betrekking tot de voortgang van de herstructurering van het Food Center Amsterdam in bijzijn van een aantal ambtenaren. In deze brief willen wij een aantal besproken punten weergeven omdat het ons niet is geluk om de onjuiste berichtgeving in de Raadsinformatiebrief van 4 oktober 2024 met elkaar ongedaan te krijgen. Allereerst willen wij de heer Van Dantzig bedanken voor de ontvangst. Zijn conclusie dat hij niets voor de ondernemers van het Food Center Amsterdam kan betekenen stelt ons erg teleur. De ondernemers hebben verzocht om hoor en wederhoor toe te passen op de onjuiste informatie die de gemeente heeft ontvangen van de ontwikkelaar en daarmee de raad met onjuiste informatie heeft geïnformeerd middels de raadsinformatiebrief. Daarnaast hebben de ondernemers de heer Van Dantzig verzocht om de regie te nemen op de herstructurering van het Food Center middels nakoming van REOK die op basis van een Europese aanbesteding tot stand is gekomen. Hoor en wederhoor 1.

Op 4 oktober 2024 heeft de heer Reinier van Dantzig de leden van de gemeenteraad Amsterdam geïnformeerd over de eenzijdige opzegging van de samenwerking met de Vereniging Herstructurering Food Center Amsterdam door ontwikkelaar Markkwartier middels de raadsinformatiebrief ‘Samenwerking herstructurering Food Center Amsterdam’ met als bijlage een schrijven van Marktkwartier d.d. 4 oktober 2024 aan de Vereniging Herstructurering Food Center Amsterdam.

2. Het schrijven van Marktkwartier betreft niet alleen een opzegging op basis van oneigenlijke gronden waardoor de samenwerking en de Hoofdlijnenovereenkomst onverminderd van kracht zijn. Het schrijven van Marktkwartier is doorspekt van onjuistheden waarvan een deel door de heer Van Dantzig klakkeloos is overgenomen in de raadsinformatiebrief van 4 oktober 2024. 3. In het overleg van 15 oktober jl. heeft de heer Van Dantzig aangegeven dat hij zich enkel verhoudt tot de ontwikkelaar en niet tot de ondernemers. De heer Van Dantzig wenst derhalve niet op de onjuistheden in te gaan. Daarnaast werd aangegeven dat hier geen geld voor beschikbaar is (de gemeente heeft inderdaad al zo’n 20 miljoen euro aan de ontwikkelaar overgemaakt). Tevens werd aangegeven dat de heer Van Dantzig met de ontwikkelaar in andere projecten samen werkt. De vraag waarom hij dan de raad informeert over de samenwerking tussen de ontwikkelaar en de vereniging en daar een interne brief bijvoegt bleef onbeantwoord. 4. Met zijn stellingname schaad de heer Van Dantzig de ondernemers op het Food Center, wat wij als Amsterdamse ondernemers betreuren. Regie op de herstructurering Food Center Amsterdam 5. Al jarenlang verzoeken de ondernemers de gemeente en in het bijzonder de wethouders om de regie te nemen op de herstructurering van het Food Center.

Het Ambitiedocument 2010, dat ten grondslag lag aan de Europese aanbesteding, is mede in samenwerking met de verenigde ondernemers tot stand gekomen. Na de ondertekening van de REOK in 2014 werden de ondernemers overgeleverd aan de ontwikkelaar. De ondernemers zijn niet bij de REOK betrokken geweest en zijn daarbij geen partij. Sterker, de afspraken tussen de gemeente en ontwikkelaar die hun bedrijfsterrein aangaan, zijn tot heden geheim voor de ondernemers. Dat leidt tot onwerkbare situaties. De ondernemers kunnen zo onmogelijk weten waar zij aan toe zijn en zijn letterlijk aan de ontwikkelaar overgeleverd. De ontwikkelaar stelt bepaalde rechten te hebben die ondernemers niet kunnen verifiëren. Als ondernemers bij de gemeente navraag doen, verwijst de gemeente de ondernemers naar de ontwikkelaar, waarmee de ondernemers weer terug bij af zijn. Zo gaat het al jaren. Tijdens het gesprek van 15 oktober jl. zette de heer Van Dantzig deze houding namens de gemeente door. De ondernemers vinden dit niet blijken van goed bestuur. 6. De ondernemers verwachten dat de gemeente haar rol als grondeigenaar en planwetgever van het terrein actief herpakt en regie neemt op deze vastgelopen ontwikkeling, onder meer door de ontwikkelaar aan te spreken op het naleven van eerder gemaakte afspraken. Alle ondernemers willen zo snel mogelijk verhuizen naar een nieuw, levensvatbaar Food Center.

Hun voortbestaan in Amsterdam, daarmee 2500 arbeidsplaatsen én de mogelijkheid van duurzame stadsdistributie van voedsel komt op deze manier ernstig in het gedrang.

Voorbeelden waarom het misloopt 7. Bij het overleg van 15 oktober jl. waren 4 ondernemers van het Food Center aanwezig evenals de voorzitter van de vereniging en hun adviseur. Deze ondernemers hebben uitgebreid toegelicht wat de status van de herstructurering is, de belabberde toestand van het terrein en de status van hun eigen onderneming als gevolg van het jarenlang uitblijven van de start bouw van het nieuwe Food Center. 8. Allereerst is er aangegeven dat er afgelopen jaren geen enkele voortgang is geboekt met de planvorming voor het bedrijvendeel. Bij de ontwikkelaar was er een groot verloop van personeel en in 2021 is zelfs de hele ploeg vervangen met personen die wellicht kennis hebben van huizen bouwen maar niet van een Food Center. In gesprekken wordt simpelweg gezegd “dat was voor mijn tijd dus daar weet ik niks van”. Er wordt maar met een handvol ondernemers gesproken en het merendeel van de ondernemers weet niet of, c.q. waar zij terug zullen komen op het terrein. Daarnaast weet nog geen enkele ondernemer wat men als totaal product terugkrijgt na de hervestiging, wat het kost en of het wel voldoet. Als voorbeeld wordt genoemd dat het parkeerdek wordt voorzien van een weegbrug omdat er, door aanpassingen aan het ontwerp, alleen nog auto’s met een maximaal gewicht tot 2.500 kg gebruik kunnen maken van het dek.

Echter elektrische auto’s en caddies zijn doorgaans zwaarder. Tevens is erop gewezen dat er beperkt plek is voor bedrijven met hoge milieucategorie zodat de indeling zorgvuldig dient te gebeuren. Daarnaast zijn er nu in de eerste fase ‘warme’ en ‘koude’ bedrijven naast elkaar ingetekend. Dit is niet alleen een bouwfysische uitdaging, het gaat ook heel veel extra energie kosten om de bedrijfsvoering naar behoren te kunnen uitvoeren. 9. Er is door de 4 ondernemers aangegeven dat een masterplan voor het nieuwe bedrijvendeel ontbreekt zodat het voor ondernemers niet duidelijk is op wat voor soort terrein zij straks gehuisvest worden en of het brede assortiment, waar het Food Center als distributie-hub nu zijn kracht aan ontleend, blijft bestaan. Ondernemers weten voor zichzelf op welke wijze hun toekomstige bedrijfsvoering ingericht zou kunnen worden, echter de ontwikkelaar houdt ze in het ongewis. Ook de voortdurende onduidelijkheid over de collectieve voorzieningen maakt het indelen van het nieuwe bedrijfspand niet mogelijk. In het kader van efficiency en duurzaamheid is het de bedoeling dat er op 1 locatie fust wordt afgehandeld, bijvoorbeeld het wassen van kratten, en dat de afvalinzameling wordt gebundeld en over water wordt afgevoerd.

Als de ontwikkelaar blijft weigeren om dit in te tekenen zal iedere ondernemer afzonderlijk deze functies moeten opnemen in het nieuwe bedrijfspand. 10. Door het gebrek aan planvorming voor het bedrijvendeel hebben de ondernemers er geen vertrouwen in dat er nog een volwaardig en duurzaam nieuw Food Center komt. De voedselvoorziening voor de stad komt in gevaar evenals de gemeentelijke ambitie voor verduurzaming en mobiliteit. 11. Met het verzoek om regie te nemen duidt de vereniging tijdens het overleg van 15 oktober jl. op het Ambitiedocument 2010 van de gemeente en op de Inschrijving inclusief bijlagen die door de ontwikkelaar in juli 2012 is gedaan. Na de Europese aanbesteding zouden deze documenten de basis moeten zijn voor de afspraken in de REOK.

12. Alhoewel de gemeente aangeeft dat de REOK wordt nagekomen kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat dat niet het geval is. De ontwikkelaar heeft aangegeven dat de gemeente de afgelopen jaren aanvullende eisen heeft gesteld waardoor er geen uitvoering is gegeven aan het concessiemodel en de gemeente heeft een aantal werkzaamheden van de ontwikkelaar overgenomen. Daarnaast staan er een groot aantal ambities in de Inschrijving van de ontwikkelaar, bijvoorbeeld op het gebied van kwaliteit en duurzaamheid, die de ondernemers niet terugzien in de planvorming en de verleende omgevingsvergunning. Voor een aantal onderdelen wordt nu de rekening bij de ondernemers gepresenteerd. 13. Daarnaast verzet de ontwikkelaar zich telkens tegen het bouwen van 95.000 m2 BVO terwijl dit in de aanbesteding en de REOK als harde eis is gesteld (en waar ook vraag naar is). Daar wordt simpelweg op terug gekomen met de stelling: ‘wij gaan niet bouwen voor de leegstand’. Dat is een cynisch standpunt, nu dezelfde ontwikkelaar ondernemers dwingt te vertrekken, door hen geen nieuwe overeenkomst aan te bieden en/of door onhaalbare voorwaarden te stellen. Alles lijkt gericht te zijn op het bouwen van zoveel mogelijk woningen door ontwikkelaar en wat is de rol van de gemeente daarin? 14. Het verzoek om regie heeft geen betrekking op de samenwerking tussen de ontwikkelaar en de vereniging.

Daar heeft de vereniging het afgelopen jaar heel veel tijd en energie in gestoken. De wijze waarop de ontwikkelaar gemeend heeft hier een samenvatting van te geven is ronduit beschamend. Met de eenzijdige brief zet de ontwikkelaar de voortgang van de realisatie van het bedrijvendeel en daarmee het bouwen van de broodnodige woningen ernstig onder druk. Dat betreuren wij zeer. De ondernemers hebben niets tegen de woningbouw en zijn nog altijd bereid daar vrijwillig plaats voor te maken op het zuidelijk deel van het terrein. Dat moet dan wel op basis van fairplay en niet op basis van de wijze waarop de ontwikkelaar op dit moment powerplay hanteert richting de vereniging en in de individuele gesprekken met de ondernemers. 15. In het overleg heeft de heer Van Dantzig gesuggereerd dat het beter zou zijn als de ontwikkelaar met de ondernemers individueel aan tafel zou gaan. Wij hebben toegelicht dat dat geenszins het geval is. De ontwikkelaar heeft aangekondigd alleen in gesprek te gaan met de ondernemers met een Voorlopige Individuele Aanbieding (VIA) waardoor er ca 25% van de ondernemers die in 2016 (peildatum HLO) op het Foodcenter gevestigd waren buiten de boot vallen. Door een van de 4 ondernemers is toegelicht dat hij al sinds 2001 op het Food Center gevestigd is maar van de ontwikkelaar te horen heeft gekregen dat er met hem niet over zijn herhuisvesting gesproken wordt.

Deze ondernemer was in het verleden gehuisvest op de locatie waar Sligro wil gaan bouwen. Hij is notabene vrijwillig verhuist en elders op het Food Center tijdelijk gaan huren om plaats te maken voor het nieuwe pand van Sligro. Voor de ondernemers die wel een VIA hebben afgesloten geldt overigens dat de Definitieve Individuele Aanbieding (DIA) eerst door de vereniging goedgekeurd dient te worden. De ontwikkelaar kan dus niet om de vereniging heen zonder ook de individuele overeenkomsten te schenden. 16. Tevens heeft de ontwikkelaar aangekondigd een definitieve individuele aanbieding te zullen doen op basis van de concessies die door de ondernemers niet akkoord zijn bevonden en dus geen aanbieding op basis van de eerdere overeenkomsten die de vereniging c.q. de individuele ondernemer met de ontwikkelaar heeft gesloten.

17. Daarnaast baart de wijze waarop de ontwikkelaar de individuele ondernemers met de rug tegen de muur probeert te zetten grote zorgen. Een groot aantal ondernemers beschikt niet over juridisch medewerkers die tegenwicht kunnen geven aan het juridisch geweld van de ontwikkelaar. Vervolgstappen Op grond van het voorgaande dient de mededeling van de heer Van Dantzig, dat hij de vereniging niet als gesprekspartner accepteert en niets wil veranderen aan de door de ontwikkelaar eenzijdig stopgezette samenwerking, dringend te worden heroverwogen. Ook bij de uitoefening van privaatrechtelijke taken is de gemeente gebonden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Door eenzijdig en zonder hoor en wederhoor de ontwikkelaar te volgen in diens eenzijdige stopzetting van de samenwerking en onjuiste informatie, handelt de gemeente niet zoals van een zorgvuldige overheid mag worden verwacht. De gevolgen voor de ondernemers zijn enorm. Daarom verzoeken wij de gemeente te bevestigen dat zij: a. de ontwikkelaar zal wijzen op de samenwerking met de vereniging en de wijze waarop de ontwikkelaar wederom de bouw van de woningen vertraagd; b. erop toe zal zien dat de ontwikkelaar handelt binnen de kaders van het Ambitiedocument, de Inschrijving en de REOK en de met de ondernemers gemaakte afspraken; c. de inhoud van de REOK deelt met de vereniging; d.

haar positie met betrekking tot onder meer erfpacht- en opstalvoorwaarden voortaan rechtstreeks aan de ondernemers kenbaar maakt, zodat zij weten waar zij aan toe zijn; e. zich in algemene zin actief inzet voor een levensvatbaar Food Center, van de overeengekomen omvang. Op dinsdag 22 oktober 2024 vindt een Algemene Ledenvergadering van de Vereniging Herstructurering plaats waar de vervolgstappen met de leden zullen worden besproken. Wij zullen u daarvan op de hoogte stellen Daarnaast wachten wij de beantwoording van het Woo verzoek, dat wij uiterlijk 30 oktober 2024 dienen te ontvangen, af. Wij zien uw reactie met belangstelling tegemoet. Tot overleg en een nadere toelichting, ook aan individuele leden van de Raad, zijn wij steeds bereid.

Met vriendelijke groet,

Vereniging Herstructurering Amsterdam