Bijlage 8. Resultaten participatie (geanonimiseerd).pdf

En de mogelijkheid om je in te schrijven was toch niet genoeg zichtbaar. Voor nieuwe woningbouwprojecten als KARSP moet dit echt anders. Gebruik gevallen waar het mis is gegaan als lessons learned om te kijken hoe je het de volgende keer beter kan doen. Jongeren met een MBOopleiding of een lager inkomen hebben ook een woning nodig. En de communicatiemiddelen kunnen beter om meer jongeren in Zuidoost te bereiken.

Op het gebied van communicatie en participatie zijn Gelijkheid en Gelijkwaardigheid belangrijke indicatoren die aangeven of de middelen op een gelijkwaardige manier verdeeld zijn. Zorg dat je in je communicatie en participatie iedereen gelijke kansen geeft door partijen gelijk te belonen voor hun inzet. Dus bewoners daarin gelijk stellen aan communicatiebureaus, architecten, etc. Zodat zij dezelfde mogelijkheden hebben om hun stem te laten horen en hun netwerken te mobiliseren. Dit is een nieuwe beweging binnen de democratisering van de gemeente Amsterdam waar WMTC tevens onderdeel van is.

53

8.6 Acceptatie vertrouwen, tolerantie, respect, verzoening, inclusie, empathie, erbij horen Als het gaat over de waarde ‘Acceptatie’ op het gebied van participatie en communicatie spelen vooral wederzijds Vertrouwen en Respect een rol. De gemeente geeft aan soms negatieve reacties te krijgen op pogingen om bewoners te verleiden om mee te denken. Het lijkt alsof er een stukje vertrouwen mist waaraan gewerkt moet worden. WMS geeft aan dat dit klopt: “Veel bewoners hebben argwaan naar de ambtelijke molen en wat ze daadwerkelijk terug gaan zien van de adviezen die ze gegeven hebben.” Ze hebben al te vaak gezien dat er niks mee gebeurt. Besteed bij uitvoering van het plan aandacht aan het bestaande wantrouwen van betrokken bewoners tegenover de overheid, andere partijen in het algemeen en het bestuur en de bestuurscommissie in Zuidoost in het bijzonder. Dit wantrouwen kan soms diep geworteld zitten is van invloed op het proces. Wat hierin zou kunnen helpen is om te laten zien wat er op korte termijn gerealiseerd wordt, en daar heel duidelijk en concreet over de zijn. De gemeente stelt voor om een helder overzicht te maken van het participatieproces en dat te communiceren om het vertrouwen terug te winnen en te laten zien wat er gaat gebeuren. Het advies van WMS luidt: geef aan welke ingrepen gelden voor de korte termijn en welke voor de lange termijn.

Dan weten bewoners wat ze wel en niet gaan zien. Benoem niet alleen de positieve zaken, thema’s, gevoelens die aan de orde zijn gekomen, maar durf ook negatieve zaken die spelen in de wijk te belichten. Laat zien dat je het begrepen hebt; dit zorgt voor wederzijds Respect. Als de problemen die spelen genegeerd worden en de plannen als een utopische droom voor de toekomst worden gepresenteerd, geeft dat een wantrouwen. Een ander punt waardoor bewoners van Zuidoost vaak het gevoel hebben dat de nieuwe plannen niet voor hen zijn, is de manier waarop de nieuwbouwprojecten worden gepromoot. De door de projectontwikkelaars beoogde doelgroepen op de websites hebben vaak weinig te maken met de huidige bevolkingssamenstelling van Zuidoost. Dit zorgt ervoor dat de indicatoren Erbij horen en Inclusie de score voor ‘Acceptatie’ omlaag halen. In het kader worden een aantal nieuwbouwprojecten uitgelicht waar de intentie was om woningen voor jongeren van Zuidoost beschikbaar te stellen, maar dat dit vanwege de communicatie en vanwege de eisen die werden gesteld niet geslaagd is. Hier valt in de toekomst veel te winnen.

54

8.7 Belangrijkste adviezen met betrekking tot participatie en communicatie: Zorg voor een betere informatieverstrekking zodat je zoveel mogelijk bewoners uit Zuidoost bereikt. Alleen via website en lokale krantjes is niet genoeg. Vraag lokale partijen om de participatie te organiseren. Let daarbij op dat je niet partijen selecteert die al lang actief zijn in het gebied en die vaak met dezelfde organisaties werken, maar ook echt de partijen je minder snel bereikt. Maak het jezelf niet te makkelijk! Communiceer helder en transparant over het ontwikkelproces en de participatie momenten. Zorg ervoor dat de bewoners geïnformeerd zijn over hun rechten en de regels en procedures die rondom gebiedsontwikkeling georganiseerd zijn. Breng bewoners in positie om mee te doen - dat wil zeggen zorg dat ze de kennis en middelen hebben om echt eigenaarschap te nemen over het Ontwikkelproces. Zorg voor de gelijke verdeling van middelen op het gebied van participatie en communicatie, zodat alle stakeholders die daarin een rol krijgen gelijk beloond worden. Herstel het wantrouwen in de gemeente onder de bewoners van Zuidoost door transparant te zijn over wat er op korte en op lange termijn gaat gebeuren. Wees ook eerlijk over voor wie je niet gaat bouwen, zodat je geen valse verwachtingen creëert. Bij projecten als Our Domain en Change zijn kansen gemist om jongeren van Zuidoost te huisvesten.

Werk voor volgende projecten als KARSP aan een bredere communicatiestrategie en stel de inkomens- en opleidingseisen.

55

9. Ontwikkelproces Cocreatief oefenen bij gebiedsontwikkeling Stakeholders Zeggenschap en eigenaarschap 1Zuidoost Gelijkwaardigheid en kansenongelijkheid Gentrificatie versterkers en vertragers Uitponding In het ontwikkelproces (p. 32-37) wordt ingegaan op de wijze waarop de ambities en doelen al dan niet kunnen worden behaald. Met interventies als Placemaking en het creëren van sociaaleconomische kansen aan bewoners van het huidige Zuidoost, wordt getracht om invulling te geven aan de ambitie en doelen van ‘1Zuidoost’ en ‘Het spoor als ruggengraat van verbinding’. WMS zet deze plannen af tegen de waarden van de Just City Index (JCI). De scores op de JCI Waarden zeggen iets over mate waarin er tijdens het ontwikkelproces, planvorming en uitvoering, ruimte is voor inbreng van bewoners. Daarnaast wordt de machtspositie van investeerders en de ruimte voor invloed stakeholders op de keuzes in het ontwikkelproces besproken. Naast de gemeente corporaties en diverse instellingen en ondernemers, zien wij de georganiseerde bewoner nadrukkelijk ook als een belangrijke stakeholder.

Ook bekijken we in welke mate de politiek-bestuurlijke ambities en doelen van ‘1Zuidoost’ en ‘Het spoor als ruggengraat’ worden betrokken in het ontwikkelproces De WMS Vrouwenadviesraad vindt de volgende zes waarden het allerbelangrijkst als het gaat om het ‘Ontwikkelproces’: Betrokkenheid, Democratie, Eerlijkheid, Keuze, Identiteit, en Macht. Deze waarden die centraal staan op gebied van het ontwikkelproces voor Amstel III, scoren als volgt: De scores op de centrale waarden op gebied van ‘Ontwikkelproces’ in het huidige Ontwikkelperspectief liggen allen tussen de 2.0 en 2.4. Alle 6 JCI Waarden scoren bij dit onderdeel laag. De scores voor de waarden Democratie, Macht en Identiteit zijn het laagst. 56

Tijdens de werksessie is gezocht naar een verklaring waarom Democratie en Macht zo laag scoren voor het ontwikkelproces. Dit, terwijl er in het Ontwikkelperspectief meerdere keren zelfs, het belang van participatie en zelfs cocreatie wordt aangehaald. Hieronder volgt een beschrijving en analyse van deze zes JCI Waarden scores op het ontwikkelproces, met behulp van een aantal relevante indicatoren. Dit gebeurt op score volgorde van laag naar hoog.

9.1 Democratie inbreng/stem, stakeholderschap10, protest, conflict, debat De mate waarin sprake is van democratie in het ontwikkelproces, wordt hier vastgesteld aan de hand van de JCI Indicatoren Inbreng en Stakeholderschap. De waarde Democratie scoorde het laagst op het gebied van van Ontwikkelproces. De verklaring hiervoor is kan worden gevonden in het gegeven dat bewoners op geen enkele wijze inbreng hebben in het ontwerpproces van Amstel III! “Als je een bij Zuidoost passende, cultureel diverse wijk wilt bouwen dan is het belangrijk de ideeën en zienswijzen vanuit diverse culturele achtergronden deel uit te laten maken van het proces en de besluitvorming.” Een andere verklaring is de stellingname over stakeholderschap en wie nou een stakeholder is. Op p. 33 wordt hierover het volgende gezegd: “Het Ontwikkelperspectief is niet dichtgetimmerd met regels, maar laat ruimte aan eigen inbreng door marktpartijen en probeert samenwerking te stimuleren”. Tijdens de werksessie is hieromtrent meegegeven dat georganiseerde bewoners - zoals buurtcollectieven, ondernemers en andere partijen uit Zuidoost - niet worden erkend als stakeholder en helemaal niet aan tafel zitten en op geen enkele wijze worden betrokken bij het ontwerpproces! “Je krijgt niet het gevoel dat je in het ontwikkelproces kunt meepraten en meebeslissen en dat veel al is bepaald. De meeste dingen zijn al bepaald”.

Als antwoord hierop wordt de nieuwe Omgevingswet van 2022 genoemd als kans en het advies om met investeerders in gesprek te gaan die aantoonbaar zullen moeten maken dat zij eerst met de buurt in gesprek zijn gegaan (participatietraject). WMS brengt in dat niet alleen de investeerders, maar ook de gemeente een opgave heeft hierin: “De Omgevingswet gaat nóg verder dan alleen top-down participatie. Deze wet erkent de georganiseerde burger als stakeholder in het gebiedsontwikkelingsproces!” WMS vindt het een gemiste kans om vooruitlopend op deze wet - nu niet al te oefenen hiermee. Juist bij zulke belangrijke 10

Stakeholderschap van georganiseerde bewoners/bewoners-stakeholderschap; wordt toegevoegd vanwege de relevenatie ervan in de Omgevingswet 2022. In stakeholderschap zitten ook zeggenschap en eigenaarschap besloten.

57

gebiedsontwikkelingen

nu = vóór 1 januari 2022

in

|

Zuidoost.

straks = ná 1 januari 2022

Vanuit de gemeente wordt meegegeven dat zij zelf mag bepalen hoe zij vorm zal gaan geven aan de implementatie van de Omgevingswet: “Amsterdam zal daarmee naar verwachting wat behoudend omgaan. Bovendien kosten participatieprocessen veel terwijl er bezuinigd moet worden; en hoeveel ruimte kan en wil men aan burgerinitiatieven geven? Daarnaast is er ook sprake van conflicterende belangen tussen diverse portefeuilles. Het vraagt om consensus en het resultaat wordt een sterk afgeslankte versie van wat eerder was beoogd”. “Dit zijn wel veel obstakels op de weg naar democratische vernieuwing voor de bewoner-stakeholder!” WMS brengt hier tegenin dat de gemeente juist nu bezig is om de democratiseringsagenda uit te rollen in Amsterdam: “Een behoudende instelling die het speelveld voor de bewonerstakeholder zal trachten in te perken binnen de Omgevingswet11, staat haaks op de democratiseringsdoelstellingen en is ongewenst.” Bovendien, in de Omgevingswet is brede participatie een belangrijke voorwaarde voor snellere en beter planvorming. Door eerst samen naar kansrijke oplossingen te zoeken en pas dan onderzoek naar een gekozen alternatief te doen. Participatie is verplicht bij een projectbesluit. Overheden moeten bij het vaststellen van omgevingsvisies, omgevingsplannen en programma’s, aangeven hoe ze burgers, bedrijven en andere belanghebbenden hebben betrokken12. 11

Er lijkt hiermee een grote urgentie te ontstaan om voor WMS om zich tegen de implementatie van de Omgevingswet aan te bemoeien! 12

Bron: ‘Participatie en de Omgevingswet; Special bij het BZK bijspijkerboekje Omgevingswet’, BZK Implementatieteam Omgevingswet, Maart 2020.

58

“De gemeente heeft nog een flinke denkomslag te maken: participatie is verplicht bij een projectbesluit in de Omgevingswet (2022) en brede participatie is een belangrijke voorwaarde voor snellere en betere planvorming. En het levert betere planen besluitvorming op!” WMS brengt ook in dat deze behoudende tendens gelukkig niet merkbaar is in het hoofdstuk over stadmaken van de in de maak zijnde Omgevingsvisie 2050. Daar wordt juist veel ruimte bepleit voor buurten om van onderop zelf en in cocreatie invulling te geven aan het ontwikkelen van hun buurt. WMS krijgt mee dat er in de praktijk wel hele andere geluiden klinken en dat de tijd het zal moeten uitwijzen of deze democratiseringsideeën ook uitvoerbaar zijn. “Cocreatie is juist hard nodig waar sprake is van tegengestelde en met elkaar conflicterende belangen; al die perspectieven kunnen in dat cocreatief proces worden meegewogen. En juist daarom is democratische innovatie nodig!”

59

9.2 Macht representatie, empowerment, daadkracht en verantwoording

De mate waarin sprake is van macht in het ontwikkelproces, wordt hier vastgesteld aan de hand van de JCI indicatoren Representatie (afspiegeling), Daadkracht en Vertegenwoordiging. De waarde Macht scoorde (net als Democratie) het laagst op het gebied van het Ontwikkelproces. De verklaring is eenduidig; er wordt zowel in de werksessie als in het Ontwikkelperspectief zelf, benoemd hoeveel macht er bij de investeerders ligt. Tot aan de invoering van de Omgevingswet 2022, hebben investeerders ook geen directe reden om stakeholder-bewoners ruimte te geven om rechten of belangen van bewoners uit Zuidoost te bepleiten of te behartigen (Vertegenwoordiging). Al liggen er wel kansen voor partners in gebiedsontwikkeling, zoals WMS om hen te overtuigen van de meerwaarde van gedragen en bij Zuidoost passende investeringskeuzes (Daadkracht). En zoals al in het hoofdstuk over Programmering naar voren kwam: “Bij investeerders zal het inzicht verder moeten groeien dat een vitale buurt wordt gemaakt door de mensen en niet (alleen) door de stenen. En leefbare buurten die in verbinding staan met hun omgeving maak je samen, met stakeholders uit die omgeving.” De gemeente probeert investeerders over te halen om ook sociale woningbouw te doen en niet alleen kleine woonunits. Mooie deal zo lijkt het, maar er zit wel een addertje onder het gras.

Na 25 jaar mogen deze investeerder deze woningen op de vrije markt aanbieden; het zogenaamde recht op uitponden. “De mogelijkheid om sociale huurwoningen na 25 jaar op de vrije markt aan te bieden is niets anders dan uitgestelde gentrificatie bevorderen. Eerder kwam bij het bespreken van de JCI waarden Betrokkenheid en Acceptatie (in hoofdstuk 4 over Programmering) naar voren dat gezinnen en jongeren uit Zuidoost moeilijker of misschien helemaal niet aan een woning zullen kunnen komen in Amstel III wegens inkomensen opleidingseisen. Nu blijkt dat door uitpondingsafspraken, deze categorie bewoners ook

60

Woningbouwplannen Amstel III De cijfers van de woningbouwplannen laten zien dat er 4500 kleine (< 70m2) en 1500 middelgrote (70 - 85m2) sociale huurwoningen worden gerealiseerd. Veruit de meeste sociale woningen zijn klein (30%). “In Amsterdam is er een prangende vraag naar betaalbare koopwoningen (van een redelijke grootte) en dat maakt het voor Amstel III buitengewoon belangrijk om een substantieel aandeel van dergelijke woningen te realiseren. Ook doorstromers uit Zuidoost (en andere stadsdelen) zijn gebaat met aanbod van zulke woningen. Voor die opgave is de gemeente bij het grootste deel van de locaties in Amstel III afhankelijk van medewerking van marktpartijen.” (Ontwikkelperspectief Amstel III p. 42)

maximaal 25 jaar de mogelijkheid heeft om in Amstel III te wonen en dat druist in tegen de principes van een rechtvaardige stad. “Het beleid van uitponden staat haaks op het realiseren van een rechtvaardig Zuidoost en op de politiek-bestuurlijke ambities en doelen van ‘1Zuidoost’ en ‘Het spoor als ruggengraat.”

WMS dringt er bij gemeente aan, hieromtrent een koerswijziging te maken en niet alleen wanneer een doorgroei naar 15.000 woningen moeilijk blijkt te worden. Het is ook belangrijk voor Zuidoost om te bepalen hoeveel van die 15000 woningen daadwerkelijk zullen worden toegewezen aan diverse categorieën bewoners. Alleen zo kan een zekere mate van Representatie van bewoners van Zuidoost worden geborgd in Amstel III. “Ga de dubbele vorm van uitsluiting van bepaalde groepen Zuidoost bewoners tegen. Zeker als het uitgangspunt is 1Zuidoost te willen zijn is een zekere mate van afspiegeling van Zuidoost bewoners belangrijk. Gemeente Amsterdam, koop daarom kavels op en ga zelf investeren in woningbouw. Wees hierin niet terughoudend; het valt goed te verdedigen als tegenoffensief van het uitponden na 25 jaar!” Een alternatief is het stimuleren van corporaties om opdracht te geven aan ontwikkelaars voor het bouwen van sociale huurwoningen. Hiermee het voorbeeld van projectontwikkelaar Synchroon en Woningcorporatie opvolgend. Voordeel hiervan is dat het beheer en de exploitatie van sociale huurwoningen in de wijk voor minstens 50 jaar is gegarandeerd.

“Gemeente Amsterdam, maak gebruik van je invloed en stimuleer corporaties om opdracht te geven aan ontwikkelaars voor het bouwen van meer en ruimere sociale huurwoningen en voer ook hier het voorrangsbeleid in voor bewoners uit zuidoost.” De kwestie van het uitponden en het gebrek aan ruimere sociale en middensegment woningen brengt tijdens de werksessie de vraag naar voren: “In hoeverre is er ruimte voor gemeenschappen uit Zuidoost in collectief verband kavels te verwerven voor passende woningbouw.

61

9.3 Identiteit vitaliteit, spiritualiteit, trots, karakter, schoonheid, authenticiteit De mate waarin de dentiteit van Zuidoost wordt geborgd in het ontwikkelproces, wordt hier vastgesteld aan de hand van de indicatoren Karakter Trots en Authenticiteit. Daarnaast wordt het ontwikkelproces van Amstel III gekoppeld aan de beleidsdoelen van ‘1Zuidoost’ en ‘Het spoor als ruggengraat’. Zuidoost, en meer in het bijzonder De Bijlmer, heeft een multi-dimensioneel Karakter. Elementen daarvan zijn: de grootsheid van brutalisme13 in de architectuur, geloof en religie; eten, vooral samen eten; groen, veel groen; kunst en cultuur; familie is belangrijk en zorgen voor elkaar ook; samenleven met andere culturen. “Het is belangrijk dat bewoners uit Zuidoost zich kunnen herkennen en identificeren met de nieuwe wijken in Amstel III. Zo kan er een gevoel van trots ontstaan omdat een buurt met karakter wordt gemaakt die aansluit op de authenticiteit van de bestaande buurten in de Bijlmer”. Zuidoost is rijk aan creatief en innovatief talent, sociaal ondernemers en diverse platforms die werkzaam zijn architectuur, kunst en cultuur en creëren van social impact. Gebruikmaking van Zuidoost ‘assets’ biedt kansen voor ontwikkelaars en gemeente om de Authenticiteit van de Bijlmer te borgen in het stadmaken.

“Amstel III in cocreatie maken met bewoners en creatiefinnovatieve ondernemers biedt kansen om fysieke, sociale en culturele eigenschappen die kenmerkend zijn voor de Bijlmer terug te zien in het ontwerp”.

9.4 Keuze diversiteit, spontaniteit De mate waarin Keuze mogelijk is in het ontwikkelproces wordt hier vastgesteld aan de hand van de indicatoren Diversiteit en Spontaniteit. Amsterdam staat voor de uitdaging om Amstel III echt deel te laten uitmaken van Zuidoost; een bijzonder divers en multicultureel deel van de stad; p. 38 : “Het dieperliggend doel is om bewustzijn te creëren dat Amstel III verandert in een levendige stadswijk en volwaardig onderdeel uitmaakt van Amsterdam Zuidoost.” en p. 42: “Op termijn is het wenselijk dat Amstel III een mix wordt van doelgroepen, variërend van kleine huishoudens tot gezinnen met kinderen, jong en oud, nieuwkomer en doorstromer, Amsterdammer of ‘import’.’’ Om deze mooie doelen te bereiken zullen er in alle stappen van het ontwikkelproces, bewuste keuzes moeten worden gemaakt. “Focus op de keuzes die bepalend zijn voor het tot stand brengen van een divers samengestelde populatie in Amstel III. Borg dat diverse culturen, communities en gebruikers van de openbare ruimte worden betrokken in het 13

Brutalisme: stroming in de moderne architectuur om het ruwe materiaal opzettelijk in de constructie te tonen. Bijvoorbeeld in de opzet van het spoor of de flats.

62

ontwikkelproces en keuzeopties hebben voor wonen, voorzieningen en plekken (Diversiteit). En geef mensen een zekere mate van vrijheid om ongeplande activiteiten te organiseren of processen te beïnvloeden (Spontaniteit).” De consequenties van de keuze om vooral kleine woningen te bouwen wordt besproken. Zelfs de woningen die corporaties zoals Eigenhaard gaan bouwen (260 huurwoningen) zijn klein omdat ze geen geld zouden hebben voor grotere woningen. Ook de wettelijk verplichte verhuurderbijdrage speelt hierin een rol14. En dat er een reële kans bestaat dat doorsnee huishoudens uit Zuidoost helemaal niet veel kans hebben om te gaan wonen in Amstel III. De angst is uitgesproken dat dit gebied uit Zuidoost te maken krijgt met invasie van een soort UFO met een etnisch-cultureel eenzijdige, jonge en hoogopgeleide populatie. Over de kans op een homogene populatie in Amstel en de effecten hiervan op (bewoners van) Zuidoost is al veel gezegd, o.a. in hoofdstuk 4 en paragraaf 9.2. Om het gevaar van gentrificatie en monoculturele elite wijken in wijken van Zuidoost enigszins te keren is er politiek-bestuurlijk met investeerders afgesproken - vrijwillig, maar wel contractueel15 - dat 25% van de woningen die worden verhuurd of verkocht, met voorrang worden toegewezen aan bewoners uit Zuidoost16.

9.5 Eerlijkheid gelijkwaardigheid, gelijkheid, verdienste, transparantie De mate waarin er sprake is van Eerlijkheid in het ontwikkelproces van Amstel III in relatie tot het oude deel van Zuidoost, wordt hier vastgesteld aan de hand van de JCI indicatoren Gelijkwaardigheid en Gelijkheid. Eerder kwamen segregatie- en gentrificatie bevorderaars zoals kansenongelijkheid bij wonen en werken (H. 4) en uitpondingsafspraken (par 9.2) aan de orde. Ook het gegeven dat bewoners niet als stakeholders worden erkend en niet aan cocreatie tafels zitten. Dit zijn allemaal uitingsvormen van onrechtvaardigheid en voorbeelden van ongelijkwaardigheid van een groot van de bewoners van Zuidoost op het gebied van: financiële positie, macht, status, rechten, toegang tot wonen en mogelijk zelfs tot voorzieningen. “Voor meer gelijkwaardigheid tussen het oude en het nieuwe Zuidoost, is het belangrijk om te investeren in de ontwikkeling van mensen en buurten in Zuidoost. Herontwikkel zodanig dat het nu nog zichtbare verschil in welvaart afneemt. Zorg er vooral voor dat de aangrenzende delen van de openbare ruimte worden ge-upgrade en meer naar het niveau van Amstel III worden getrokken”.

14

De verhuurderbijdrage is een wettelijk verplichte bijdrage (op grond van artikel 8a tot en met 8f, 19c en 19d Uhw) die verhuurders uit de sociale huursector en met meer dan 50 huurwoningen, jaarlijks moeten betalen aan de Huurcommissie. 15

De huisvestingsverordening kon vooralsnog niet worden aangepast; dat zal naar verwachting wel lukken in 2022.

16

Begin volgend jaar komt er een website, met daarop alle woningen die gebouwd en opgeleverd worden in heel Zuidoost, de komende jaren. Het bestuur zal ook met de andere gebieden voorrangsafspraken voor bewoners van Zuidoost maken.

63

Ook op het gebied van meer Gelijkheid creëren tussen oud en nieuw Zuidoost valt veel winst te behalen. ”Door een zo gelijk mogelijke verdeling van: ontwikkelbudgetten; kwalitatief hoogwaardige vrije ruimtes; scholen; zorg- en vrijetijdsvoorzieningen; en diensten, kan de ongelijkheid en achterstelling van het oude deel van Zuidoost worden rechtgetrokken.”

9.6 Betrokkenheid saamhorigheid, participatie, coöperatie, gemeenschap De mate waarin bewoners worden betrokken in het ontwikkelproces van Amstel wordt wordt hier vastgesteld aan de hand van de indicatoren Participatie en Coöperatie. Eerder kwam bij par. 9.2 overmacht al naar voren dat inbreng in het ontwikkelproces alleen van marktpartijen wordt verwacht. Voor in de Zuidoost bij buurtontwikkeling betrokken (bewoners)organisaties, en allen die geloven in democratische vernieuwing, is dit een onwerkelijke waarneming. Zo ook voor WMS: “Het is essentieel om stakeholders, waaronder (toekomstig) ondernemers en bewoners uit Zuidoost te betrekken bij ontwikkeling van Amstel III. Op die manier bouw je ook aan het DNA en de identiteit van de wijk. Wij zijn nu in de laatste wagon gesprongen van de snel rijdende trein van gebiedsontwikkeling Amstel III en willen ook in andere wagons invloed hebben op de (ontwikkel)richting. Betrek ons bij het ontwerp en de besluitvorming van openbare ruimte en bij de invulling van social return. Samen kunnen wij een inclusief, veerkrachtig en uniek deel van de stad maken.” “WMS gelooft in de kracht en meerwaarde van betrokkenheid en partnerschap en sluit zich dan ook graag bij de samenwerkende partijen”, zoals verwoord op p. 60: “Als alle partijen hun steentje bijdragen leidt de transformatie uiteindelijk tot een sterker resultaat.

Ook voor de ontwikkelende partijen zelf. Hun inzet geeft inhoud aan een stuk maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) maar leidt ook tot lagere beheerlasten, meer eigenaarschap van bewoners en gebruikers, en een hogere waarde van het vastgoed op de langere termijn.”

64