Bijlage 8 Reactie Voedselpark Amsterdam op de Brede Welvaart scan per 22 januari 2025 (2) (002).pdf

Reactie Voedselpark Amsterdam op de Brede Welvaart scan 7 januari 2025

De Game Brede Welvaart was bedoeld als pilot om de afweging tussen stadslandbouw of distributiedozen in de Lutkemeerpolder op meer dan enkel de financiële aspecten te kunnen onderbouwen en waarderen. Voor Voedselpark Amsterdam is het teleurstellend te moeten constateren dat de Brede Welvaart-scan, op basis van deze Game, om meerdere redenen onvoldoende recht doet aan de werkelijke maatschappelijke waarde van stadslandbouw in de Lutkemeerpolder. De scan Brede Welvaart is door de gemeente Amsterdam opgesteld na een gebrekkige uitvoering van de Game Brede Welvaart, waaraan zowel ambtenaren van de gemeente Amsterdam als vrijwilligers van Voedselpark Amsterdam hebben deelgenomen. Zo werd de Game Brede Welvaart wegens tijdgebrek na stap 4 van het spel afgebroken. Daardoor was er geen ruimte voor stap 5 - een gesprek over argumenten, overwegingen en tegenstellingen in feite de essentie van de game. De game werd mede hierdoor gekenmerkt door een gebrek aan diepgang. Van de bij Voedselpark Amsterdam aanwezige expertise werd onvoldoende gebruik gemaakt. Ook werden achteraf door de projectleider argumenten namens de gemeente aan de scan toegevoegd die niet tijdens de sessie waren genoemd. Wie hiervan de bronnen waren, is onbekend.

Daarnaast moeten we constateren dat de Game Brede Welvaart wat betreft methode niet zal leiden tot een objectief overwegingskader, laat staan afwegingskader, voor besluitvorming. Het biedt dus geen solide basis voor objectieve besluitvorming waarbij recht gedaan wordt aan de uitgangspunten van Brede Welvaart - de kwaliteit van leven in het hier en nu en de mate waarin deze al dan niet ten koste gaat van die van latere generaties en/of van die van mensen elders in de wereld. Het moge duidelijk zijn: wat ons betreft is de pilot mislukt - en dat vinden wij oprecht jammer. Zie voor onze volledige reactie (proces en inhoud) in de bijgevoegde bijlage. Wij hopen dat het gesprek over de toekomst van de Lutkemeerpolder echt gevoerd wordt over Brede Welvaart, over de 10 thema’s die samen Brede Welvaart omvatten. Dat er aandacht is voor sociale en ecologische waarden, voor een gezonde leefomgeving, ook voor generaties na ons.

Wij roepen de raad op een zorgvuldige en rechtvaardige afweging te maken en daarbij de Sociale Paragraaf van Voedselpark Amsterdam grondig te bestuderen. Deze paragraaf geeft een diepgaander en betrouwbaarder inzicht in hoe stadslandbouw kan bijdragen aan cruciale thema’s zoals inclusiviteit, gezondheid en duurzame stedelijke ontwikkeling dan de scan. Het document vormt een essentiële aanvulling op de besluitvorming rondom de Lutkemeerpolder. Het Bodemplan van Voedselpark Community, dat klaar ligt om aan stadslandbouw in de polder vorm te geven, sluit aan bij de Community Wealth Building die Wij Zijn Samen Nieuw West nastreeft. Verder verwijzen we nogmaals naar de Joint Fact Finding/Verdiepend Gespreksessie, waarin zowel onze logistieke experts als de experts van de gemeente Amsterdam hebben geconcludeerd (zie p. 11 van het verslag) dat de Lutkemeerpolder geen geschikte locatie is voor stadslogistiek. Dat de maatschappelijke kosten zijn hoger dan de korte termijn winst. Dit punt is niet opgenomen in de Brede Welvaart Scan, ondanks ons verzoek. In het kielzog van de bespreking van de Joint Fact Finding/Verdiepend Gesprek in de raadscommissie (juli 2024), hebben we in augustus een woo verzoek ingediend. Dat heeft tot op heden niet tot een resultaat geleid.

De gemeente lijkt dit verzoek tot openbaarmaking van mogelijk relevante informatie waarop besluiten kunnen worden genomen al maanden te traineren. Waarom? Aan de noodzaak voor meer stadslandbouw kan het niet liggen. In het onlangs in Het Parool verschenen artikel "Behandel stadslandbouw niet langer als een noodoplossing of een luxe" pleiten jonge onderzoekers voor een fundamentele herwaardering van stadslandbouw en laten ze zien hoe deze structureel kan bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen, duurzaamheid en Brede Welvaart. Steeds meer Amsterdammers delen de overtuiging dat er in de Lutkemeerpolder meer grond behouden moet blijven voor stadslandbouw. Elk stuk grond dat wordt verhard, gaat onherroepelijk ten koste van leven. KPMG rekende voor ons uit dat het verdwijnen (van 43 hectare/uitgangspunt KPMG) van de groene Lutkemeerpolder leidt tot 36,5 vermijdbare sterfgevallen (voortijdige sterfte) per jaar en 459 verloren levensjaren per jaar (zie ook bijlage 2 bij de Sociale paragraaf). Het verder verharden van de polder en vernietigen van vruchtbare zeeklei is echter nog altijd te voorkomen. Naar aanleiding van een rechtszaak eind november 2024 over de (volgens ons onrechtmatige) verbreding van de sloten in de Lutkemeerpolder, concludeerde de advocaat van Behoud Lutkemeer dat publiekrecht onder het privaatrecht

wordt gesteld. Publiekrecht verwordt hiermee tot een black box. Dit betekent dat de politieke vertegenwoordigers, en daarmee ook de burgers, buitenspel worden gezet. Dat vinden wij schokkend. Inmiddels heeft de gemeente Amsterdam een tender uitgeschreven voor Kavel N5 in de polder voor stadslandbouw, een deel van de polder dat de bestemming landbouw heeft behouden. Uiteraard zijn we blij dat we met de tender aan de slag kunnen gaan. Voedselpark Amsterdam blijft dan ook werken aan, en vechten voor, een polder voor stadslandbouw. We blijven benadrukken dat de gemeente heden ten dage met ‘het beleid van nu’ en ‘met de kennis van nu’ zou kiezen voor de vruchtbare kleibodem en voor stadslandbouw. Want met deze keuze geeft Amsterdam vorm aan nieuwe beleidsdoelen, aan die duurzame en circulaire economie, die de gemeente nastreeft, aan verbeteren van de omgevingskwaliteit en kwaliteit van leven – brede welvaart - in met name Nieuw-West.

BIJLAGE BIJ REACTIE VPA OP BREDE WELVAART SCAN TBV RAADSCOMMISSIE RO

Kopie mail aan projectleider gemeente Amsterdam, namen weggelakt. Van: Huismans, drs. G.W.H. (Gé) <ge.huismans@rvo.nl> Verzonden: Monday, November 4, 2024 12:47:41 PM Aan: Wien, Harry <H.Wien@amsterdam.nl>; Iris Poels <irispoels@gmail.com>; Hans Kijlstra <h.p.kijlstra@kpnmail.nl>; luciesnoeker@dds.nl <luciesnoeker@dds.nl>; Danny Edwards <dannyedwards.nl@gmail.com> CC: Bakkum, Frank <F.Bakkum@amsterdam.nl>; Faassen, Joost van <j.van.faassen@amsterdam.nl>; Uijl, Loeki den <l.denuijl@amsterdam.nl>; Molenkamp-Szücs, Rita <R.MolenkampSzucs@amsterdam.nl>; Parera, Vera <v.parera@amsterdam.nl>; Krabbenborg, Jurgen <J.Krabbenborg@amsterdam.nl>; Sheila van Vliet <S.vanVliet@sadc.nl> Onderwerp: brede welvaart PROCESfeedback VPA Dag Harry, Later op de dag reageren we inhoudelijk op de eerste versie van de scan. Ik wil nu, namens het Voedselpark Amsterdam, eerst wat procesmatige feedback geven. Dat is misschien een aanleiding om hier nog eens kort over te spreken met ook de experts Loeki en Joost? Hoewel we in eerste instantie blij waren dat we de scan op relatief korte termijn konden spelen met een groepje, heerst(e) er achteraf het gevoel dat we er veel te weinig tijd voor hebben uitgetrokken, waardoor de kernelement - het gesprek - niet uit de verf is gekomen. Ook het echt aanvullen van de argumenten werd door tijdsdruk afgeraffeld.

Binnen de VPA voelen we hierdoor het risico dat de waarde van deze burgerparticipatie ondermijnd wordt. Als de uitkomsten van de scan met de raadsleden worden gedeeld, komt er dan een contextbeschrijving bij? Zoals wat de waarde van de scan is, wat deze voorstelt. Of de scan laat zien hoe stadslandbouw niet alleen bijdraagt aan ecologisch en natuurlijk kapitaal, maar ook aan sociaal en subjectief welzijn? Dit zijn natuurlijk kernwaarden van brede welvaart die moeilijk in geld uit te drukken zijn maar essentieel zijn voor een gezonde en verbonden gemeenschap. Wie zijn bijvoorbeeld die experts die worden genoemd bij bron op de scan? Zijn dat degenen die bij de workshop waren? Verder nog deze aspecten: Groepsindeling: De deelnemers werden willekeurig ingedeeld, wat leidde tot een gemis aan diepgang. Dat is een aspect van de scan zelf, om mensen uit hun comfortzone te halen, maar wellicht is het het overwegen waard of dat het beste resultaat oplevert. Expertise wordt zo niet optimaal benut, terwijl juist het inbrengen van kennis van belang zou zijn. Het willekeurig groeperen van mensen zonder achtergrondinformatie bleek onvoldoende onderzocht en ongunstig voor het resultaat. Presentatie van argumenten: Argumenten werden op elkaar geplakt op één bord, wat rommelig en onoverzichtelijk werd. Er was geen visuele structuur voor positieve en negatieve argumenten.

De suggestie werd gedaan om per onderwerp een vel te gebruiken en deze gestructureerd op te hangen, zodat mensen de tijd krijgen om hun mening te vormen. Die suggestie, om per aspect één vel te gebruiken, werd niet overgenomen. Dat kan aan de tijdsdruk en/of aan de indeling van de ruimte te maken hebben gehad, maar voor ons was het echt een manco. Wellicht een aandachtspunt voor een volgende sessie?

Overslaan van spelregel 5: Cruciaal onderdeel, namelijk het gesprek over argumenten en overwegingen, ontbrak geheel. Dit zorgde voor een gemis aan inhoudelijke uitwisseling en een onvolledig beeld van positieve en negatieve aspecten per thema. Scaninvulling zonder diepgang: De invulling van de Brede Welvaart-scan zal hierdoor worden gebaseerd op oppervlakkige stickers en dots, zonder gedetailleerde bespreking van argumenten, wat afbreuk doet aan de inhoudelijke waarde van de scan. Ontbreken evaluatie en tijdsdruk: De evaluatie stap ontbrak, en de sessie was te kort om inhoudelijke gesprekken volledig te voeren. Het proces voelde gehaast, wat ten koste ging van de kwaliteit en diepgang van de uitkomsten. Uit ervaring met andere spelvormen, is voor een dergelijke scan wellicht een dagdeel (4uur) minimaal nodig. Nut en effect van de game: De meerwaarde van de scan voor besluitvorming blijft mede door bovenstaande onduidelijk. Er is bezorgdheid dat de game slechts als "afvinkbox" voor burgerparticipatie wordt gebruikt, zonder echte invloed op beleid of vervolgprocedures. Belang van natuur en waterhuishouding: Een essentiële toevoeging die ontbrak in de game is het belang van samenhang in groen en water. Het afnemen van ruimte voor natuur leidt tot schade aan flora en fauna en verhoogt het risico op verzilting van het grondwater.

Er wordt geopperd om bij relevante partijen de negatieve effecten van de huidige werkwijze aan te kaarten. Harry, Loeki, Joost: hoe gaan we verder met de scan? Heb jij intern aspecten opgehaald, Harry? Wat is verder jouw rol bij het invullen van de scan? Worden na onze inbreng, en die van de gemeente waar Harry dan wellicht mee bezig is, de resultaten van de scan aangepast? Kunnen we dan nog een ronde reageren? Worden de inzichten uit de scan gebruikt voor de technische sessie op 20/11? Zo ja, op welke wijze? Veel vragen! Hartelijke groeten, Gé Huismans

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> Van: Huismans, drs. G.W.H. (Gé) <ge.huismans@rvo.nl> Verzonden: Monday, November 4, 2024 11:56:44 PM Aan: Wien, Harry <H.Wien@amsterdam.nl>; Iris Poels <irispoels@gmail.com>; Hans Kijlstra <h.p.kijlstra@kpnmail.nl>; luciesnoeker@dds.nl <luciesnoeker@dds.nl>; Danny Edwards <dannyedwards.nl@gmail.com> CC: Bakkum, Frank <F.Bakkum@amsterdam.nl>; Faassen, Joost van <j.van.faassen@amsterdam.nl>; Uijl, Loeki den <l.denuijl@amsterdam.nl>; Molenkamp-Szücs, Rita <R.MolenkampSzucs@amsterdam.nl>; Parera, Vera <v.parera@amsterdam.nl>; Krabbenborg, Jurgen <J.Krabbenborg@amsterdam.nl>; Sheila van Vliet <S.vanVliet@sadc.nl>; 'Bart | Studio Klankplank' <mail@klankplank.nl>; alizz@freedom.nl <alizz@freedom.nl> Onderwerp: brede welvaart INHOUDELIJKE feedback VPA Beste allemaal, met name Harry, Loeki, Joost, Zoals vanmiddag aangekondigd; onze reactie op de eerste versie van de BW-scan. Over het proces waren we helaas niet enthousiast, hoewel het instrument zo veelbelovend leek.

Wat vanmiddag ook al is benoemd: door het haastwerk, heeft ook de inhoudelijke uitwisseling van argumenten, en de aanscherping hiervan, te weinig diepgang gekregen en daardoor aan kracht ingeboet. Hier heeft ook de vertaling van de geeltjes en dotjes en verwoording naar de scan sterk onder geleden. We hebben zo goed als mogelijk geprobeerd helder(der) te maken wat we bedoelen, en hoe stadslandbouw (en de hieraan gerelateerde activiteiten die VPA ook wil ontplooien) zich echt verhoudt tot een bedrijventerrein op deze specifieke en unieke plek in Amsterdam. In mijn vorige mail stonden meer de proces-opmerkingen en -vragen. In deze mail dus de meer inhoudelijke. De combinatie is: hoe gaan we onze opmerkingen terugzien in een aangepaste versie van de scan, en hoe kunnen we daar nog op reageren. En vooral: op welke termijn lukt dit allemaal? Hartelijke groeten, Gé Huismans VPA

Reactie VPA op de eerste resultaten Scan Brede Welvaart Algemeen: ook graag de korte introducties achteraf aanpassen aan de nieuwe beoordeling. Dank! >> ECONOMISCH KAPITAAL Bedrijventerrein levert meer geld op Wanneer de Lutkemeerpolder wordt verkocht als bedrijventerrein, zijn de inkomsten voor de gemeente Amsterdam 100 maal hoger dan wanneer het als landbouwgrond wordt verkocht. Deze inkomsten dragen bij aan de bredere maatschappelijke doelstellingen van Amsterdam, zoals het verbeteren van infrastructuur, sociale programma s, onderwijs en duurzaamheid. Deze inkomsten zullen door middel van erfpacht per 50 jaar opnieuw inkomsten voor de gemeente binnen halen. >> VPA: goed dat dit een bespreekpunt is, want het klopt maar gedeeltelijk. Puur qua grondprijs levert een BD 450/8= maximaal 55x meer op in Euro´s. De grondprijs per m2 voor BD in Amsterdam ligt tussen 400 en 500 Euro, en dan nog eerder bij de 400 dan de 500 Euro. Derhalve: 450 Euro als rekeneenheid. Landbouwgrond levert 8 Euro/m2 op. Wat hier onvermeld blijft zijn de kosten die de gemeente moet maken om van een landbouwgebied een bedrijventerrein te maken. Deze dus in de redenatie meenemen, anders zijn we appels en peren aan het vergelijken. Voor stadslandbouw zijn de te maken kosten nihil, voor een BD ordegrootte 1 miljoen Euro/ha.

En daarnaast nog de investeringen in de directe omgeving, zoals een rotonde, maar ook in de wijdere omgeving zoals brug vervangen en een aansluiting op de A5, die nog steeds ruimtelijk is gereserveerd. Het zou goed zijn om die kosten op een rij te zetten , zelfs de (volgens de gemeente nooit benodigde) aansluiting op de snelweg die nu ruimtelijk wel is gereserveerd. Dan kan dat bij de afweging worden meegenomen,

mocht het ooit toch onverhoops wel nodig blijken om het bedrijvenpark beter en extra te ontsluiten. Anders blijft deze nu buiten beeld en wordt er op termijn wel geld voor gevraagd, terwijl dit eigenlijk al voorzien kon worden. Minder economische groei Stadslandbouw kan op de korte termijn minder directe economische waarde genereren in vergelijking met de ontwikkeling van een bedrijventerrein, dat doorgaans meer banen en belastinginkomsten oplevert. Hierdoor kan de verkoop van grond voor stadslandbouw leiden tot een lagere bijdrage aan het bbp, wat de financiële middelen van de gemeente verlaagd. Dit kan op zijn beurt de groei van de lokale economie belemmeren, aangezien er minder kapitaal beschikbaar is voor innovatieve projecten, onderwijs en ondernemerschap. >> VPA: dit is slechts gedeeltelijk waar. Stadslandbouw, plus de afgeleide activiteiten die VPA voorziet, leveren zeer waarschijnlijk meer banen op dan de logistieke bedrijvigheid, waar juist naar verwachting door robotisering op termijn juist minder mensen zullen werken. De argumentatie klopt dus niet. Plus dat buiten beeld blijft wat de bedrijvigheid in logistieke centra betekenen voor degenen die er werken, plus de macro-aspecten zoals benodigde huisvesting voor voornamelijk mensen van buiten de regio.

Wie holistischer naar de opgave kijkt, zou ook de verminderde kosten op velerlei gebied (oa gezondheidszorg, maar ook minder inzet van publieke middelen voor aanleg van een bedrijventerrein, zie boven, kosten voor klimaatadaptatie, huisvesting, etc) hierin moeten meenemen. Een BD levert waarschijnlijk inderdaad meer direct op in Euro´s, maar zorgt er juist voor dat er op wijk-, stads- en regionale schaal meer (of minimaal dezelfde) kosten worden gemaakt voor gezondheidszorg, NB: Het is opvallend dat het kostenaspect aan de voorkant in deze scan veelal grotendeels buiten beeld blijft. Dat is een omissie en zorgt voor een onevenwichtige vergelijking… Daarbij, inhoudelijk over dit argument: het kostenargument irt BBP komt eigenlijk met het eerste aspect al aan bod. Hier gaat het aanvullend over arbeidsplaatsen, die bij stadslandbouw dus hoger zijn. BEIDE BESPREEKPUNTEN?? Niet mogelijk om bedrijfspanden te stapelen De grond kan effectiever worden ingezet door bedrijfspanden te stapelen. Binnen Amsterdam betekent dit dat er minder ruimte komt voor het vestigen van (nieuwe) bedrijven. Ruimtes bieden voor bloeiende, diverse bedrijfsomgevingen is van belang om economische groei te blijven genereren en Amsterdam aantrekkelijk te houden. >> VPA: Waar! Maar! De gemeente doet dit niet, dat heeft ze zelf gezegd toen VPA er naar vroeg tijdens de JFF.

Afdeling EZ hield een pleidooi over stapeling, maar zei ook dat dat in de Lutkemeerpolder niet mogelijk of gepland was. Want als stapeling mogelijk zou zijn, zou ook het aantal benodigde ha voor BD omlaag kunnen. Daar heeft de gemeente niet over gesproken. VPA heeft in september ingesproken bij de CIe RO juist met dit argument: ga meer stapelen! En doe dat dan op andere locaties en spaar zo de Lutkemeerpolder. Dit argument kan dus in deze scan op deze manier van tafel.

Planschade bij afwijken naar stadslandbouw dat een gebied ontwikkeld zou worden tot een bedrijventerrein, kunnen deze kosten verloren gaan als de bestemming verandert naar stadslandbouw. Dit leidt tot een vermindering van de financiële middelen die beschikbaar zijn voor andere gemeentelijke projecten, aangezien de gemeente gedwongen is om de eerder gemaakte investeringen te absorberen zonder de bijbehorende opbrengsten te realiseren. >> VPA: dat klopt, maar het inmiddels ook (helaas) grotendeels door de werkelijkheid ingehaald. Onder het huidige bestemmingsplan zijn bijna alle kavels uitgegeven. Daar zijn geen claims te verwachten (of het zou moeten lukken om de tweede grote kavel van Stellar/Heembouw tegen te houden, al kunnen ze ook zelf afzien van de bouwplannen, dan volgen er geen claims). De enige ´schade´ die de gemeente dan nog heeft, is het niet kunnen incasseren van verwachte opbrengsten/winsten. Dat is fictief geld. SOCIAAL KAPITAAL Vermindering potentiële arbeiders Wanneer grond wordt bestemd voor stadslandbouw, kan dit de ruimte en middelen voor economische activiteiten die banen genereren, verminderen. Dit kan leiden tot een verminderde werkgelegenheid en een afname van de economische kansen voor inwoners, wat op diens beurt de sociale inclusie en participatie kan ondermijnen.

Bovendien kan het verminderen van de toegang tot werkgelegenheid bijdragen aan sociale ongelijkheid en een gevoel van machteloosheid onder bewoners, wat het vertrouwen in elkaar en in maatschappelijke instellingen kan ondermijnen. De afname van actief betrokken burgers kan dus de sociale cohesie en het gevoel van gemeenschap verzwakken, wat cruciaal is voor het opbouwen van een veerkrachtige samenleving. >> VPA: dit aspect is ook bij ´economisch kapitaal´ aan bod gekomen. Klopt het dat het hier nogmaals wordt genoemd? Wat wij daar beargumenteerden, geldt hier eveneens: VPA gaat er van uit dat de plannen voor stadslandbouw al meer banen oplevert dat bij de logistieke bedrijven. Plus dat VPA nog veel meer activiteiten gaat ontplooien die aanvullend banen opleveren. Daarbij is algemeen beken dat het overgrote deel van banen in de logistieke sector worden opgevuld door migranten die ook nog woonruimte in de regio nodig hebben. (daarnaast is de tekst tamelijk tendentieus, met een flinke doortrekking/overdrijving van de argumentatie. Maar soit).

Amsterdam houdt zich niet aan de gemaakte afspraken Wanneer inwoners het gevoel hebben dat beloften niet worden nagekomen of dat er niet transparant wordt gecommuniceerd over belangrijke beslissingen, kan dit leiden tot een afname van vertrouwen in de autoriteiten en hun vermogen om de belangen van de gemeenschap te behartigen. Vertrouwen is van belang omdat het betrokkenheid en samenwerking aanmoedigt, wat essentieel is voor een gezonde en actieve samenleving. >> VPA: De partij die het minst transparant is, is inderdaad de gemeente zelf. Bovenstaand aspect speelt niet voor bewoners in de nabije wijken, maar enkel voor een paar ontwikkelaars uit oa Den Bosch, die met Amerikaans geld in Nederland bedrijfshallen bouwen die ze daarna verhuren aan een ieder, zonder rekening te houden met de ´stadslogistieke´ vraag. De gemeenschap schiet helemaal niks op met die bedrijfshallen; alle winsten verdwijnen de stad en zelfs het land uit.

Dit is een argument dat dus simpelweg onwaar is. Mag in deze vorm worden geschrapt. GEZONDHEID Stadslandbouw is zwaar werk Hoewel stadslandbouw veel gezondheidsvoordelen kan bieden, kan het zware fysieke werk ook negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid, vooral als mensen niet gewend zijn aan intensieve arbeid of onvoldoende rust en herstel krijgen. Het tillen van zware voorwerpen, langdurig bukken en herhaalde bewegingen kunnen leiden tot spier en gewrichtsblessures >> VPA: Dit is veel te zwaar aangezet! Graag aanpassen! Is het speltechnisch mogelijk om de helft van de breedte te gebruiken? Een hele band is echt overdreven en geeft een zwaar vertekend beeld. Stadslandbouw is geen licht werk, maar ook weer geen extreem zwaar werk. De mensheid landbouwt al tienduizenden jaren, meestal tot op hoge leeftijd. Wat er staat geldt eigenlijk meer voor de logistiek: daarvan lees je dat medewerkers te zwaar moeten tillen, en soms ook werken met exoskeletten om zwaardere spullen te kunnen tillen. Daarbij werken mensen (over het algemeen vrijwillig) in de buitenlucht; stadslandbouw is meestal een keuze (in NL). Voor logistiek geldt dat vaak niet; dat is vaak een ´keuze´ uit gebrek aan andere mogelijkheden. Dat leidt sneller tot fysieke en mentale klachten. De argumentatie is dus eerder omgekeerd.

En daarbij: VPA wil niet enkel standslandbouw in de Lutkemeerpolder, maar ook andere activiteiten, die vaak minder ´zwaar´ zijn, zoals educatie en opleidingen. NATUURLIJK KAPITAAL Geplande bedrijventerrein is de duurzaamste tot nu toe van Amsterdam Dit bedrijventerrein zou niet alleen innovatieve technieken en infrastructuren kunnen implementeren die de ecologische voetafdruk minimaliseren, maar ook bijdragen aan de verbetering van de lokale biodiversiteit door groene daken, waterbuffering en ecologische corridors te integreren. De verwachte negatieve effecten op de ecologische kwaliteiten zou minder zijn dan gangbaar verwacht wordt. Het ontbreken van deze ontwikkeling betekent dat waardevolle kansen voor het verminderen van CO2-uitstoot, het verbeteren van de lucht- en waterkwaliteit, en het bevorderen van duurzame economische activiteiten nu op andere plekken getest gaan worden. >> VPA: De laatste zin is tamelijke onzin: als de plannen al precies zo worden uitgevoerd zoals beschreven (wat tot nu toe nog nooit is gebeurd, zie fase 1, bv), betekent dat niet dat het allemaal goed is, maar dat het iets minder erg is dan wat normaliter het geval is op een doorsnee bedrijventerrein. En dat geldt dan enkel voor de gebouwen zelf, en een klein deel van de openbare ruimte. Een strontschip blijft een strontschip, ook al is het her en der verguld. Zie verslag JFF.

Daarbij verbetert de luchtkwaliteit noch de CO2 uitstoot: er komen volgens de cijfers meer dan 1000 voertuigen per dag de Lutkemeerpolder in. Dat kan enkel een negatieve invloed hebben op zowel CO2-uitstoot (de elektrische last-mile voertuigen zijn er nog lang niet), luchtkwaliteit (fijnstof, ook bij elektrische voertuigen), verkeersveiligheid (ook bij elektrische voertuigen), etc. Een bedrijventerrein is een grote verslechtering van het natuurlijk kapitaal in de Lutkemeerpolder; door de groene daken en waterpartijen is het enkel iets minder slecht dan een doorsnee bedrijventerrein. Dat het het duurzaamste van Amsterdam tot nu toe is, zegt vooral veel over alle andere nog slechtere bedrijventerreinen, voor het natuurlijk kapitaal. Verder nog van belang bij dit punt:

samenhang in het groen en het water. De landbouwers ter plaatse merken nu al wat de gevolgen zijn van de werkzaamheden en het totaal geïsoleerd zijn van de huidige stadslandbouw van het verdere natuurgebied. Fazanten en hazen zitten ‘opgesloten’; waardoor de landbouwers significant meer schade aan de gewassen hebben enerzijds en constant opgejaagde dieren anderzijds, omdat ze nergens heen kunnen. Al in 2018 hebben zij plan Akkerpark ingediend, met het idee dat 8 ha landbouw overeind bleef in een bedrijventerrein. Heel belangrijk uitgangspunt daarbij is de groene corridor: het Akkerpark als verbinding tussen Westgaarde en achterliggend natuurgebied met de landbouw als verbinder. Daarnaast is het heel belangrijk dat er aandacht komt voor de waterhuishouding in het gebied en de voornemens om om het bedrijventerrein heen stadslandbouw te realiseren. Het grondwaterpeil in de polder is daarbij heel belangrijk en wordt nergens genoemd (die is anders voor landbouw dan voor een bedrijventerrein) en nog belangrijker: de verzilting. Nu al zijn de sloten licht zout. De bouwwerkzaamheden vergroten het risico op openbarsting en toevoeging van zoutwater, helemaal nu er grote waterpartijen gepland zijn. Dat zal landbouw in het gebied lastig zo niet onmogelijk maken. Zoiets is ook genoemd tijdens de bijeenkomst van de JFF, toen vanwege het doorboren van de grondlagen t.b.v. het heien.

Dit argument over de duurzaamheid van het bedrijvenpark mag op deze manier dus weg uit de lijst. CONSUMPTIE EN INKOMEN Bedrijventerrein geeft werkmogelijkheid tot een grotere groep mensen Een vermindering van het bedrijventerrein veroorzaakt dat minder huishoudens de mogelijkheid hebben op een stabiel inkomen. De afwezigheid van werk kan een negatief effect hebben op de mentale gezondheid bijvoorbeeld door gevoelens van waardeloosheid, stress en sociale isolatie toenemen. Door inclusieve werkgelegenheid te bevorderen, kunnen bedrijventerreinen dus niet alleen de economische situatie van gezinnen verbeteren, maar ook bijdragen aan een gezondere, veerkrachtigere gemeenschap. >> VPA: dit is de derde keer dat dit aspect aan de orde komt. Op zich hangen veel zaken samen, maar zoals eerder al gesteld: VPA gaat er van uit dat stadslandbouw meer (en kwalitatief betere) banen oplevert dan een bedrijventerrein dat zich met name richt op logistieke bedrijvigheid. De genoemde argumenten gelden dus eigenlijk vooral voor het voedselpark en in veel mindere mate voor het bedrijventerrein. Over het ter verwachten soort banen, voor een naar verwachting zeer specifieke groep arbeiders (migranten) zijn op de twee andere plakken ook al aan bod gekomen. Daarnaast kan de gemeente niet sturen op welk soort bedrijven er zich vestigen, al heeft ze een voorkeur voor stadslogistieke functies.

De bedrijven die tot nu toe bekend zijn, zijn dat volgens de logistieke experts maar ten dele. Dit argument mag op deze wijze van de lijst. Landbouw werk is seizoensgebonden werk Tijdens oogstseizoenen zijn er vaak tijdelijke banen beschikbaar, wat leidt tot een piek in werkgelegenheid en inkomen voor de betrokkenen, maar dit kan ook betekenen dat veel werknemers in andere seizoenen zonder werk zitten, waardoor hun inkomen onbetrouwbaar is. >> VPA: Voedselpark Amsterdam wil naast standslandbouw nog veel meer activiteiten ontplooien, waardoor naast het (brede) piekseizoen, ook andere werkzaamheden voorhanden zijn. Daarbij is het niet uitgesloten dat de soort

logistieke bedrijven die er zich vestigen, eveneens (deel) seizoensgebonden activiteiten ontplooien. Dit argument is derhalve niet volledig waar. Kan ook hier met een halve band worden gewerkt? RUIMTELIJKE SAMENHANG EN KWALITEIT Verminderde druk op wegennetwerk Verminderde druk op het wegennetwerk en daarmee de afwezigheid van de noodzaak om te investeren in infrastructuur hebben een positief effect op de leefomgeving. Wanneer er minder verkeersdrukte is, kunnen steden en dorpen zich op een meer organische en duurzame manier ontwikkelen, waardoor er ruimte ontstaat voor groene gebieden, gemeenschapsvoorzieningen en kwalitatieve woonomgevingen. >> VPA: laatste zin is niet onwaar, maar waarom zo algemeen geformuleerd? We hebben het over Amsterdam-Nieuw West en de Lutkemeerpolder, niet over ´steden en dorpen´…Suggestie: ´Minder verkeersdrukte levert minder fysieke, visuele en auditieve barrières op, waardoor de (gevoelde) afstand tussen Amsterdam-Nieuw West en de Lutkemeerpolder niet groter wordt dan deze in absolute zin is, én deze op een relatief veilige manier kan worden overbrugd. ´ Sowieso hier minimaal de link met economisch kapitaal maken, juist vanwege de uitgespaarde kosten voor aanleg van veel verkeersinfrastructuur.

Afwijken van huidig meerjarenplan Afzien van het huidige coherente plan met diverse ambities kan leiden tot fragmentatie van het gebied en een gebrek aan geïntegreerde ontwikkeling. Een goed doordacht plan zorgt ervoor dat verschillende functies, zoals wonen, werken, recreatie en natuur, op elkaar zijn afgestemd, wat bijdraagt aan een evenwichtige en duurzame leefomgeving. Wanneer deze samenhang ontbreekt, kunnen er gebieden ontstaan die onvoldoende voorzien in de behoeften van de gemeenschap, zoals groenvoorzieningen, maatschappelijke voorzieningen en sociale infrastructuur. >> VPA: een bedrijventerrein dat zoveel verkeer aantrekt als het gaat doen, kan nooit tot een duurzame leefomgeving leiden. Dat aspect klopt in ieder geval niet. Verder is het plan van de gemeente (waarschijnlijk) tamelijk zorgvuldig afgewogen qua functies, vorm en dergelijke, maar het ligt simpelweg op de verkeerde plek. Het vernielt een vruchtbaar stuk grond, waar een functie als stadslandbouw logischer is vanuit grondgebruik geredeneerd. Een bedrijventerrein voorziet niet in de behoeften van de gemeenschap op het vlak van groen, maatschappelijke voorzieningen en sociale infrastructuur. Het is juist een voedselpark dat daar in voorziet. Op deze manier geformuleerd, klopt het zeker niet.

Bedrijventerrein geeft meer ruimte voor stage- en leerplekken Door de nabijheid van innovatieve bedrijven kunnen scholen en universiteiten curriculumontwikkelingen afstemmen op de actuele behoeften van de arbeidsmarkt, wat leidt tot een betere aansluiting van opleidingen op de vaardigheden die werkgevers zoeken. Dit bevordert stage- en werkervaringsmogelijkheden voor studenten, waardoor ze praktijkervaring opdoen en waardevolle contacten kunnen leggen binnen hun vakgebied. Wanneer de Lutkemeerpolder wordt ontwikkeld als stadslandbouw, is er minder ruimte voor dergelijke leerplekken. >> VPA: wijs eens één ´innovatief´ bedrijf aan in de huidige polder…

De eerste zin klopt, maar het is een generiek argument. In de Lutkemeerpolder komen met name logistieke bedrijven die weinig echt ´innovatief´ zijn. Wat ze daar leren, kunnen ze ook in Lijnden of nog dichter bij Schiphol ook of beter leren… In de afgelopen jaren zijn er honderden leerlingen van lagere en middelbare scholen én studenten van uiteenlopende universiteiten in de Lutkemeerpolder komen kijken. Juist een biologische, regeneratieve landbouw is innovatief, en nog meer als deze gebaseerd zou zijn op een organisatiemodel als de commons. Er zijn op zeer uiteenlopende opleidingsniveaus stage- en leerplekken mogelijk met de stadslandbouw en de andere activiteiten die VPA in haar plan heeft beschreven. Het argument mbt een bedrijventerrein kan waar zijn, maar is in ieder geval niet NIET waar voor biologische, regeneratieve stadslandbouw. Het tegen argument wordt (grotendeels) opgeheven door het voorargument. Hoe gaan we hier mee om? VEILIGHEID ´Meer drukte is zorgt voor veiligheid´>> check even de typo. Is zorgt… Het bedrijventerrein zorgt voor actieve omgeving Wanneer er mensen werkzaam zijn op een bedrijventerrein, ontstaat er een constante stroom van activiteit gedurende de werkuren, wat bijdraagt aan een levendige en goed verlichte omgeving.

Deze actieve aanwezigheid van werknemers fungeert als een vorm van sociale controle; meer mensen in de buurt betekent dat er meer ogen zijn die toezicht houden op de omgeving, wat kan helpen om ongewenste activiteiten of criminaliteit te verminderen. >> VPA: Dit argument gaat maar in minieme mate op. Overdag kan dat nog kloppen, maar in de avonduren is dat zeker niet meer zo. Dan zijn juist de vormgeving van en de activiteiten op het bedrijventerrein in negatieve vorm aanstichter van minder veiligheid. Het bedrijventerrein waar je je (als vrouw nog minder) veilig voelt, moet nog gebouwd worden. Daarbij: kijk naar de ontwerpen van de gebouwen: het zijn grote dozen, zonder ramen, en met een enkele ingang. De meeste werkzaamheden vinden plaats aan de binnenkant van deze geblindeerde dozen. Absoluut geen toezicht, noch sociale controle. Dan kan wellicht deels worden opgeheven met veel beveiliging, en dat kost geld (en menskracht).. Veel verlichting is wellicht niet mogelijk vanwege nabijheid van Schiphol, en het verstorende effect van licht op mens en dier. De politie heeft al gewaarschuwd voor onder meer self-storage in de Lutkmeerpolder, vanwege de grote kans op criminaliteit. Enkel de McDonalds op Fase1 levert momenteel al veel overlast op. En daarbij: je wilt criminaliteit niet verminderen, maar voorkomen!