Bijlage bij RIB - Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op zee DEF
Tekst van het document
REGIOPLAN GEBIEDSINVESTERINGEN NETTEN OP ZEE TRANCHE 1
REGIOPLAN GEBIEDSINVESTERINGEN NETTEN OP ZEE TRANCHE 1
Inhoud 1. INLEIDING
6
1.1 Aanleiding
6
1.2 Regioplannen
6
1.3 Leeswijzer
6
2. AANLEIDING EN REGIONALE CONTEXT
9
2.1 Aanlanding net op zee
9
2.2 Impact van de aanlanding op het gebied
10
2.3 De impact van de aanlanding vraagt om investeringen in het Noordzeekanaalgebied
12
2.4 Gebiedsafbakening
12
3. REGIONALE AANPAK
14
3.1 Regionale investeringsbehoeften en -doelstellingen
14
3.2 Gebiedsinvesteringen
15
3.3 Doelgroep
26
3.4 Verhouding met andere regionale programma’s
27
4. REGIONALE FINANCIEEL-JURIDISCHE KADERS
28
4.1 Randvoorwaarden/selectiecriteria maatregelen NZKG
28
4.2 Financiële voorwaarden
28
4.3 Juridische voorwaarden
28
5. REGIONALE UITVOERING
30
5.1 Regionale governance en betrokken regionale partijen
30
5.2 Regionale financieringsconstructie(s)
30
5.3 Monitoring en verantwoording
32
5.4 Communicatie en zichtbaarheid
32
Ivon Soldaat – Provincie Noord-Holland
6. FINANCIËN
34
Debby Kostandy – Gemeente Velsen
6.1 Begroting
34
Wouter Hol – Gemeente Beverwijk
6.2 Bevoorschotting
35
BIJLAGE 1
37
Foto: Bram van de Biezen
Regio
Noordzeekanaalgebied
Regionale werkgroep
Boris Buffing – Provincie Noord-Holland
Mirte Rozemond – Gemeente Zaanstad Mark Lammertink – Gemeente Haarlemmermeer Vera van Vuuren – Omgevingsdienst IJmond (namens Gemeente Heemskerk) Hans van Wijk – Gemeente Amsterdam William Stokman – Programmabureau Noordzeekanaalgebied Yolanda van Diepen- Programmabureau Noordzeekanaalgebied Nelleke Beerman – Programmabureau Noordzeekanaalgebied Chris van Langevelde – Programmabureau Noordzeekanaalgebied Kevin Jansen – RVO (namens ministerie van Economische Zaken en Klimaat) Datum
1 april 2024
Versie
Definitief concept
11
20
35
1. Inleiding 1.1 AANLEIDING
1.2 REGIOPLANNEN
Het kabinet heeft in de Klimaatwet vastgelegd dat
Om als regio over de middelen te beschikken worden
ons land in 2030 55% minder CO₂ uitstoot dan in
bestuursovereenkomsten tussen de minister voor
1990 en in 2050 klimaatneutraal is. Om deze
Klimaat en Energie en regiopartners opgesteld waarin
klimaatdoelstellingen te realiseren zet het kabinet
de maatregelpakketten per regio zijn gespecificeerd en
onder andere in op meer energie uit zon en wind,
afspraken zijn gemaakt over de beleidsmatige,
waaronder meer windenergie op zee. De opgave voor
financieel-juridische en organisatorische (governance)
windenergie op zee wordt gerealiseerd in gebieden
kaders van de gebiedsinvesteringen. In voorbereiding
die zijn aangewezen in het Programma Noordzee1.
op de bestuursovereenkomsten is door de regio
In de aanvullende routekaart windenergie op zee
gewerkt aan voorliggend Regioplan. Dit Regioplan
2030 zijn de bestaande en te ontwikkelen wind
beschrijft de invulling van de gebiedsinvesteringen
parken en aanlandlocaties van de netaansluitingen
per regio voor de eerste tranche en is een bijlage bij
opgenomen. Om de energie van (nog te bouwen)
de bestuursovereenkomsten die worden gesloten.
windparken op zee aan land te brengen vinden rond
Het Regioplan is opgesteld door de regionale
2030 nieuwe aanlandingen plaats in de regio’s
werkgroep ‘gebiedsinvesteringen Noordzeekanaal
Eemshaven, Borsele, Noordzeekanaalgebied,
gebied’, waarin het ministerie van EZK en regio
Maasvlakte en Moerdijk/Geertruidenberg.
partners zijn vertegenwoordigd.
Om een verantwoorde inpassing van de windparken en de bijbehorende infrastructuur van het net op zee
F oto: Windcat Workboats
1.3 LEESWIJZER
mogelijk te maken heeft het Kabinet besloten tot een maatregelenpakket, waar €1,686 miljard voor is
Dit document gaat in op de eerste tranche van de
gereserveerd in het Klimaatfonds. Van dit bedrag
gebiedsinvesteringen voor regio Noordzeekanaal
zal €500 miljoen worden ingezet voor gebieds
gebied. Hoofdstuk 2 beschrijft de aanleiding en
investeringen die de leefkwaliteit in de omgeving
regionale context. Hoofdstuk 3 en 4 gaan in op de
van aanlandlocaties versterken. Vanaf 2024 wordt
specifieke beleidsmatige en financieel-juridische
een eerste tranche van €220 miljoen aan de regio’s
kaders die voor deze regio van toepassing zijn op
ter beschikking gesteld, via een vastgestelde
de gebiedsinvesteringen. Hoofdstuk 5 behandelt
verdeelsleutel. De verdeelsleutel en bijbehorende
de wijze waarop de regio uitvoering geeft aan de
beleidskaders zijn opgenomen in de brief ‘Regioplan
gebiedsinvesteringen. Hoofdstuk 6 bevat een
Gebiedsinvesteringen Netten op Zee’ die 20 juli 2023
financiële onderbouwing van de beoogde
namens de minister voor Klimaat en Energie aan de
investeringen.
regio’s is verstuurd. Deze eerste tranche wordt bekostigd uit de Europese Herstel- en Veerkracht faciliteit. Voor het Noordzeekanaalgebied is in de eerste tranche €50 miljoen beschikbaar voor gebiedsinvesteringen.
1
6
Programma Noordzee 2022 – 2027 | Rapport | Rijksoverheid.nl
7
2. AANLEIDING EN REGIONALE CONTEXT 2.1 AANLANDING NET OP ZEE
was in 2008 het tweede windpark dat op de Nederlandse Noordzee werd gerealiseerd.
Figuur 1: Routekaart windenergie op zee
Windenergie op zee
Doordewind
Ten noorden van de Waddeneilanden
met kabelroutes van het net op zee
Onderzoeksgebied kabelroutes
Eemshaven
Nederwiek Lagelander
Lagelander Hollandse Kust (noord)
Een belangrijk onderdeel van de Nederlandse aanpak
Deze nieuwe energiehoofdstructuur begint vanuit de
voor de energietransitie is de inzet op windenergie
Noordzee waar grote windparken worden aangelegd,
op zee. Om extra windenergie op zee mogelijk te
waarvan delen via zeekabels op het Noordzeekanaal-
maken worden er in het Programma Noordzee
gebied worden aangesloten. Van de windparken
2022-2027 windenergiegebieden aangewezen waarin
Hollandse Kust Noord, Hollandse Kust West Alpha en
ruimte is voor 10,7 GW extra windenergie tot en met
Hollandse Kust West Beta komt de stroom via kabels
2030. Een goede inpassing van de stroomaansluiting
over de zeebodem aan land bij het transformator
op land is daarbij essentieel2. Het Noordzeekanaal
station in Wijk aan Zee. De eerste zeekabels worden
gebied is een van de vijf aanlandlocaties in
nu aangelegd, maar dit is slechts het begin.
Nederland en onderdeel van windenergiegebied
De komende jaren zijn grote ruimtelijke inpassingen
Hollandse Kust Noord. Op de routekaart windenergie
nodig voor de ontwikkeling van deze nieuwe
op zee (zie figuur 1) is te zien waar de vijf aanland
energiehoofdstructuur.
locaties zich bevinden.
Deze nieuwe energiehoofdstructuur legt de basis
Windenergiegebied Hollandse Kust (noord) ligt 18,5
voor verduurzaming van onze industrie, de productie
tot 33 kilometer uit de kust, tussen Castricum en
van groene brandstoffen en de ontwikkeling van een
Petten. Daardoor is het windpark bij helder weer
circulaire economie. Tegelijk draagt deze transitie bij
vanaf de kust te zien. Direct naast windenergiegebied
aan een gezondere leefomgeving in de regio en helpt
Hollandse Kust (noord) ligt ook het eerder gebouwde
het om klimaatverandering tegen te gaan.
Prinses Amalia Windpark. Prinses Amalia Windpark
IJmuiden Ver Beverwijk
Hollandse Kust (west)
2
et Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan H (https://open.overheid.nl/documenten/ronl-abc474ae7a39fe82e5f6f276ab663739cdb56902/pdf) F oto: Michel Schnater
Hollandse Kust (zuid)
Maasvlakte Borssele Geertruidenberg
Borssele
Legenda Platform net op zee
Kabelroute in gebruik
Aansluiting hoogspanningsnet
Kabelroute in aanleg
Windenergiegebieden Windturbines toekomstige windparken (indicatief)
Kabelroute in procedure Kabelroute in onderzoek Windparken in gebruik Maart - 2022
8
9
Figuur 2: Impact van de aanlanding op het NZKG-gebied
F oto: Michel Schnater
2.2 IMPACT VAN DE AANLANDING OP HET GEBIED
mogelijk in combinatie met een aanlandingspunt
GEZONDE LEEFOMGEVING
Wind op Zee. Dit gaat om een perceel van 20 tot
Intensiever ruimtegebruik (door de aanlanding en
Per 1 januari 2024 verandert er een en ander op het gebied van
De aanlanding in het Noordzeekanaalgebied heeft op
25 hectare. Bovendien vraagt de inpassing ook om
energietransitie waar dit onderdeel van is) levert
omgevingsveiligheid. In plaats van over groepsrisico, hebben we
verschillende manieren impact op het gebied. In het
voldoende beschikbare milieuruimte. De inpassing
dilemma’s op ten aanzien van milieubelasting en
het over aandachtsgebieden en voorschriftgebieden. In aan-
Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied geven
kan ervoor zorgen dat er extra milieuruimte nodig is
daarmee ook voor een gezonde leefomgeving. Een
dachtsgebieden moet rekening gehouden worden met het risico
Rijk en regio al aan zich voor te bereiden op de
op het gebied van omgevingsveiligheid en geluid.
gezonde leefomgeving heeft in het Noordzeekanaal-
van brand, explosie en gifwolken. Daarnaast verandert er iets in
volgende vormen van impact:
Dit kan conflicteren met andere opgaven, zoals
gebied een hoge prioriteit. Met name de IJmond is nu
de bescherming van gebouwen. Een zeer kwetsbaar gebouw is
woningbouw, klimaatadaptatie, water en landschap
overbelast door een stapeling van milieueffecten.
een nieuwe categorie gebouwen die door de overheid extra
RUIMTEVRAAG
en het beschermen van natuurwaarden en ruimte
Het RIVM-onderzoek ‘Blik op leefomgeving en
beschermt moet worden, voorheen viel deze categorie onder
Er zijn grote ruimtelijke inpassingen nodig voor de
voor recreatie. Het is daarom belangrijk dat er een
gezondheid Verstedelijkingsstrategie MRA’ agendeert
kwetsbare objecten. Onder “zeer kwetsbaar” vallen de mensen
aanlanding in het Noordzeekanaalgebied. Het gaat
zorgvuldige afweging wordt gemaakt waar de
dat de milieudruk hoog is in delen van het Noordzee-
die zichzelf niet op tijd in veiligheid kunnen brengen, te denken
niet alleen om de aansluitingen van de zeekabels van
functies die nodig zijn voor de aanlanding netten op
kanaalgebied. De realisatie van de inpassing van de
valt aan kinderen, mensen met een lichamelijke of geestelijke
de windparken naar dit gebied, maar ook om verdere
zee, zich bevinden.
energietransitie zorgt uiteindelijk voor een gezondere
beperking. Bij activiteiten in relatie tot de energietransitie
ingrepen in het elektriciteitssysteem die in een groot
Inpassen van de ruimtevraag zal gezien de druk op
leefomgeving door onder andere het terugdringen
moeten de milieuaspecten bij de definitieve inpassing van
gebied doorwerken. Zo zijn er forse transformatoren
het gebied een uitdaging worden. Er is een stapeling
van emissies, waardoor de luchtkwaliteit beter wordt.
bijvoorbeeld trafo’s en buisleidingen goed meegenomen worden.
nodig om het elektriciteitsnet te versterken. Tussen
van opgaven en ambities in het Noordzeekanaal
Echter moet niet worden vergeten, dat deze zelfde
Beverwijk en Vijfhuizen wordt gezocht naar een
gebied die vragen om ruimte.
inpassing van de energietransitie extra druk geeft op
locatie voor een nieuw 380 kV-transformatorstation
de bestaande milieuruimte door het effect op omgevingsveiligheid en geluid.
10
11
2.3 DE IMPACT VAN DE AANLANDING VRAAGT OM INVESTERINGEN IN HET NOORDZEEKANAALGEBIED
2.4 GEBIEDSAFBAKENING We onderscheiden twee ‘schillen’ in het gebied
Zoals beschreven in paragraaf 2.2 zorgt de aan
waarop de aanlanding tot 2030 van invloed is.
landing voor een toename van de ruimtevraag (zowel
De eerste ‘schil’ is de IJmond waar de kabels aan land
de fysieke inpassing als milieuruimte) en druk op de
komen en worden aangesloten op een nieuwe
gezonde leefomgeving. Het toevoegen van functies
transformator bij Wijk aan Zee. De aanlanding en
mag niet leiden tot meer overlast, maar de inpassing
energietransitie waarvan deze onderdeel is hebben
moet juist gepaard gaan met investeringen in het
echter een doorwerking in het verdere energienet.
Noordzeekanaalgebied om de leefkwaliteit te
Het gebied waar deze doorwerking in het energienet
verbeteren en de gezonde leefomgeving te bevorde-
plaatsvindt zien we als de tweede ‘schil’; dit betreft
ren. Dit is het doel van de gebiedsinvesteringen.
het hele Noordzeekanaalgebied. In dit hele gebied
Zoals op figuur 2 te zien is, ligt het zwaartepunt van
zijn fysieke ingrepen nodig in het kader van de
de infrastructuur die nodig is voor de aanlanding van
groene energietransitie die gevolgen hebben wat
de wind op zee in de regio IJmond. In de prioritering
betreft risicoruimte en aandachtsgebieden. Aangezien
van de maatregelen die bijdrage aan het verbeteren
de impact van de aanlanding het grootst is in de
van de leefkwaliteit in het gebied is ook primair naar
eerste schil, ligt het zwaartepunt van de gebieds
de IJmond gekeken in de verdeling van de beschik-
investeringen in deze eerste schil (de IJmond). Bij het
bare middelen uit de eerste tranche.
selecteren van projecten (zie paragraaf 4.1) en het
Hoofdstuk 3 beschrijft hoe de gebiedsinvesteringen
verdelen van middelen over de projecten (3.2) was
bijdragen aan verbetering van de leefkwaliteit en de
het uitgangspunt om het zwaartepunt van de
gezonde leefomgeving in het Noordzeekanaalgebied.
gebiedsinvesteringen in de IJmond te leggen.
Figuur 3: Gebiedsafbakening
F oto: Programmabureau Noordzeekanaalgebied
12
13
3. REGIONALE AANPAK Voor het Noordzeekanaalgebied is in de eerste
een belangrijk uitgangspunt voor dit Regioplan.
IJmond, Zaanstad en Amsterdam zijn van slechte
toegelicht. Elke investering draagt bij aan één of
tranche € 50 miljoen beschikbaar voor gebieds
Projecten die worden opgevoerd in dit Regioplan
kwaliteit. Deze wijken zijn verouderd en vragen om
meer van de volgende vier thema’s:
investeringen die de leefkwaliteit in de omgeving
dienen in lijn te zijn met het Ontwikkelperspectief of
verbetering en verduurzaming. Daarnaast wonen hier
•
van de aanlandlocatie versterken. Dit hoofdstuk
het in ieder geval niet tegen te spreken.
inwoners van het NZKG die relatief kwetsbaar zijn;
Binnen dit thema wordt ingezet op maatregelen
zowel sociaaleconomisch als op het gebied van
die natuur en ecologische waarden bij de
beschrijft de regionale investeringsbehoeften en
Behoud en versterken van de natuur
-doelstellingen (paragraaf 3.1). Vervolgens licht het
Het Ontwikkelperspectief NZKG onderscheidt zeven
gezondheid. Stedelijke vernieuwing kan de bestaande
aanlandlocatie behouden/versterken. In het
de beoogde gebiedsinvesteringen toe om bij te
thema’s:
woonomgeving integraal verbeteren en verduur
Ontwikkelperspectief NZKG (paragraaf 4.2.2. en
dragen aan deze behoeften en doelstellingen. Hierbij
Stedelijke leefomgeving
zamen.
5.1.12) zijn het versterken van landschappen en
worden niet alleen gebiedsinvesteringen voor de
1. Gezonde leefomgeving
ecologie, en specifiek het vergroten van het
eerste tranche opgenomen, maar worden ook
2. Woningbouw
waterbergend vermogen, het herstellen van de
mogelijke investeringen voor de tweede tranche
Haven- en industriegebieden
3.2 GEBIEDSINVESTERINGEN
biodiversiteit en het versterken van het groen-
benoemd (paragraaf 3.2). Ten slotte wordt de
3. Energietransitie
doelgroep van de gebiedsinvesteringen toegelicht
4. Circulaire economie
GEBIEDSINVESTERINGEN NZKG EERSTE TRANCHE
5. Haven en industrie
De beoogde gebiedsinvesteringen voor het NZKG in
Landschap en Watersysteem
de eerste tranche en de wijze waarop ze bijdragen
Binnen dit thema wordt ingezet op maatregelen
aan de doelstellingen in de regio worden hieronder
die de fysieke leefomgeving van de aanlandlocatie
(paragraaf 3.3) en de relaties met andere regionale programma’s (paragraaf 3.4).
6. Landschap en ecologie
3.1 REGIONALE INVESTERINGSBEHOEFTEN EN -DOELSTELLINGEN
blauwe raamwerk en opgenomen als doelstellingen voor de regio. •
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
7. Water en klimaatadaptatie Zes van de thema’s zijn concurrerend met elkaar om de benodigde ruimte en milieuruimte voor inpassing.
Er zijn verschillende regionale visies en plannen die
De zevende opgave, een gezonde leefomgeving,
een kader bieden voor de investeringsbehoeften
creëert een context van eisen en verwachtingen voor
waar de regio voor staat, en de doelstellingen waar
alle nieuwe opgaven op het gebied van veiligheid,
de gebiedsinvesteringen een bijdrage aan moeten
leefbaarheid en gezondheid en is daarmee rand
leveren. Overkoepelend is het streefbeeld voor het
voorwaardelijk voor de invulling van de andere zes
Noordzeekanaalgebied een gezondere leefomgeving
opgaven. Ook voor de aanlanding gelden deze eisen
en verbeterde leefkwaliteit voor de inwoners van het
en verwachtingen vanuit de gezonde leefomgeving.
Noordzeekanaalgebied.
De gebiedsinvesteringen moeten hieraan bijdragen. Een gezonde leefomgeving is nog lang geen
14
ONTWIKKELPERSPECTIEF NZKG
vanzelfsprekendheid in het Noordzeekanaalgebied.
Het Ontwikkelperspectief NZKG vormt een goed
Het RIVM heeft de laatste jaren meerdere onderzoe-
vertrekpunt voor dit Regioplan. In het kader van de
ken en publicaties besteed aan de gezondheid en
NOVEX-aanpak NZKG is het Ontwikkelperspectief
luchtkwaliteit in het Noordzeekanaalgebied en in
NZKG opgesteld. Dit is een koersdocument dat
een aantal gevallen specifiek binnen de IJmond. Een
richting geeft aan een gezamenlijke integrale aanpak
laatste publicatie uit 2023 gaat specifiek over de
van Rijk en regio, waarin vanuit de kracht van het
bijdrage die Tata Steel Nederland heeft aan de
gebied gezocht wordt naar win-winsituaties waar
gezondheidsrisico’s van omwonenden en de kwaliteit
partijen elkaar kunnen helpen en versterken bij het
van hun leefomgeving. Ook het RIVM-onderzoek ‘Blik
realiseren van alle opgaven. Van de betrokken
op leefomgeving en gezondheid Verstedelijkingsstra-
partijen wordt verwacht dat zij hun acties en
tegie MRA’ toont grote verschillen aan in leefbaarheid
ingrepen in de ruimte conformeren naar het ontwik-
binnen het gebied. Met name buurten uit de weder-
kelperspectief. Het Ontwikkelperspectief is dan ook
opbouwperiode na de Tweede Wereldoorlog in de
F oto: Gemeente Velsen
15
•
•
3. Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen
verbeteren. In het Ontwikkelperspectief NZKG
In bijlage 1 zijn alle gebiedsinvesteringen in meer
faciliteren bij de, ook door het Rijk gewenste,
(paragrafen 3.2.2. en 5.1.9) zijn het verbeteren
detail uitgewerkt in projectfiches. In figuur 4 zijn de
terugdringing van door werkgebonden personen
van de kwaliteit van de leefomgeving en het
gebiedsinvesteringen weergegeven op een kaart.
mobiliteit veroorzaakte CO₂- uitstoot. Deze investe-
In de regio IJmond zullen vergroenings- en klimaat-
inzetten op stedelijke vernieuwing, met name in
Hierop is zichtbaar waar de investeringen landen
ring past naadloos in de huidige ontwikkelingen met
adaptieve maatregelen worden genomen. In de
naoorlogse wijken, opgenomen als doelstellingen
en aan welke van de bovenstaande thema’s de
de belangrijke transities op het gebied van mobiliteit,
Gemeente Velsen gaat het om het stimuleren van
voor de regio.
investeringen bijdragen.
energie, duurzaamheid, klimaat en gezondheid.
vergroening van tuinen en schoolpleinen, het
De maatschappelijke baten bestaan voornamelijk uit
stimuleren van groene daken, en het vergroenen van
Versterken van de regionale economie
IJmond
Binnen dit thema wordt ingezet op maatregelen
1. Tweede pont Velsen
reis- en wachttijdwinsten en afname van congestie
schoolomgevingen en de omgeving van woonzorg-
die de regionale economie verduurzamen,
Bij Velsen is gezien het enorm gestegen aanbod van
op het autonetwerk in de regio, door een overstap
centra. In de Gemeente Beverwijk gaat het om
vernieuwen en versterken om nieuwe en toe-
fietsers, structureel een tweede (elektrische) pont
van auto naar fiets conform de doelen in multi
vergelijkbare maatregelen, en wordt daarnaast
komstbestendige bedrijvigheid en banen te
nodig. De pont bij Velsen is een langzaam verkeer
modaal toekomstbeeld van de MRA. Ook is er daardoor
nadrukkelijk ingezet op de vergroening van bedrijven
creëren - in lijn met Regionale Innovatie Slimme
(voornamelijk fiets)verbinding waar simpelweg geen
sprake van verbetering in luchtkwaliteit, geluids
terreinen. In de Gemeente Heemskerk wordt met
Specialisatie Strategie (RIS3).
duurzaam alternatief voor mogelijk is tussen Velsen
niveaus en een gezondheidswinst. Allemaal zaken die
inwoners en partners een programma Biodiversiteit
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
Zuid en Velsen Noord. Het alternatief is met de auto
voor de IJmond van het grootste belang zijn.
opgesteld met als hoofddoel om de biodiversiteit
energietransitie
door de zwaar belaste Velser- of Wijkertunnel te
Binnen dit thema wordt ingezet op maatregelen
reizen. De frequentie van 1 keer per 10 minuten die
2. Dubbellaags ZOAB (stil asfalt) op A22 en A208
maatregelen in de IJmond verbeteren de water
die de energietransitie versnellen en tot lokale
met een tweede pont mogelijk is, is absoluut nodig
De A22 en A208 lopen dicht langs woningen. Het
opvang, verminderen hittestress en dragen bij aan de
toepassingen leiden. De maatregelen dienen in
(en in het huidige tijdsbeeld daarmee adequaat) voor
aanbrengen van dubbellaags ZOAB (stil asfalt) op
biodiversiteit. Dit verbetert de fysieke leefomgeving
lijn te zijn met de Regionale Energie Strategieën
de circa 5.000 fietsers die hiervan nu al dagelijks
deze wegen vermindert het verkeerslawaai en
en versterkt de natuur.
(RES).
gebruik maken én om de bedrijven in de IJmond te
realiseert zo een gezondere leefomgeving door de
(soortenrijkdom) in Heemskerk te verhogen. Deze
reductie van geluid.
F oto: Gemeente Velsen
16
Foto: Damien Tupinier
17
4. Projectbudget Stedelijke Vernieuwing IJmond
bedrijventerrein Beverwijk Business Docks en de
Het wordt steeds meer duidelijk dat de agglomeratie
verbinding naar het Wijk aan Zeese-duingebied via
IJmond zeer kwetsbaar is en dat er sprake is van een
de Zeestraat. In het kader van de beleving wordt ook
neerwaartse trend. Zowel demografisch (cumulatie
de groene, natuurlijke aankleding en inpassing van
kwetsbare bevolkingsgroepen) als in de woningvoor-
de twee viaducten op de Zeestraat deel van het
raad (economisch afgeschreven) als op het vlak van
project.
veiligheidsincidenten (toename) behoort de IJmond
Het nog in het centrum van Beverwijk te realiseren
tot de meest kwetsbare gebieden van Nederland.
Spoorpark gaat als een groene ‘stepping stone’
Er is een langjarige sociaal-ruimtelijke aanpak nodig
fungeren, waarbij de routes vanuit de randen van de
gericht op de slecht scorende jaren 50/60/70/80
stad in dat park moeten gaan samenkomen.
wijken. Daarom wordt voorgesteld gedurende 3 jaar een kleine programmaorganisatie te financieren, met
6. Project Pont tot Park
als eerste opdracht de kwartiermakersfase te
Rondom IJmuiden zal een Ringpark worden aange-
doorlopen waarbij tenminste het volgende aan de
legd (delen zijn al aangelegd, maar hebben beperkte
orde komt:
kwaliteit). Dit park biedt ruimte voor biodiversiteit,
•
Beter in beeld brengen problematiek;
bewegen, ontmoeten en recreëren. Dit draagt zowel
•
Doorkijk naar oplossingsrichtingen;
bij aan het versterken van de natuur als aan de
•
Uitwerken Governance hoe dit aan te sturen
leefkwaliteit in het gebied. Daarnaast zal de
(Beverwijk / Velsen / Heemskerk / Provincie /
Gemeente Velsen een klimaatstraten systeem
Rijk);
uitrollen. Hiermee worden bestaande straten
Uitwerken voorstel met bovenstaande partijen
opnieuw ingericht, worden rioolstelsels aangepast en
voor aanpak.
komt er meer groen. Dit met het doel om water
•
Deze opgave heeft een belangrijke relatie met het
langer vast te houden en te zorgen voor verkoeling.
Ontwikkelperspectief NZKG (paragraaf 5.1.9). Door
Daarnaast ontstaat er een groene straatbeeld.
dit onderzoek nu al mee te nemen in de gebieds
Dit draagt bij aan de vermindering van wateroverlast
investeringen en niet te wachten tot het uitvoerings
en hittestress, en aan de biodiversiteit en leef
programma van het NOVEX-gebied kan er nu al
kwaliteit. Daarnaast wordt in het project Pont tot
gestart worden met de gezamenlijke integrale
Park gewerkt aan het realiseren van sociale ont
aanpak die nodig is om de problematiek voor de
moetingsplekken voor bewoners uit de buurt. Tot slot
IJmond beter in kaart te brengen.
wordt Plein 1945 in IJmuiden vergroend en klimaat-
realisatie van een nieuwe bibliotheek. In Heemskerk
is in slechte staat. Deze wordt vervangen door een
adaptief gemaakt.
gaat het om duurzaamheidsmaatregelen voor een
zeekade zodat hij effectiever benut kan worden. Deze
nieuw zwembad op de locatie van het oude zwembad
kade is nodig voor bedrijven die willen groepen. Zo
De Waterakkers in Heemskerk.
versterkt dit project de regionale economie. Er zijn ook
5. Verbindingen met groene gebieden binnen de IJmond In de Gemeente Velsen wordt een recreatieve en
18
7. Versterking maatschappelijke en sociale
F oto: Alex Muromtsev
voorzieningen IJmond
bedrijven gevestigd die inspelen op Wind op Zee en die
natuur verbinding tussen Nationaal Park Zuid
Investeringen zijn nodig voor het realiseren en in
8. Gebiedsfonds Wijk aan Zee
kade nodig hebben om te groeien. Zo draagt dit project
Kennemerland en recreatiegebied Spaarnwoude
stand kunnen houden van goede tastbare maat-
Specifiek voor Wijk aan Zee wordt een aantal maat
ook bij aan het versnellen van de energietransitie.
gerealiseerd. In de Gemeente Beverwijk worden
schappelijke en sociale voorzieningen in gemeenten
regelen voorgesteld om de leefomgeving van de
aantrekkelijke langzaamverkeersverbindingen tussen
Beverwijk, Velsen en Heemskerk. Dit geldt met name
bewoners van Wijk aan Zee te verbeteren. Te denken
10. Revitaliseren haven De Pijp in Beverwijk
de groene gebieden aan de randen van de stad,
in gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat.
valt aan het verbeteren van fietspaden richting het
Bij haven De Pijp wordt geïnvesteerd in infrastructu-
zoals de Wijkermeerpolder en het duingebied bij Wijk
In Velsen-Noord, waar de leefbaarheid zwaar onder
strand, investeren in extra groen in de omgeving of
rele werken en in de ontwikkeling van een toekomst-
aan Zee, en de stedelijke omgeving gerealiseerd.
druk staat, gaat het om een nieuw huis van de wijk
investeringen in een aantal sociale voorzieningen.
plan voor de ontwikkeling van de haven. Dit versterkt
Dit draagt bij aan de leefbaarheid in de stad en de
dat ruimte moet bieden aan jeugd- en jongerenwerk,
De maatregelen worden nog concreet uitgewerkt in
de lokale economie. Indien de haven ruimte kan
belevingswaarde van de omliggende natuur.
een bibliotheek en diverse welzijnswerkzaamheden.
samenspraak met de omgeving van Wijk aan Zee.
bieden aan bedrijven die inspelen op Wind op Zee,
Bestaande fiets- en wandelpaden worden op een
In Beverwijk gaat het om de inpassing van verschil-
Hetzelfde geldt voor het beheer van het gebiedsfonds.
wordt daarmee bijgedragen aan het versnellen van
groene, klimaatadaptieve wijze ingericht waarbij
lende kindgerelateerde voorzieningen in Wijk aan
onderscheid wordt gemaakt tussen de verbinding
Zee zoals naschoolse opvang en peuteropvang bij de
9. Revitaliseren haven Grote Hout kade in Velsen
vanuit de stad naar de Wijkermeerpolder via het
grootschalige renovatie van een basisschool en
De binnenvaartkade van de Grote Hout in Velsen Noord
de energietransitie.
19
11. Realiseren warmtenetten
groening en verduurzaming in Zaanstad aan het
Warmtenetten zijn onmisbaar voor de verduurzaming
Noordzeekanaal.
van de gebouwde omgeving. De hoge initiële
•
Aanleg/openstelling Hembrugbos
investeringen die nodig zijn voor de aanleg vormen
Op het Hembrugterrein zal het Hembrugbos, dat
echter een uitdaging. Dit project dekt de onrendabele
tot op heden is afgesloten voor publiek, worden
top van twee warmtenetten: één in startwijk Zee- en
ingericht. Op het Hembrugterrein worden
Duinwijk en één in Heemskerk. De Transitievisies
komende jaren 1.000 woningen ontwikkeld. Het
Warmte van Velsen en van Heemskerk laten zien dat
openstellen van dit bos draagt zowel bij aan het
een warmtenet als collectieve warmtevoorziening
versterken van de natuur, als aan de leefkwaliteit
hier de oplossing is met maatschappelijk de laagste
van het gebied.
kosten. Het gaat in Zee- en Duinwijk om een warm-
•
Poelenburg (o.a. verbeteren openbare ruimte ten
tesysteem voor ca. 3.500 aan te sluiten woning
behoeve van flexwonen)
corporatiewoningen. Een deel van deze woningen
Op sportpark Poelenburg worden circa 170
is aangesloten op een bestaand warmtenet dat
flexwoningen toegevoegd. De openbare ruimte
hiermee wordt verduurzaamd en voor een deel uit te
van het sportpark wordt verbeterd, onder meer
renoveren woningen die op een nieuw aan te leggen
door bomen en groen toe te voegen. Daarmee
warmtenet moeten worden aangesloten. Bijkomend
verbetert de leefkwaliteit voor de nieuwe
voordeel van een warmtenet is dat warmtenetten het
bewoners.
elektriciteitsnet ontzien, met name in de woonwijken.
•
Herinrichting openbare ruimte bij pont
In Heemskerk gaat het om een warmtesysteem voor
Buitenhuizen aan de Zaanse kant
ca. 2.000 aan te sluiten woningcorporatiewoningen.
De huidige inrichting bij pont Buitenhuizen is
Beoogde warmtebron voor Heemskerk is de rest-
gedateerd met veel verhard oppervlak en een
warmte van de geothermische bron (3,8 MW) van
gebrek aan groen/beplanting. Het plein wordt
Floricultura, naast een nieuwe te ontwikkelen
opnieuw ingericht waarbij er minder opstel
geothermische bron (10MW). Het warmtenet en de
stroken voor verkeer komen, waardoor ruimte
warmtebron worden geschikt gemaakt voor het
beschikbaar komt voor groen/bomen. Bij de
aansluiten van meer woningen in de toekomst van
herinrichting worden veel nieuwe bomen
zowel woningcorporaties als particulieren én voor
geplaatst, wat goed is tegen hittestress.
het aansluiten van maatschappelijk vastgoed. Het
Daarnaast wordt het fietspad verkeersveiliger
totale aansluitpotentieel in Heemskerk wordt geschat
gemaakt. Deze herinrichting verbetert de fysieke
op ca. 4.000 woningequivalenten (WEQ).
leefomgeving en versterkt de natuur.
De warmtenetten hebben een belangrijke relatie met
13. Kassiersfunctie
het onderzoek naar Stedelijke Vernieuwing IJmond.
De kassiersfunctie zal worden belegd bij de provincie
De warmtenetten waar al onderzoek naar is gedaan
Noord-Holland. De geldstromen naar de verschil-
en die snel in uitvoering kunnen gaan worden
lende begunstigden zal via hen verlopen. Voor de
bewust los van het project Stedelijke Vernieuwing
inhoudelijke en proces begeleiding die nodig is om
IJmond opgevoerd voor de eerste tranche zodat hier
te komen tot subsidieaanvragen, het voldoen aan de
geen onnodige vertraging optreedt.
subsidievoorwaarden, het bewaken van de voortgang, de monitoring en verantwoording, wordt een beroep
F oto: Programmabureau Noordzeekanaalgebied
20
12. Verbetering openbare ruimte (vergroening en
gedaan op het programmabureau Noordzeekanaal
verduurzaming) Zaanstad aan Noordzeekanaal
gebied. Voor de uitvoering van deze kassiersfunctie is
Het gaat hier om drie projecten die tot doel hebben
budget nodig, welke ook wordt aangevraagd in deze
om de openbare ruimte te verbeteren door ver
eerste tranche.
21
Overzicht maatregelen t.b.v. Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Tranche 1
Figuur 4: Overzicht van maatregelen t.b.v. Regioplan NZKG Gebiedsinvesteringen Netten op Zee eerste tranche
PRIORITERING GEBIEDSINVESTERINGEN NZKG EERSTE TRANCHE
van het bekend zijn van een begunstigde per
De gebiedsinvesteringen zoals opgenomen in
projecten). De kassiersfunctie is in alle scenario’s
dit concept Regioplan eerste tranche vragen in
als een gegeven beschouwd en voor een vast bedrag
totaal m een bijdrage van € 81,265 mln. (zie
opgenomen. In deze prioritering valt een aantal
tabel 1). Middels twee prioriteringsslagen is het
projecten af, en is er aan een aantal projecten een
totale budget van € 50 mln. verdeeld over de
lager budget toegekend dan oorspronkelijk gevraagd .
projecten (zie tabel 1. Alle bedragen die in de tabel
De origineel gevraagde bedragen die optellen tot
zijn opgenomen, zijn bedragen inclusief BTW.).
€ 81,265 mln. zijn bewust ook opgenomen in het
Om te komen tot deze prioritering is onder andere
regioplan. Indien een project door omstandigheden
gekeken naar een evenwichtige verdeling over
niet geen doorgang vindt, of goedkoper uitvalt,
het Noordzeekanaalgebied (meenemend dat
is het tot Q1 2026 mogelijk om in overleg
het uitgangspunt is dat het zwaartepunt van de
wijzigingen door te voeren in projecten en
investeringen in de IJmond ligt) en de haalbaarheid
toegekende budgetten.
3
22
Q1-2026 (en daarmee de concreetheid van de
Prioritering tot € 66 mln.
Prioritering tot € 50 mln.
1
Tweede pont Velsen
€ 14 mln.
€ 14 mln.
€ 14 mln.
2
Dubbellaags ZOAB (stil asfalt) op A22 en A208
€ 3 mln.
€ 3 mln.
€ 3 mln.
3
Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen IJmond
3a
Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Velsen
€ 1 mln.
€ 1 mln.
€ 0,45 mln.
3b
Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Beverwijk
€ 1 mln.
€ 1 mln.
€ 0,45 mln.
3c
Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Heemskerk
€ 0,1 mln.
€ 0,1 mln.
€ 0,1 mln.
4
Projectbudget Stedelijke Vernieuwing IJmond
€ 5 mln.
€ 5 mln.
€ 3 mln.
5
Verbindingen met groene gebieden binnen de IJmond
5a
Verbindingen met groene gebieden Velsen
€ 5,5 mln.
€ 5,5 mln.
€ 0 mln.
5b
Verbindingen met groene gebieden Beverwijk
€ 2 mln.
€ 2 mln.
€ 0 mln.
6
Project Pont tot Park
€ 5 mln.
€ 5 mln.
€ 5 mln.
7
Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen IJmond
7a
Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Velsen
€ 2 mln.
€ 2 mln.
€ 1,5 mln.
7b
Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Beverwijk
€ 2,4 mln.
€ 2,4 mln.
€ 1,4 mln.
7c
Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Heemskerk
€ 1,165 mln.
€ 1,165 mln.
€ 1 mln.
8
Gebiedsfonds Wijk aan Zee
€ 0,6 mln.
€ 0,6 mln.
€ 0,6 mln.
9
Revitaliseren haven Grote Hout kade in Velsen
€ 4 mln.
€ 4 mln.
€ 3 mln.
10
Revitaliseren haven De Pijp in Beverwijk
€ 10 mln.
€ 10 mln.
€ 7 mln.
11
Realiseren warmtenetten
€ 20 mln.
€ 5 mln.4
€ 5 mln.4
12
Verbetering openbare ruimte (vergroening en verduurzaming) Zaanstad aan Noordzeekanaal
€ 1,5 mln.
€ 1,5 mln.
€ 1,5 mln.
13
Kassiersfunctie
€ 3 mln.
€ 3 mln.
€ 3 mln.
€ 81,265 mln.
€ 66,265 mln.
€ 50 mln.
Totaal
Tabel 1: Overzicht van maatregelen Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op Zee tranche 1, 3
De €5 mln. die wordt toegekend aan het project ‘Realiseren warmtenetten’ is bedoeld voor het warmtenet in Heemskerk.
Gevraagd bedrag
inclusief kosten per project per prioriteringsscenario, de bedragen zijn inclusief BTW
4
De €5 mln. die wordt toegekend aan het project ‘Realiseren warmtenetten’ is bedoeld voor het warmtenet in Heemskerk.
23
DOORKIJK PROJECTEN TWEEDE TRANCHE GEBIEDS INVESTERINGEN NZKG
gebouwd op de Noordzee en de Energiehaven is een
Een mogelijke locatie is de Houtrakpolder. Indien dit
worden toegevoegd. Aan de meer eenzijdige samen-
belangrijke uitvalsbasis voor de aanleg en het
het geval wordt, dient dit landschappelijk te worden
stelling zal na deels sloop en nieuwbouw, minimaal
Naast de projecten die we opvoeren voor de eerste
onderhoud daarvan. Zo biedt de nieuwe Energie
ingepast. Voor een goede landschappelijk inpassing
aantal sociale woningen gelijk blijven en meer
tranche, voorzien we in het Noordzeekanaalgebied al
haven de mogelijkheid om de bouw van de wind
is meer nodig dan alleen wat er aan mitigerende
woningen in het middensegment worden toegevoegd–
een aantal projecten die we mogelijk willen opvoe-
parken Hollandse Kust (west) en IJmuiden Ver te
maatregelen nodig is. Het gaat hier om een inpassing
ook middenhuur door de woningcorporatie en sociale
ren voor een tweede tranche. Deze worden hieronder
ondersteunen. Ook speelt de Energiehaven een
waardoor ook andere functies zoals recreatie en
koop. De verplaatsing van de brandweerkazerne zou
toegelicht.
belangrijke rol in de gewenste ruimte-intensivering
natuur mogelijk blijven. Het project wordt niet
eveneens door een additionele bijdrage leiden tot
en het versterken van de haveninfrastructuur in de
opgevoerd voor de eerste tranche aangezien het
aanzienlijke meer woningen in het gebied. De
1. Energiehaven
regio. Dit project voldoet niet aan de subsidie
transformatorstation pas rond 2030 wordt gereali-
gemeente heeft de regie op de doelstelling qua
De Energiehaven maakt deel uit van de inzet om
voorwaarden voor de eerste tranche (niet mogelijk
seerd. Het komt daarmee op de groslijst voor de
sociale woningbouw.
bestaand haven- en industrieterrein intensiever te
om verschillende subsidies te stapelen), en komt
tweede tranche gebiedsinvesteringen.
gebruiken, zoals beschreven in het Ontwikkelkader
daarmee op de groslijst voor de tweede tranche
NZKG (paragraaf 5.1.5). Het baggerdepot in de
gebiedsinvesteringen.
3. Laadinfrastructuur/laadpleinen gemeente
Steel-terrein worden, indien haalbaar, ontwikkeld tot
2. Inpassing transformator A9 Zuid
Voor het stimuleren en faciliteren van elektrisch
Energiehaven. De nieuw te ontwikkelen haven is
Tussen Beverwijk en Vijfhuizen is een nieuw
vervoer is het belangrijk dat er voldoende en
7. Kop van de Baandert (Heemskerk)
cruciaal bij de bouw van windparken op de Noordzee.
380/150kV-transformatorstation nodig om aan de
kwalitatief hoogwaardige laadvoorzieningen zijn
Het betreft de landschappelijke ontwikkeling en
De komende jaren worden steeds meer windparken
groeiende vraag naar elektriciteit te kunnen voldoen.
in de stad, maar ook op de bedrijventerreinen.
koppeling naar en versterking van het OER -IJ .
Het investeren in goede laadinfrastructuur en
Met groene verbindingen naar de duinen en ook naar
bijvoorbeeld laadpleinen kan hier een bijdrage in
achterland van Zaanstreek. Dit project is vermoedelijk
leveren. Dit project is nog niet voldoende uitgewerkt
ook ingebracht in de regiodeal van de MRA.
6. NS station van Heemskerk Beverwijk
voormalige Averijhaven en een deel van het Tata
Realisatie van ondertunneling van het spoor. Dit project is in voorbereiding.
voor de eerste tranche, en komt daarmee op de groslijst voor de tweede tranche gebiedsinvesteringen.
8. Projecten Tata Steel Door Tata Steel zijn een aantal projecten aangedra-
4. Stedelijke vernieuwing Heemskerk
gen die passen binnen de thema’s van de gebiedsin-
Op het gebied van het Fonds Stedelijke Vernieuwing
vesteringen. Door de gezamenlijke overheden
zal een omvangrijk programma voor de duur van
betrokken bij dit proces, is besloten deze projecten
10 jaar van start gaan in Heemskerk in samenwerking
niet mee te nemen in de beoordeling van de eerste
met wooncorporatie Woon-op-Maat van een totale
tranche. Afgesproken is om bij een tweede tranche
omvang €450 miljoen, waarvan de afspraak is dat de
opnieuw te beoordelen of deze projecten van Tata
helft van de kosten van de inrichting van het
Steel betrokken worden bij het proces. Het gaat om:
openbaar gebied voor kosten komt van de gemeente,
•
de andere helft van de woningcorporatie. Aan voorbereidingskosten zal door de gemeente circa
herkenning en bronlocalisatie rond Tata Steel; •
€ 7 miljoen worden gemaakt. Dit project sluit aan bij het project stedelijke vernieuwing IJmond dat wel in
Reduceren alarmgeluiden bij opstarten transportbanden van Tata Steel;
•
Beperken stootgeluiden goederenwagons op terrein Tata Steel;
de eerste tranche is opgenomen. • 5. Geelvinckstraat en de Schrijversbuurt (Heemskerk) In de Geelvinckstraat en de Schrijversbuurt is 80%
Uitbreiding geluidmeetnetwerk met Al-Geluids-
Bewaken van bijzonder duinlandschap Tata Steel-terrein;
•
Maatregelen ten behoeve van het versterken van
van de woningen sociale huurwoningen. Aan deze
de biodiversiteit en klimaatadaptatie op het
wijken zal sprake zijn van verdichting, meer woningen
terrein van Tata Steel.
F oto: Max Dijksterhuis
24
25
3.3 DOELGROEP
De inwoners van het Noordzeekanaalgebied zelf zijn ook op verschillende manieren betrokken bij de
3.4 VERHOUDING MET ANDERE REGIONALE PROGRAMMA’S
aan een de werkgelegenheid in de regio. Daarmee is de scope van de gebiedsinvesteringen Netten op Zee
Het uiteindelijke doel van de gebiedsinvesteringen is
uitwerking van de maatregelen. Bij het project Pont
in lijn met het doel van het ontwikkelperspectief
tot Park is bijvoorbeeld een uitgebreid participatie-
In de regio zijn meer programma’s en fondsen
NOVEX-gebied, namelijk een gezondere leefomgeving
traject opgezet om inwoners mee te laten denken
waartoe de gebiedsinvesteringen zich verhouden.
en verbeterde leefkwaliteit voor de inwoners van het
over de ontwikkeling van het gebied. Bij het project
Noordzeekanaalgebied. De doelgroep van de
Gebiedsfonds Wijk aan Zee worden gesprekken
ONTWIKKELPERSPECTIEF NZKG
tranche van het Regioplan zijn opgenomen, zijn ook
gebiedsinvesteringen zijn daarmee de inwoners van
gevoerd met de Dorpsraad van Wijk aan Zee over de
Paragraaf 3.1 ging al in op het Ontwikkelperspectief
voorgedragen in de Regiodeal MRA West. In februari
het Noordzeekanaalgebied. Hierbij ligt het zwaarte-
exacte invulling. Aan de locatiekeuze voor de
NZKG. De projecten die opgenomen zijn op de lijst
2024 wordt bekend of deze regiodeal gehonoreerd
punt van de gebiedsinvesteringen in de IJmond (de
warmtenetten liggen transitievisies warmte ten
voor de eerste tranche zijn mede beoordeeld aan
wordt en wat precies de scope is van deze regiodeal
eerste schil zoals omschreven in paragraaf 2.3).
grondslag waarbij geparticipeerd is. Deze participatie
de hand van het ontwikkelperspectief van het
in relatie tot de scope van de gebiedsinvesteringen.
wordt voortgezet bij de ontwikkeling van Wijkuit
NOVEX-gebied NZKG. Een aantal projecten loopt
Vooralsnog wordt bekeken wat precies in de MRA
Met dit doel en deze doelgroep voor ogen zijn de
voeringsplannen. Ook bij de nadere uitwerking van
daarmee al vooruit op de uitvoeringsagenda die nog
West regiodeal is opgenomen en wat precies in de
verschillende maatregelen uit paragraaf 2.3 geselec-
maatregelen die nog zal plaatsvinden zal participatie
opgesteld gaat worden voor het NOVEX-gebied.
gebiedsinvesteringen. De dubbeling die er in zit,
teerd. De betrokken overheden hebben een goed
een rol spelen. Bij de revitalisering havens zal
Zo wordt er in het ontwikkelperspectief nadrukkelijk
wordt voor het definitief maken van het regioplan in
beeld van de behoeften van de inwoners van het
bijvoorbeeld een participatietraject met ondernemers
aandacht gevraagd voor de stedelijke vernieuwing
Q1-2026 eruit gehaald.
Noordzeekanaalgebied. Zo is er bijvoorbeeld groot
worden ingericht.
van de IJmond, een project wat opgevoerd wordt voor
draagvlak in de regio voor de Tweede Pont Velsen.
anders dan de scope van JTF.
Een aantal gebiedsinvesteringen die in de eerste
de eerste tranche van de gebiedsinvesteringen.
MAATWERKAFSPRAKEN TUSSEN MINISTERIE VAN EZK EN TATA STEEL
JUST TRANSITION FUND
Het ministerie van EZK is bezig met het maken van
De IJmond behoort tot een van de vijf grote industriële
maatwerkafspraken in relatie tot de CO₂ reductie van
clusters van Nederland. In het kader van de energie-
Tata Steel en het verbeteren van de leefomgeving.
transitie moeten ook deze industriële clusters
In 2022 is er een richtinggevende intentieverklaring
verduurzamen. De Europese Unie heeft daarom het
getekend om dit te bewerkstelligen. Dit document
Just Transition Fund (JTF) opgericht om deze clusters
dient als raamwerk voor de maatwerkafspraken waar
te ondersteunen bij de transitie naar een duurzame
op dit moment door het Rijk en Tata Steel aan wordt
industrie. Met deze ondersteuning wordt geprobeerd
gewerkt. Het doel van deze maatwerkafspraken is
te voorkomen dat de energietransitie sociaalecono-
vergelijkbaar met dat van de gebiedsinvesteringen,
mische negatieve gevolgen heeft voor de industriële
namelijk het verbeteren van de leefomgeving.
clusters en de omgeving. De IJmond is onder andere
De gebiedsinvesteringen uit dit regioplan richten
door de aanwezigheid van Tata Steel, sterk afhanke-
zich echter tot overheden en niet tot bedrijven.
lijk van fossiele brandstoffen en een grote uitstoter
De maatwerkafspraken zijn dus complementair aan
van CO₂. JTF is gericht op het financieren van
de gebiedsinvesteringen.
Ook aan vergroening en versterking van maatschappelijke en sociale voorzieningen is duidelijk behoefte.
REGIODEAL MRA WEST
innovatie van de regionale economie en draagt zo bij
F oto: Michiel Wijnbergh
26
27
4. REGIONALE FINANCIEEL-JURIDISCHE KADERS 4.1 RANDVOORWAARDEN/SELECTIECRITERIA MAATREGELEN NZKG
4.2 FINANCIËLE VOORWAARDEN
4.3 JURIDISCHE VOORWAARDEN Vanuit de regio worden er geen aanvullende
VERANTWOORDING EUROPESE UNIE
juridische voorwaarden gesteld aan gebiedsin-
In de afweging om als gezamenlijke overheden te
Belangrijk in de verantwoording van financiële
vesteringen voor de eerste tranche zoals
komen tot een lijst aan maatregelen, zijn de volgende
voorwaarden, is artikel 22 van de HVF-verordening
opgenomen in dit Regioplan.
selectiecriteria gebruikt:
van de Europese Unie (2021/241). Het beschermen van de financiele belangen van de EU is hier
1. Voorwaarde type project:
vastgelegd en bestaat uit twee sporen:
a. Verbeteren leefkwaliteit; b. Klimaatneutraal;
Spoor 1: Het verzamelen van de gegevens van de
c. Positief saldo van maatschappelijke baten
eindontvangers van middelen (art. 22.2.d)
d. Additioneel zijn aan bestaande of
e. Niet strijdig met opgaven uit regeerak-
1. Fraude
koord of onderliggend Rijksbeleid
2. Corruptie
(maatwerkafspraken Tata Steel, lijken hier
3. Belangenconflicten
strijdig).
4. Dubbele financiering
en lasten; geplande publieke investering;
Spoor 2: Het voorkomen, opsporen en rechtzetten van de vier hoofdzonden:
2. Geografische locatie
a. Maatregel betreft het aanlandpunt, het
AANVULLING STAATSSTEUN
gebied aangrenzend aan het aanlandpunt
De regionale staatssteunkaart 2022-2027 van
of de regio eromheen.
Nederland, die door de Europese commissie in
3. Doelmatigheid en doeltreffendheid
januari 2022 goedgekeurd is, is uitgebreid met de
gebieden die in aanmerking komen voor regionale
a. Doel van de regionale opgave moet helder zijn en de geformuleerde oplossing
investeringssteun. De regio IJmond is een van deze
moet logisch bijdragen aan dit doel;
gebieden die in aanmerking komen voor middelen
b. Kosten moeten in verhouding staan tot de
uit het fonds voor een rechtvaardige transitie (het
beoogde (maatschappelijke) baten.
Just Transition Fund). De IJmond is daarmee benoemd
4. Uitvoering maatregelen
als een van de regio’s waar ondernemingen naar
verwachting harder geraakt worden door de ambiti-
a. Uiterlijk Q1-2026 moet de begunstigde bekend zijn (dan moet de maatregel
euze milieu- en klimaatdoelstellingen van de
uitvoeringsgereed zijn);
Europese Unie (bron: europadecentraal.nl). Concreet
b. Er is geen specifieke einddatum waarop de maatregelen uitgevoerd moeten zijn.
betekent dit voor de IJmond dat de steunintensiteit voor staatssteun aan grote ondernemingen gesteld is op maximaal 10%. Deze uitgebreidere steunmogelijk-
Er is gekozen binnen het Noordzeekanaalgebied voor
heden gelden voor de periode 1 januari 2022 tot en
de eerste tranche van de “Gebiedsinvesteringen
met 31 december 2027.
netten op zee” om bij het proces alleen de decentrale overheden uit het gebied te betrekken en niet ook
Verder stelt de regio geen aanvullende financiële
andere partijen of belanghebbenden uit het gebied
voorwaarden aan gebiedsinvesteringen voor de
bij deze afweging te betrekken. Bij een tweede
eerste tranche zoals opgenomen in dit Regioplan.
tranche wordt deze afweging opnieuw gemaakt.
28
F oto: Video Honing Heemskerk
29
5. REGIONALE UITVOERING 5.1 REGIONALE GOVERNANCE EN BETROKKEN REGIONALE PARTIJEN Voor de eerste tranche van beschikbare gelden
gebiedsinvesteringen bekend moeten zijn) is het nog
verschillende projecten genoemd in dit regioplan
1. Verantwoording (wie, hoe en waar)
mogelijk om in overleg wijzigingen door te voeren in
hun bijdrage krijgen in de vorm van een subsidie.
2. Toewijzen fondsen – wie is tekeningsbevoegd
projecten en toegekende budgetten. Besluitvorming
Daarmee is de provincie beheerder van het regio-
3. Verantwoordt de structuur van fondsen, bedrijven,
hierover vindt plaats in het bestuursplatform NZKG.
fonds. Wel heeft de provincie de mogelijkheden om
“Gebiedsinvesteringen netten op zee” is ervoor
de taken die de regiokassier uitvoert, te beleggen bij
gekozen om als decentrale overheden in het
het programmabureau Noordzeekanaalgebied.
Noordzeekanaalgebied gezamenlijk te komen tot een
5.2 REGIONALE FINANCIERINGSCONSTRUCTIE(S)
compensatiefonds (BCF)
Daarmee is de regiokassier verantwoordelijk voor de administratieve en financiële afhandeling van het
lijst met maatregelen om in te dienen bij het
stichtingen, private en overheidsbegunstigden 4. Overziet de teruggave van BTW via het BTW 5. Voert de bewaarinstructies uit conform de handleiding.
ministerie van EZK. In de werkgroep zaten dan ook
De Minister voor Klimaat en Energie is voornemens
regiofonds Gebiedsinvesteringen Netten op Zee.
vertegenwoordigers van de provincie Noord-Holland
de bijdrage voor de gebiedsinvesteringen in de
De verantwoordelijkheid voor de inhoudelijke
Belangrijk is dat bovenstaande taken belegd worden
en de gemeenten Beverwijk, Velsen, Heemskerk,
vorm van een specifieke uitkering (SPUK) aan een
voortgang van de verschillende projecten en de
bij de regiokassier. Wij onderscheiden drie hoofd
Zaanstad, Amsterdam en Haarlemmermeer. Het
provincie of gemeente te verstrekken. Die provincie
aanvraag van de subsidie, blijft een verantwoordelijk-
taken bij onze regio, die we verdelen tussen de
programmabureau Noordzeekanaalgebied is
of gemeente zal namens de regio optreden als
heid van de verschillende aanvragers (in het geval
regiokassier en de projectleider. Een aantal van de
gevraagd om het proces en de inhoud te begeleiden
regiokassier. De regiokassier draagt er zorg voor dat
van het Noordzeekanaalgebied de verschillende
activiteiten die benoemd worden, zijn in samenspraak
om te komen tot een Bestuursovereenkomst en
de specifieke uitkering uitsluitend aan uitvoerings
Gemeenten). Naast de regiokassier wordt er door het
tussen de regiokassier en de projecteleider.
Regioplan. Aangezien het Noordzeekanaalgebied ook
activiteiten wordt besteed, zoals die nader zijn
ministerie van EZK een projectleider gevraagd. Waar
één van de 16 NOVEX-gebieden is binnen het
uitgewerkt in de bestuursovereenkomsten of
de regiokassier meer naar de financiële kant van de
De hoofdtaken van de regiokassier zijn daarmee als
programma NOVEX, zijn ook de trekkers van het
bijbehorende Regioplannen gebiedsinvesteringen
afhandeling van de gebiedsinvesteringen zit, zorgt de
volgt:
gebied van het programmabureau NZKG en van het
netten op zee. De regiokassier dient zich financieel te
projectleider er bijvoorbeeld voor dat er jaarlijks een
ministerie van EZK betrokken. Tevens is ervoor
verantwoorden jegens de Minister voor Klimaat en
voortgangsrapportage wordt opgesteld. Hieronder
gekozen om voor de besluitvorming gebruik te
Energie over de besteding van de gebiedsinvesterin-
worden het proces en activiteiten van de regiokassier
maken van de bestuurlijke commissies en het
gen. De regiokassier legt verantwoording af over de
en projectleider toegelicht.
bestuurlijk platform zoals het programmabureau
besteding van de specifieke uitkering op de wijze,
Noordzeekanaalgebied deze kent. Naast de boven
bedoeld in artikel 17a van de Financiële-verhou-
PROCES EN ACTIVITEITEN REGIOKASSIER EN PROJECTLEIDER
genoemde partijen zitten daar ook vertegenwoordi-
dingswet. Deze verantwoording over de besteding
Conform de handleiding gebiedsinvesteringen netten
c. Toetsen van de subsidieaanvragen;
gers van Tata Steel, de waterschappen en de havens
van specifieke uitkeringen verloopt op een landelijk
op zee versie 1.0 (paragraaf 2.3, pagina 6), heeft de
d. Bewaken subsidievoorwaarden;
binnen het gebied in.
uniforme wijze via de zogeheten Sisa-bijlage (Single
regiokassier de volgende taken:
e. Aanvragen subsidiebedragen en zorgen dat
1. Afhandelen subsidieaanvragen a. Opstellen van werkwijze subsidieaanvraag (incl. bijvoorbeeld formulieren); b. Begeleiden van aanvragers bij het doen van subsidieaanvragen;
information, single audit). Het gaat hier om een Vanwege de relatie met het NOVEX-gebied NZKG en
bijlage bij de jaarrekening van een betreffende
het ontwikkelperspectief wat er voor dit gebied al
Gemeente of provincie. Aangezien de Sisa-bijlage
ligt, liggen er al veel concrete maatregelen die passen
onderdeel uitmaakt van de jaarrekening, heeft de
binnen de kaders van de “Gebiedsinvesteringen
accountantsverklaring van de jaarrekening tevens
netten op zee”. Hierin wordt voor een deel al
betrekking op de specifieke uitkeringen.
aangesloten bij de afspraken die in het kader van de uitvoeringsagenda NOVEX-gebied NZKG en de
ROL REGIOKASSIER EN PROJECTLEIDER
ruimtelijke arrangementen met de provincies nog
Voor het Noordzeekanaalgebied zijn wij voornemens
gemaakt gaan worden.
de kassiersfunctie bij de provincie Noord-Holland te
1 Uitwerking project A inclusief raming
2
3
Opstellen
4
5
Toekenning of
Ontrekking middelen fonds
subsidieaanvraag
Beoordeling
afwijzing van
Gebieds
aanvraag
uitkering financiële
gebieds
middelen
investeringen
investering
beleggen. De specifieke inrichting van de kassiers-
30
Dit regioplan beschrijft de gebiedsinvesteringen
functie wordt nog uitgewerkt en kent een afhanke-
zoals momenteel voorzien voor het Noordzeekanaal-
lijkheid met de SPUK die nog niet bekend is op dit
gebied. Tot Q1 2026 (als de begunstigden van de
moment. De provincie zorgt vervolgens dat de
LEGENDA Activiteit door aanvrager
Activiteit door regiokassier
31
f.
deze bij de begunstigde terecht komt nadat
projectleider om de projecten opgenomen in het
plaatsen van een bouwbord bij de uitvoering van de
overleg NZKG wat op dit moment al actief is. Het
een subsidieaanvraag is goedgekeurd;
regiofonds Gebiedsinvesteringen netten op zee te
maatregelen. Ook aan de verplichtingen qua
ministerie van EZK is in dit overleg vertegenwoor-
rapportage, verantwoording zal worden voldaan.
digd. Activiteiten die hieronder vallen zijn:
Administratieve afhandeling subsidie;
monitoren en jaarlijks hierover verantwoording af te
Daarnaast levert de regiokassier de benodigde input
leggen, zowel richting de regio als mede richting het
voor de hoofdtaken van de projectleider.
Rijk, vertegenwoordigd door het ministerie van EZK.
Aangezien er alleen sprake is van overheden die
In de paragraaf hierboven 5.2. staan de precieze
gebruik maken van deze gelden voor de eerste
activiteiten beschreven.
tranche en er geen sprake is van fondsen waar
De hoofdtaken van de projectleider zijn als volgt: 1. Regie voeren op uitvoering van het Regioplan
•
Opstellen gezamenlijk communicatieplan met belangrijkste mijlpalen in relatie tot de “gebieds investeringen netten op zee”;
•
Aanspreekpunt voor de communicatie “Gebieds investeringen netten op zee” voor het Noordzee-
particuliere of andere stakeholders gebruik van
Gebiedsinvesteringen Netten op Zee NZKG
DUUR INSTANDHOUDING KASSIERSFUNCTIE
maken, is communicatie naar deze partijen minder
a. Bewaken voortgang projecten;
Aan de besteding van de gelden zit geen einddatum
van belang op het overkoepelende niveau van de
b. Signaleren als budgetten niet besteed worden
gekoppeld wanneer het geld uitgegeven zou moeten
gebiedsinvesteringen. Wel zit er in de uitwerking van
van de projecten “Gebiedsinvesteringen netten op
en voorstel doen aan bestuursplatform NZKG
zijn. Een aandachtspunt hierbij is wat wij als regio
de verschillende projecten een relatie met communi-
zee” van de regio Noordzeekanaalgebied en deze
tot herverdeling van budgetten tussen
willen qua doorlooptijd van de kassiersfunctie. In
catie. Deze communicatie loopt via de partij die de
informatie aanleveren bij het ministerie van EZK
gebiedsinvesteringen zoals opgenomen in het
theorie is het zo dat als we in projecten beheer- en
projecten uitvoert.
Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op
onderhoud voor 13 jaar meenemen, we de kassiers-
Zee NZKG;
functie ook 13 jaar in stand moeten houden. Hierover
Participatie en informeren van bewoners en andere
over de “Gebiedsinvesteringen netten op zee” voor
c. Wijzigingen van projecten buiten kaders zoals
kanaalgebied; •
Het up to date houden van de projectinformatie
voor de algehele website; •
Plaatsen en up to date houden van informatie
wordt nog met het ministerie van EZK overlegd of dit
stakeholders gebeurt via de gebruikelijke communi-
het Noordzeekanaalgebied op de website van het
opgenomen in het Regioplan Gebiedsinveste-
ook daadwerkelijk nodig is. Dit speelt alleen bij het
catie binnen de projecten. Er zijn ook een aantal
programmabureau Noordzeekanaalgebied;
ringen Netten op Zee NZKG voorleggen aan
project tweede pont Velsen. De termijn van instand-
projecten opgenomen, die al een breed participatie-
bestuursplatform NZKG;
houding van de kassiersfunctie is wat onze regio
proces doorlopen hebben.
2. Monitoring en verantwoording afleggen over
•
Input leveren op het gebied van communicatie op het de jaarlijkse voortgangsrapportage die door de regiokassier wordt opgesteld;
betreft zo kort mogelijk, maximaal 5 jaar. Er wordt
rechtmatigheid en doelmatigheid van de
nog in beeld gebracht wat er nodig is om de kassiers-
Een communicatiemedewerker van het programma-
uitgaven van de gebiedsinvesteringen Netten op
functie langer in stand te houden en hoe dit precies
bureau Noordzeekanaalgebied is beschikbaar om de
van de provincie Noord-Holland, ministerie van
Zee NZKG richting ministerie van EZK en richting
ingericht gaat worden, in relatie tot het project
benodigde activiteiten op het gebied van communi-
EZK, Gemeenten Velsen, Heemskerk, Beverwijk,
•
Afstemmen met de communicatiemedewerkers
regio (in samenspraak met de regiokassier);
tweede pont Velsen. Binnen dit project wordt nu
catie uit te voeren. In de afstemming van de commu-
Zaanstad, Haarlemmermeer en Amsterdam mocht
a. Jaarlijks voortgangsgesprekken voeren met
gedacht aan een termijn voor beheer en onderhoud
nicatie wordt gebruik gemaakt van het communicatie
dit nodig zijn.
initiatiefnemers van projecten (aanvragers);
en exploitatie van ca. 13 jaar. In Q1-2026 is er beter
b. Opstellen jaarlijkse voortgangsrapportage
zicht op de uitvoering van de beschikbare gelden.
met inhoudelijke en financiële stand van
Mocht dan blijken dat de verwachte besteding van de
zaken regiofonds inclusief accountsverklaring
gelden een kortere looptijd heeft, dan passen wij de
en koppeling jaarrekening conform artikel 17a
totale uitvoeringskosten hierop aan. Onze inschatting
van de Financiële verhoudingswet;
is dat we aan de € 3 miljoen voldoende hebben om
c. Voortgangsrapportage voorleggen aan
de kassiersfunctie voor 13 jaar in stand te houden.
bestuursplatform NZKG; d. Voortgangsrapportage voorleggen aan ministerie EZK;
Dit uiteindelijke bedrag zou dus nog lager kunnen uitvallen mocht de periode van instandhouding van de kassiersfunctie lager uitvallen.
e. Afstemming ministerie EZK over voortgang en geheel.
5.3 MONITORING EN VERANTWOORDING
5.4 COMMUNICATIE EN ZICHTBAARHEID Voor wat betreft de zichtbaarheid van de gebieds investeringen wordt aangesloten bij de subsidievoor-
Zoals hierboven omschreven is het de taak van de
waarden zoals Europa deze stelt. Onder ander het
F oto: Video Honing Heemskerk
32
33
6. FINANCIËN 6.1 BEGROTING
6.2 BEVOORSCHOTTING
De bedragen die hieronder zijn opgenomen, zijn bedragen inclusief BTW. Begroting eerste tranche “Gebiedsinvesteringen Netten op Zee” NZKG Gevraagd bedrag
Prioritering tot € 65 mln.
Prioritering tot € 50 mln.
1
Tweede pont Velsen
€ 14 mln.
€ 14 mln.
€ 14 mln.
2
Dubbellaags ZOAB (stil asfalt) op A22 en A208
€ 3 mln.
€ 3 mln.
€ 3 mln.
3
Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen IJmond
3a
Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Velsen
€ 1 mln.
€ 1 mln.
€ 0,45 mln.
3b
Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Beverwijk
€ 1 mln.
€ 1 mln.
€ 0,45 mln.
3c
Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Heemskerk
€ 0,1 mln.
€ 0,1 mln.
€ 0,1 mln.
4
Projectbudget Stedelijke Vernieuwing IJmond
€ 5 mln.
€ 5 mln.
€ 3 mln.
5
Verbindingen met groene gebieden binnen de IJmond
5a
Verbindingen met groene gebieden Velsen
€ 5,5 mln.
€ 5,5 mln.
€ 0 mln.
5b
Verbindingen met groene gebieden Beverwijk
€ 2 mln.
€ 2 mln.
€ 0 mln.
€ 5 mln.
€ 5 mln.
€ 5 mln.
6
Project Pont tot Park
7
Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen IJmond
7a
Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Velsen
€ 2 mln.
€ 2 mln.
€ 1,5 mln.
7b
Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Beverwijk
€ 2,4 mln.
€ 2,4 mln.
€ 1,4 mln.
7c
Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Heemskerk
€ 1,165 mln.
€ 1,165 mln.
€ 1 mln.
8
Gebiedsfonds Wijk aan Zee
€ 0,6 mln.
€ 0,6 mln.
€ 0,6 mln.
9
Revitaliseren haven Grote Hout kade in Velsen
€ 4 mln.
€ 4 mln.
€ 3 mln.
Revitaliseren haven De Pijp in Beverwijk
€ 10 mln.
€ 10 mln.
€ 7 mln.
11
Realiseren warmtenetten
€ 20 mln.
€ 5 mln.
€ 5 mln.
12
Verbetering openbare ruimte (vergroening en verduurzaming) Zaanstad aan Noordzeekanaal
€ 1,5 mln.
€ 1,5 mln.
€ 1,5 mln.
Kassiersfunctie
€ 3 mln.
€ 3 mln.
€ 3 mln.
€ 81,265 mln.
€ 66,265 mln.
€ 50 mln.
Bijdrage gebiedsinvesteringen Rijk eerste tranche
€ 50 mln.
€ 50 mln.
€ 50 mln.
Bijdrage regio (specificeer per regiopartner)
€ 0 mln.
€ 0 mln.
€ 0 mln.
Bijdragen van derden
€ 0 mln.
€ 0 mln.
€ 0 mln.
Opbrengsten
€ 0 mln.
€ 0 mln.
€ 0 mln.
Totaal
2025
2026
2027
2028
20….
Totaal
Liquiditeitsbehoefte
€ 14 mln.
€ 10 mln.
€ 26 mln.
€ 0mln.
€ mln.
€…
€ 50
Gewenst voorschot
€ 14 mln.
€ 10 mln.
€ 26 mln.
€ 0 mln.
€
€…
€ 50
F oto: Michiel Wijnbergh
10
13
2024
Baten/Inkomsten
34
35
BIJLAGE 1 OVERZICHT PROJECTEN T.B.V. REGIOPLAN GEBIEDSINVESTERINGEN NETTEN OP ZEE EERSTE TRANCHE Projectfiche met kerninformatie t.b.v. Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Tranche 1 Projectnaam