Bijlage bij evaluatierapport onderzoek wapencontroles.pdf
Tekst van het document
Onderzoek naar de pilot wapencontroles - bijlage Onderzoek, Informatie en Statistiek
1
In opdracht van: directie Openbare Orde en Veiligheid Projectnummer: 21132 Auteur: Nathalie Hesseling en Sara de Wilde (m.m.v. van Harry Smeets en Isabel van Winsen) E-mailadres: Nathalie.Bosman@amsterdam.nl, S.Wilde@amsterdam.nl Bezoekadres: Weesperstraat 113-117 Telefoon: 020 251 0333 Postbus 658, 1000 AR Amsterdam data.amsterdam.nl Amsterdam, november 2021 Foto voorzijde: Amsterdamse Poort, fotograaf Edwin van Eis (2018)
2
Inhoud
Bijlage 1 – Locaties wapencontroles
4
Bijlmer-Centrum Burgwallen-Nieuwe Zijde Dapperbuurt Geuzenveld Waterlandpleinbuurt
4 4 5 5 6
Bijlage 2 – Turflijst politie
7
Bijlage 3 – Extra tabellen opbrengsten politie
8
Bijlmer Centrum Burgwallen-Nieuwe Zijde Dapperbuurt Geuzenveld Waterlandpleinbuurt
8 10 13 15 17
Bijlage 4 – Vragenlijst burgerwaarnemers
21
Bijlage 5 – Extra tabellen enquête burgerwaarnemers
24
Bijlage 6 – Open antwoorden burgerwaarnemers
26
Bijlage 7 – Vragenlijst bewoners/frequente bezoekers
41
Bijlage 8 – Extra tabellen enquête bewoners/frequente bezoekers
45
Bijlage 9 – Open antwoorden bewoners/frequente bezoekers
51
3
Bijlage 1 – Locaties wapencontroles
In deze bijlage is per wijk en per controledag aangegeven op welke locaties de wapencontroles hebben plaatsgevonden volgens informatie van de politie. Voor sommige locaties geldt dat er één keer een controle plaatsvond, andere locaties zijn meerdere keren aangedaan voor de controles.
Bijlmer-Centrum 3 september: Dolingadreef t.h.v Drostenburg Station Bijlmer Huntumdreef Bijlmerplein t.h.v AH- Vomar Elisabeth Cadi Stantonplein t.h.v het Kwakoe gebouw 17 september: Alfred Doblinlaan op de kruising met de Boeninlaan Drostenburg met voertuigen geleid vanaf de Dolingadreef Bijlmerplein ter hoogte van de Albert Heijn Hoogoorddreef ter hoogte van het station Bijlmer Arena Station Bijlmer Arena, passagiers vanaf de metro 22 september: Agatha Christysingel/Albert Camuslaan Dolingadreef t.h.v. Drostenburg Bijlmerplein ter hoogte van de Beddenspecilaist en Vomar Hoogoorddreef ter hoogte van Roots Station Bijlmer Arena, passagiers vanaf de metro
Burgwallen-Nieuwe Zijde 4 september: Spuistraat (achter de Albert Heijn) Rokin, ter hoogte van nummer 122 17 september: Spuistraat (achter de Albert Heijn) Rokin, ter hoogte van nummer 122
4
23 september: Haringpakkerssteeg Hasselaerssteeg Metrostation Amsterdam Centraal, passagiers vanaf de metro’s 50, 53 en 54 Spuistraat
Dapperbuurt 1 september: Polderweg Winkelcentrum Oostpoort/Atlantisplein Pontanusstraat Station Muiderpoort Dapperplein ter hoogte van de Eerste van Swindenstraat 2 september: Von Zesenstraat Station Muiderpoort Wijttenbachstraat/ Dapperstraat Dapperplein ter hoogte van de Eerste van Swindenstraat 30 september: WC Oostpoort t.h.v AH Mauritskade Muiderpoort station Pontanusstraat Dapperplein
Geuzenveld 10 september: Ruys de Beerenbrouckstraat ter hoogte van basisschool ‘t Koggeschip Sam van Houtenstraat ter hoogte van het Lambertus Zijlplein 24 september: Ruys de Berenbroekstraat Savorin Lohmanstraat 30 september: Ruys de Beerenbrouckstraat Sam van Houtenstraat
5
Waterlandpleinbuurt 2 september: Winkelcentrum Waterlandplein Beverwijkstraat IJdoornlaan ter hoogte van het Waterlandplein 18 september: Beemsterstraat hoek IJdoornlaan IJsselmeerstraat 24 september: Jisperveldstraat Beemsterstraat
6
Bijlage 2 – Turflijst politie
7
Bijlage 3 – Extra tabellen opbrengsten politie
Deze bijlage bevat een overzicht van de opbrengsten per wijk per controledag.1
Bijlmer Centrum Tabel B3.1 Geslacht gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
man
110
65
118
72
146
78
374
72
vrouw
58
35
45
27
42
22
145
28
onbekend
0
0
1
1
0
0
1
0
168
100
164
100
188
100
520
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.2 Leeftijd gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
12-20
36
21
51
31
34
18
121
23
21-30
51
30
43
26
70
37
164
32
31-40
23
14
27
16
29
15
79
15
41-50
27
16
16
10
14
7
57
11
51-65
29
17
18
11
40
21
87
17
65+
2
1
0
0
1
1
3
1
onbekend
0
0
9
5
0
0
9
2
168
100
164
100
188
100
520
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
1 In enkele gevallen tellen percentages niet exact op tot 100% maar tot 99% of 101%. Wanneer dit het geval is, komt dit
door afronding van de percentages.
8
Tabel B3.3 Vervoer waarmee gecontroleerde personen in het gebied waren, per controledag (abs., percentage) controledag 1*
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
lopend
134
80
115
70
141
75
390
75
fiets
0
0
3
2
9
5
12
2
scooter
0
0
0
0
2
1
2
1
motor
0
0
0
0
0
0
0
0
auto
34
20
46
28
36
19
116
22
totaal
168
100
164
100
188
100
520
100
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS * Het vervoer waarmee gecontroleerde personen in het gebied waren, is bij de eerste controledag in dit gebied niet goed bijgehouden. Mogelijk wijkt het daadwerkelijke aantal af van wat hier staat Tabel B3.4 Gecontroleerde voertuigen en bagage, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
auto's
34
35
29
98
rugtassen
24
38
49
111
tassen
49
38
60
147
totaal
107
111
138
356
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.5 Reacties gecontroleerden, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
beleefd
144
86
142
87
141
75
427
82
neutraal
10
6
19
12
39
21
68
13
brutaal
0
0
3
2
5
3
8
2
boos
1
1
0
0
3
2
4
1
dreigend
1
1
0
0
0
0
1
0
onbekend
12
7
0
0
0
0
12
2
totaal
168
100
164
100
188
100
520
100
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
9
Tabel B3.6 Aangetroffen wapens, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
wapens aangetroffen
4
2
2
8
aantal mensen waarbij wapen is aangetroffen
3
2
1
6
mes (APV)
3
1
boksbeugel (WWM)
1
Soort wapen 4 1
schroevendraaier (APV)
1
1
pepperspray (WWM)
1
1
mosselmes (APV)
1
1
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.7 Achtergrondkenmerken (geslacht en leeftijd) van gecontroleerden waarbij een wapen is aangetroffen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
aantal
aantal
aantal
%
man
3
1
1
5
83
vrouw
0
1
0
1
17
totaal
3
2
1
6
100
12-20
0
0
0
0
0
21-30
1
1
0
2
33
31-40
0
0
0
0
0
41-50
0
0
0
0
0
51-65
2
1
1
4
67
65+
0
0
0
0
0
totaal
3
2
1
6
100
geslacht
leeftijd
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
Burgwallen-Nieuwe Zijde Tabel B3.8 Geslacht gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
man
190
66
111
67
170
56
471
62
vrouw
96
33
49
30
133
44
278
37
onbekend
2
1
5
3
2
1
9
1
288
100
165
100
305
100
758
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
10
Tabel B3.9 Leeftijd gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
12-20
53
18
10
6
85
28
148
19
21-30
132
46
71
43
120
39
323
43
31-40
59
21
43
26
31
10
133
17
41-50
23
8
24
15
26
9
73
10
51-65
21
7
16
10
30
10
67
9
65+
0
0
1
1
3
1
4
1
onbekend
0
0
0
0
10
3
10
1
288
100
165
100
305
100
758
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.10 Vervoer waarmee gecontroleerde personen in het gebied waren, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
lopend
37
13
41
25
263
86
341
45
fiets
74
26
80
48
17
6
171
23
scooter
2
1
3
2
6
2
11
1
motor
0
0
1
1
0
0
1
0
auto
175
61
39
24
19
6
233
31
0
0
1
1
0
0
1
0
288
100
165
100
305
100
758
100
onbekend totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.11 Gecontroleerde voertuigen en bagage, per controledag (abs.) auto's
controledag 1*
controledag 2
controledag 3
totaal
-
28
8
36
rugtassen
20
31
99
150
tassen
47
57
117
221
totaal
67
116
224
407
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS * Het aantal doorzochte voertuigen is bij de eerste controledag in dit gebied niet bijgehouden.
11
Tabel B3.12 Reacties gecontroleerden, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
beleefd
183
64
120
73
270
89
573
76
neutraal
73
26
26
16
30
10
129
17
brutaal
4
1
1
1
2
1
7
1
boos
0
0
4
2
2
1
6
1
dreigend
1
0
0
0
1
0
2
0
onbekend
27
9
14
8
0
0
41
5
totaal
288
100
165
100
305
100
758
100
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.13 Aangetroffen wapens, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
wapens aangetroffen
9
20
8
37
aantal mensen waarbij wapen is aangetroffen
8
12
8
28
Soort wapen zakmes (APV)
6
6
stanleymes (APV)
8
8
schroevendraaier (APV)
1
schaar (APV)
1
1
aardappel schilmes (APV)
1
1
Leathermen (APV)
1
1
mes (APV)
7
priem (APV) pepperspray (WWM)
1
taser (WWM)
1
boksbeugel (WWM)
2
1
2
3
12
1
1
2
3 1
1
1
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
12
Tabel B3.14 Achtergrondkenmerken (geslacht en leeftijd) van gecontroleerden waarbij een wapen is aangetroffen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
aantal
aantal
aantal
%
man
7
10
5
22
79
vrouw
1
2
3
6
21
totaal
8
12
8
28
100
12-20
0
0
3
3
11
21-30
6
6
3
15
54
31-40
0
3
0
3
11
41-50
1
1
0
2
7
51-65
1
2
1
4
14
65+
0
0
0
0
0
onbekend
0
0
1
1
3
totaal
8
12
8
28
100
geslacht
leeftijd
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
Dapperbuurt Tabel B3.15 Geslacht gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
man
94
57
81
62
79
71
254
62
vrouw
65
40
49
37
33
29
147
36
onbekend
5
3
1
1
0
0
6
2
164
100
131
100
112
100
407
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
13
Tabel B3.16 Leeftijd gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
12-20
24
15
20
15
29
26
73
18
21-30
63
38
42
32
33
29
138
34
31-40
20
12
23
18
23
21
66
16
41-50
21
13
21
16
15
13
57
14
51-65
18
11
20
15
11
10
49
12
65+
0
0
0
0
1
1
1
0
onbekend
18
11
5
4
0
0
23
6
totaal
164
100
131
100
112
100
407
100
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.17 Vervoer waarmee gecontroleerde personen in het gebied waren, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
lopend
117
71
75
57
62
55
254
62
fiets
27
16
31
24
17
15
75
18
scooter
3
2
1
1
6
5
10
2
motor
1
1
1
1
0
0
2
1
auto
16
8
23
18
27
24
66
16
totaal
164
100
131
100
112
100
407
100
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.18 Gecontroleerde voertuigen en bagage, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
auto's
8
25
19
52
rugtassen
42
32
30
104
tassen
56
31
28
115
totaal
106
88
77
271
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.19 Reacties gecontroleerden, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
beleefd
110
67
92
70
99
88
301
74
neutraal
43
26
18
14
12
11
73
18
brutaal
3
2
1
1
1
1
5
1
boos
1
1
1
1
0
0
2
1
dreigend
0
0
0
0
0
0
0
0
onbekend
7
4
19
15
0
0
26
6
164
100
131
100
112
100
407
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
14
Tabel B3.20 Aangetroffen wapens, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
wapens aangetroffen
7
10
5
22
aantal mensen waarbij wapen is aangetroffen
7
6
3
16
7
7
3
17
Soort wapen mes (APV) zakmes (APV)
1
1
ijzeren staaf/standaard (APV)
1
1
stiletto (WWM)
1
1
pepperspray (WWM)
1
1
ploertendoder (WWM)
1
1
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.21 Achtergrondkenmerken (geslacht en leeftijd) van gecontroleerden waarbij een wapen is aangetroffen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
aantal
aantal
aantal
%
man
3
4
3
10
63
vrouw
4
2
0
6
37
totaal
7
6
3
16
100
12-20
2
0
0
2
13
21-30
3
0
2
5
31
31-40
0
2
1
3
19
41-50
1
1
0
2
13
51-65
1
2
0
3
19
65+
0
1
0
1
6
totaal
7
6
3
16
0
geslacht
leeftijd
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
Geuzenveld Tabel B3.22 Geslacht gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
man
58
58
118
75
50
60
226
66
vrouw
41
41
39
25
32
38
112
33
onbekend
1
1
0
0
2
2
3
1
100
100
157
100
84
100
341
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
15
Tabel B3.23 Leeftijd gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
12-20
17
17
31
20
22
26
70
21
21-30
32
32
73
46
23
27
128
38
31-40
17
17
24
15
13
15
54
16
41-50
17
17
17
11
15
18
49
14
51-65
15
15
9
6
6
7
30
9
65+
0
0
0
0
0
0
0
0
onbekend
2
2
3
2
5
6
10
2
100
100
157
100
84
100
341
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.24 Vervoer waarmee gecontroleerde personen in het gebied waren, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
lopend
0
0
0
0
0
0
0
0
fiets
20
20
0
0
0
0
20
6
scooter
16
16
23
15
2
2
41
12
motor
0
0
0
0
0
0
0
0
auto
64
64
134
85
82
98
280
82
totaal
100
100
157
100
84
100
341
100
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.25 Gecontroleerde voertuigen en bagage, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
auto's
49
93
64
206
rugtassen
12
3
1
16
tassen
23
3
6
32
totaal
84
99
71
254
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.26 Reacties gecontroleerden, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
beleefd
95
95
96
61
65
77
256
75
neutraal
5
5
60
38
16
19
81
24
brutaal
0
0
0
0
0
0
0
0
boos
0
0
1
1
3
4
4
1
dreigend
0
0
0
0
0
0
0
0
onbekend
0
0
0
0
0
0
0
0
100
100
157
100
84
100
341
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
16
Tabel B3.27 Aangetroffen wapens, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal aangetroffen wapens
9
3
4
16
aantal mensen waarbij wapen is aangetroffen
8
3
4
15
Soort wapen
0
mes (APV)
9
3
12
stanleymes (APV)
1
1
zakmes (APV)
2
2
vlindermes (WWM)
1
1
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.28 Achtergrondkenmerken (geslacht en leeftijd) van gecontroleerden waarbij een wapen is aangetroffen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
aantal
aantal
aantal
%
man
7
3
4
14
93
vrouw
1
0
0
1
7
totaal
8
3
4
15
100
12-20
0
0
0
0
0
21-30
4
2
2
8
53
31-40
2
0
0
2
13
41-50
1
0
2
3
20
51-65
1
1
0
2
13
65+
0
0
0
0
0
totaal
8
3
4
15
100
geslacht
leeftijd
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
Waterlandpleinbuurt Tabel B3.30 Geslacht gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
man
103
66
42
60
79
68
224
65
vrouw
46
29
28
40
34
29
108
32
onbekend
7
4
0
0
3
3
10
3
156
100
70
100
116
100
342
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
17
Tabel B3.31 Leeftijd gecontroleerde personen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
12-20
24
15
6
9
28
24
58
17
21-30
27
17
13
19
32
28
72
21
31-40
25
16
20
29
19
16
64
19
41-50
34
22
12
17
19
16
65
19
51-65
25
16
16
23
17
15
58
17
65+
0
0
3
4
0
0
3
1
onbekend
21
13
0
0
1
1
22
6
totaal
156
100
70
100
116
100
342
100
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.32 Vervoer waarmee gecontroleerde personen in het gebied waren, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
lopend
74
47
0
0
0
0
74
22
fiets
5
3
0
0
0
0
5
1
scooter
2
1
1
1
6
5
9
3
motor
0
0
0
0
4
3
4
1
auto
75
48
69
99
106
91
250
73
totaal
156
100
70
100
116
100
342
100
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.33 Gecontroleerde voertuigen en bagage, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
auto's
41
46
73
160
rugtassen
15
3
7
25
tassen
50
18
16
84
totaal
106
67
96
269
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
18
Tabel B3.34 Reacties gecontroleerden, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
beleefd
151
97
45
64
107
92
303
89
neutraal
3
2
21
30
7
6
31
9
brutaal
0
0
2
3
0
0
2
1
boos
2
1
2
3
2
2
6
2
dreigend
0
0
0
0
0
0
0
0
onbekend
0
0
0
0
0
0
0
0
156
100
70
100
116
100
342
100
totaal
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS Tabel B3.35 Aangetroffen wapens, per controledag (abs.) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
wapens aangetroffen
3
10
4
17
aantal mensen waarbij wapen is aangetroffen
3
5
4
12
2
5
Soort wapen mes (APV)
3
aardappelschilmes (APV)
2
2
Leathermen (APV)
3
3
keukenmes (APV)
1
1
klapmes (WWM)
1
1
uitschuifbare wapenstok (WWM)
1
1
pepperspray (WWM)
2
2
schroevendraaier (APV)
1
1
ploertendoder (WWM)
1
1
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
19
Tabel B3.36 Achtergrondkenmerken (geslacht en leeftijd) van gecontroleerden waarbij een wapen is aangetroffen, per controledag (abs., percentage) controledag 1
controledag 2
controledag 3
totaal
aantal
aantal
aantal
aantal
%
man
3
4
4
11
92
vrouw
0
1
0
1
8
totaal
3
5
4
12
100
12-20
0
1
0
1
8
21-30
0
0
1
1
8
31-40
0
2
1
3
25
41-50
1
1
0
2
17
51-65
2
1
2
5
42
65+
0
0
0
0
0
totaal
3
5
4
12
100
geslacht
leeftijd
bron: Politie Eenheid Amsterdam/bewerking OIS
20
Bijlage 4 – Vragenlijst burgerwaarnemers
Vragenlijst burgerwaarnemers – Proef gerichte wapencontroles In opdracht van de gemeente Amsterdam doet de afdeling Onderzoek, Informatie en Statistiek onderzoek naar de proef rondom de wapencontroles die hebben plaatsgevonden. U heeft uzelf opgegeven om als waarnemer aanwezig te zijn bij één van de wapencontroles. Graag willen we u hier wat vragen over stellen. Het invullen van de vragenlijst duurt ongeveer 5 minuten. 1
1 2
Bent u als waarnemer aanwezig geweest bij de wapencontrole waarvoor u de uitnodiging heeft ontvangen? ja nee > einde vragenlijst
Omdat de vragen gaan over uw waarnemingen tijdens de wapencontrole, nemen we de enquête alleen af onder mensen die daadwerkelijk aanwezig waren. U behoort daarom niet tot de doelgroep van dit onderzoek. We willen u hartelijk danken voor uw medewerking! 2
1 2 3 4 5 3
1 2 3
In welk gebied bent u aanwezig geweest? Bijlmer-Centrum Burgwallen-Nieuwe Zijde Dapperbuurt Geuzenveld Waterlandpleinbuurt Bent u de gehele wapencontrole aanwezig geweest (van 13:30-23:00)? ja nee, van …… (tijd) tot …….. (tijd) geen antwoord
21
4
Hoe heeft u onderstaande aspecten ervaren tijdens de wapencontrole? Zeer
Positief
positief
Niet
Negatief
positief,
Zeer
Kan ik niet
Geen
negatief
beoordelen
antwoord
niet negatief Het algehele functioneren van de politie tijdens de
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
controle De duidelijkheid van de mededeling waarom mensen werden gecontroleerd Reacties van gecontroleerden De sfeer in de (directe) omgeving tijdens de controle (bv. reacties van omstanders) 5a
1 2 3 4 5 6 7
In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling? Tijdens de wapencontroles heeft de politie de gecontroleerde personen rustig, respectvol en correct benaderd. helemaal mee eens mee eens niet mee eens, niet mee oneens mee oneens helemaal mee oneens kan ik niet beoordelen geen antwoord
5b
Kunt u uw antwoord op de vorige vraag toelichten? (max 2000 tekens)
X geen toelichting 6a
1 2 3 4
Werden volgens u de controles willekeurig uitgevoerd? ja nee kan ik niet beoordelen geen antwoord > ga naar vraag 7
6b
Kunt u uw antwoord op de vorige vraag toelichten? (max 2000 tekens)
X geen toelichting
22
7
Kunt u één tip geven om de controles te verbeteren en kunt u één voorbeeld geven van wat goed ging? (max 2000 tekens) Tip:
Dit ging goed:
We zouden graag een aantal achtergrondkenmerken van u willen weten. Deze achtergrondkenmerken zijn voor ons belangrijke gegevens bij de analyse van de uitkomsten, omdat wij hiermee uitspraken kunnen doen over verschillende groepen. 8 Wat is uw leeftijd? jaar 9
1 2 3 4
geen antwoord
Wat is uw geslacht? man vrouw …. geen antwoord
De volgende vragen gaan over het geboorteland van u en uw ouders. Deze worden gebruikt om uw migratieachtergrond te bepalen. U bent niet verplicht te antwoorden. Door te antwoorden geeft u uitdrukkelijk toestemming om deze gegevens in onze onderzoeken op te nemen. Uiteraard worden al uw antwoorden anoniem behandeld. 10
1 2 11
1 2 3 12
1 2 13
1 2 14
In welk land bent u geboren? …. geen antwoord Zijn uw beide ouders daar ook geboren? ja > ga naar einde vragenlijst nee geen antwoord Wat is het geboorteland van uw moeder? …. geen antwoord Wat is het geboorteland van uw vader? …. geen antwoord Dit waren onze vragen. Hartelijk dank voor uw medewerking. Heeft u verder nog opmerkingen? Dan kunt u die hier kwijt.
X
23
Bijlage 5 – Extra tabellen enquête burgerwaarnemers
Tabel B5.1 Hoe heeft u onderstaande aspecten ervaren tijdens de wapencontrole? Uitgesplitst naar wijk (abs.) zeer positief
niet positief, positief niet negatief
negatief
zeer negatief
totaal
het algehele functioneren van de politie tijdens de controle Bijlmer-Centrum Burgwallen-Nieuwe Zijde
4
2
0
0
0
6
4
1
2
0
0
7
Dapperbuurt
3
3
1
0
0
7
Geuzenveld
3
3
0
0
0
6
Waterlandpleinbuurt
4
2
0
0
0
6
de duidelijkheid van de mededeling waarom mensen werden gecontroleerd Bijlmer-Centrum Burgwallen-Nieuwe Zijde
4
2
0
0
0
6
4
1
2
0
0
7
Dapperbuurt
4
2
1
0
0
7
Geuzenveld
4
2
0
0
0
6
Waterlandpleinbuurt
4
2
0
0
0
6
Bijlmer-Centrum Burgwallen-Nieuwe Zijde
1
4
1
0
0
6
1
3
2
0
1
7
Dapperbuurt
2
3
2
0
0
7
Geuzenveld
1
2
3
0
0
6
Waterlandpleinbuurt
2
4
0
0
0
6
reacties van gecontroleerden
de sfeer in de (directe) omgeving tijdens de controle Bijlmer-Centrum Burgwallen-Nieuwe Zijde
3
1
2
0
0
6
2
2
2
0
1
7
Dapperbuurt
2
3
1
1
0
7
Geuzenveld
1
2
1
2
0
6
Waterlandpleinbuurt
3
2
1
0
0
6
bron: OIS
24
Tabel B5.2 In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling? ‘Tijdens de wapencontroles heeft de politie de gecontroleerde personen rustig, respectvol en correct benaderd’. Uitgesplitst naar wijk (abs.) helemaal niet mee eens, mee helemaal mee eens mee eens niet mee oneens oneens mee oneens
totaal
Bijlmer-Centrum
6
0
0
0
0
6
Burgwallen-Nieuwe Zijde
6
0
1
0
0
7
Dapperbuurt
4
2
1
0
0
7
Geuzenveld
5
1
0
0
0
6
Waterlandpleinbuurt
5
1
0
0
0
6 bron: OIS
Tabel B5.3 Werden volgens u de controles willekeurig uitgevoerd? Uitgesplitst naar wijk (abs.) ja
nee kan ik niet beoordelen geen antwoord
totaal
Bijlmer-Centrum
5
0
0
1
6
Burgwallen-Nieuwe Zijde
7
0
0
0
7
Dapperbuurt
4
2
1
0
7
Geuzenveld
6
0
0
0
6
Waterlandpleinbuurt
5
0
1
0
6 bron: OIS
25
Bijlage 6 – Open antwoorden burgerwaarnemers
Toelichting op stelling “Tijdens de wapencontroles heeft de politie de gecontroleerde personen rustig, respectvol en correct benaderd.” Helemaal mee eens De agenten die de wapencontrole uitvoerden benaderden de te fouilleren voorbijgangers keurig, beleefd, vriendelijk en respectvol. Hierdoor escaleerde het niet. Er was 1 incident toen x werden betrapt op het in bezit hebben van een priem en een soort boksbeugel. Deze reageerden behoorlijk agressief, wilden van mij, de waarnemer weten of in Nederland was geboren. Ja dus, dat was voor hun een slecht teken vonden ze. Verder werd dit door de desbetreffende agent netjes en gedecideerd afgehandeld. De aanwezige agenten hebben hun uiterste best gedaan iedereen correct en begrijpelijk te spreken. Ze waren eigenlijk zonder uitzondering netjes en beleefd tegen de personen die ze fouilleerden en dat werd m.i. ook door die personen herkend en gewaardeerd. Ze maakten daarnaast praatjes en legden goed uit wat ze deden, zo ook de aanwezige wijkagent naar wie mensen kwamen voor vragen. Er heerste een ontspannen sfeer op het plein. In het Engels kwam deze hartelijkheid helaas wat minder goed over, hier was de toon (mogelijk door de taalbarricade) wat meer zakelijk en wat minder vriendelijk. De agenten benaderden de gecontroleerden met fatsoen en respect. In de inleiding werd meteen geïnformeerd waar de controle voor bedoeld was.
Ook werd gelijk naar de leeftijden gevraagd, zodat mensen die niet in de leeftijdsrange vielen niet gecontroleerd hoefden te worden. Ik heb geen een keer een stemverheffing gehoord van de politie. Doordat de benadering respectvol was ondergingen de (meeste) gecontroleerden de controle ook met een lachje en begrip. De agenten hebben goed, vriendelijk en rustig uitgelegd, waarom mensen zijn aan de kant gezet De agenten waren geduldig en hebben extra tijd besteed aan het verstrekken van informatie. Agenten waren zich wel bewust van de aanwezigheid van waarnemers. De politie doet de controles zorgvuldig, de burgers reageren daar nooit met veel weerstand op. Er wordt goede informatie verstrekt, na het fouilleren volgt ook een folder. Ook vindt er soms een kort gesprek plaats over de reden van het fouilleren. De politie doet dat zorgvuldig en veelal luchtig met een glimlach. De politie heeft alles netjes uitgelegd en personen respectvol behandeld. Tevens werd tijdens de briefing de nadruk gelegd op het feit dat dit normale burgers zijn die dit mogelijk als negatief kunnen ervaren en dat je daarom heel rustig en duidelijk moest communiceren op een respectvolle toon De-escalerend en geruststellend optreden van alle deelnemende politiemensen Doel van controle meteen duidelijk gemaakt en folder verstrekt
26
Er is vooraf een objectief systeem bepaald welke mensen werden gecontroleerd. Mensen werd duidelijk uitgelegd wat de bedoeling was en wat de achtergrond is. Niet Nederlands sprekenden werden geïnformeerd via een telefonische tolk. Mensen kregen een folder mee. Er werd professioneel gehandeld met zorg en duidelijkheid wat er te gebeuren stond. Er werd uitgebreid de tijd genomen om de geselecteerde personen te vertellen over de achtergrond, het doel en de procedure van de controle. Daarna werd ook nog een folder aan gecontroleerde personen verstrekt voor verdere uitleg. Geen enkele onvolkomenheid. Hoewel er één burger was die weigerde gefouilleerd te worden, bleef ook in die situatie de bejegening respectvol en rustig. Houding van de agenten was professioneel. Duidelijk duiden dat dit een risicogebied is welke door de burgemeester is aangewezen. Met het doel schietwapens, steekwapens etc. van de straat halen. Iedereen die volgens de vooraf vastgestelde aselecte keuze werd benaderd, werd eerst rustig geïnformeerd over het hoe en waarom, na de controle ontving men een dank je wel voor de medewerking en een flyer waarop men de informatie nog kon nalezen Iedereen werd eerst netjes aangesproken en uitgelegd wat er ging gebeuren. Sfeer was de hele avond gemoedelijk en respectvol naar beide kanten toe. Iedereen werd met een glimlach benaderd.
De controle en de reden ervan werd uitgelegd. De politie was vriendelijk en behulpzaam naar de gecontroleerden. Ik heb er midden ingestaan als waarnemer en heb met eigen ogen kunnen zien en met eigen oren kunnen horen hoe alles is verlopen. Alles is op discrete en respectvolle manier verlopen. Respect voor de Politie. Men was uitermate correct, vriendelijk en begripvol Niets dan lof voor de agenten die aan de actie meededen. Politie was zeer netjes naar de burger toe.
Mee eens Enkele mensen schrokken enorm om aangesproken te worden door de politie (bijv. een 14-jarig meisje voor haar school die in huilen uitbarstte). De politie nam dan de tijd om uit te leggen wat er aan de hand was en kon op die manier goed geruststellen. Mensen waren wel regelmatig overvallen door het feit dat er een veiligheidsrisico gebied was uitgeroepen incl. messenverbod in het gebied waar zij wonen, naar school gaan en werken. Politie kwam rustig over, legde uit wat ze gingen doen en waarom. Wanneer mensen in discussie gingen bleven ze gewoon kalm en legde ze het rustig nog een keer uit. Niet mee eens, niet mee oneens De politie deed professioneel haar werk maar aangezien de selectie in mijn ogen niet random was en het concrete besluit zo slecht is gecommuniceerd naar zowel politie als burgers was het voor de politiemensen op straat in mijn ogen onmogelijk om goed uitvoering te geven aan de pilot voor preventief fouilleren. Om deze reden geven ik op de voorgaande vragen het neutrale antwoord.
27
Toelichting op de vraag: Werden volgens u de controles willekeurig uitgevoerd? Ja
Als waarnemer heb ik geconstateerd dat alle gecontroleerde personen op volgorde van beschikbare capaciteit werden gecontroleerd, zonder aanziens des persoon etc. De aanwezige politiekoppels deden duidelijk hard hun best om volledig aselectief te fouilleren. Ik heb meegeturfd en dit ging eigenlijk altijd goed, zelfs al was soms hun systeem verwarrend (alleen het plein op, groepen als 1 tellen etc.), er werd duidelijk via een neutraal systeem (elke 5e passant) geselecteerd wie moest worden gefouilleerd. Toen we 's avonds auto's gingen controleren was hier in het begin weinig zicht op, omdat de motorrijders auto's van de weg plukten, toen heeft de hoofdverantwoordelijke voor de actie besloten een andere methodiek toe te passen waardoor de aselectieve selectie wel weer kon worden gegarandeerd. Helaas zijn er wel ook fouten gemaakt hierin, waardoor (door een miscommunicatie tussen de selecterende en de doorsturende agent) ook een automobilist die niet aan de beurt was gefouilleerd en doorzocht werd, welke dit ook zo ervaren heeft ('dit gebeurt me altijd'). Maar over het algemeen was het duidelijk dat iedereen die in de inclusiecriteria paste kon worden gestopt, afhankelijk van het moment waarop deze langskwam. De controle betrof de controle van auto's. Bij de controle werd steeds de 3e auto geselecteerd (behalve als er duidelijke redenen waar die door te laten, zoals een OVbus).
De controle werd aselectief uitgevoerd. Bij de autocontrole werden er auto's van de weggehaald om gecontroleerd te worden. Later op de dag was de controle op het plein en op het station (lopende en wandelende burgers). Zodra de controlerende agenten klaar waren met de controle werd er weer random de volgende persoon in de nabijheid aangesproken en gecontroleerd. De rollen onderling tussen de agenten was ook goed onderverdeeld. De controles waren aselectief. Elke derde person, voertuig of brommer is controleert met uitzondering van kinderen onder 12, gezinnen en personen boven de 65 De politie deed door simpelweg te tellen hun actie/onderzoek bij de 7de voorbijganger of 5de auto die langs kwam. De politie had uitgelegd dat ze steeds de derde auto zouden stoppen voor de controle, tenzij het een bus was, oudere boven 65 jaar en auto’s waren kinderen onder de 12 jaar in zaten. Van de controles die ik heb gezien, werd dit ook nageleefd. De regel was 1 op de 3 auto’s werd gecontroleerd en hier is de hele avond niet van afgeweken. Een op de vijf mensen die de controle passeerde werd gecontroleerd. De politie hield zich aan deze regel. Bij groepen telden de agenten van links naar rechts. Iedereen werd even goed doorzocht. Er werden uitzonderingen gemaakt voor maaltijdbezorgers, taxi's met klanten en mensen met jonge kinderen. Deze uitzonderingen golden voor iedereen die eraan voldeed.
Elk 5e voertuig Elke controle volgde een vast procedé. Wanneer wij aankwamen op de locatie werden iedereen die al op locatie aanwezig was (zover de capaciteit van de agenten dat toeliet) gecontroleerd. Hierna werd wanneer de agenten klaar waren met een controle steeds 28
de eerstvolgende passant gecontroleerd. Hierbij waren er over het algemeen al een heel aantal mensen gepasseerd. Er werd van te voren afgesproken om de hoeveel passanten er iemand staande werd gehouden. Zodoende was het aselect. Er werd volgens bijna altijd volgens afspraak iedere 3de persoon gecontroleerd Er werd willekeurig iemand van de weg geplukt. Met auto of met scooter Er zijn hele duidelijk afspraken gemaakt hoe er gecontroleerd werd. Bijv. 3 auto's tegelijk of bijv. elke 5 persoon of elke 3e fiets/brommer. Gepoogd werd elke vijfde persoon te benaderen. Lukte niet altijd, maar gaf geen enkel probleem. Het was voor de selecteur niet zichtbaar wie er achter het stuur zat. Zowel overdag als in de avond was de bestuurder niet herkenbaar. Ik heb naast de selecteur gestaan. De voorruit spiegelde en je kijkt een donker gat in. Ze hielden echt de auto aan en zagen daarna pas wie er inzit. De selecteur hield zich aan de regel elke 3e auto te controleren. Hoewel op voorhand werd verteld dat 1 op 5 wordt gecontroleerd, blijkt in de praktijk dat dat wat willekeuriger verloopt. Bij de auto's geldt het dat zodra er een plek vrij is bij een van de fouilleerteams, dat de volgende aan de beurt is. Bij personen verschilt het toch per locatie. Het eerste punt was in Venserpolder, daar bleven we eigenlijk maar kort staan.
De mensen die op dat moment aanwezig waren op dat specifieke punt, werden allen gecontroleerd. In de Amsterdamse Poort bleven we langer staan, daar vond dat ook willekeurig plaats, maar leek er niet per se geteld te worden. Dat lijkt me ook onmogelijk, maar de burgers waren inderdaad vrij random. Op navragen, kreeg ik als antwoord ook dat zodra iemand gefouilleerd was en geïnformeerd was, de volgende werd aangesproken. Soms betekende dit ook dat twee mensen (een stel bijvoorbeeld) werd gefouilleerd. Dat is dan natuurlijk niet volgens tellen. Als bleek dat iemand ouder dan 65 was, stopte de actie. Op station Bijlmer Arena waren er bovenaan de metrotrap ook spotters. Zij keken of burgers bij het zien van de politie onderaan de trap, zich alsnog omdraaiden. Hier heb ik ook gekeken. Enkele jongens werden door de spotters dan naar beneden geleid. Dit is natuurlijk geen willekeur. Vragen hierover gesteld; dan gaat het blijkbaar over in normaal politiewerk, want dat is verdacht gedrag. Ook bij al deze jongens werden geen wapens gevonden overigens. Blijkbaar - maar dat heb ik niet gezien - draaien mensen zich ook om, omdat ze bijvoorbeeld zwartreizen. Ik snap de keuze voor spotters, tegelijkertijd is dat toch wat anders dan de actie zelf. Ik zou benieuwd zijn hoeveel dat heeft opgeleverd in totaal. Ik denk dat het willekeurig was.
In theorie is het 1 op de 5, maar in de praktijk is dat moeilijk uit te voeren, dit door de stroom van mensen of auto’s. Het ging vooral om de doorstroom. Wanneer een agent klaar was met controleren, werd een volgende aangesproken of toegewezen. Hierdoor was het dan ook makkelijker en niet gericht op een specifieke groep of gender. Tijdens de briefing is de wijze waarop er willekeurig (aselect) mensen worden benaderd besproken en hier werd door de agenten naar gehandeld Tijdens de briefing werd uitgelegd dat elke 5e voorbijganger aan de rechterkant gefouilleerd zou worden. In de avonduren werd dat de 3e fietser/scooter. Zie eerder antwoord en werd vooraf een objectief systeem vastgesteld, bijvoorbeeld, elke 5e, 6e en 7e persoon en opnieuw beginnen te tellen als de koppels weer beschikbaar zijn of iedereen staande houden totdat de koppels vol zijn en dan dat weer herhalen. 29
Nee
Het beeld wat de politie in de media heeft gegeven over de uitvoering van het 'aselecte' fouilleren was onjuist. Voor zover er al sprake was van een vooraf gekozen systematiek werd deze op persoonlijk niveau improviserend door de agenten toegepast. Er was absoluut geen sprake van een aselectheid zoals aangegeven in de media van bijvoorbeeld het controleren van elke zoveelste burger. De systematiek voor zover deze was waar te nemen was sterk beïnvloedbaar door de agent die de systematiek toepaste en daarmee geen waarborg om profilering tegen te gaan. Bij de autocontroles werd wisselend gekozen voor '100 procent controles' of elke zoveelste auto die langs kwam op het moment dat de persoon die de selectie maakte op de straat ging staan. Deze methodiek is sterk beïnvloedbaar en bruikbaar voor profilering omdat de agent op het moment dat de stap naar de straat wordt gemaakt heel goed kan zien welke typen auto's bijvoorbeeld de 4e of 5e in de rij zijn. Op één waarnemingsdag is het lastig om te toetsen of de personen die ook gedaan hebben omdat de aantallen laag zijn, wat mij bij het turven wel op viel is dat Volkswagens in mijn ogen oververtegenwoordigd waren ten opzichte van hun marktaandeel.
Bij de persoonscontroles werd enkel gekozen voor '100 procent controles' wat in de eerste plaats in mijn ogen een verkeerde naamgeving is omdat niet 100 procent van de mensen wordt gefouilleerd maar het enkel het doel is om de tijd van de agenten voor 100 procent in te zetten. De agenten staan op een drukken plek (bijvoorbeeld Muiderpoort) en stoppen de eerste persoon (dat is tenminste het doel, daarover zo direct meer) die hen tegemoet loopt. Elke andere persoon die op dat moment langs loopt kan gewoon doorlopen. De '100 procent methode' is sterk beïnvloedbaar door de agent die de handeling uit voert door bijvoorbeeld de duur van de afhandeling van een fouillering te beïnvloeden. Het is daarmee heel goed mogelijk om (bewust of onbewust) te profileren bij het selecteren van de mensen die worden gefouilleerd. Nog even daar gelaten dat de methodiek niet bestand is tegen beïnvloeding door de personen die de controles uitvoeren maakte ook een capaciteitsprobleem bij het team van de Dappermarkt dat de actie inherent niet aselect was. Door een capaciteitsprobleem waren bij de controle bij Muiderpoort drie politieduo's beschikbaar waarvan er twee man/vrouw waren van samenstelling en één man/man van samenstelling.
Omdat mannen enkel mannen fouilleren en vrouwen enkel vrouwen was de actie bij Muiderpoort door het man/man duo per definitie niet aselect want zij konden enkel mannen aanspreken. Er werd altijd gewerkt met een vooraf vastgestelde methode, bijvoorbeeld auto's 4 en 5, of de eerste fietser/voetganger na een afgeronde controle
Kan ik niet beoordelen Iedere 5de passant gefouilleerd. Het was alleen niet altijd duidelijk hoe omgegaan werd met mensen die vanuit verschillende richtingen kwamen aanlopen. Of wie er gekozen wordt als de 5de in een groep komt aanlopen. De agent had vast logica, maar die was niet altijd controleerbaar voor ons als waarnemer. In drukte kon nog wel eens onduidelijk zijn wie (mensen bij winkels, personeel) werd. De politie leek zich wel aan de regels te houden. Tot slot is er een groot probleem met het PF zelf. Het veiligheidsrisico gebied (VRG) is heel groot en divers en bevat o.a. scholen, woonwijken en winkels. Dat zorgt er ten eerste voor dat burgers totaal onverwachts geconfronteerd worden met een VGR. Nog belangrijker zorgt dat er voor dat de politie een ruime vrijheid heeft om te kiezen waar ze fouilleren. Dat is een grote mate van selectie. Mijn controle begon bij 30
een middelbare school. Daar liepen vrijwel uitsluitend niet-witte kinderen. De keuze om daar te fouilleren is op zichzelf al een selectie. Dat daarna willekeurig wordt uitgekozen doet daar niets aan af. Even later werd gekozen voor een locatie in Oostpoort. Daar lopen alleen maar yuppen en families. De doelgroep van het actieplan tegen wapens bij jongeren werd daar niet aangetroffen. Kortom, de keuze waar gefouilleerd wordt is een belangrijke. Die keuze leidt onvermijdelijk tot profileren. Zonder profileren is PF immers extreem tijdrovend en ondoelmatig, maar met profileren is het een te grote belasting op minderheden. Preventief fouilleren dient daarom niet toegepast te worden. Zelfs niet als de agenten zich aan de afspraken houden. Dat kan anders zijn als concrete VRGs worden aangewezen (een voetbalstadion of vliegveld). Tot slot zijn de controles niet willekeurig omdat het eenvoudig was de agenten te ontwijken. Burgers die iets te verbergen hadden zijn niet gecontroleerd. Die zijn een blokje omgelopen. Ik wist niet of het echt random ging. Soms een laar achter elkaar
Kunt u één tip geven om de controles te verbeteren en kunt u één voorbeeld geven van wat goed ging? Tips
Aselectief had wel de nadeel dat eigenlijk mensen worden gepakt (bijv. bouwvakkers) die een mesje erbij hebben of werkers , die een zakmes in het dashboardkastje hebben die dat duidelijk niet als wapen willen gebruiken . Die mensen die wel iets te verberg Afschaffen en niet meer doen op deze manier. Als je het wil doen moet je het niet a select doen maar juist op criteria die meetbaar zijn. Maar eigenlijk gewoon niet doen. Ik vind het voor het resultaat een veel te grote inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en mensen worden zonder noodzaak als "verdachte" gezien door de overheid Als je de controles al wil doen moet er gekozen worden voor een selectie-methodiek die door de uitvoerders op straat niet beïnvloed kan worden, dat was nu niet het geval. Belangrijk om: 1) Wellicht een bord in het midden zetten dat het gaat om preventief fouilleren zodat omstanders ook weten wat er speelt. Je staat toch direct te boek als "verdachte" voor omstanders als je tussen meer dan 10 agenten wordt staande gehouden en wordt gefouilleerd. Ik hoorde hier en daar ook allerlei speculaties van het publiek, als was een groot deel wel op de hoogte van de acties (en steunen die).
2) Als het project meer behelst dan awareness kweken dan kan die effectiviteit worden verhoogd door burger- of geüniformeerde agenten in een buitenschil te laten optreden bij mensen die omtrekkende of andere verdachte bewegingen maken of degenen die de politie uitdagen op een afstand (was 1-2 keer gebeurd). Ik begrijp dat dit kan botsen met de objectiviteit, maar dan is het nog steeds o.b.v. gedrag en niet op enig uiterlijk kenmerk. Het creëren van een fuik zou de effectiviteit ook kunnen verhogen. 3) De productiviteit zou omhoog kunnen door iets efficiënter te opereren. Meer controles per uur. 4) Het team was wel redelijk autochtoon en blank. Ik denk niet dat dit echt problematisch is, maar voor een nog grotere acceptatie zou het goed zijn om er nog iets meer diversiteit in te brengen. Bij het plannen van de controle locatie kan er beter geluisterd worden naar de uitvoerders van de controle. We stonden nu op een locatie die volgens de agenten niet zo interessant was. Ze wilden liever op de Wallen staan.
31
Communicatie ter plaatse over wat er gebeurt moet veel beter. Het is als toeschouwer logisch te denken dat 12 geüniformeerde dienders en hun voertuigen zojuist zijn uitgerukt om een verdachte aan te houden die ze midden op straat staan te fouilleren. Dat is de aanname door het beeld wat je ziet. Ik hoorde het onderlinge commentaar van het overige publiek wat af en toe heel gênant was voor de man/vrouw die met zijn handen in de lucht stond. Ik hoorde de omstanders er van alles bij bedenken van overval tot een recentelijke brandstichting aan toe. Los dit op door een simpel draagbaar stoepbord mee te nemen met een poster waarop de actie uitgelegd wordt. Iedereen snapt dan waar hij naar staat te kijken en dat de aangesproken persoon in kwestie ook zomaar een voorbijganger is. De controles zijn prima uitgevoerd, hiervoor is geen tip nodig. Zoals ik al eerder schreef. Alles met respect en op een klasse manier zonder stress. Alle mensen er varen het als broodnodig, dat dit moet gebeuren, om de stad wapen vrij te maken. De impact op de burger die wordt gefouilleerd in eigen buurt, voor het zicht van buurtbewoners is groot. Voor buurtbewoners is niet duidelijk dat het om een brede actie gaat, zonder gerichte verdenkingen (want ondanks de algemene communicatie vooraf weet geen buurtbewoners wat er precies gebeurt).
Een manier vinden om dus met die impact om te gaan, of die te verminderen zou nuttig kunnen zijn. Gezien de doelstelling van de controles, gericht op jongeren en wapens, zijn preventief fouilleeracties nagenoeg nutteloos. Er worden voornamelijk APV-wapens ingenomen. Die zijn normaal niet strafbaar en meestal ook voor vrij normaal gebruik. De paar 'hits' zijn zo minimaal dat het qua inzet, capaciteit en kosten nauwelijks zinnig lijkt. De politie klaagt over de aangewezen veiligheidsrisicogebieden; blijkbaar zijn er op basis van enkel politiecijfers andere gebieden aan te wijzen dan de gemeente heeft vastgesteld. Dat lijkt me een belangrijk punt van aandacht. Voor de acties zelf: het kost een hoop mankracht (zo'n 10 man personeel) die een hele dienst meewerken aan de actie en de opbrengst is marginaal: 4 legale mesjes. Ook de opbrengst van de keer ervoor was niet meer dan dat. Ik blijf het bijzonder vinden dat steeds de nadruk op de baten liggen, maar zo weinig op de kosten. Ik heb geen zorgen over etnisch profileren zozeer, maar ben ook blij dat zeer gericht profileren niet zomaar mag, tenzij er verdacht gedrag is. Ik hoop dat in de evaluatie de kosten worden meegenomen en dat er eerlijk over de beperkte opbrengsten wordt gecommuniceerd.
Het is een feit dat binnen notime burgers weten dat er controles zijn; ik zag jongeren elkaar informeren via vermoedelijk - social media, ook werden de agenten gefilmd. Dat houd je op geen manier tegen en dat weet de politie zelf ook. Een diender gaf aan dat je ook eigenlijk alleen maar 'de domme jongens' soms pakt. Mijn vraag blijft dus: Hoe effectief is deze interventie in de bestrijding van wapenbezit op straat? En: hoeveel mensen worden gefouilleerd, zonder dat er iets gevonden wordt? Ik zou er graag over meedenken. Een duidelijke afspraak in het hele team over hoe te tellen (iedereen die langskomt, alleen het plein op, hoe groepen te rekenen, hele gezelschappen fouilleren of 1 iemand kiezen uit het gezelschap en op basis waarvan?) zou wel prettig zijn, dan kunnen daar geen misverstanden over bestaan die alsnog het idee kunnen wekken dat er wordt geselecteerd op basis van iets anders. Daarnaast vond ik dat er maar erg weinig werd gefouilleerd. Slechts een zeer klein percentage van alle mensen is gefouilleerd, omdat tijdens fouilleren de telling niet doorging en bijvoorbeeld niet iedereen die passeerde meetelde. Dit doet af aan de effectiviteit. 32
Efficiëntie: - Vooraf duidelijk de koppels benoemen en daaraan vasthouden. - Na aankomst uit voertuigen gaan en direct beginnen met de controle. - Koppels meer verspreid laten opstellen in het te controleren gebied. M.a.w.: in een winkelstraat deze van tevoren (via bv googlemaps) in kaart brengen en dat dat de vastplaats laten zijn voor de koppel b.v. begin van straat, einde straat en evt. zij straatjes zodat je alles in keer kan afsluiten. Er moet meer aandacht komen voor de training van agenten m.b.t. mensen met een handicap en/of mensen die om fysieke redenen niet gefouilleerd kunnen worden. Hier is erg weinig kennis onder en dat is jammer. Ook zouden de controles wat meer gestructureerd/beter gecoördineerd kunnen worden op sommige vlakken. Fouilleren aan een drukke openbare weg is erg kleinerend en criminaliserend. Het maakt een totaal willekeurig iemand “verdacht”. Omstanders kijken er ook naar en denken dat er een strafbaar feit is begaan door de geen die ze fouilleren. Dit zou op een afgelegen plek moeten of in een soort pashokje met gordijntje. Eventueel in een zijstraat of portiek. Op de openbare weg voelt dit heel vervelend en ziet het er erg vervelend uit. Islamitische vrouwen die gefouilleerd worden voelen zich erg in hun eer aangetast als er een Arabisch/Turks uitziende mannelijke politieagent toekijkt. Cultureel gezien ligt dat gevoelig. Geen.
Gericht op locatie controle uitvoeren. Bijvoorbeeld waar jongeren bij elkaar komen. Ging juist prima en netjes Het controleren van elke persoon heeft gewoon geen nut, doe het gericht of niet. Het lijkt mij beter om meer gericht te controleren. We hebben nu veel automobilisten van middelbare leeftijd gecontroleerd terwijl steekwapens vooral door jongeren gedragen worden. Ik heb meerdere tip 1. Zorgen dat de locaties van de controles overeenkomen met de hoeveelheid incidenten in een gebied. De locaties die door Gemeente Amsterdam zijn aangewezen warren volstrekt onlogisch en daarnaast dus niet gekoppeld aan plekken waar veel incidenten zijn. De politie heeft dit aangegeven echter is daar kennelijk niets mee gedaan. 2. De politie mag uiteraard niet etnisch profileren echter is het logisch dat men vanwege ervaring weet welke personen er aan de kant gezet dienen te worden. De politie heeft zeer weinig capaciteit en de controles op de door de Gemeente aangewezen plaatsen hebben nauwelijks zin. 3. De leeftijd 12 tot en met 65 is ook niet doeltreffend. Steekincidenten vinden niet plaats in deze leeftijdscategorie. Daders en slachtoffers van wapenfeiten zijn doorgaans onder de 18 jaar. Controle is prima uitgevoerd maar typisch bedacht door beleidsmedewerkers/Gemeente en niet nagedacht en geluisterd naar de uitvoerders/politie. De expertise ligt bij de politie, handel daar dan ook naar.
Luister naar de inbreng die politiemensen geven, zij hebben verstand van zaken. Ik vind het jammer dat er zoveel uren en tijd worden ingezet in straten waar je niet of nauwelijks wapens zult vinden. Ik zou als advies willen geven om in de straten te fouilleren waarvan je weet of denkt te weten dat het wapenbezit daar significant hoger zou kunnen zijn. Nu waren het winkelend publiek en veel toeristen het object van aandacht. Ik zou juist meer profileren i.p.v. aselect. Nu kwam het voor dat personen die zich bijzonder of verdacht gedroegen (wegkijken/snel doorlopen) er niet uit werden gehaald. Maar personen waar overduidelijk niks vreemds mee aan de hand was (hond 33
uitlaten/terugkomend van een snelle boodschap in de supermarkt) aan de kant werden gezet. Dit kost op deze manier wel heel veel mankracht en middelen voor een minder effectief resultaat. Het gaat ten slotte om gemeenschapsgeld. Kan niet beter. Meer bezetting! De controle uitvoeren met meer mankracht, wellicht integraal met stadsdelen (handhavers, straatcoaches etc.). |Dan kunnen de rollen ook onderverdeeld worden. De handhavers/buurtcoaches e.d. kennen hun pappenheimers en de gebieden waarde doelgroep zich ophoudt. Uiteraard weet de politie dit ook, maar op deze wijze ligt de zwaarte/druk niet alleen bij de politie en zijn de lasten ook verlicht voor de politie. Daarnaast de leeftijdsranges en de doelgroep waar hem om gaat beter in kaart brengen. De agenten hebben op deze dag echt gebufferd in mijn ogen. Complimenten! Meer mankracht, met meer mensen kun je ook meer voetgangers controleren. Misschien deze controles op meerdere locaties doen, want het stond binnen 11 minuten op telegram dat deze controle plaatsvond en het is dan gelijk ook minder effectief. Als de controles elk 1/2 uur op een andere locatie plaatsvinden, lijkt mij dat het meer effectief zal zijn. Misschien meer acties in burgerkleding en sneller verplaatsen naar een nieuwe locatie. Het wordt dan wel lastiger om aan te tonen dat de mensen die onderzocht worden aselectief geselecteerd zijn.
Niet luisteren naar de politiek en stadsdeel, ga de wijken waar wel de overlast is . Helaas kan de politie het niet zelf bepalen want de burgermeester bepaald. Niet vooraf groot aankondigen dat je dit gaat doen helpt m.i. om de opbrengst van de controles te vergroten. (bovendien stond heel waterlandplein vol pers nog voordat de politie aankwam). Dus als je iets te verbergen hebt ben je wel heel dom als je daar gaat lopen.. Ruimte op formulier voor personen die zich niet als man of vrouw identificeren Schaf PF af. Agenten houden zich netjes aan de afspraken, maar kunnen door het kiezen van een locatie toch onwenselijk profileren. PF zou alleen toegepast moeten worden op zeer concrete locaties (stadions) en alleen bij concrete dreiging. Zonder profilering is de PF niet doelmatig en inefficiënt. Er tijdens de 5 uur controle met 10 man die ik heb meegemaakt geen wapens aangetroffen bij de doelgroep van de actie. Wel 3 kleine zakmesjes bij 25-35 jarigen (messen die buiten de arbitraire VRG wel legaal zijn). Steekproefsgewijze controles zijn niet erg effectief als het doel is het bestrijden van gebruik van wapens onder jongeren. Waarom willekeurige oudere voorbijgangers lastigvallen als men prima weet wat de primaire risicogroep is? (jongeren, voornamelijk mannelijk en voornamelijk met migratie achtergrond).
Politieke correctheid lijkt het te winnen van bestrijding van criminaliteit Zorg voor diversere teams. Ten alle tijde 50% diverse teams. Ook als de groep opgedeeld wordt in subgroepjes. Bedenk of het prettiger is voor de gefouilleerde persoon om even op een afgeschermde plek te gaan staan. Achter een politie bus, od. Bedenk bij het fouilleren van jonge kinderen dat, zoals gister, klasgenoten langs lopen en mogelijk foto's maken die binnen no time rondgaan. Ouders kunnen deze onder ogen krijgen nog voordat hun kind verteld heeft over de actie. Zonder de context te weten kan het behoorlijk schrikken zijn voor een ouder.
34
Dit ging goed Afsluitend wil ik zeggen dat ik grote respect heb voor dat werk van de agenten, voor allen ook voor de geduld die zij hebben getoond met omstanders of kinderen die door de controle plek heen en weer zijn met hun fietsjes. .. De bejegening na de burger toe was respectvol en alle vragen zijn beantwoord. Het werk is goed gedaan. De agenten hebben duidelijk en vriendelijk aan elke te controleren persoon uitgelegd, wat de bedoeling was van de controle. Agenten hebben het zwaar en willen ook de wijk in . In een centrum staan vinden ze achterlijk bedacht. Alles ging goed Benadering was uiterst positief. Tone of voice was goed professioneel. Daarbij hebben alle agenten die ik heb mogen meemaken een buitengewoon goed gevoel voor humor en die humor werkte heel goed!!!! Bij enkele burgers zag in de verte al een aversie en wantrouwen tegen de politie. Maar de agenten spraken de burgers respectvol aan zonder enige stemverheffing wisten zij te beargumenteren wat het doel van de controle was en dat er een ontheffing is waardoor zij bevoegd zijn om de controle uit te voeren. Daardoor hebben ook deze enkelingen zich onderworpen aan de controle. (aantal kon je op een hand tellen, waren er niet veel die moeite hadden met de controle). Na de controle kregen alle gecontroleerden een foldertje mee om later rustig na te kunnen lezen waar de controle over ging en het doel ervan.
Communicatie, samenwerking, conflict hantering, en resultaat. Controles werden grondig uitgevoerd en er werd goed uitgelegd waarom het gebeurde. Dat is lastig te zeggen. Ik zou kunnen zeggen dat de meesten mensen (politie en burgers) vriendelijk waren tegen elkaar maar daar is alles ook wel mee gezegd. Uit de reacties van burgers bleek dat zij ervan uitgingen dat als de politie er staat dat dan goed is want dan zal er wel iets aan de hand zijn. Er was dus vertrouwen in de politie maar het onveiligheidsgevoel liep bij veel mensen duidelijk (en in mijn ogen onterecht) een deuk op. De actie werd zo uitgevoerd, dat diegene die gecontroleerd werd, het geen enkel probleem vond dat dit plaats vond. De agenten waren heel goed benaderbaar voor de buurtbewoners. Los van de controles ook een praatje maken met jeugd en voorbijgangers. iedereen nieuwsgierig wat er plaatsvond; ik heb alleen maar zeer positieve geluiden gehoord dat de mensen vinden dat dit veel vaker mag gebeuren zodat (het gevoel van) veiligheid wordt vergroot De bejegening van de gecontroleerden door de politie. De communicatie met de burger De controles verliepen goed en vrij soepel. Er werd ook tijdens de controles, hoewel serieus, ook veel gelachen en af en toe een grapje gemaakt.
Dit zorgde voor cohesie en positiviteit onder de mensen die gefouilleerd werden, zo is het laagdrempeliger en minder vervelend. De flyers als uitleg achteraf is goed en de manier van selecteren is ook goed bedacht. Ik denk ook dat de correcte opstelling/uitleg van de dienders goed was voorbereid. De houding van de agenten naar de burger was uitstekend. Op straat kunnen agenten nog wel eens nors overkomen maar van deze norsheid was tijdens de controle geen sprake. De interactie tussen burger en politie verloopt zorgvuldig en zonder al teveel stress. De selectie van personen is bijna altijd willekeurig te noemen. Soms werden er duimen 35
opgestoken, ik interpreteer dit als een vorm van waardering naar de actie. Burgers tonen veelal begrip, dus dat lijkt me winst. De opzet van de actie was goed om steeds op iedere locatie maximaal 1 uur te blijven staan alvorens naar een nieuwe locatie te gaan. Hierdoor voorkom je dat personen in bv. appgroepen elkaar gaan attenderen op de controleactie. Daarnaast goed dat er zowel op voetgangers/fietsers/ als ook auto’s en brommers werd gecontroleerd De politie heeft op uitstekende wijze uitvoering gegeven aan de door de Gemeente bedachte acties. De praktische uitvoering van de controles verliep prima. Zeker in de avond was 't contact van de politie met de burgers goed en verliep het soepel. De briefing en debriefing worden informatief. Nuttig ook hoe de nadruk werd gelegd op het feit dat de politie niet met verdachten maar met burgers te maken heeft tijdens de controles. De uitvoer binnen het gestelde kader van aselecte steekproeven. De wijze van optreden van de agenten ging uitstekend, correct, vriendelijk, beleefd en doelgericht Een aantal agenten waren erg goed in het /menselijk en persoonlijk contact maken. Niet meteen fouilleren maar eerst even een gesprekje over mooie auto, of waar voetbal je etc. Dat creëerde een hele andere sfeer die geen weerstand opriep. Je zag dat dit de vraag om te mogen fouilleren makkelijker maakteen mensen het probleemloos toelieten.
Het meteen strak, onpersoonlijk en star recht op je doel af zorgt dat mensen in de weerstand schieten. Goede zichtbaarheid, gevoel van veiligheid gaat omhoog (tijdelijk of niet), duidelijke communicatie naar de mensen die werden staande gehouden, goede sfeer behouden. Echt objectief, iedereen - die binnen de doelgroep viel - kon worden aangehouden en ik heb heel veel verschillende mensen staande gehouden zien worden. Er waren maar heel weinig (ca. 2) mensen die zeiden dat ze door hun etnische achtergrond waren staande gehouden, hetgeen onzin was. De mensen reageerden goed. Ik heb er enkelen aangesproken na de controle en die waren positief, terwijl ik had verwacht dat bijna iedereen de acties toejuicht behalve als ze zelf onderwerp van controle zijn, maar dat viel dus mee. Ik voelde me welkom en iedereen was aardig en respectvol Politie in NL is vriendelijk en geduldig met mensen met vragen. Rustige professionele houding van de agenten. En de mensen werden met totale willekeur geselecteerd. toeristen die bv drugs bij zich hadden in gebruikershoeveelheid stelden ze goed gerust Volledig correct uitgevoerd. Vriendelijk. Mensen werden goed geïnformeerd. Vriendelijkheid, duidelijkheid en aselectiviteit gingen goed. Agenten deden hard hun best om volgens de opdracht te fouilleren en zijn daar mijns inziens in geslaagd. Willekeurigheid en goed uitleg. Ook de bejegening was goed.
Overige opmerkingen
Ik vind dat er naast preventief fouilleren ook aandacht moet blijven voor het meer opsporingsgericht fouilleren bij plekken waar vaker overlast van probleemjongeren. Het preventief fouilleren is namelijk niet een effectief middel om het aantal wapens onder jongeren te verminderen. Het preventief fouilleren is meer voor awareness. De actie is 36
erg zichtbaar van grotere afstand. De jongeren die naar mijn mening in de doelgroep vallen die weten precies wat er aan de hand is. Dat bleek ook uit enkele gesprekken die ik heb gevoerd met deze jongeren en die zorgen ervoor dat ze niet worden gepakt met een mes of meer. 2) Ik hoop dat er genoeg vertrouwen is vanuit de lokale politiek om de politie zelf hun afwegingen te laten maken en hun werk kunnen uitvoeren zonder dat er extern toezicht nodig is, want het is naar mijn mening een brevet van onvermogen richting die politie. Ik vond het interessant om mee te lopen en ik vond het optreden van de politie erg professioneel en eerder te soft dan vooringenomen. Bewoners vroegen zich af waarom een dergelijke controle niet in het chique zuid heeft plaatsgevonden. Men vond het stigmatiserend en oneerlijk voor de buurten die zijn uitgekozen. Ook was het voor hun niet duidelijk dat de gemeente de buurten had uitgekozen en wijzen ze ten onrechte naar de politie Bij aselectief controleren heb je wel meer mensen te pakken die niet bij de doelgroep horen. En in mijn ogen moeten de controles groter met sowieso motoragenten erbij, die die mensen achteraan gaan, die zich de controle willen onttrekken. . Conclusie van mijn observaties: Politie heeft zich volledig gehouden aan instructie.
Echter, zij gaven zelf aan totaal niet te geloven in de effectiviteit van dit instrument om wapengeweld onder jongeren terug te dringen. Veel verspilde moeite met als resultaat een paar in beslaggenomen aardappelschilmesjes (valt buiten WWM) van mensen die dit per ongeluk nog bij zich droegen. Conclusie: Prima actie met nuttige resultaten dus vaker doen zou ik zeggen. Burgerwaarnemen was een mooie ervaring en snap het initiatief hiervoor ook wel maar heb ook met mijn eigen ogen kunnen zien dat het echt niet nodig is. De Burgemeester kan trots zijn de integriteit van haar Amsterdamse Politie. De controle heeft mijn beeld over de politie positief bijgesteld. De agenten die meededen waren vriendelijk en professioneel, zoals ik van de politie verwacht. Zo zou het vaker mogen gaan. De dagen voor de start van de actie is er veel in de media hieromtrent te doen geweest zoals bijvoorbeeld de inzet van waarnemers door de politiebond. Dat ik hierover niets heb teruggekoppeld gekregen over wat het statement van de gemeente is en wat dit betekent voor mij als waarnemer heb ik ten zeerste betreurd. Ik had het gepast gevonden mocht de gemeente hier voorafgaand nog uitleg over hebben gegeven. Nu voelde het alsof ik in mijn rol speelbal was in het conflict waarbij er onvoldoende afstemming was tussen politie en gemeente.
Deze rol vond ik zeer ongemakkelijk en met min vele anderen want ik vernam al dat meerdere waarnemers hierdoor van hun oproep hebben afgezien. De proef lijkt nuttig in de zin van het informeren van burgers over de werkwijze van de politie bij controles als deze. De aannames die mijn medewaarnemers vooraf hadden, konden helder worden besproken en weerlegt door de politie. Transparantie van politiewerk is juist nuttig om burgers te laten zien hoe en waarom de politie werkt zoals zij werkt. De suggestie van etnisch profileren is op geen enkele manier te stellen. Ik heb geen enkele reden of mogelijkheid gezien om etnisch te profileren Door waarnemers niet te compenseren is er bias. De twee andere waarnemers leefde van hun vermogen. Een heeft letterlijk tegen de agenten gezegd “Ik sta aan jullie kant. Ik ben er zodat niemand anders kon komen.” De ander maakte tijdens de controle racistische grappen. Ook werd ik door de politie vakbond geïntimideerd. In de media 37