Bijlage 5 Participatieverslag.pdf

Kansen voor een gastvrije buurt Participatieverslag Entreegebied Gulden Winckel

Inhoudsopgave

Voor u ligt het participatieverslag voor de herontwikkeling van Entreegebied Gulden Winckel. Gemeente Amsterdam en woningcorporaties Eigen Haard, Rochdale en Stadgenoot organiseerden in samenwerking met Beaumont Communicatie & Management de participatie om de buurt te informeren over en betrekken bij de plannen voor het Entreegebied Gulden Winckel. Dit verslag bestaat uit een korte toelichting op het proces, de aanpak per activiteit, een samenvatting van alle ideeën, wensen en bezwaren uit de buurt, en een reactie van gemeente en corporaties hoe met de verschillende thema’s wordt omgegaan bij de uitwerking van de plannen. Augustus 2020

2

Inleiding Ontwikkeling Entreegebied Gulden Winckel Wat vindt de buurt? Aanpak in twee fases Leeswijzer Samenvatting Dit is gedaan Wat is er opgehaald? Reactie gemeente Informeren en toetsen: fase 1 Inloopbijeenkomst Participatietraject: fase 2 Kennissessie Ateliersessies Huisbezoek Willem Leevendstraat Enquête Slotbijeenkomst Hoe nu verder? Bijlagen I Verslag inloopavond (fase 1) Entreegebied Gulden Winckel II Vragenlijst enquête III Advies ateliersessies + reactie van gemeente

3

Inleiding Aanleiding plannen Er is al langere tijd sprake van vernieuwingsplannen om de leefbaarheid in Entreegebied Gulden Winckel te vergroten. Al in 2005 kwam het bewonersinitiatief Willem Leeft! met een visie voor het gebied. Daarna heeft Eigen Haard in samenwerking met een ontwikkelaar een plan gemaakt, maar dat sneuvelde tijdens de financiële crisis. Ook de corporaties Stadgenoot en Rochdale hadden de jaren daarna ideeën voor vernieuwing van hun eigen deelgebied in de strook langs de A10. Daar komt bij dat Amsterdam grote behoefte heeft aan nieuwe woningen om de druk op de woningmarkt

Ontwikkeling Entreegebied Gulden Winckel De gemeente ziet kansen om woningen te bouwen in het Entreegebied Gulden Winckel langs de A10, en aanleiding om de leefbaarheid van het gebied en de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. Samen met corporaties Eigen Haard, Rochdale en Stadgenoot wil Amsterdam hier aan de slag. Dit is ook aanleiding om de leefbaarheid van het gebied en de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. Het College van B&W nam hierover begin 2019 een principebesluit. Het startsein voor onderzoek naar de haalbaarheid van deze gebiedsontwikkeling.

Globaal plangebied Onderzoekslocatie extra woningbouw

4

A10 RINGWEG-WEST

Entreegebied Gulden Winckel wordt begrensd door de Haarlemmerweg (noord), Admiraal de Ruijterweg (oost), Wiltzanghlaan (zuid) en A10 (west). Woningcorporaties Eigen Haard, Rochdale en Stadgenoot verhuren en beheren hier woningen, bedrijfs- en winkelruimtes, een hostel en kleinschalige functies in een voormalig schoolgebouw.

te verminderen. Gemeente en corporaties onderzoeken daarom gezamenlijk of uitbreiding met 300-600 woningen in Entreegebied Gulden Winckel haalbaar is, en wat nodig is om de leefbaarheid te verbeteren. Uitgangspunt is om te behouden wat goed is, en aan de slag te gaan met wat beter kan. Voor een gastvrije buurt waar je prettig kunt wonen, werken en verblijven. Wat vindt de buurt? Naast de belangen van de gemeente en corporaties, is ook de mening van bewoners en andere stakeholders, zoals scholen, verenigingen en ondernemers van belang. Er is inmiddels veel

veranderd na de eerste discussies 15 jaar geleden over vernieuwing van de buurt. Verschillende gebouwen hebben een monumentale status gekregen, voorzieningen maakten plaats voor nieuwe. Ook zijn er nieuwe mensen in de buurt bijgekomen en zijn andere bewoners verhuisd. Daarom is met het principebesluit besloten een nieuwe start te maken met de participatie, en met bewoners en ondernemers in gesprek te gaan over de toekomst van de buurt. Belang van participatie Doel van het gesprek met de buurt is het ophalen van kennis, wensen en zorgen, zodat daar in de plannen rekening mee gehouden kan worden. Daarnaast willen gemeente en corporaties, bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden zoveel mogelijk meenemen in de afweging tussen verschillende, soms tegenstrijdige, belangen. Uiteindelijk draagt de inbreng van alle belanghebbenden inhoudelijk bij aan de stedenbouwkundige visie. Het zorgt voor een betrokken omgeving, betere planvorming, begrip en hopelijk meer draagvlak voor de plannen. 5

Aandacht voor inhoud én proces Beaumont Communicatie & Management heeft een participatieplan opgesteld, met aandacht voor inhoud én proces. Naast het ophalen van inhoudelijke oplossingsrichtingen, ligt het accent op het verbeteren van de plannen door het betrekken van de buurt, het ophalen van wensen en ideeën en het herstellen van het vertrouwen. Dat laatste is een belangrijk aandachtspunt, omdat de eerdere discussie over vernieuwing bij een aantal omwonenden tot een gezond wantrouwen heeft geleid. Verantwoording en onderbouwing Inmiddels is de participatie in de haalbaarheidsfase van de plannen voor het Entreegebied Gulden Winckel afgerond. In ruim een half jaar tijd is stapsgewijs gewerkt aan een analyse van kansen en bedreigingen (wat vindt de buurt?), een brede verkenning van mogelijkheden, een selectie van kansrijke bouwstenen en het bespreken van het basismodel. Over de aanpak en opbrengsten van het participatietraject doen 6

we hier verslag. Met een overzicht van de verschillende participatiemethoden en momenten, de opbrengsten en belangrijkste bevindingen. Doel van dit eindverslag is, verantwoording afleggen aan en informeren van bewoners en andere stakeholders over wat is opgehaald en meegenomen in de stedenbouwkundige visie voor Entreegebied Gulden Winckel. Aanpak in twee fases Het proces bestond uit twee fases. In fase 1 (zomer 2019) is de buurt tijdens een inloopbijeen­ komst geïnformeerd over de uit­gangspunten van de vernieuwingsplannen zoals die in het principebesluit waren vastgelegd. Ook was er gelegenheid om te reageren op de eerder opgehaalde wensen uit de buurt van afgelopen jaren én deze verder aan te vullen. Hiervan is een uitgebreid verslag gemaakt (zie bijlage I). In Fase 2 (najaar 2019-zomer 2020) zijn bewoners uitgenodigd voor drie ateliersessies, een kennissessie en een buurtenquête. Er zijn huisbezoeken geweest.

Afsluitend is de stedenbouwkundige visie van de gemeente gepresenteerd aan de buurt tijdens een - gecombineerde online en inloop - slotbijeenkomst op 2 juli. Stedenbouwkundige visie De gemeente heeft inmiddels de adviezen en andere reacties uit de buurt verwerkt in de stedenbouwkundige visie. Het participatieverslag wordt samen met de stedenbouwkundige visie aangeboden aan het bestuur als onderdeel van het projectbesluit, de zogenaamde haalbaarheidsfase. In de volgende fase wordt pas definitief groen licht gegeven met het zogeheten investeringsbesluit (fase 3). Planning De participatie voor deze haalbaarheidsfase ging in september 2019 van start, tijdens de slotbijeenkomst in juli 2020 zijn de resultaten gedeeld met de buurt. In het najaar van 2020 wil de gemeente de stedenbouwkundige visie laten vaststellen door het college van B&W. Hierin staat globaal waar de uitbreiding van

het aantal woningen kan komen, en waar aanpassingen en verbeteringen in het gebied aan moeten voldoen. In de volgende fase, de planfase in 2021, wordt dit verder uitgewerkt. Ook de participatie krijgt dan een vervolg. Leeswijzer In de hierna volgende samenvatting leest u kort over de aanpak van de participatie, de belangrijkste opbrengsten, de adviezen die bewoners hebben meegegeven en wat de gemeente hiermee heeft gedaan. Daarna volgt voor beide fases een uitgebreide beschrijving van de verschillende participatiemomenten, de aanpak en wat is opgehaald. Het laatste hoofdstuk vertelt tot slot wat de vervolgstappen zijn. In de bijlagen is terug te zien: het verslag van de adviezen die verzameld zijn in fase 1 tijdens de inloopbijeenkomst over het principebesluit (bijlage I), de vragenlijst van de enquête (bijlage II), en een overzicht van de adviezen die bewoners hebben gegegeven in fase 2 met daarop een reactie van de gemeente (bijlage III). 7

Samenvatting Dit is gedaan Vernieuwing van een buurt waar al veel mensen wonen en werken, vraagt aandacht voor bestaande wensen, behoeften en belangen. De ruimtelijke uitgangspunten voor de vernieuwing van het Entreegebied Gulden Winckel zijn daarom meerdere malen besproken met omwonenden en belanghebbenden. Dit gebeurde in 2 fases:

Fase 1 (zomer 2019) • Inloopbijeenkomst: informeren over plannen en uitgangspunten principebesluit, toetsen van ideeën, betrekken van bewoners en andere belanghebbenden. Zie bijlage I met een weergave van alle reacties. Fase 2 (najaar 2019-zomer 2020) • Drie ateliersessies: stapsgewijs vanuit uitgangspunten Principenota toewerken naar stedenbouwkundige visie, aan de hand van vraagstukken, scenario’s en een basismodel • Kennissessie: kennis bewoners vergroten over gemeentelijk beleid • Huisbezoeken • Enquête: buurtbreed toetsen wat de buurt van de plannen vindt • Slotbijeenkomst: online en fysiek de uitkomsten presenteren van de participatie en de stedenbouwkundige visie Wat is er opgehaald? Fase 1: informeren en toetsen De meeste bewoners zijn het eens

8

dat er woningen nodig zijn. Het is noodzakelijk en brengt meer levendigheid in de buurt. Wel zijn er zorgen over de toevoeging van bebouwing en het volume, waaronder mogelijk hoogbouw. Ruimte voor horeca, bedrijvigheid en woningen voor meer verschillende soorten doelgroepen zijn belangrijke wensen vanuit de buurt. Ook onderwerpen uit het proces van 15 jaar geleden blijken nog steeds actueel, zoals: verbeteren van de openbare ruimte, een nieuwe buurtkamer, behoud van de supermarkt, minder (parkeer)overlast, ruimte voor ontmoeting, meer groen, verbeteren leefbaarheid en het opknappen van achterstallig onderhoud.

Cruciale vragen zijn de positie van de Lidl, die een buurtoverstijgende functie heeft en veel verkeer met zich brengt, in combinatie met de bijna naastgelegen moskee. De kritiek spitst zich toe op de impact van de bebouwing in het noordelijk blok, bij de Willem Leevendstraat en dan met name het hoogteaccent op de kop. Hoewel met de positionering rekening is gehouden om schaduwwerking te voorkomen, ziet een flink aantal bewoners dit als bedreiging de privacy en het uitzicht, en vindt een dergelijke hoogte niet in verhouding met de architectuur van de Willem Leevendstraat en omgeving.

Thema 1. Bebouwing De deelnemers zien ruimte voor het toevoegen van woningbouw in de strook langs de A10. Maar het is wel belangrijk dat dit gebeurt met oog voor de schaal van de omgeving, bijvoorbeeld bij de Willem Leevendstraat, waar de huidige schaal bescheiden is.

Fase 2: ateliersessies en enquête Het voorgestelde basismodel kan (slechts) gedeeltelijk op steun rekenen van de deelnemers aan de ateliersessies. Het autoluwe karakter, het buurtplein, de herinrichting van de scholendriehoek, maar ook de bebouwing bij Hendrick de Keyser en het Elseviergebouw heeft draagvlak, al is het uiteraard de vraag hoe de uitwerking zal zijn.

Uit de enquête blijkt dat er veel steun is voor de plannen, tegelijkertijd wordt ook hierin de zorg over het hoogte-accent bevestigd.

Thema 3. Wonen, werken en voorzieningen Veel deelnemers stellen prijs op de sfeer in hun omgeving, prettig wonen met voldoende gemak en tegelijkertijd rust.

Dit vinden bewoners belangrijk De deelnemers aan de ateliersessies hebben de gemeente advies gegeven over wat zij belangrijk vinden voor de ontwikkeling van hun buurt:

Thema 2. Verkeer en parkeren De buurt heeft regelmatig (parkeer)overlast bij de Lidl in het weekend en bij de moskee op vrijdagmiddag. Ook zijn er zorgen over de toenemende verkeers- en parkeerdrukte door het toevoegen van een flink aantal woningen in het gebied.

Thema 4. Verblijfsgebied, groen en leefbaarheid Het vele groen wordt niet door alle deelnemers herkend als kwaliteit,

omdat het niet uitnodigend is. Tegelijkertijd is duidelijk dat juist de aanpak van de vele openbare ruimte cruciaal is voor verbetering van de leefbaarheid, zeker als er heel veel nieuwe bewoners bij komen. Thema 5. Vervolg a) Het is belangrijk dat voorafgaand aan het vaststellen van de visie een aantal onderzoeken is uitgevoerd, zodat de bevindingen goed worden meegewogen en plannen later niet weer op de kop hoeven. Denk aan verkeer en parkeren, hoeveelheid groen, bezonning, cultuurhistorie, kabels/leidingen, waterhuishouding, etc. b) Een aantal deelnemers wil betrokken zijn bij de uitwerking van de plannen voor de bebouwing en het groen/inrichting van de openbare ruimte. Daarbij is belangrijk dat tevoren duidelijk is welke ruimte er daadwerkelijk is om invloed uit te oefenen en daarbij een goede/passende werkvorm te kiezen.

Reactie gemeente op adviezen buurt Per thema hebben gemeente en corporaties hun reactie gegeven op de adviezen van bewoners. Daarbij is aangegeven welke suggesties wel of niet zijn meegenomen in de stedenbouwkundige visie, en waarom. Een overzicht hiervan is achterin dit verslag als bijlage III opgenomen.

9

Informeren en toetsen: fase 1 Het proces bestond uit twee fases. In de eerste fase (zomer 2019) lag de nadruk op informeren over de uitgangspunten van de vernieuwingsplannen uit het principebesluit. Ook was er gelegenheid om te reageren op de eerder opgehaalde wensen uit de buurt de afgelopen jaren, én deze verder aan te vullen. Werkwijze participatieprcoces met bewoners en belanghebbenden

Inloopbijeenkomst: Doel: informeren over de plannen en toetsen wat de buurt (nog steeds) belangrijk vindt Aanpak: inloopbijeenkomst, 2 juli 2019, Buurtkamer Gulden Winckel, Krelis Louwenstraat Informeren, toetsen en betrekken Op 2 juli 2019 organiseerde de gemeente een inloopavond over de plannen voor het Entreegebied. Circa 80 bewoners, ondernemers en belangstellenden kwamen langs om zich op de hoogte te stellen van het plan om woningen toe te voegen en de leefbaarheid van het gebied te verbeteren, zoals aangegeven in het principebesluit. Ook konden bewoners reageren op de eerste ideeën en aangeven wat ze wel en niet belangrijk vinden.

10

Wensen en ideeën eerdere bijeenkomsten Tijdens de inloopavond was het mogelijk te reageren op de ideeën die sleutelfiguren (waaronder bewoners en andere belanghebbenden) in een eerdere fase hebben meegegeven (zoals het afsluiten van de Willem Leevendstraat voor autoverkeer) en deze aanvullen met eigen ideeën. Naast aanvullingen op de wensen, hebben aanwezigen ook gereageerd op de voorlopige kaders van de gemeente voor het opstellen van de zogeheten stedenbouwkundige visie.

11

< Wensenkaart bewoners 2 juli 2019

Belangrijkste uitkomsten Hieronder leest u de belangrijkste bevindingen van de inloopbijeenkomst. Het volledige verslag van de inloopbijeenkomst (fase 1) is achterin opgenomen als bijlage I. Inbreng belanghebbenden samengevat Er waren opvallend veel zorgen over het toevoegen van bebouwing en het idee om ruimte te maken voor hoogbouw. Tegelijkertijd was er wel behoefte aan meer levendigheid in de buurt. Bijvoorbeeld ruimte voor horeca, bedrijvigheid en woningen voor meer verschillende soorten doelgroepen. Een paar wensen die ook in 2005 zijn genoemd, blijken nog steeds actueel: • De buurtkamer behouden als belangrijke verbindende functie • Verbeteren van de openbare ruimte • Behoud van de supermarkt • Verminderen van parkeeroverlast • Opknappen van gebouwen met achterstallig onderhoud • Meer groen in het gebied

12

De aanwezige bewoners en ondernemers hadden ook aanvullingen op de uitgangspunten van het principebesluit, waaronder: • Betaalbare ruimte voor bedrijven en creatieve ondernemers • Bouwen voor een mix van doelgroepen • Leuke horeca in de buurt • Vooral duurzaam vernieuwen Meer details: verslag inloopavond Alle reacties zijn opgenomen in een uitgebreid verslag (zie bijlage I) dat gemeente en corporaties meenemen in het vervolgproces (fase 2).

Belangstellenden tijdens inloopavond 2 juli 2019

13

Participatietraject: fase 2 In fase 2 onderzoeken gemeente en corporaties verder de wensen van bewoners en andere belanghebbenden, als input voor de stedenbouwkundige visie en onderdeel van de projectbesluitfase. Bewoners en andere belanghebbenden zoals scholen, verenigingen en ondernemers zijn uitgenodigd om deel te nemen aan drie atelier­ sessies (participatiesessies) over de vernieuwing van Entreegebied Gulden Winckel. Deze avondsessies vonden plaats in september, oktober en december 2019.

Daarnaast hebben een locatieonderzoek en een kennissessie plaatsgevonden voor deelnemers die meer wilden weten over het gemeentelijk beleid. Tot slot is een enquête (offline en online) afgenomen om buurtbreed te toetsen wat bewoners wel en niet belangrijk vinden. De uitkomsten van de participatie en de stedenbouwkundige visie zijn op 2 juli 2020 digitaal en fysiek gepresenteerd tijdens een slotbijeenkomst met de buurt. Onafhankelijke adviseur De gemeente heeft op verzoek van de buurt en zoals toegezegd door het DB tijdens behandeling van de principenota een onafhankelijke adviseur van Woon! beschikbaar gesteld voor alle bewoners en deelnemers aan het participatieproces. Kennissessie Doel: informeren, kennis vergroten over gemeentelijk beleid Aanpak: kennissessie (geen participatiesessie), 18 november 2019 Verdiepen in gemeentelijk beleid

14

Tijdens het hele traject was veel ruimte voor inbreng van alle deelnemers. Hier was geen speciale voorkennis nodig. Mensen konden deelnemen vanuit de kennis die ze hebben van hun buurt. Voor deelnemers die graag meer wilden weten over de gemeentelijke uitgangspunten, is een aanvullende gesprek/kennissessie gehouden op 18 november 2019. Ateliersessies Doel: inzicht krijgen in wat deelnemers wel en niet aanspreekt Aanpak: 3 ateliersessies over schikking bouwvolumes, openbare ruimte, denkrichtingen en basismodel Met elkaar aan de slag Zo’n vijftig bewoners en andere belanghebbenden, zoals maatschappelijke organisaties, verenigingen en ondernemers hebben deelgenomen aan drie ateliersessies. Gemeente en corporaties hebben met hun ontwerpers vragen voorgelegd en varianten gepresenteerd, waarna de deelnemers aan de slag gingen met deze ideeën. De ateliersessies hebben goed inzicht gegeven in

wat bewoners wel en niet aanspreekt. De eerste en tweede sessie gingen vooral over de denkrichtingen en de schikking van volumes. De derde sessie stond in het teken van een zogeheten basismodel: het model waarmee woningcorporaties en de gemeente graag aan de slag willen voor Entreegebied Gulden Winckel. Hierbij is rekening gehouden met de feedback op de eerdere denkrichtingen en een locatiebezoek aan bewoners van de Willem Leevendstraat. 1e ateliersessie 23 september 2019 Met alle deelnemers van de eerste ateliersessie zijn gezamenlijk maquettes gebouwd en moodboards samengesteld aan de hand van referentiebeelden. Door met elkaar te bouwen en te verbeelden ontstond een goed gesprek over de kansen en bedreigingen in het plangebied. De deelnemers werkten vervolgens in vier groepen voorstellen uit om deze vervolgens aan elkaar te Presentatie presenteren. werkmaquette tijdens eerste ateliersessie

15

2e ateliersessie 28 oktober 2019 Met de resultaten van de eerste ateliersessie zijn drie scenario’s voor de ontwikkeling van het Entreegebied Gulden Winckel bedacht: De Hoven, Het Park en De Clusters. Deelnemers konden op de scenario’s reageren met schetsen en post-its. Ook was er gelegenheid om een eigen selectie te maken van de meest kansrijke bouwstenen voor een stedenbouwkundige visie. De scenario’s Hoven en Clusters werden tijdens deze avond het best ontvangen, omdat de eerste rust uitstraalt en de tweede goed aansluit op de gevarieerde structuur van de buurt. Het advies van de deelnemers was om goed te kijken naar kansrijke combinaties van bouwstenen uit de drie scenario’s.

Impressie van een van de drie Ateliersessies

16

3e ateliersessie 9 december 2019 De resultaten van de eerste twee ateliersessies zijn verwerkt in een basismodel. Voor zover mogelijk zijn zoveel mogelijk wensen en ideeën van bewoners en belanghebbenden meegenomen, rekening houdend met de randvoorwaarden van de gemeente en de woningcorporaties. Om een goed beeld te krijgen van de voorstellen hebben de ontwerpers verschillende visualisaties en bezonningsstudies gemaakt. Ook is in beeld gebracht wat nu de belangrijkste bouwstenen van het plan zouden kunnen zijn. Hierover is in vier verschillende groepen gediscussieerd. Net als bij de vorige ateliersessies waren er zowel positieve als negatieve reacties. Uiteindelijk heeft iedere groep adviezen geformuleerd voor de op te stellen stedenbouwkundige visie.

Overzicht van de drie scenario’s tijdens de tweede Ateliersessie op 28 oktober 2019

17

Het Basismodel

18

Resultaten ateliersessies Wat aanspreekt uit het basismodel zijn: het autoluwe karakter, het plein, de herinrichting van de scholendriehoek, maar ook de bebouwing bij Hendrick de Keyser en het Elseviergebouw heeft draagvlak. Cruciale vragen zijn de positie van de Lidl, die een buurtoverstijgende functie heeft en veel verkeer en publiek met zich meebrengt, in combinatie met de vlakbij gelegen moskee. De kritiek spitst zich toe op de impact van de bebouwing in het noordelijk blok, bij de Willem Leevendstraat en dan met name het hoogteaccent op de kop. Bewoners vrezen aantasting van de privacy en vinden een dergelijke hoogte niet in verhouding met de architectuur van de Willem Leevendstraat en omgeving.

Bouwvolume moet beperkt worden Het bouwvolume is een pijnlijk punt. In de drie scenario’s is uitgegaan van meer bouwvolume dan als maximum in het principebesluit is vastgesteld. Er wordt nadrukkelijk gesteld dat een verdubbeling van het huidige volume echt het maximale bouwvolume zou moeten zijn, en liever nog minder. Een hoogteaccent op de kop blijft een belangrijk discussiepunt, dit geldt in veel mindere mate voor de andere twee clusters. De meningen verschillen of een hoogteacccent nu wel of niet in het gebied past, en op welke plek. De suggestie dat de huidige hoogte van het Elseviergebouw (44 meter) maatgevend is voor de maximale hoogte kan op veel steun rekenen. De wens dat er genoeg afstand wordt gehouden van de woningen aan de Willem Leevendstraat lijkt de meesten niet meer dan terecht.

Meer groen en verduurzaming Bewoners omarmen het idee van meer groen toevoegen aan het gebied. Het gaat dan om groene binnentuinen in de clusters, het gebruiksvriendelijker maken van het park in de scholendriehoek, en het verbeteren van de waterberging. Het is volgens de meesten wel belangrijk dat de binnentuinen afsluitbaar zijn in verband met de sociale veiligheid. Ook wordt het belang van duurzaamheid onderstreept in gebouwen en openbare ruimte.

Levendige Krelis Louwenstraat In de huidige situatie is er weinig relatie tussen de Krelis Louwenstraat en de voorzieningen die erlangs liggen. Door voorzieningen (of bebouwing) toe te voegen aan deze straat, kunnen ook de bestaande school en het kinderdagverblijf meer betrokken worden bij de openbare ruimte. Een groot aantal deelnemers vindt het een goed idee om de Lidl naar de Hendrick de Keijser te verplaatsen. Zo wordt ook de (verkeers) druk in de buurt beter gespreid. Het idee om de moskee te verhuizen naar het pand van de voormalige Daniel Goedkoopschool past in diezelfde strategie.

Sociale binding Tot slot wordt er nadrukkelijk op gewezen dat het belangrijk is dat de nieuwe woningvoorraad gericht is op bewoners die zich zullen binden met de buurt. Er is weinig draagvlak voor woningbouw voor studenten of expats die slechts kort in een buurt wonen, waardoor het een doorgangsgebied wordt. De leefbaarheid rondom de Elsevier studentenwoningen in de levendige Krelis Louwenstraat baart veel bewoners nu al zorgen.

19

Bewonersadvies Vooraf is toegezegd dat in deze fase sprake is van het participatieniveau ‘advies’ vanuit bewoners en andere belanghebbenden in het gebied. Dat betekent dat gemeente (en corporaties) het advies ter harte nemen en uitleggen wat zij met het advies hebben gedaan. Hierna volgt een samenvatting van de adviezen, zorgen, wensen en ideeën die deelnemers tijdens de participatiesessies hebben meegegeven. Deze zijn per thema ingedeeld:

Terugkoppeling van de resultaten van de discussie over het Basismodel en de bouwstenen

20

Thema 1. Bebouwing De deelnemers zien ruimte voor het toevoegen van woningbouw in de strook langs de A10. Maar het is wel belangrijk dat dit gebeurt met oog voor de schaal van de omgeving, bijvoorbeeld bij de Willem Leevendstraat, waar de huidige schaal bescheiden is. a. De deelnemers vinden het voorgestelde maximum van toevoeging 35.000 m2 te veel. Zij vinden dat uitgegaan zou moeten worden van een maximum volume uit de Principenota (=27.500 m2) en bij voorkeur minder, zodat de leefbaarheid niet verder onder druk komt. b. Spreid het volume over de bebouwingsstrook langs de A10 met als uitgangspunt: bouw waar het het minste pijn doet. c. Onderbreek de bebouwingsstrook langs de A10, maak clusters met doorkijkjes (dus: geen lang gebouw langs de A10). d. Enkele deelnemers willen dat, in afwijking van de Principenota, woningbouw in de scholendriehoek/strook langs de Wiltzanghlaan mogelijk

wordt gemaakt ter plekke van de huidige buurtkamer, in ruil voor minder bebouwing langs de A10. e. Houd zodanige afstand tot de huidige bebouwing, dat privacy, uitzicht en bezonning niet worden aangetast. Dit speelt met name bij de relatief lage bebouwing aan de Willem Leevendstraat. f. Draag zorg voor de monumentale waarde/gebouwen in de buurt en sluit daarop aan met gepaste verdichting, qua hoogte en bouwstijl. Amsta is een voorbeeld van hoe het niet moet. g. Het overgrote deel van de deelnemers ziet een hoge nieuwbouwtoren op de hoek van de Haarlemmerweg, achter Lindenbaum, niet zitten. Met name de deelnemers van de Willem Leevendstraat vinden het hoogte-accent aan de noordzijde te fors en onvoldoende onderbouwd waarom deze woontoren nodig is. h. Mocht er een hoogte-accent komen, dan bij voorkeur passend bij de huidige bouwstijl. i. Bewoners van de Willem

Leevendstraat, maar ook van de Sarah Burgerhartstraat en de Admiraal de Ruijterweg vinden zicht op de bomen(kronen) bij de A10 belangrijk. j. Bouw duurzaam en klimaatbestendig, bijvoorbeeld groene gevels en daken, pas groen in gebouwen in. k. Het gebouw voormalige (ROC) school, nu van Stichting Witboek, zou een gemengde functie of woonbestemming kunnen krijgen om meer verbonden te zijn met de rest van de buurt.

Thema 2. Verkeer en parkeren De buurt heeft regelmatig parkeeroverlast bij de Lidl in het weekend en bij de moskee op vrijdagmiddag. Ook zijn er zorgen over de toenemende verkeers- en parkeerdrukte door het toevoegen van een flink aantal woningen in het gebied. a. Het voornemen om de Willem Leevendstraat in te richten als een groene fietsstraat, autovrij en zonder parkeren wordt positief ontvangen. b. Ook het idee van een levendig, autoluw buurtplein als ontmoetingsplek, mogelijk met horeca wordt overwegend goed ontvangen. Zorg ervoor dat verkeer van en naar de nieuwe parkeergarage dit plein niet zal domineren. Dit moet beter worden uitgewerkt. c. Het idee om parkeren op het pleintje bij de Lidl te laten verdwijnen en bewonersparkeren voor nieuwe bewoners op te lossen in een nieuwe parkeergarage (van de nieuwe Lidl) wordt positief ontvangen, maar zou bij voorkeur ondergronds zijn.

d. Het verkeer van en naar de Lidl zou de functie van het nieuwe buurtpleintje niet moeten verstoren. e. Zorg dat het laden en lossen van de Lidl gebeurt zonder overlast voor de bewoners, met name ook de bewoners van Amsta. f. Onderzoek moet duidelijk maken hoeveel parkeerplaatsen er daadwerkelijk nodig zijn op straat en in parkeergarages; de plannen moeten hierop zijn berekend.

21

Thema 3. Wonen, werken en voorzieningen Veel deelnemers stellen prijs op de sfeer in hun omgeving, prettig wonen met voldoende gemak en tegelijkertijd rust. a. Veel deelnemers zouden het beter vinden als de Lidl en de moskee niet bij elkaar zouden liggen, omdat dit (parkeer) overlast veroorzaakt. Een van deze functies op een andere plek wordt aanbevolen. Gezien het feit dat een van de corporaties het gebouw van de Lidl vernieuwt, zou verplaatsing van de Lidl beter zijn, bijvoorbeeld in het gebouw van de voormalige Hendrik de Keyserschool. b. Sommige deelnemers vinden dat de supermarktfunctie niet in het gebied hoeft, terwijl een groot deel van de deelnemers graag een supermarkt houdt in het gebied. c. Deelnemers vinden het belangrijk dat toekomstige bewoners sociale binding met de buurt kunnen krijgen. De invulling van het woonprogramma moet daaraan tegemoetkomen, bijvoorbeeld ook bouwen voor gezinnen en 22

senioren, zodat continue doorstroming wordt tegengegaan. Het uitgangspunt 40/40/20 (sociaal, middelduur, duur) bij de bebouwingsstrook geeft geen enkel houvast. d. Maak het mogelijk om wooncarrière te doorlopen in het gebied. En er ook oud te kunnen worden. e. Deelnemers reageren over het algemeen positief op het idee om kleinschalige horeca (een lunchroom, café of restaurant) toe te staan in de buurt. f. Uitgangspunt is dat er ruimte blijft voor betaalbare werkplekken in de buurt. Deelnemers zouden graag zien dat de voormalige Hendrick de Keyserschool en het Elseviergebouw meer toegankelijk zouden zijn voor de buurt. g. Deelnemers vinden het belangrijk dat de buurtkamer een nieuwe plek krijgt in de buurt. h. De mensen van de buurtkamer geven als waarschuwing mee dat zij ook avondactiviteiten organiseren, waarbij uiteraard geluid wordt gemaakt. Mocht de buurtkamer een plek krijgen in de voormalige Hendrik

de Keyserschool, dan is dit eigenlijk uitgesloten als er ook appartementen komen. Houd hiermee dan rekening bij de uitwerking van de plannen.

Thema 4. Verblijfsgebied, groen en leefbaarheid De openbare ruimte zal meer als verblijfsgebied worden ingericht. Het vele groen wordt niet door alle deelnemers herkend als kwaliteit, omdat het niet uitnodigend is. Tegelijkertijd is duidelijk dat juist de aanpak van de vele openbare ruimte cruciaal is voor verbetering van de leefbaarheid, zeker als er heel veel nieuwe bewoners bij komen. a. Deelnemers geven aan dat de openbare ruimte moet zorgen voor een betere verbinding tussen de drie bebouwingsclusters en de rest van de buurt. b. Ook het noordelijke plantsoen (aan de Haarlemmerweg) moet zorgvuldig worden ingericht, zonder veel verstoringen door het verkeer, in lijn met de door de buurt samen met de gemeente opgestelde plannen. c. Duidelijk is dat het vele groen in de Scholendriehoek, maar ook langs de A10 niet door iedereen wordt gewaardeerd. Het zou opener, lichter en beter bruikbaar moeten zijn en veiliger voelen.

d. De huidige gebouwtjes van de de speeltuinvereniging en de buurtkamer opknappen of weghalen om meer ruimte te maken voor ontmoeting en recreatie. Eventueel vervangen door woningen en meer openbare ruimte overlaten in de bebouwingsstrook bij de A10 (Thema 1d.) e. Groen bij de nieuwe bebouwing is bij voorkeur semi-openbaar toegankelijk (eventueel ‘s nachts afsluiten), i.v.m. sociale veiligheid. f. Het groene dak op de parkeergarage van de ‘nieuwe Lidl’ is prettig voor de omgeving, maar alleen als dit niet een gezamenlijke tuin of publieke plek wordt, in verband met privacy en geluid voor de omwonenden. g. Voor vogels is het belangrijk dat er bomen bij de A10 blijven, zodat vogels deze als stepping stone over de snelweg kunnen gebruiken.

Thema 5. Vervolg a. Het is belangrijk dat voorafgaand aan het vaststellen van de visie een aantal onderzoeken is uitgevoerd, zodat de bevindingen goed worden meegewogen en plannen niet later weer op de kop hoeven. Denk aan verkeer en parkeren, aantal m2 groen passend bij het groenbeleid, cultuurhistorie, kabels/leidingen, waterhuishouding, etc. b. Een aantal deelnemers wil betrokken zijn bij de uitwerking van de plannen voor de bebouwing en het groen/inrichting van de openbare ruimte. Daarbij is belangrijk dat tevoren duidelijk is welke ruimte er daadwerkelijk is om invloed uit te oefenen en daarbij een goede/passende werkvorm te kiezen.

Terugkoppeling tijdens de tweede Ateliersessie

Deze adviezen zijn samen met een reactie van de gemeente als bijlage III aan dit verslag toegevoegd.

23

Samenvatting resultaten enquête - Deel 1 >

achter zijn de populieren en het geluidsscherm langs de A10 te zien en ook de hogere kantoortorens van Sloterdijk. De bewoners geven aan dat ze het zicht op de populieren erg waarderen evenals de avondzon die over de bebouwing heen komt.

vragenlijst ingevuld. Buurtvoorlichters hebben 225 mensen thuis benaderd of op straat aangesproken. 209 deelnemers hebben de enquête online ingevuld. De antwoorden op de meest belangrijke vragen zijn hiernaast samengevat.

Zichtlijnen, zonnestand en afstand Tijdens de ateliersessies zijn veel zorgen geuit over de impact van nieuwbouw achter de woningen aan de Willem Leevenstraat. Er zijn twijfels over de bouwhoogte, het effect op het uitzicht, inkijk en afname van de bezonning. Daarom hebben ontwerpbureau MUST en de stedenbouwkundige enkele huizen bezocht om het huidige uitzicht vanuit de woningen op verschillende verdiepingen en de tuin beter te kunnen bestuderen. De tuin op de begane grond kijkt uit op een blinde achtergevel van aangrenzende woningen. Vanaf de tweede verdieping hebben de bewoners volledig zicht over het dakenlandschap van de voormalige hallen van drukkerij Lindenbaum die twee bouwlagen hoog zijn. Daar-

Enquête Doel: buurtbreed toetsen welke ideeën bewoners aanspreken Aanpak: online en persoonlijk thuis of op straat, van 20 januari tot 7 februari 2020

Foto van het uitzicht richting de A10

24

Huisbezoek Willem Leevendstraat Doel: onderzoek naar impact van nieuwbouw op woon- en leefklimaat Aanpak: huisbezoek bij bewoners Willem Leevendstraat, november 2019

vanuit een woning op de derde verdieping aan de Willem Leevendstraat

Ideeën toetsen Met de uitkomsten van de ateliersessies is slechts een deel van de buurt gehoord. Om een breed beeld te krijgen van wat de buurt vindt, is een enquête uitgezet. De meeste vragen uit de enquête gingen over het basismodel met alle bijbehorende informatie. Een klankbordgroep uit de buurt heeft meegekeken bij het opstellen van de vragenlijst (zie bijlage II). Persoonlijk en online Van 20 januari tot 7 februari 2020 hebben in totaal 434 omwonenden en belanghebbenden de 25

< Samenvatting resultaten enquête - Deel 2

Slotbijeenkomst Doel: informeren over opbrengsten participatietraject, afsluiten proces Aanpak: inloopbijeenkomst, 2 juli 2020, online en in de Buurtkamer Gulden Winckel, Krelis Louwen­ straat Afsluiten participatieproces Tot slot is een afsluitende, coronaveilige inloopsessie georganiseerd voor de hele buurt. Bewoners konden online een voorlichtingsbijeenkomst bijwonen en vragen stellen. Of in kleine groepen langskomen in de Buurtkamer. Met een doorloop van maximaal 10 deelnemers per tijdblok van 30 minuten, was het mogelijk om de 1,5 meter-maatregel goed aan te houden. Spreekuur deelnemers participatiesessies Tijdens een online spreekuur op 25 juni voor atelierdeelnemers, was er ruimte om in gesprek te gaan over de adviezen van de deelnemers en de reactie hierop van de gemeente. En om vragen te stellen én te reageren op het stedenbouwkundig model. 26

Slotbijeenkomst 2 juli Doel van de slotbijeenkomst was bewoners en ondernemers in de buurt te informeren over het stedenbouwkundige model, de resultaten van de buurtenquête, het resultaat van het participatietraject (inbreng en resultaten) én een vooruitblik op het vervolgproces. Met een animatie, een maquette en presentatiebeelden op panelen konden belangstellenden de informatie tot zich nemen, zowel digitaal als fysiek. Deze informatie is ook per mail gedeeld en via de website. Circa 15 deelnemers waren digitaal aanwezig, en circa 25 deelnemers fysiek.

Slotbijeenkomst 2 juli 2020

Hoewel het accent van deze bijeenkomst lag op het informeren van de buurt, blijkt uit reacties dat een aantal deelnemers aan de ateliersessies, met name die van Willem Leeft!, teleurgesteld is. Zij vinden dat er nagenoeg niets is gedaan met hun opmerkingen over name het bouwvolume en het hoogte-accent. En vinden het ook niet voldoende (transparant) onderbouwd dat dit volume nodig is.

27

Presentatiepanelen slotbijeenkomst 2 juli 2020

28

29

30

31

32

33

Hoe nu verder? Projectbesluit na de zomer De gemeente heeft de reacties uit de buurt verwerkt en de stedenbouwkundige visie afgerond. Na de zomer worden de plannen ter besluitvorming aangeboden aan het college van B&W. Zoals eerder aangegeven bevindt het project zich nog in de haalbaarheidsfase, in de volgende fase wordt pas definitief groen licht gegeven met het investeringsbesluit.

Overleg Klankbordgroep – het vervolg van de participatie Samen met een klankbordgroep van bewoners wordt een overleg ingepland over de invulling van de participatie in de volgende fase. Wat ligt dadelijk vast en welke ruimte is er nog? En welke rol kan de klankbordgroep binnen deze kaders vervullen? Daarbij zal zowel door de corporaties als door de gemeente opnieuw ruimte worden geboden om deel te nemen. Meer weten? Kijk op www.amsterdam.nl/entreeguldenwinckel voor meer informatie over het project. Of stuur uw vraag per mail (projectentreeguldenwinckel@amsterdam.nl). Ook kunt u uw mailadres aan ons doorgeven zodat we u digitaal op de hoogte houden.

Verbeelding van de toekomst

Animatie over de mogelijke plannen voor Entreegebied Gulden Winckel. Bekijk hier de animatie

34

35