Bijlage 6 raadsvoordracht OHP 2023.docx

Nummer < automatisch > Directie

< automatisch >

Voordracht voor de Raadsvergadering van < 30 november 2022 >

Portefeuille Agendapunt Datum besluit

< Onderwijs > < automatisch > College van B en W 25 oktober Onderwerp

Kennisnemen van het Onderwijshuisvestingsprogramma 2023 PO, VO en (V)SO en het beschikbaar stellen van de hiervoor benodigde middelen

De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Gezien de voordracht van burgemeester en wethouders, Besluit: 1.

Kennis te nemen van a. het Onderwijshuisvestingsprogramma 2023 (hierna OHP) waarin de huisvestingsvoorzieningen voor het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs zijn opgenomen inclusief de gemeentelijke toekenningen zoals vastgesteld door het college van B&W voor 2023; b. het overzicht van afwijzingen 2023.

2. Kredieten aan het college van B&W beschikbaar te stellen tot een totaalbedrag van € 110 mln. voor de realisatie van de op het OHP 2023 opgenomen voorzieningen inclusief tussentijdse prijsindexatie; 3. Kennis te nemen a. van de omvang van de reeds toegekende openstaande kredieten en investeringsprojecten onderwijshuisvesting van in totaal € 488,4 mln. (onderwijshuisvesting voorzieningen/investeringen toegekend tot en met het programma 2022); b. van de voorgenomen uitgaven van het OHP 2023 van 110 mln. Zie toelichting bij de financiële paragraaf. 4. Kennis te nemen van de geheimhouding die op grond van artikel 25, tweede lid van de Gemeentewet is opgelegd en het verzoek aan de gemeenteraad om die tijdens de eerstvolgende vergadering na aanlevering bij de raadsgriffie te bekrachtigen. 5. Kennis te nemen van de bijgevoegde visualisatie van het OHP 2023. Wettelijke grondslag

De gemeente heeft een zorgplicht voor bekostiging van huisvesting van scholen voor primair onderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs. In artikel 102 van de Wet op het Primair Onderwijs (WPO), artikel 76m in de Wet van het Voortgezet Onderwijs (WVO) en artikel 100 van de Wet op de Expertisecentra (WEC) is vastgelegd dat de gemeenteraad de uitoefening van deze verantwoordelijkheid regelt in een Verordening. Op grond van artikel 95 WPO, 76f WVO en 93 WEC stelt het college, na

overleg met de schoolbesturen, jaarlijks voor het onderwijs op het grondgebied van de gemeente het Onderwijshuisvestingsprogramma vast. Op grond van artikel 189 van de Gemeentewet stelt de gemeenteraad jaarlijks bij de begroting ook de kredieten voor het Onderwijshuisvestingsprogramma vast. Bestuurlijke achtergrond

Verordening Huisvestingsvoorzieningen Onderwijs Amsterdam 2020 In de Wet op het Primair Onderwijs, de Wet op het Voortgezet Onderwijs en de Wet op de Expertisecentra is de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de huisvesting van onderwijshuisvesting vastgelegd. Deze wettelijke verantwoordelijkheid voor huisvesting is uitgewerkt in de Verordening huisvestingsvoorzieningen onderwijs Amsterdam 2020 (hierna: verordening). In deze verordening staan de aan te vragen voorzieningen, de toetsingscriteria, de genormeerde vergoedingen en de beschrijving van het afhandelingsproces. Integraal Huisvestingsplan (IHP) Het IHP is een strategisch beleidsdocument dat voor onderwijshuisvesting richtinggevend is voor de middellange termijn. Hierin wordt aangegeven op welke wijze de ambities van het college en de ontwikkeling van het aantal leerlingen een plek kunnen krijgen in de stad. Dit is de basis voor onderwijshuisvesting in het meerjaren investeringsplan. Het Integraal Huisvestingplan (verder IHP) 2018-2022+ voor primair onderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs, door de gemeenteraad op 20 december 2017 vastgesteld. Onderwijshuisvestingsprogramma (OHP) en Overzicht Het Onderwijshuisvestingsprogramma bevat de toekenningen en de bijbehorende financiële middelen die zijn opgenomen. Het ‘overzicht’ bevat de afgewezen aanvragen van schoolbesturen.

Het college stelt zowel het huisvestingsprogramma als het overzicht vast. De gemeenteraad heeft het budgetrecht en beslist over de beschikbaarstelling van kredieten. Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen Amsterdam (RPO) Het RPO is een wettelijke verplichting voor het voortgezet onderwijs (artikel 74a WVO). Het huidige RPO loopt van 2020 – 2025 waar de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media (hierna: minister) op 30 april 2020 mee instemde. In het RPO zijn afspraken van schoolbesturen over aanbod en spreiding van onderwijsvoorzieningen in het voortgezet onderwijs in Amsterdam vastgelegd. Op het OHP 2023 is een aantal voorzieningen opgenomen die gerelateerd zijn aan de afspraken in dit RPO. Plan van scholen en Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen In het Plan van Scholen 2022-2025 zijn aanvragen voor nieuw te stichten PO-scholen beoordeeld op basis van stichtingsruimte. Deze aanvragen zijn veelal een weerslag van de afspraken gemaakt in de gebiedssessies. Op 7 juli 2021 heeft de gemeenteraad dit laatste plan vastgesteld en het vervolgens ter goedkeuring voorgelegd aan de minister. De minister heeft in december 2021 het Plan van Scholen goed gekeurd. Inmiddels is de wet Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen (MRvnS) in werking getreden. Hiermee is de procedure voor het stichten van nieuwe scholen flink gewijzigd. Goedkeuring van nieuwe initiatieven gebeurt nu door de minister.

Afgelopen 1 juni is bekend geworden welke nieuwe scholen per augustus 2023 in Amsterdam mogen starten. De gemeenteraad is hierover apart geïnformeerd tijdens de TAR van 30 juni jl.

Onderbouwing besluit

Inleiding Amsterdam is in ontwikkeling; voor de komende jaren is het de ambitie om 7.500 woningen per jaar te bouwen. Dit zorgt voor een groei van het aantal bewoners, wat in de nieuwbouwgebieden ook een toename van het aantal leerlingen in het PO, VO en (V)SO betekent. Tegelijkertijd kan op wijkniveau sprake zijn van krimp door verhuisbewegingen binnen de stad en vertrek van veelal jonge gezinnen met kinderen naar buiten de stad. De groei en krimp zijn niet zomaar tegen elkaar af te strepen, zeker niet in het basisonderwijs. Jonge kinderen moeten in hun buurt naar school kunnen. Groei en krimp worden in samenhang en in overleg met de schoolbesturen bekeken. Overleg primair onderwijs Goede huisvesting is meer dan stenen: het draagt bij aan de kwaliteit van het aanbod door te zorgen voor een aantrekkelijke leeromgeving. Voor het primair onderwijs zijn jaarlijks gebiedssessies. Hierin bespreken schoolbesturen en gemeente gezamenlijk welke schoolgebouwen in aanmerking komen voor renovatie, (vervangende) nieuwbouw of vernieuwbouw. Basis voor deze sessies zijn:  de verordening huisvestingsvoorzieningen onderwijs 2020;  de onderwijsvisie brief 2019- 2025, waarin de uitgangspunten voor onderwijshuisvesting zijn vastgelegd;  de strategische agenda van het Breed Bestuurlijk Overleg (BBO);  Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2018- 2022+.

Uitgangspunten hierbij zijn dat de stad beschikt over een goede spreiding van toekomstbestendige scholen, een divers aantal schooltypen aanbiedt en dat er scholen zijn van gemengde samenstelling. Overleg voortgezet onderwijs In het kader van het RPO 2020-2025 is met de schoolbesturen afgesproken om regelmatig met elkaar te bespreken of op basis van actuele ontwikkelingen, aanpassingen in het onderwijsaanbod nodig zijn. Op het Onderwijshuisvestingsprogramma 2023 is een aantal voorzieningen opgenomen die gerelateerd zijn aan de afspraken in dit RPO. Integraal Huisvestingsplan In de actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan 2018 – 2022 +, voor het primair-, voortgezet- en (voortgezet) speciaal onderwijs (IHP), op 20 december 2017 door de gemeenteraad vastgesteld, is te lezen wat de opgave is voor onderwijshuisvesting. We voorzien 40 à 50 nieuwe basisscholen in de nieuwe ontwikkelgebieden tot 2030 en 8 à 10 VO-scholen; dit naast de natuurlijke vervangingsopgave van de bestaande verouderde schoolgebouwen. Het Onderwijshuisvestingsprogramma 2023 In deze voordracht geven we u hieronder een korte toelichting op de verschillende aandachtspunten van het OHP. Algemene werkwijze aanvragen huisvestingsvoorzieningen Schoolbesturen dienen jaarlijks vóór 1 februari de onderwijshuisvestingsaanvragen in bij

de gemeente Amsterdam. Deze aanvragen worden getoetst aan de hand van de criteria die in de wet en de verordening zijn opgenomen. Daarna worden de aanvragen en de resultaten van de toetsing met de individuele schoolbesturen besproken. Aan de hand van de gesprekken wordt het concept OHP, waarin de toekenningen zijn opgenomen en het concept Overzicht waarin de afwijzingen zijn opgenomen, opgesteld. Het concept OHP en Overzicht wordt conform de in de verordening beschreven procedure eerst voorgelegd aan de schoolbesturen in het “Op Overeenstemming Gericht Overleg” (OOGO). Het college van B&W stelt na het OOGO het OHP en het Overzicht vast. Nieuwbouw, realisatie van schoolgebouwen De groei van de stad betekent groei van het onderwijsaanbod. Hiervoor zijn nieuwe schoolgebouwen nodig. Ook voor bestaande schoolgebouwen kan vervangende nieuwbouw of renovatie noodzakelijk zijn. Op het OHP 2023 staan 11 nieuwe voorbereidingskredieten. Deze kredieten zijn nodig om ervoor te zorgen dat de schoolbesturen tijdig kunnen starten met het maken van plannen voor (vervangende) huisvesting of uitbreiding. Als een voorbereidingskrediet op het programma wordt opgenomen, betekent dit dat één jaar later een investering voor de realisatie van het plan op het OHP moet worden opgenomen, om het plan te kunnen uitvoeren.

Andere nieuwbouwplannen zijn al verder gevorderd en daarom is een aantal volledige investeringen voor nieuwbouw op het OHP opgenomen. Ad 1 a en b. OHP 2023, gemeentelijke toekenningen en overzicht van afwijzingen Dit jaar dienden de schoolbesturen 375 aanvragen in voor het OHP 2023. Hiervan komen 248 aanvragen in aanmerking voor opname op het programma (toewijzing) en 127 aanvragen voor opname op het overzicht (afwijzing). Daarnaast zijn 17 voorzieningen opgenomen op de gemeentelijke toekenningen (B-lijst). Reden voor afwijzing van huisvestingsaanvragen:  aanvragen voor constructiefouten, waarbij de noodzaak niet werd aangetoond;  aanvragen voor uitbreidingen (uitbreiding eerste inrichting) terwijl schoolbesturen daar geen rechten op hebben;  uitbreidingen waarbij er capaciteit door leegstand beschikbaar is;  aanvragen waarvan de start van de uitvoering nog niet in 2023 wordt verwacht;  aanvragen waarvan toekenning tot overschrijding van het beschikbare bekostigingsplafond leidt. Onderwijshuisvestingsprogramma 2023 voor het primair onderwijs (PO) De schoolbesturen in het primair onderwijs dienden 210 aanvragen in voor het OHP 2023. Voorgesteld wordt om 120 aanvragen op te nemen op het programma van toekenningen en 90 aanvragen op het overzicht van afwijzingen (bijlage 2 en onder 3. a). 9 aanvragen zijn opgenomen als gemeentelijke toekenning (B-lijst).

Toekenningen OHP 2023 De onderstaande voorbereidings- en (vervangende) nieuwbouw kredieten zijn opgenomen op het OHP 2023, dan wel op de lijst gemeentelijke toekenningen. Huisvesting nieuwe scholen vanuit het Plan van Scholen 2022-2025 en de wet Meer Ruimte voor Nieuwe scholen Op het OHP 2023 wordt voor de volgende nieuw te stichten scholen voorzieningen

opgenomen:  IKC Cadans / Stichting Onderwijs / Weesp  Thula / Stichting Geert Groote Scholen / Oost  Dadelpalm / Stichting Islamitisch Basisonderwijs Amsterdam / Nieuw-West Nieuwe schoolgebouwen in ontwikkel- en transformatiegebieden Voor de volgende scholen is een uitvoeringskrediet opgenomen:  IKC Zuidas / Oaada / Zuid  IJsbreker / Asko / Noord (Buiksloterham) Vervangende nieuwbouw Onderstaande projecten worden gerealiseerd op basis van de Regeling Vervangende Huisvesting, onderdeel van de Verordening. Bij de start van deze regeling in 2018 is het streven vastgelegd om jaarlijks 4 tot 5 schoolgebouwen (PO) te vervangen. Door stijgende kosten / vast bekostigingsplafond kunnen dit jaar slechts 2 vervangingen (renovaties) worden toegekend. De Verordening kent geen sub criteria als het gaat om het maken van keuzes tussen de te renoveren / vervangen scholen. Het BBO brengt een advies uit over de voor te dragen scholen. Hierbij wordt rekening gehouden met zowel de kwaliteit van het gebouw, het gebied waar de school staat en ook met scholen die meer aandacht behoeven. In uitvoering:  De Mr.

Visserschool / Amos / West (Baarsjes) / Uitvoeringkrediet  Spectrum (SBO) / Staij / Oost Daarnaast zijn voor een aantal projecten voorbereidingskredieten opgenomen:  De Schakel / Zonova / Zuidoost (Venserpolder)  Corantijn / Amos / West (Baarsjes)  Lidwina / Staij / Oost (Watergraafsmeer)  Zeppelin (SBO) / Kolom / Noord  Burght / Oaada / Centrum  El Amien II - gymzaal / Stichting NIS / West (Kolenkitbuurt) Ook zijn voor een aantal lopende projecten meerkosten opgenomen wegens stijgende bouwkosten:  Weidevogel / Innoord / Noord (Ransdorp)  Poolster / Innoord / Noord (Tuindorp Oostzaan)  Oranje Nassau / Amos / Noord (Volewijk)  De Donge / Ooada / Zuid  Horizon / STWT / Nieuw-West  St Jozef / Asko / Zuid Onderwijshuisvestingsprogramma 2023 voor het voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs De schoolbesturen in het VO en het (V)SO) dienden 165 aanvragen in voor het OHP 2023. Voorgesteld wordt om 128 aanvragen op te nemen op het programma en 37 aanvragen op het overzicht van afwijzingen (bijlage 2). 8 aanvragen zijn opgenomen als gemeentelijke toekenning (B-lijst). Vervangende huisvesting Berlage

Op het Onderwijshuisvestingsprogramma 2022 is deze aanvraag vanwege het bekostigingsplafond niet opgenomen op het programma. Voor 2023 kan deze aanvraag toegewezen worden omdat de tijdelijke huisvesting op de locatie Martin Luther Kingpark vanaf eind 2022 ingezet kan worden voor de tijdelijke huisvesting van Berlage. Over de inzet van deze locatie wordt in Q4 2022 apart een besluit voorgelegd aan het college en de gemeenteraad. Tijdelijke huisvesting Techniekcollege Vanaf augustus 2023 start het nieuwe Techniekcollege in tijdelijke huisvesting. Oorspronkelijk zou tijdelijke huisvesting in het Hamerkwartier in Noord worden gerealiseerd, maar vanwege congestie, bezwaren ed. is oplevering in augustus 2023 niet mogelijk. Daarom worden nu alternatieven onderzocht. Hierover heeft het college d.d. 13 september jl. een apart besluit genomen. Ingebruikname Montesssori Lyceum Oostpoort De huidige technieklokalen in Montessori Lyceum Oostpoort worden omgebouwd naar AVO-lokalen om zo ruimte te creëren voor de opvang van o.a. leerlingen van het MLA. Ingebruikneming Hervormd Lyceum Zuid Het gebouw van de Brahmsstraat is formeel te klein voor het huidige aantal leerlingen. Een deel van de uitbreiding kan gerealiseerd worden in de nabijgelegen Jan van Eijckstraat 21. Vervolgens moet in de komende jaren gekeken worden naar de mogelijkheden voor vervangende huisvesting.

Tijdelijke huisvesting MLA Sluisbuurt Bij de bouw van MLA Sluisbuurt wordt nu al geanticipeerd op een uitbreiding van het onderwijs. Dit vanwege de druk in de stad op de tijdelijke huisvesting. Vanuit financieel perspectief is het verstandig om de investering nu direct mee te nemen. Huur tijdelijke locatie 3 gymzalen locatie Parnas Voor de vervanging van Sporthallen Zuid is alternatieve ruimte benodigd. Op de kavel Parnas is ruimte gevonden voor drie gymzalen. Voorgesteld wordt om deze voorziening op te nemen op de gemeentelijke toekenningen. Ad 2. Beschikbaar stellen van kredieten aan het college van B&W tot een totaalbedrag van € 110 mln. voor de realisatie van het OHP 2023 Een deel van deze investeringen heeft betrekking op de door de schoolbesturen ingediende goedgekeurde aanvragen (€ 87,7 mln.) en een deel op de gemeentelijke toekenningen (€ 13,9 mln.). Het budget voor tussentijdse prijsindexatie (€ 7 mln.) is bestemd voor het opvangen van de reguliere prijsontwikkeling voor zowel lopende (bouw)projecten als toekenningen 2023. Daarnaast is er budget gereserveerd voor spoedaanvragen (€ 1,5 mln). Ad 3 a en b. Kennis te nemen over de omvang van de reeds toegekende openstaande kredieten en investeringsprojecten onderwijshuisvesting van in totaal € 485 mln.

(onderwijshuisvesting voorzieningen/investeringen toegekend tot en met het programma 2022), en van de voorgenomen uitgaven van het OHP 2023 Voor de begroting 2023 zijn de onderstaande kasstromen (verwachte uitgaven) opgegeven van zowel de toegekende openstaande kredieten OHV van € 488,4 mln. als de nieuwe investeringen – OHP 2023 van € 110 mln.

Som van 2022 netto inv € 108,8

Som van 2023 netto inv € 160,4

Som van 2024 netto inv € 135,6

Som van 2025 netto inv € 96,6

Som van 2026 netto inv € 86,7

Som van Na 2026 netto inv € 10,3

Bij de jaarrekening 2022 wordt de werkelijke realisatie per project aan de Raad gerapporteerd en opnieuw de kasstromen geactualiseerd. Ad 4. Geheimhouding budgetten De geheimhouding heeft alleen betrekking op de bijlage 1aa en ab en 3aa en ab van deze voordracht en de daarin genoemde budgetten. Het is dan ook mogelijk om de toegekende voorzieningen openbaar te houden. De geheimhouding heeft slechts betrekking op de budgetten die bij de individuele voorzieningen horen. De schoolbesturen kunnen onder geheimhouding wel kennisnemen van bijlagen 1 aa en ab en 3 aa en ab. De budgetten worden niet aan derden bekend gemaakt, totdat in de aanbesteding van de individuele projecten is afgerond; uiterlijk 31 december 2025. Het doel is om de economische en financiële belangen van de gemeente direct of indirect via de schoolbesturen als aanbestedende partij te beschermen. Financiële onderbouwing

Financiële onderbouwing: < / Ja> Tabel: Basisgegevens investering Investeringssom

€ 110 mln.

Rentepercentage

0,7 %

Afschrijvingstermijn (jaar)

40, 25, 15, 10, 5 en 0 jaar

Kapitaallasten

€ 4,3 mln.

Aanvang kapitaallasten

2024

MIP nummer

Tabel: Financiële consequenties van de beslispunten

BATEN Product

I/S

Totaal

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

LASTEN

Investeringen OHP 2023 van € 110 mln Eenmalige

Product

I/S

Jaar T 2023

Jaar T+1 2024

Jaar T+2 2025

Jaar T+3 2026

5.1.2.2

S

€ 4,3 mln

€ 4,3 mln

€ 4,3 mln

€ 4,2

5.1.2.2

S

€ 14,8 mln

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

lasten OHP 2023 van € 14,8 mln Totaal

€ 19,1 mln

€ 4,3 mln

€ 4,3 mln

€ 4,2 mln I=Incidenteel S=Structureel

Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting: Zie toelichting bij ad 3 a en b. Conclusie: De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd/gedekt in de begroting 2023 (100% dekking) Geheimhouding

Zie ook onder beslispunt 4 en 5: De geheimhouding heeft geen betrekking op dit besluit of de bij dit besluit genoemde bijlagen (behalve bijlage 1a en 3a). Het is dan ook mogelijk om de toegekende voorzieningen openbaar te houden. De geheimhouding heeft slechts betrekking op de budgetten die bij de individuele voorzieningen horen. Deze budgetten worden met uitzondering van de schoolbesturen niet aan derden bekend gemaakt, totdat in de aanbesteding van de individuele projecten is afgerond; uiterlijk 31 december 2025. Het doel is om de economische en financiële belangen van de gemeente direct of indirect via de schoolbesturen te dienen. Zie artikel 5.1.2.b de Wet open overheid (WOO). Dit artikel beschermt de economische en financiële belangen van de gemeente. Welke stukken treft u aan? Registratienr.

Naam

< automatisch >

< Bestandsnaam >

< automatisch >

< Bestandsnaam >

Bijlage 1aa en 1 ab: GEHEIM Onderwijshuisvestingsprogramma toekenningen PO, VO en (V)SO Bijlage 1b: Onderwijshuisvestingsprogramma toekenningen PO, VO en (V)SO Bijlage 2: Overzicht afwijzingen PO, VO en (V)SO Bijlage 3aa en 3 ab: GEHEIM Gemeentelijke toekenningen Bijlage 3b: Gemeentelijke toekenningen Bijlage 4: Financieel overzicht Bijlage 5: visualisatie van het OHP 2023 Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

OJZD, afdeling Maatschappelijke Voorzieningen, Jeannine Hendriks, jeannine.hendriks@amsterdam.nl, 06-20602483