Bijlage 8.Eerder 'raadsadres 5-2-21bevoegd te besluiten tot terugkoop van erfpacht

AAN DE GEMEENTERAAD VAN AMSTERDAM

Amsterdam, 05 februari 2021

Raadsadres inzake bevoegdheid gemeenteraad tot bestuurshandelingen: besluit over koop van erfpacht Geachte leden van de Amsterdamse gemeenteraad, Gisteren, donderdag 04 februari 2021, diende ik bij de gemeente Amsterdam een voorstel in voor een burger- of volksinitiatief, een petitie aan u, de gemeenteraad van Amsterdam. Daarin wil ik u, de raad, oproepen om de erfpacht terug te kopen, die nu rust op het werfterrein aan de Hoogte Kadijk 145B, 1018 te Amsterdam (voormalige Scheepswerf Koning William). De eigendom van dit perceel berust bij de gemeente Amsterdam. In 1986 gaf u dit stuk grond in eerste erfpacht uit aan Kerkelaan BV, alias WEKOAmsterdam BV. De Kerkelaans verkochten deze erfpacht per koopovereenkomst dd 31 juli 2017 aan BLVG BV en Boot Service Amsterdam (BSA), verenigd in commanditaire vennootschap Hoogte Kadijk CV. De akte van levering van de erfpacht werd op 31 januari 2018 in het Kadaster ingeschreven. Besluit de gemeenteraad de erfpacht terug te kopen, dan herkrijgt de gemeente Amsterdam zo de volle eigendom en kunt u, als raad, zelf bestemmen, wat hier gebeurt, mits binnen de grenzen, die de Wet Geluidhinder, de Monumentenwet 1988 en andere wetten stellen.

U kunt de erfpacht dan aan een woningcorporatie gunnen of - deels - aan het Scheepvaartmuseum, als de directie ervan plan heeft voor een project met Museumwerf 't Kromhout om maritiem erfgoed uit hun depot hier ten toon te stellen. Burger- en volksinitiatieven kunnen enkel een verzoek inhouden aan de gemeenteraad een besluit te nemen over een onderwerp, dat nog niet op de raadsagenda staat. Referenda kunnen zich enkel keren tegen een al genomen raadsbesluit. Als bijzondere vormen van inspraak bij u, onze gemeenteraad. Gisteren, donderdag 4 februari 2021 en vandaag, vrijdag 5 februari 2021 kreeg ik echter per mail antwoord van Jurien Korzelius, Juridisch Adviseur van de afdeling Juridische Zaken, Bestuur & Organisatie, die verzoeken van burgerinitiatieven, volksinitiatieven eventueel gevolgd door een volksstemming en referenda behandelt. Jurien Korzelius stelt, dat de gemeenteraad geen eigen bevoegdheid heeft (te besluiten om) erfpacht terug te kopen. Daarom zou ik geen burger- of volksinitiatief met zodanig verzoek in kunnen dienen, omdat u hierover geen gezag zou hebben. Die conclusie is naar mijn mening onjuist en bestrijd ik op grond van de volgende redenen. lk houd staande, dat de gemeenteraad wel zelf kan besluiten om erfpacht terug te kopen en het College van B&W opdracht geven dit besluit uit te voeren, B&W als dagelijks bestuur, dat de gemeente extern vertegenwoordigt.

U, gemeenteraad, bent bevoegd tot verordenen én tot eigen bestuurshandelingen. Deze rechtsovertuiging onderbouw ik met onderstaande citaten uit de Grondwet en de Gemeentewet. Artikel 125 Grondwet: gemeenteraad 'hoofd' van de gemeente Op grond van artikel 125 eerste lid Grondwet is de gemeenteraad het hoofd van de gemeente. Volgens het tweede lid van artikel 125 Gw maken het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester 'ook' deel uit, maar zijn hier aan de raad ondergeschikt, omdat de gemeenteraad aan het hoofd staat van de gemeente. U als gemeenteraad heeft het laatste woord in alle bestuurskwesties. Autonome bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake huishouding gemeente: de gemeenteraad Artikel 124 eerste lid Grondwet laat de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun huishouding aan

de gemeentebesturen over. Dat zijn autonome bevoegdheden inzake de gemeentelijke huishouding. Artikel 124 tweede lid Grondwet stelt dat regeling en bestuur ook bij of krachtens de wet van gemeentebesturen worden gevorderd. Daar gaat het om medebewind, waar het gemeentebestuur de rijksoverheid helpt, moet bijstaan om andere formele wetten uit te voeren: taken en bevoegdheden voor het College van B&W of de gemeenteraad uit andere wetten dan de Gemeentewet. Artikel 147 eerste lid Gemeentewet bepaalt, dat gemeentelijke verordeningen door de gemeenteraad worden vastgesteld, behoudens uitzonderingen bij de wet of wanneer de raad bevoegdheid daartoe krachtens de wet aan het college of de burgemeester toekent. Artikel 147 tweede lid Gemeentewet legt vast, dat de overige bevoegdheden uit artikel 180 eerste lid Gemeentewet bij de raad berusten. Artikel 108 eerste lid Gemeentewet herhaalt, wat artikel 124 eerste lid Grondwet bepaalt: de bevoegdheid tot regeling en bestuur van de huishouding van de gemeente berust bij het gemeentebestuur . Artikel 147 tweede lid Gemeentewet legt deze bij de gemeenteraad. De Gemeentewet erkent het primaat van de gemeenteraad, regelt dit aldus nader en maakt de raad rechtstreeks handelingsbevoegd ook bij 'bestuur'.

Het gaat hier om de gemeentelijke huishouding, om de autonome regelgeving en bestuur door het gemeentebestuur, die niet gevorderd vanuit een formele wet, anders dan de gemeentewet, anders dan medebewind. Artikel 147 derde lid Gemeentewet bepaalt,dat de overige bevoegdheden uit artikel 180 tweede lid Gemeentewet bij het college berusten, voor zover deze niet bij of krachtens de wet aan de raad of de burgemeester zijn toegekend. Dit gaat juist wel om medebewind. Artikel 108 tweede lid Gemeentewet bepaalt. dat regeling en bestuur 'ook' van het gemeentebestuur kunnen worden gevorderd 'bij of krachtens een andere wet dan deze' (dwz. een andere formele wet dan de Gemeentewet) ter verzekering van de uitvoering daarvan. Dat is medebewind, waar de gemeente de rijksoverheid behulpzaam moeten zijn in de uitvoering van andere formele wetten dan de Gemeentewet. Primair een taak van het College van B&W (niet altijd). Dagelijks bestuur: privaatrechtelijke rechtshandelingen, externe vertegenwoordiging van de gemeente Het (ver)kopen van een perceel grond of een gebouw vormt een onderdeel van het dagelijks bestuur, waarvan de uitvoering, 'het voeren' in handen is gelegd van het College van B&W.

Maar het College van B&W en de afzonderlijke wethouders zijn voor al hun handelen verantwoording verschuldigd aan de gemeenteraad, worden door de raad benoemd en ontslagen en zijn onderworpen aan diens recht van enquête, onderzoek naar hun bestuur door de raad en aan interpellatie door raadsleden, oproeping van een wethouder of de burgemeester ter bevraging over een onderwerp dat niet op de raadsagenda staat. Al het bestuurshandelen van B&W moet bovenal binnen de begroting en jaarrekening passen, wordt daaraan getoetst door u, de gemeenteraad en u, de raad, kunt op alle bestuursplannen amendementen indienen of daar initiatief toe nemen. U, de gemeenteraad, bepaalt uiteindelijk al het bestuurhandelen. De gemeenteraad beslist zelf over grote projecten, de aanleg van een park, bouw van een schouwburg of voetbalstadion, is bevoegd tot rechtstreeks bestuurshandelen , deel van de gemeentelijke huishouding (zie Commentaar op de Grondwet, art. 125, W. van der Woude). U kunt besluiten tot koop van erfpacht.

Aldus W. Van der Woude (paragraaf 5, artikel 125 Gw, hoofdschap): "Wat betreft de grote autonome gemeentelijke bestuurshandelingen (bijvoorbeeld besluitvorming omtrent de bouw van een nieuwe schouwburg, voetbalstadion of ondergrondse parkeergarage) worden deze autonome bestuursbevoegdheden dan ook door of met de expliciete instemming van gemeenteraden uitgeoefend." [mijn onderstreping en arcering, AlvdV] Kleinere bestuurshandelingen vallen onder het 'voeren van' dagelijks bestuur, waar het College van B&W mee belast is, maar altijd in alles verantwoordingsplichtig blijft aan de gemeenteraad voor elk van die bestuurshandelingen, zodra de gemeenteraad deze wil toetsen of bijstellen naar eigen wens. Artikel 147a Gemeentewet legt dan ook vast, dat de gemeenteraad ook vergadert en besluit op voorstellen anders dan tot vastsstelling van een verordening: 1 Een lid van de raad kan een voorstel voor een verordening of een ander voorstel ter behandeling in de raad indienen. 2 De raad regelt op welke wijze een voorstel voor een verordening wordt ingediend en behandeld. 3 De raad regelt op welke wijze en onder welke voorwaarden een ander voorstel wordt ingediend en behandeld. 4 De raad neemt geen besluit over een voorstel dan nadat het college in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van de raad te brengen.

Artikel 160 Gemeentewet regelt de bevoegdheden van het College van B&W en verklaart dit bevoegd tot voeren van dagelijks bestuur. Maar de gemeenteraad als 'algemeen bestuur' van de gemeente is 'hoofd'. 1 Het college is in ieder geval bevoegd: a. het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren, voor zover niet bij of krachtens de wet de raad of de burgemeester hiermee is belast; b. beslissingen van de raad voor te bereiden en uit te voeren, tenzij bij of krachtens de wet de burgemeester hiermee is belast; c. regels vast te stellen over de ambtelijke organisatie van de gemeente, met uitzondering van de organisatie van de griffie d. tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente te besluiten; (-1 De gemeente is publiekrechtelijke rechtspersoon in de zin van Boek 2 Burgerlijk Wetboek, een lichaam met rechtpersoonlijkheid. art 2:1 BW: "De Staat, de provincies, de gemeenten, de waterschappen, alsmede alle lichamen waaraan krachtens de Grondwet verordenende bevoegdheid is verleend, bezitten rechtspersoonlijkheid." Artikel 2:1 derde lid BW verklaart van de eerste titel van Boek 2 BW artikel 5 aldaar op de gemeente van toepassing. artikel 2:5 BW: "Een rechtspersoon staat wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk persoon gelijk, tenzij uit de wet het tegendeel voortvloeit."

De gemeente is de rechtspersoon, die vermogensrechten heeft en vermogensrechtelijke rechtshandelingen kan uitvoeren, maar behoeft daartoe bestuurlijke organen, die namens haar optreden, privaatrechtelijke rechtsbetrekkingen aangaan, dat zijn zowel B&W als ook de Raad. Al laat de gemeenteraad het dagelijks bestuur voeren door het College van B&W, toetst en controleert hij dit bestuurshandelen in al zijn facetten, kan dit amenderen er er ook eigen initiatief toe nemen. De raad heeft naast verordenende bevoegdheid ook bestuursmacht, kan zelf bestuursbesluiten nemen. De gemeenteraad kan aan de wethouder Ruimtelijke Ordening bij daartoe strekkend besluit de opdracht geven een specifiek contract aan te gaan of een goederenrechtelijke rechtshandeling te verrichten strekkend tot een bepaald doel. Dat is wat ik nu aan u in een burger- of volksinitiatief verzoeken wil. In mijn burger- of volksinitiatief, een petitie aan de gemeenteraad, verzoek ik u, de gemeenteraad, om te besluiten de erfpacht van het perceel Hoogte Kadijk 145B, 1018 BH te Amsterdam [kadastraal bekend als 0 5202 en 05203, na verticale splitsing in voorjaar 2018 van (oud) 04589] door het College van B&W terug te laten kopen van projectontwikkelaars BLVG en BSA, verenigd in Hoogte Kadijk CV. Deze grond is nu in blote eigendom van de gemeente Amsterdam.

Herkrijgt de gemeente ook de erfpacht (met opstalrecht) op dit perceel, dan heeft de gemeente Amsterdam weer de voile eigendom hiervan en kan in alle opzichten bepalen, wat ermee gebeurt, mits formele wettelijke verplichtingen daarbij in acht worden genomen, zoals uit de Monumentenwet 1988, verwerkt in Bestemmingsplan Oostelijke Binnenstad en dwingende voorschriften in de Wet Geluidhinder, geluidzonering en maximale -waarden. De gemeenteraad mag, kan de besluitvorming over elk concreet bestuurlijk project aan zich trekken en het College van B&W opdrachten geven. Als algemeen bestuur houdt u de finaal beslissende macht, gezag en verantwoordelijkheid jegens het dagelijks bestuur, gevoerd door het College van B&W. Die conclusie volgt uit de wetsbepalingen hierboven: art. 124 Gw eerste lid jo. art 125 Gw eerste lid en Gemeentewet: artikelen 147 tweede lid jo. art. 108 eerste lid, artikel 147a eerste en derde lid: alle aangaande bestuurhandelingen ten behoeve van de gemeentelijke huishouding. Nu maakt de afdeling mij het indienen van mijn burger- of volksinitiatief in deze vorm - verzoek aan uw raad om de erfpacht van de werf aan Hoogte Kadijk 1458 terug te kopen - onmogelijk op grond van de stelling, dat de gemeenteraad hier niet toe bevoegd is.

Zo kunnen andere kiesgerechtigde burgers en ingezetenen van Amsterdam hierover evenmin hun stem uitbrengen om zo mijn voorstel te steunen. Met deze brief breng ik onder uw aandacht, dat de mij in de Inspraakverordening toegekende rechten om deze reden ten onrechte worden beknot. Het verzoek, dat voorwerp is van mijn petitie, mailde ik u eerder als geschreven inbreng voor uw Raadscommissievergaderingen WB en RO dd 03 februari 2021. Met mijn argumentatie poog ik u er vooral in het algemeen van te overtuigen, dat u als gemeenteraad bevoegd bent te besluiten tot privaatrechtelijke rechtshandelingen en B&W op te dragen dit te doen. lk hoop, dat u mijn verzoek in overweging wilt nemen en hierover inhoudelijk zult beraadslagen. Met vriendelijke groet,