Bijlage 8 - Raadsinformatiebrief projectbesluit Erotisch Centrum.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan:
Portefeuillehouder(s): Behandeld door
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 december2025 Openbare Orde en Veiligheid Femke Halsema SecretariaatOOV@amsterdam.nl
Onderwerp
Projectbesluit Erotisch Centrum
Datum Portefeuille(s)
Geachte leden van de gemeenteraad,
Met deze brief informeer ik u namens het college over het het volgende: Het college heeft na inspraak de Projectnota Erotisch Centrum (EC) vastgesteld, tezamen met de Nota van Beantwoording, de Nota van Wijzigingen en het participatieverslag. Dit besluit markeert een belangrijke stap in een complex en gevoelig traject dat onze stad de afgelopen jaren heeft beziggehouden. De projectnota is het resultaat van een haalbaarheidsonderzoek naar de ontwikkeling van een EC aan de Europaboulevard, met ruimte voor ongeveer honderd sekswerkplekken en andere functies. De verplaatsing van sekswerkplekken van de Wallen naar het EC is onderdeel van het coalitieakkoord 2022-2026. Het EC lijkt onder voorwaarden ruimtelijk en financieel haalbaar. Bewoners, partijen uit de omgeving en andere betrokkenen, waaronder sekswerkers, hebben vragen en zorgen geuit. In de volgende fase, de investeringsnota, worden omvang, parkeren en veiligheid verder onderzocht. Het college kiest er bewust voor om de start van deze fase over te laten aan het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad. De bredere context De leefbaarheid in het Wallengebied staat al jaren onder grote druk door de extreme groei van het toerisme, de overlast en de drukte. Er is een transformatie nodig van de overvolle en op sommige plekken verloederende binnenstad.
De Aanpak Binnenstad is noodzakelijk om de problemen in de binnenstad aan te pakken en onze prachtige binnenstad te behouden voor onze huidige Amsterdammers en bezoekers en de generaties na ons. Het college heeft daarom met steun van de raad gekozen om in te grijpen op de verschillende magneetfuncties. Eén van die magneetfuncties is de raamprostitutie. Het college heeft met steun van de raad gekozen voor een vermindering van de ramen, met daarbij een zeer belangrijke voorwaarde: er moeten dan buiten de binnenstad veilige sekswerkplekken worden gecreëerd. Gekozen is om dit te doen in een Erotisch Centrum. Van meet af aan gelden hierbij drie vaste doelstellingen: verbetering van de mensenrechtelijke positie van sekswerkers, verminderen van de overlast door drukte in de binnenstad en het tegengaan van ondermijning. Daarbij geldt ook: het Erotisch Centrum moet een plek zijn waar
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 2 december 2025 Pagina 2 van 4
seksualiteit en erotiek, diversiteit en inclusiviteit worden verwelkomd en gevierd, en ruimte biedt voor de lhbtiq+-gemeenschap. De positie van de lhbtiq+-gemeenschap staat onder druk, wereldwijd, maar ook in Nederland en in Amsterdam. Voorkeurslocatie Europaboulevard en projectnota Op 18 december 2023 heeft het college besloten om de ontwikkeling van het Erotisch Centrum verder te onderzoeken op de voorkeurslocatie Europaboulevard in stadsdeel Zuid. Na de bespreking in de raad in voorjaar 2024 gaf het college opdracht om een projectnota op te stellen om de haalbaarheid van het Erotisch Centrum op de Europaboulevard verder te onderzoeken. Op basis van een in najaar 2024 vastgesteld participatieplan voor de fase Projectnota heeft de gemeente adviesgesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van groepen belanghebbenden: sekswerkers, bewoners(organisaties), ondernemers, maatschappelijke organisaties en marktpartijen. Input uit deze gesprekken zijn meegenomen in de (concept) projectnota. Inspraak en Nota van Beantwoording Het college hecht veel waarde aan participatie en inspraak. Op basis van het participatieplan was er ruimte voor participatie voorafgaand aan het opstellen van de concept-projectnota en inspraak over de concept-projectnota. Op 3 juni 2025 heeft het college besloten de conceptprojectnota Erotisch Centrum vrij te geven voor inspraak.
Tijdens de inspraakperiode 12 juni 2025 tot en met 23 juli 2025 mocht iedereen een inspraakreactie indienen en zijn twee inloopbijeenkomsten georganiseerd. We hebben zo'n 800 inspraakreacties ontvangen, van bewoners, bedrijven, sekswerkers en (maatschappelijke) organisaties. De meerderheid van de reacties stelde vragen en uitte zorgen over nut en noodzaak, de Wallen, sekswerk, locatiekeuze, schaal van het centrum, leefbaarheid, veiligheid en participatie. Er waren ook reacties die het doel van het project steunen, waarbij met name het ontlasten van de Wallen en de bredere, positieve benadering van seksualiteit en sekswerk worden gewaardeerd. Daarnaast zijn veel vragen gesteld over de ruimtelijke inpassing. Deze reacties stelden vragen over o.a. de stedenbouwkundige inpassing, openbare ruimte, verkeersdruk, parkeren, samenloop met Zuidasdok, financiële haalbaarheid en risico's. Het college heeft al deze reacties samengevat en beantwoord in de Nota van Beantwoording. De reacties zijn meegewogen en hebben op onderdelen geleid tot wijziging of aanvulling van de projectnota. Het advies van stadsdeel Zuid Het college heeft het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Zuid om advies gevraagd over de conceptprojectnota. Het Dagelijks Bestuur heeft de stadsdeelcommissie betrokken.
De stadsdeelcommissie sprak zich in meerderheid uit tegen de komst van het centrum op deze locatie en heeft 8 aanvullende adviezen uitgebracht. Het advies van het Dagelijks Bestuur onderschreef de collegelijn, maar wees op o.a. aandachtspunten rondom verkeer, veiligheid en parkeren waardoor ze de conclusie over haalbaarheid niet volledig kan onderschrijven. Ook zijn een aantal aanvullende adviezen van de stadsdeelcommissie overgenomen door het DB.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 2 december 2025 Pagina 3 van 4
Een deel van de vragen en opmerkingen sluit aan bij de signalen en zorgen die ook in de inspraakreacties naar voren kwamen. Naar aanleiding van het advies (en de inspraakreacties) is de projectnota op onderdelen aangepast en aangevuld. Dit wordt onderstaand toegelicht. De overige adviezen en aandachtspunten uit het stadsdeeladvies worden, indien het project wordt voorgezet, betrokken bij de voorbereiding van de volgende fase (investeringsnota). Het stadsdeeladvies wordt uitgebreid beantwoord in hoofdstuk 15 van de Nota van Beantwoording. Het projectbesluit Bij de besluitvorming heeft het college een belangenafweging gemaakt tussen individuele en groepsbelangen – zoals naar voren gebracht in de inspraakreacties – en het bredere maatschappelijke of stedelijke belang: het ontlasten van de Wallen, creëren van veilige werkplekken en tegengaan van ondermijning. Het college weegt hiermee zorgvuldig de zorgen van insprekers, terwijl het de uitgangspunten van het project in de projectnota Erotisch Centrum vaststelt. Het inspraakproces en het advies van het stadsdeel hebben geleid tot een aantal wijzigingen en aanvullingen in de projectnota. Allereerst is een nieuwe bijlage ‘Voorgeschiedenis’ toegevoegd, met toelichting op het locatieonderzoek en de keuze voor de Europaboulevard voorafgaand aan het opstellen van de projectnota. Daarnaast is een nieuw hoofdstuk toegevoegd, ‘Vervolg’.
Er worden twee onderwerpen benoemd voor nader onderzoek in de volgende fase: het programma en de verwachte bezoekersaantallen, en een afweging over parkeren in de omgeving of gedeeltelijk in het Erotisch Centrum. Daarbij wil het college verkennen in hoeverre het programma kan worden aangepast, zolang dit ruimtelijk en financieel haalbaar blijft. De resultaten van deze verkenning kunnen van invloed zijn op de uiteindelijke omvang en invulling van het project. Het college concludeert dat de ontwikkeling van het Erotisch Centrum op de locatie Europaboulevard ruimtelijk en financieel haalbaar is, zij het onder voorwaarden. Hiervoor moet er in de volgende fase verder onderzoek worden gedaan. Het gaat om het raakvlak met de uitvoering van Zuidasdok, beperkingengebied A10, verkeer, parkeren en ontsluiting, de hogedruk aardgasleiding en watercompensatie. Deze verdiepende onderzoeken komen terug in de fase investeringsnota. Tevens worden naar aanleiding van de inspraakreacties in de volgende fase programma/bezoekersaantallen en parkeren nader verkend en afgewogen. Afweging start fase investeringsnota Het Erotisch Centrum is meer dan een gebouw. Het is een poging om sekswerk en erotiek verder te normaliseren en beschermen, en tegelijk te zorgen voor een leefbare binnenstad. Veiliger voor wie werkt, leefbaarder voor wie woont.
Het projectbesluit is een tussenstation in een groter gesprek over de stad die wij willen zijn: veilig, inclusief en divers. Normaal gesproken zou volgens het Plaberum na het projectbesluit de fase van de investeringsnota worden opgestart. Gezien de uiteenlopende inspraakreacties en het advies van het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid – waarin verdeeldheid bestaat over doelstellingen, nut en noodzaak en locatiekeuze – kiest het college er bewust voor om de start van deze fase over te laten aan het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 2 december 2025 Pagina 4 van 4
Op deze manier krijgt het nieuwe bestuur de ruimte om richting te geven aan de verdere besluitvorming, passend bij de aard van dit project, dat raakt aan wezenlijke maatschappelijke belangen en waarden. Het gaat om het zorgvuldig afwegen van de positie van sekswerkers, de leefbaarheid van de buurt, de veiligheid van bezoekers en werknemers, en de ambitie van Amsterdam als stad die inclusiviteit, diversiteit en respect voor seksualiteit omarmt.
Met de oplevering van dit projectbesluit beschouwt het college de opdracht uit het coalitieakkoord om te zoeken naar een passende plek voor het Erotisch Centrum als voltooid. Als het nieuwe bestuur een doorstart wil maken met het verminderen van ramen op de wallen en het realiseren van ramen elders, dan zien we dat als een opgave die vanuit de portefeuille stedelijke ontwikkeling invulling behoeft. Tot slot Met dit besluit zet het college een volgende stap in het traject, maar het is geen laatste stap. Het project overstijgt een puur ruimtelijk of programmatisch vraagstuk; het is een proces van stedelijke transformatie. Het is een zoektocht naar een stad waar iedereen zich veilig en gezien voelt en waarin de kernwaarden van Amsterdam – vrijheid, respect en menselijke waardigheid – opnieuw vorm krijgen.
Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Femke Halsema Burgemeester
Bijlagen 1. Projectnota Erotisch Centrum 2. Bijlagenboek Erotisch Centrum 3. Nota van Beantwoording Erotisch Centrum 4. Nota van Wijzigingen Erotisch Centrum 5. Participatieverslag Erotisch Centrum 6. Stadsdeeladvies Zuid conceptprojectnota EC
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl