Bijlage 6a. Afwegingskader governance varianten.pdf

Afwegingskader governance varianten Aan BOGO

Datum 15 maart 2024

Aanleiding Dit memo geeft een beschrijving van het afwegingskader waarmee de varianten voor de governance van Waternet op gelijkwaardige en reproduceerbare wijze worden gewogen. In BOGO is in eerder stadium gesproken over het afwegingskader: • Memo ontwerpende principes governance Waternet van 23 aug 2021 o Bestuurlijk vastgesteld afwegingskader dat gebruikt is voor de weging van varianten in januari 2023 Schriftelijke ronde varianten en afwegingskader (behandeld in BOGO 24 januari 2024) o Enkele aanpassingen op het afwegingskader uit 2021 zijn aan BOGO voorgelegd. BOGO wordt gevraagd om het voorliggende afwegingskader vast te stellen Afwegingskader Het aangepaste afwegingskader (zie bijlage 1) is opgebouwd uit de twee genoemde bouwstenen. Hierbij vormt het bestuurlijk vastgestelde ‘Memo ontwerpende principes governance’ uit 2021 de basis, waarin de voorgelegde aanpassingen (jan 2024) zijn verwerkt. De intentie is dat de verschillende aspecten van de belangen van beide opdrachtgevers terugkomen in het afwegingskader, zodat een bestuurlijke afweging van de varianten kan plaatsvinden. Het afwegingskader bestaat uit randvoorwaarden, uitgangspunten, toetsingscriteria en veranderconsequenties. Samengevat worden de volgende aanpassingen aan het vastgestelde afwegingskader voorgesteld: •

•

•

De randvoorwaarden zijn ongewijzigd. Opgemerkt moet worden dat opdracht van BOGO is geweest dat alle voorgelegde varianten aan de randvoorwaarden moeten voldoen: de vernieuwde stichting, stichting B, de twee subvarianten met een drinkwater NV en de ontvlechtingsvariant. Het kan in deze fase niet dat een variant wordt voorgelegd die niet aan geconstateerde tekortkomingen of wet- en regelgeving voldoet, er is dus geen sprake van knock-outs maar van bestuurlijke afwegingen. Risico’s en mitigerende maatregelen: In januari 2024 is in de schriftelijke ronde een nieuwe randvoorwaarde opgevoerd ‘Mitigatie van de door directie en Rijnconsult benoemde risico’s en bezwaren’. Aangezien deze alleen betrekking heeft op één variant (Vernieuwde Stichting) en ook voor andere varianten risico’s en mitigerende maatregelen een rol moeten spelen in de afweging, is dit geen onderdeel van het afwegingskader, maar integraal onderdeel van de beschrijving van de varianten. De relevante vraag die per variant wordt beschreven, is: welke bestuurlijke afweging ligt voor t.a.v. de risico’s en de mitigerende maatregelen. Ten aanzien van de uitgangspunten is een aanpassing doorgevoerd. In het afwegingskader van 2021 was opgenomen dat de gemeente Amsterdam als uitgangspunt hanteert ‘of en in hoeverre de variant kan voorzien in de mogelijke wens van de gemeente om balansverkorting toe te passen en

Classificatie: Openbaar

Contactpersoon M.P.W. Voeten marieke.voeten@ waternet.nl Onderwerp Afwegingskader governance varianten

Memo

•

•

haar schuldpositie te verminderen’. Dit uitgangspunt is niet meer actueel. Als uitgangspunt is nu opgenomen: ‘Versterken van de (beleidsbepalende en opdracht gevende) rol van de gemeente op de Amsterdamse watertaken’ In BOGO van januari 2024 is voorgesteld om ‘samenwerking/synergie’ en ‘compexiteit op taken’ toe te voegen aan de toetsingscriteria. In het voorliggende afwegingskader wordt voorgesteld deze niet als nieuwe criteria toe te voegen, maar expliciet te laten terugkomen in de volgende bestaande criteria o Samenwerking/synergie wordt een expliciet onderdeel van het toetsingscriterium ‘doelmatigheid en doeltreffendheid’. Onder doelmatigheid en doeltreffendheid worden zowel de financiële als de kwalitatieve aspecten beschouwd. o Complexiteit op taken: Er zijn enkele wijzigingen doorgevoerd m.b.t. de veranderconsequenties o Twee suggesties voor aanpassing (schriftelijke ronde jan 2024) zijn niet meegenomen, te weten ‘structureel synergieverlies (financieel)’ en ‘complexiteitsreductie (financieel)’, omdat deze gedekt worden in het toetsingscriterium ‘doelmatigheid & doeltreffendheid’ o Toegevoegd is de impact van een variant op de primaire processen op korte, middellange en lange termijn. Hieronder wordt verstaan de (directe) impact op de operatie, de uitvoering van de watertaken.

Bijlagen • Bijlage 1: Afwegingskader met gemarkeerde aanpassingen (zie volgende pagina) • Bijlage 2: Memo ontwerpende principes governance Waternet van 23 aug 2021 • Bijlage 3: Schriftelijke ronde varianten en afwegingskader (behandeld in BOGO 24 januari 2024)

Classificatie: Openbaar

Datum 15 maart 2024 Pagina 2 van 3

Memo Bijlage 1: Afwegingskader, waarin de aanpassingen ten opzichte van het bestuurlijk vastgestelde kader, zijn gemarkeerd Randvoorwaarden Opheffen geconstateerde De governancevariant adresseert de constateringen en tekortkomingen aanbevelingen van de Rekenkamer en de gemeentelijke verkenning, alsmede de eisen die ILT stelt aan (de versterking van) de governance van Waternet Voldoet de variant aan weten regelgeving?

Voor Amsterdam geldt specifiek de Drinkwaterwet en het beleidskader Nota verbonden partijen 2021. Voor AGV gelden de Waterwet en het beleidskader Deelnemingenbeleid AGV 2020. De variant moet voldoen aan de WBTR

Uitgangspunten Voor waterschap AGV is een uitgangspunt het versterken van de rol als eigenstandige overheid. Hierbij gaat het om een heldere positionering en een eenduidige identiteit van het waterschap AGV, en om het versterken van de zichtbaarheid en herkenbaarheid van het waterschap als bestuurslaag, die aanspreekbaar is en verantwoording aflegt aan haar inwoners over politieke keuzes en de uitvoering daarvan. Voor de gemeente Amsterdam is een uitgangspunt: Versterken van de (beleidsbepalende en opdracht gevende) rol van de gemeente op de Amsterdamse watertaken Toetsingscriteria (Be)sturing, zeggenschap In welke mate draagt de variant bij aan een sterke en verantwoording (be)sturing op de watertaken, een krachtige zeggenschap van de deelnemers en verantwoording aan de deelnemers? Doelmatigheid en In welke mate draagt de variant bij aan een doelmatige doeltreffendheid (efficiënte) en doeltreffende (affectieve) uitvoering van de diverse watertaken, doordat een bepaalde robuustheid, integraliteit en kwaliteit in de organisatie kan worden geborgd? Hierbij worden zowel financiële als kwalitatieve aspecten meegenomen Toekomstbestendigheid In welke mate heeft de variant adaptief vermogen waarbij deze rekening houdt met mogelijke nieuwe taken en of partners en waarbij duurzaamheidsdoelen worden bevorderd.

Fiscaal-juridisch In welke mate draagt de variant bij aan de fiscaal (BTW/ Vpb) aantrekkelijke/ juridisch geaccepteerde organisatievorm, met het oog op de daarin ondergebrachte taken? Veranderconsequenties primaire processen Wat is de impact van de overgang op de operatie? Dit wordt beschouwd op korte, middellange en lange termijn. personele gevolgen & Wat zijn de consequenties voor de positie op de werkgeverschap arbeidsmarkt en voor medewerkers van de variant? frictiekosten Incidentele kosten verandermoeite Benodigde veranderingen voor juridische structuur, organisatievorm, werkgeverschap, processen en systemen

Classificatie: Openbaar

Datum 15 maart 2024 Pagina 3 van 3