Bijlage 5 - Participatieverslag Erotisch Centrum.pdf

Datum: December 2025 Opdrachtgever: Directie Openbare Orde en veiligheid

Eindverslag Participatie Fase Projectnota Erotisch Centrum In december 2023 heeft het college besloten om de ontwikkeling van het Erotisch Centrum (EC) op de locatie Europaboulevard in Zuid verder te onderzoeken. Het onderzoek naar de haalbaarheid is vastgelegd in een (concept) projectnota. Het EC zal ruimte bieden aan circa 100 sekswerkplekken en daarnaast bezoekers de mogelijkheid geven te recreëren, bijvoorbeeld in cafés, restaurants, culturele voorzieningen of (erotisch) entertainment. Participatieplan Om te komen tot het participatieplan voor de Projectnota Erotisch Centrum zijn in september 2024 verkennende gesprekken gevoerd met een selectie van belanghebbenden, waaronder sekswerkers, ondernemers (bedrijven en hotels), bewonersbelangenverenigingen, maatschappelijke instellingen en marktpartijen. Op basis van deze gesprekken is in september 2024 een conceptparticipatieplan opgesteld. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid heeft de stadsdeelcommissie om advies gevraagd over dit concept. De commissie gaf vijf adviezen aan het dagelijks bestuur en een ongevraagd advies aan de raad. Het dagelijks bestuur heeft vervolgens het college geadviseerd over het conceptparticipatieplan. Op advies van de stadsdeelcommissie is het verspreidingsgebied van het plan vergroot, een advies dat het college heeft overgenomen.

Het college stelde het participatieplan op 6 november 2024 vast, waarna het participatietraject kon starten, lopende de bespreking in de commissie Algemene Zaken op 23 januari 2025 en in de raadsvergadering van 6 maart 2025. Communicatie Er is in het najaar van 2024 een omgevingsmanager aangesteld om persoonlijk contact met de betrokkenen rond de locatie Europaboulevard te houden. Om alle geïnteresseerden te informeren over het participatieproces en de stappen in de ontwikkeling van het Erotisch Centrum is een nieuwsbriefmailing gestart. De informatie op amsterdam.nl/erotischcentrum wordt regelmatig geactualiseerd. Op de website staat ook een 6-minutenfilm, waarin wordt aangegeven waarom de gemeente een Erotisch Centrum wil ontwikkelen buiten de binnenstad, wat het Erotisch Centrum inhoudt en waar we staan in het proces. Alle bestuurlijke documenten zijn te vinden op de website. Wat wilden we bereiken? • Doel participatieproces: Helderheid scheppen over deze fase, belangen in beeld en kwaliteit verbeteren projectnota. • Mate van invloed: Advies op onderwerpen die terugkomen in de projectnota. • Doelgroep: Vertegenwoordigers van sekswerkers, bewoners grenzend aan de locatie, bedrijven, ondernemers en grondeigenaren, maatschappelijke organisaties, sportverenigingen en scholen, hotelexploitanten en marktpartijgen.

Participatieproces sekswerkers De gemeente Amsterdam heeft van juli tot en met december 2024 gesprekken gevoerd met verschillende groepen sekswerkers over het Erotisch Centrum. In de voorafgaande jaren heeft de gemeente ook regelmatig gesproken met groepen sekswerkers over het concept van een Erotisch

Centrum en een mogelijk programma van eisen. De opbrengst daarvan is in de raadsbrieven over het EC opgenomen. Deze opbrengsten zijn het startpunt geweest van deze participatiefase. Voor deze fase is de gemeente te gast geweest bij de focusgroepen van sekswerkers male, female en transgender (dit zijn focusgroepen vanuit ACS, onderdeel van HVO Querido) en heeft advies gevraagd over wat voor sekswerkers belangrijk is om een Erotisch Centrum een interessante werkplek te laten zijn. De gesprekken vonden plaats in het Engels en waar nodig werd gewerkt een Spaanse tolk. Sekswerkers hebben mondeling of door het invullen van een vragenlijst laten weten wat voor hen belangrijk is om te willen werken in een Erotisch Centrum. We hebben de opbrengsten uit deze participatiesessies op een rij gezet per bijeenkomst. Daarnaast is per groep een overzicht met opmerkingen opgesteld op basis van de vragenlijst. Alle overzichten zijn te vinden in de bijlage. Overzicht participatiemomenten sekswerkers 2021-2023

Meerdere gesprekken met diverse groepen sekswerkers over het concept voor een EC/een voorlopig programma van eisen

17 juli en 10 december 2024 :

Sekswerkers Wallen/Prostitutie Informatiecentrum/Red Light United/SafeSpaces

2 september, 4 en 25 november 2024:

Focusgroep vrouwelijke sekswerkers

22 augustus en 21 november 2024:

Focusgroep mannelijke sekswerkers

27 november 2024:

Focusgroep transpersoon-sekswerkers

Participatieproces omgeving Europaboulevard Tussen 25 en 28 november zijn vijf adviesbijeenkomsten per belangengroep georganiseerd. De aanwezigen zijn op persoonlijke titel uitgenodigd. 1. Er zijn 22 maatschappelijke organisaties uit de omgeving per mail uitgenodigd, waaronder scholen, sportclubs, welzijnsorganisaties, Zorgvlied en Bond Heemschut. Er is een reminder gestuurd en er zijn 4 organisaties na gebeld. Er zijn 3 maatschappelijk organisaties gekomen, waaronder de vrienden van het Beatrixpark en Amstelpark, de Fietsersbond, stichting de Weteringkerk . Met het ROC is een aparte afspraak gemaakt. 2. Er zijn 22 ondernemers en bedrijven uit de omgeving per mail uitgenodigd. Er is een reminder gestuurd en er zijn 3 bedrijven na gebeld. Er zijn 8 (vertegenwoordigers van) ondernemers/ bedrijven gekomen. 3. Er zijn 20 marktpartijen uitgenodigd per mail. Er is een reminder gestuurd. 4. Er zijn 9 hotelexploitanten uit de omgeving per mail uitgenodigd. Er zes hotelexploitanten gekomen. 5. Er zijn 22 bewonersorganisaties uitgenodigd, waarvan 7 verenigingen van eigenaren, 1 bewonersvereniging, 6 vertegenwoordigers huurders van woningbouwcorporaties en 1 bewonerscommissies. Daarnaast hebben we nog 6 andere organisaties uitgenodigd met een bewonersvertegenwoordiging.

Er zijn 13 bewonersorganisaties gekomen, waarvan 4 vve’s, de vereniging De Mirandabuurt, 3 woningbouwcorporaties en 5 overig. Vanwege code oranje door een storm op 27 novembergehouden. Zij gaven aan ook live bijook live bij elkaar te willen komen. Op 3 december is dit alsnog gebeurd. De gezamenlijke bijeenkomst is toen uitgesteld naar 10 december.

2

De adviesbijeenkomsten vonden plaats op het stadsdeelkantoor van Amsterdam Zuid (President Kennedylaan 923) en werden geleid door een externe voorzitter. Bij de bijeenkomsten met bewonersorganisaties was ook de stadsdeelvoorzitter aanwezig. Elke bijeenkomst duurde circa 2 uur exclusief inloop, behalve de bijeenkomst met hotelexploitanten (1,5 uur). De bijeenkomsten volgden steeds dezelfde structuur en verslaglegging. Het doel was het open ophalen van advies van de verschillende belanghebbenden over de onderwerpen uit de projectnota. In het eerste deel gaf het projectteam Erotisch Centrum – dat in opdracht van het Bestuurlijk Team Erotisch Centrum (burgemeester, wethouder Grond en stadsdeelvoorzitter Zuid) de haalbaarheid van het EC op Europaboulevard onderzoekt – een toelichting op de achtergrond en voorgeschiedenis van de bestuurlijke opdracht in het coalitieakkoord 2022-2026. In deze fase (bekendmaking van drie mogelijke locaties en het besluit voor Europaboulevard) had de gemeente ook al reacties ontvangen. Vervolgens werden de uitgangspunten en vraagpunten voor de inpassing van het gebouw op de locatie toegelicht. Daarna gaven de aanwezigen advies over de volgende thema’s: functies van het EC, veiligheid, verkeer en parkeren, uitstraling, naaste omgeving, participatie en overige onderwerpen. De opbrengsten van de bijeenkomsten zijn samengevat en gedeeld met de deelnemers.

Straatgesprekken Op woensdag 27 november tussen 11.00 en 15.00 uur en dinsdag 3 december tussen 12.00 en 16.00 uur straatgesprekken gevoerd met voorbijgangers in de buurt van de lus van de A10 van de Europa Boulevard. De gesprekken zijn gevoerd bij stadsbakker Jongejans in het winkelcentrum op het Gelderlandplein. Vanaf 13:00 uur is de gemeente de wijk in gegaan. Er zijn ook gesprekken gevoerd in het Amstelpark en in de wijk rond de Boelelaan. Voorbijgangers zijn uitgenodigd om in gesprek te gaan. De gesprekken duurden zo’n 5 tot 15 minuten. Zowel onderweg als op locatie zijn voorbijgangers aangesproken om een kort gesprek te voeren. Er zijn in totaal ongeveer 24 voorbijgangers gesproken. De opbrengsten van de gesprekken zijn te vinden in de bijlage.

3

Integrale bijeenkomst 10 december 2024 Alle 95 genodigden van de adviesbijeenkomsten zijn vervolgens uitgenodigd voor de integrale gezamenlijke bijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst werden de opbrengsten uit alle bijeenkomsten gedeeld door de omgevingsmanager van het projectteam. De adviezen werden aangescherpt. Deze adviezen zijn uiteindelijk meegegeven aan het projectteam om de projectnota verder uit te werken. Hier zijn tussen de 25 - 30 deelnemers geweest.

Terugkoppelbijeenkomsten 7 en 9 april 2025 Op basis van de opbrengsten uit de adviesbijeenkomsten is de conceptprojectnota opgesteld. Tijdens de zogenoemde terugkoppelbijeenkomsten gaf het projectteam aan in hoeverre en op welke wijze de ontvangen adviezen zijn verwerkt in de conceptprojectnota. Het doel van deze terugkoppelbijeenkomsten was de belanghebbenden te informeren over: welke adviezen zijn verwerkt in de (schetsen van de) projectnota, welke adviezen in een later stadium aan bod komen, en welke adviezen niet zijn verwerkt. Hoe is het proces verlopen en hoe kijken we hierop terug? Het participatieproces is grotendeels verlopen zoals beschreven in het participatieplan. Een extra bijeenkomst voor bewoners is georganiseerd, omdat de oorspronkelijke sessie door storm niet kon doorgaan en online deelname onvoldoende werd gevonden. De terugkoppelbijeenkomst is verplaatst naar maart, omdat het meer tijd kostte om de resultaten van de onderzoeken en de participatie te verwerken in de projectnota. Een aantal reflecties: •

•

•

•

Bereik en deelname: het bleek lastig om huurdersvertegenwoordigers te betrekken. In overleg met woningcorporaties zijn pogingen gedaan om bewonerscommissies te benaderen, maar dit leverde beperkt resultaat op. De gekozen opzet – gesprekken met maximaal twintig deelnemers – werkte goed: de setting bood ruimte voor dialoog en verdieping. Inhoud van de gesprekken: tijdens de bijeenkomsten kwamen veel vragen naar voren over het voortraject, de uitgangspunten en de locatiekeuze, meer dan over de ruimtelijke inpassing van het gebouw. Door voldoende tijd te nemen voor toelichting kon de gemeente hier goed op ingaan. Specifieke doelgroepen: de aansluiting bij de agenda’s van sekswerkers werkte goed en maakte hun deelname beter mogelijk. De bewonersvertegenwoordiging gaf aan meer tijd te willen om de eigen achterban te raadplegen en verzocht om financiële ondersteuning hiervoor. Met dit verzoek houdt het projectteam in de volgende fase rekening. Ook werd de aanwezigheid van de stadsdeelbestuurder bij de bewonersbijeenkomsten op 3 december en online zeer gewaardeerd. Sekswerkers gaven aan graag in gesprek te willen met investeerders en marktpartijen die betrokken zijn bij de toekomstige ontwikkeling en exploitatie van het Erotisch Centrum. Dat is in deze fase nog niet gerealiseerd, maar krijgt nadrukkelijk aandacht in de volgende fase.

Terugkoppeling: de integrale bijeenkomst en de terugkoppelbijeenkomsten waren goed bezocht. Vooral de terugkoppelsessies werden positief ontvangen: deelnemers waardeerden de transparantie over wat er met hun input is gedaan in de conceptprojectnota.

4

Wat heeft het proces opgeleverd? De participatie heeft een divers beeld opgeleverd van de zorgen, wensen en kansen rondom het Erotisch Centrum. De reacties kunnen worden onderverdeeld in drie hoofdcategorieën: fundamentele standpunten over het plan, aandachtspunten rondom het (participatie)proces en specifieke suggesties en zorgen over de inpassing van het EC in de omgeving. 1. Fundamentele reacties op het Erotisch Centrum Vanuit verschillende belangengroepen zijn uiteenlopende meningen geuit over de komst van het Erotisch Centrum (EC). Enkele deelnemers zien het centrum als een kans om sekswerk op een veilige en gereguleerde manier te organiseren, waarbij betere werkomstandigheden en meer controle mogelijk zijn. Zij benadrukken dat een goed opgezet EC kan bijdragen aan een professionele en veilige werkomgeving voor sekswerkers, met faciliteiten zoals beveiliging, toegangscontrole en ondersteuning op juridisch en gezondheidsgebied. Tegelijkertijd zijn er zorgen geuit over de effectiviteit van het EC als middel om overlast op de Wallen te verminderen. Sommige belanghebbenden vragen zich af of het centrum daadwerkelijk bijdraagt aan het beoogde doel, of dat het juist zal leiden tot een verschuiving van de problematiek in plaats van een oplossing.

Er is onzekerheid over de mate waarin bezoekers en toeristen zich zullen verplaatsen naar de nieuwe locatie en of het EC daadwerkelijk de druk op de binnenstad zal verlichten. Daarnaast is er discussie over de haalbaarheid van het centrum. Een belangrijke vraag hierbij is of er voldoende vraag is naar werkplekken in het EC en in hoeverre sekswerkers bereid zijn om naar deze locatie te verhuizen. Sommigen vrezen dat de nieuwe setting niet aantrekkelijk genoeg is voor zowel sekswerkers als klanten, wat kan leiden tot een situatie waarin het centrum niet rendabel is en alternatieve exploitatiemodellen nodig blijken. Ook is benoemd dat het EC een aanzuigende werking op toeristen kan hebben, wat mogelijk een andere dynamiek creëert dan de oorspronkelijke doelstelling. In plaats van het reguleren van de bestaande bezoekersstromen zou het centrum een extra trekpleister kunnen worden, met een nieuw soort publiek en mogelijk onbedoelde neveneffecten zoals extra drukte en overlast in de omliggende wijken. Tot slot hebben sommige participanten aangegeven dat zij het verkleinen van de Wallen ongewenst vinden, omdat zij de Wallen beschouwen als een belangrijke identiteitsdrager van Amsterdam. Voor deze deelnemers is de Wallen niet alleen een plek van sekswerk, maar ook een cultureel en historisch icoon dat bijdraagt aan het unieke karakter van de stad.

Zij vrezen dat het verplaatsen van sekswerk naar een nieuw centrum buiten de binnenstad leidt tot een verschraling van de Amsterdamse identiteit en dat het karakter van de Wallen als vrijplaats en ontmoetingsplek verloren gaat. Dit roept de vraag op of het verplaatsen van een deel van het sekswerk naar een andere locatie wel past binnen de culturele context van de stad. 2. Procedurele reacties op de aanpak De participatiebijeenkomsten boden de gelegenheid om in gesprek te gaan en perspectieven uit te wisselen. Niet alle deelnemers voelden zich hierin gehoord. Tegelijkertijd is door verschillende belanghebbenden benadrukt dat het proces duidelijkere kaders en verwachtingen had moeten hebben. Veel participanten ervaren dat doordat de keuze voor een Erotisch Centrum en de beoogde locatie al vastligt, er weinig ruimte overblijft voor daadwerkelijke invloed op het plan. Hierdoor ontstaat het gevoel dat participatie voornamelijk wordt ingezet om details uit te werken, in plaats van het bespreken van fundamentele keuzes. 2.1 Behoefte aan bestuurlijke duidelijkheid Verschillende belanghebbenden hebben aangegeven dat zij behoefte hebben aan meer helderheid over de uitgangspunten en doelstellingen van het EC. De uitgangspunten voor de invulling van het EC, de

5

relatie met de plannen voor de Wallen en de mate van invloed die belanghebbenden hebben op de uitwerking van de plannen zijn hierbij terugkerende thema’s. 2.1 Informatievoorziening Er is geopperd om relevante informatie en onderzoeken breder en eerder te delen, zodat belanghebbenden zich beter kunnen voorbereiden op de gesprekken. 2.2 Participatie en besluitvorming Sommige belanghebbenden vragen zich af waarom zij geen formele zienswijzen konden indienen op het participatieplan zelf en benadrukken het belang van transparantie in de besluitvorming. 3. Specifieke reacties over veiligheid, verkeer en inpassing Naast de bredere visies op het Erotisch Centrum (EC) zijn tijdens de participatiegesprekken ook diverse concrete aandachtspunten benoemd, die te verdelen zijn in vier hoofdthema’s: veiligheid, verkeer en parkeren, uitstraling en omvang van het gebouw, en de invloed op de directe omgeving. 3.1 Veiligheid Handhaving en toezicht Verschillende deelnemers hebben gewezen op de noodzaak van voldoende handhaving en beveiliging, zowel binnen als rondom het EC. Er is geopperd om een politie- of handhavingspost in of nabij het gebouw te realiseren. 3.2 Bescherming van sekswerkers Sekswerkers noemen het belang van duidelijke veiligheidsprotocollen, zoals controle op in- en uitgangen en maatregelen om ongewenste bezoekers te weren.

Zij geven aan dat beveiliging op en rond het terrein essentieel is om een veilige werkomgeving te garanderen. Dit omvat onder meer 24/7 beveiliging bij de entree, cameratoezicht in publieke ruimtes, goed verlichte looproutes en noodknoppen in werkruimtes. Daarnaast benadrukken sekswerkers het belang van duidelijke toegangsregels en een effectief handhavingsbeleid om ongewenste personen en overlastgevers te weren. Sommige sekswerkers pleiten voor een systeem met vooraf geregistreerde bezoekers of een discrete entree met toezicht. Ook wordt benoemd dat er goede afspraken moeten komen over de omgang met klanten die zich niet respectvol gedragen of die onder invloed zijn. Naast externe veiligheid is ook sociale veiligheid binnen het EC een aandachtspunt. Er wordt gepleit voor een sterke interne ondersteuning, zoals de aanwezigheid van vertrouwenspersonen, medische hulp en psychosociale begeleiding. Ook is er behoefte aan een centraal aanspreekpunt waar sekswerkers direct terecht kunnen bij veiligheidsincidenten of andere zorgen. Sommige sekswerkers zien daarnaast voordelen in een aparte ingang en gescheiden werkruimtes voor verschillende groepen, zoals transpersonen en mannelijke sekswerkers, om zo een veilige en comfortabele werkomgeving te creëren.

3.3 Openbare orde en overlast Omwonenden en ondernemers hebben zorgen geuit over mogelijke neveneffecten, zoals drugshandel en overlast door bezoekers. Er is geadviseerd om preventieve maatregelen te nemen, zoals cameratoezicht en goed verlichte looproutes richting openbaar vervoer. 3.4 Veiligheid in de buurt Er is specifiek gewezen op nabijgelegen speeltuinen, fietsroutes en het Amstelpark, waar extra toezicht wenselijk kan zijn. Bewoners en omwonenden uiten zorgen over de mogelijke impact van het Erotisch Centrum op deze openbare ruimtes, met name in de avonduren en tijdens piekmomenten. Zij vrezen dat de toename van bezoekers kan leiden tot een onveilig gevoel voor recreanten, fietsers en gezinnen die gebruik maken van deze voorzieningen.

6

Vooral de zichtbaarheid van het EC vanaf speelplekken en fietsroutes wordt als aandachtspunt genoemd. Sommige participanten pleiten daarom voor extra afscherming, bijvoorbeeld door middel van groenvoorzieningen of een aangepaste positionering van de ingangen. Daarnaast wordt gevraagd om heldere routing voor bezoekers, zodat bezoekersstromen zich niet mengen met kinderen en recreanten in het park of op de fietspaden. Ook de verkeersveiligheid rond de Europaboulevard en omliggende fietspaden wordt benoemd als een belangrijk aandachtspunt. Er is zorg over een toename van taxiverkeer en voetgangersstromen rondom het Amstelpark en nabijgelegen woonwijken. Sommige belanghebbenden pleiten daarom voor aanvullende maatregelen, zoals extra handhaving, goede verlichting en mogelijk een aparte looproute richting het openbaar vervoer en parkeervoorzieningen, om ongewenste interacties en overlast in deze gebieden te minimaliseren. 3.5 Verkeer en parkeren Er zijn zorgen over de verwachte bezoekersaantallen en de impact daarvan op de doorstroming van het verkeer, met name op de Europaboulevard en de Zuidas. Bewoners en ondernemers vrezen dat de extra verkeersdrukte, veroorzaakt door zowel auto’s als taxi’s, kan leiden tot opstoppingen op een reeds drukke verkeersader.

Vooral in de avonduren en tijdens piekmomenten zou dit de bereikbaarheid van omliggende wijken en bedrijven kunnen bemoeilijken. 3.6 Parkeervoorzieningen Daarnaast is er zorg over de mogelijke belasting van parkeervoorzieningen in de omgeving, vooral als bezoekers hun auto in omliggende woonwijken of bij bestaande parkeerfaciliteiten, zoals de Zuidas of het RAI-terrein, gaan parkeren. Bewoners en ondernemers pleiten daarom voor duidelijke parkeervoorzieningen op het terrein van het EC zelf, zodat parkeerdruk in de wijken wordt voorkomen. 3.7 Fietsverkeer en voetgangers Ook de impact op fietsverkeer en voetgangersstromen wordt benoemd als aandachtspunt. De Europaboulevard en omliggende wegen kennen een hoge fietsintensiteit, en belanghebbenden vrezen dat de toename van bezoekers – met mogelijk extra taxistandplaatsen en voetgangersstromen – de veiligheid en doorstroming van fietsers kan belemmeren. Er wordt daarom gepleit voor duidelijke looproutes en extra verkeersmaatregelen, zoals gescheiden voetgangerspaden en veilige oversteekplaatsen, om verkeershinder en ongelukken te voorkomen. 3.8 Openbaar vervoer en mobiliteit Tot slot wordt gesuggereerd om de openbaar vervoersvoorzieningen te verbeteren, bijvoorbeeld door het inzetten van extra nachtbussen of trams, om bezoekers te stimuleren met het OV te komen in plaats van met de auto.

Sommige participanten adviseren daarnaast om een shuttlebusservice vanaf belangrijke knooppunten zoals station Zuid of de RAI te overwegen, om de druk op de omliggende infrastructuur te beperken. 3.9 Uitstraling en omvang van het gebouw Architectonische inpassing Omwonenden en ondernemers geven aan dat het EC zo subtiel mogelijk in het straatbeeld moet worden geïntegreerd. Suggesties variëren van een groene gevel tot het beperken van de zichtbaarheid. Ontwikkelaars daarentegen zien juist kansen in een architectonisch aantrekkelijk en herkenbaar gebouw dat bijdraagt aan de uitstraling van de stad. Zij benadrukken dat het EC niet alleen functioneel moet zijn, maar ook een hoogwaardige en moderne uitstraling moet krijgen om als volwaardig stedelijk concept te kunnen functioneren. Sommige marktpartijen pleiten voor een iconisch ontwerp dat Amsterdam internationaal als vooruitstrevende stad op het gebied van gereguleerd sekswerk kan positioneren.

7

Omvang en schaal Sommige belanghebbenden vragen zich af of een groot complex de beste optie is en adviseren te kijken naar alternatieve ontwerpen, zoals meerdere kleinere gebouwen. Zij vrezen dat één groot gebouw te veel impact heeft op de omgeving en moeilijk in te passen is binnen de bestaande stedelijke structuur. Daarnaast wordt benoemd dat een groot complex een grotere concentratie van bezoekers en verkeersstromen op één locatie veroorzaakt, wat de druk op de omliggende infrastructuur kan vergroten. Sommige bewoners, ondernemers en sekswerkers pleiten voor een gespreid model, waarbij sekswerk niet op één centrale plek wordt geconcentreerd, maar verdeeld over meerdere kleinere locaties in de stad. Dit zou volgens hen beter aansluiten bij het bestaande karakter van Amsterdam en kan helpen om de integratie in de omgeving soepeler te laten verlopen. Ontwikkelaars en marktpartijen geven aan dat een flexibel ontwerp van belang is, waarbij het gebouw zich kan aanpassen aan toekomstige ontwikkelingen en veranderende behoeften. Zij pleiten ervoor dat het EC niet alleen een functionele locatie voor sekswerk is, maar ook ruimte biedt voor aanvullende functies zoals horeca, entertainment of een maatschappelijke invulling. Dit zou volgens hen bijdragen aan de levensvatbaarheid van het project en ervoor zorgen dat het EC breder wordt geaccepteerd binnen de stedelijke context.

3.10 Commerciële functies Er is discussie over aanvullende functies zoals horeca en wellness. Marktpartijen zien hierin een kans om het Erotisch Centrum breder te positioneren als een aantrekkelijke en economisch rendabele bestemming. Zij benadrukken dat een mix van functies het centrum toegankelijker kan maken voor een divers publiek en kan bijdragen aan de levendigheid en veiligheid van de omgeving. Sommige ontwikkelaars pleiten voor hoogwaardige horeca, een rooftopbar of een exclusieve club, terwijl anderen mogelijkheden zien voor wellnessfaciliteiten zoals een spa of massagesalons die gerelateerd zijn aan de erotische sector. Tegelijkertijd vrezen sommige bewoners dat extra faciliteiten de overlast kunnen vergroten en het EC een bredere aantrekkingskracht geeft dan oorspronkelijk beoogd. Zij maken zich zorgen dat het centrum hierdoor niet alleen bezoekers trekt die gericht zijn op sekswerk, maar ook een algemeen uitgaanspubliek, wat kan leiden tot meer nachtelijke drukte, overlast en verstoring van de leefbaarheid in de omliggende wijken. Daarnaast wordt benoemd dat een bredere programmering de anonimiteit van sekswerkers en klanten kan aantasten, wat juist als een belangrijk uitgangspunt voor het centrum wordt gezien.

Sommige belanghebbenden pleiten daarom voor een zo beperkt mogelijke invulling, waarbij het EC zich primair richt op sekswerk en aanvullende functies tot een minimum worden beperkt. 3.11 Invloed op de directe omgeving Samenhang met andere stedelijke ontwikkelingen Het EC bevindt zich in een gebied waar meerdere ruimtelijke ontwikkelingen spelen, zoals Zuidasdok en toekomstige woningbouwprojecten. Belanghebbenden benadrukken de noodzaak van een integrale aanpak. Het EC bevindt zich in een gebied waar meerdere ruimtelijke ontwikkelingen spelen, zoals Zuidasdok, toekomstige woningbouwprojecten en herinrichtingsplannen voor de infrastructuur. Belanghebbenden benadrukken de noodzaak van een integrale aanpak, waarbij rekening wordt gehouden met de bredere stedelijke ontwikkelingen en de cumulatieve effecten van de verschillende projecten op de leefomgeving, verkeersstromen en voorzieningen. Zo zijn er zorgen over mogelijke conflicten met andere geplande functies in het gebied, zoals nieuwe woonwijken en commerciële voorzieningen. Toekomstige bewoners en ondernemers vrezen dat de komst van het EC de aantrekkelijkheid van de omgeving voor andere ontwikkelingen kan beïnvloeden. Daarnaast wordt benoemd dat er nog onzekerheid is over de precieze impact van het Zuidasdok-project,

8

waaronder veranderingen in infrastructuur en verkeersstromen, wat mogelijk gevolgen heeft voor de bereikbaarheid en logistiek van het EC. Verder wijzen belanghebbenden erop dat ruimtelijke samenhang en synergie met omliggende projecten beter moeten worden onderzocht. Er is bijvoorbeeld discussie over hoe het EC zich verhoudt tot andere stedelijke plannen, zoals de afwaardering van de A2-afrit 110, de herontwikkeling van het RAI-terrein en de plannen voor verdichting in Buitenveldert. Gebruik van de openbare ruimte Er is aandacht gevraagd voor zichtlijnen vanuit het Amstelpark en hoe eventuele overlast geminimaliseerd kan worden. Bewoners en bezoekers van het park vrezen dat de aanwezigheid van het Erotisch Centrum het karakter en de beleving van het park kan beïnvloeden, vooral als het gebouw prominent zichtbaar is of als verlichting en reclame-uitingen in contrast staan met de natuurlijke en recreatieve omgeving. Sommige participanten pleiten ervoor dat het EC op een subtiele manier in de omgeving wordt ingepast, bijvoorbeeld door strategische plaatsing van het gebouw, landschappelijke afscherming of het gebruik van groenvoorzieningen zoals bomen en beplanting om zichtlijnen te beperken.

Daarnaast wordt gesuggereerd om de lichtuitstoot en visuele impact van het centrum te beperken, bijvoorbeeld door ingetogen gevelverlichting en het vermijden van opvallende reclame-uitingen die zichtbaar zijn vanuit het park. Verder wordt benoemd dat geluidsoverlast een potentieel aandachtspunt is, omdat water en open groene ruimtes geluid kunnen dragen naar omliggende gebieden. Bewoners vragen om duidelijke maatregelen om geluidshinder te voorkomen, zoals het beperken van luide muziek of het gebruik van geluidsabsorberende materialen in de bouw en inrichting van het EC. Tot slot wordt voorgesteld om een bufferzone tussen het EC en het Amstelpark te creëren, zodat er een fysieke en visuele scheiding blijft bestaan tussen de recreatieve en stedelijke functies. Dit zou kunnen door het slim positioneren van entrees en looproutes, zodat bezoekersstromen van en naar het EC niet overlappen met recreanten die gebruik maken van het park. Sociale dynamiek van de wijk Er zijn uiteenlopende visies op de impact van het EC op de leefbaarheid van Amsterdam Zuid. Sommigen zien het centrum als een verrijking van de stad, terwijl anderen vrezen dat het de dynamiek van de wijk blijvend zal veranderen. 3.12 Specifieke reacties van sekswerkers Tijdens de participatiebijeenkomsten hebben verschillende groepen sekswerkers hun wensen en zorgen gedeeld.

Een veilige werkomgeving en voldoende klanten zijn voor hen de belangrijkste voorwaarden om in het EC te willen werken. De voorkeur gaat uit naar een combinatie van online klantenwerving en via ramen. Veel sekswerkers benadrukken het belang van privacy, zowel voor zichzelf als voor hun klanten, en pleiten daarom voor anonieme toegang en een aparte ingang. Daarnaast wordt veel waarde gehecht aan beveiliging, met cameratoezicht, alarmknoppen in elke kamer en goede verlichting rondom het gebouw. Ook de route van en naar het EC moet veilig zijn, met voldoende verlichting en zichtbare handhaving. Sommige sekswerkers zien kansen in extra voorzieningen, zoals een kantine of loungeruimte, en in mogelijkheden voor erotische shows of evenementen. Tot slot bestaat er verdeeldheid over de menging van functies binnen het EC: terwijl sommigen een onderscheid willen tussen sekswerk en andere functies, zien anderen juist mogelijkheden in een bredere programmering met horeca en entertainment.

9

Vrijgave conceptprojectnota voor inspraak Op 3 juni 2025 gaf het college de conceptprojectnota Erotisch Centrum vrij voor inspraak. Op 11 juni 2025 is in de Staatscourant, op de gemeentelijke website en via andere communicatiekanalen de kennisgeving gepubliceerd over deze ter inzagelegging. De terinzagelegging vond plaats van 12 juni tot en met 23 juli 2025. Gedurende deze periode was de conceptnota in te zien via www.amsterdam.nl/erotischcentrum, fysiek bij het Stadsloket op Amstel 1 (1011 PN Amsterdam) en bij het stadsdeelkantoor Zuid aan het President Kennedylaan 923 (1079 MZ Amsterdam). Met als resultaat: •

•

Er zijn 799 inspraakreacties ingediend. Er zijn inspraakreacties ingediend door sekswerkers en belangenorganisaties, bewoners (voornamelijk uit Zuid, maar ook uit het centrum, andere delen van de stad en buiten de stad), ondernemers en bedrijven, (maatschappelijke) organisaties en belangenvertegenwoordigers. Op woensdag 25 juni en zaterdag 28 juni 2025 zijn inloopbijeenkomsten over de inspraak georganiseerd in het Novotel aan de Europaboulevard, die door ca. 150 personen zijn bezocht. Op verzoek van stadsdeel Zuid was het verspreidingsgebied van de bewonersbrief vergroot. Er zijn 17.000 uitnodigingen voor de inloopbijeenkomsten verstuurd. Vertegenwoordigers van de gemeente gaven een toelichting op de inhoud van de conceptprojectnota. Bezoekers konden vragen stellen en uitleg krijgen over het vervolgproces en de inspraakprocedure.

10

Conclusie Het participatietraject rondom het Erotisch Centrum heeft geresulteerd in een intensief en breed gesprek met bewoners, sekswerkers, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De inbreng uit deze gesprekken, samen met de formele inspraakreacties op de conceptprojectnota, is zorgvuldig meegenomen in de verdere uitwerking van de projectnota. Dit heeft geleid tot een aangescherpte en geactualiseerde versie, waarin diverse onderdelen zijn verduidelijkt. De doorgevoerde aanpassingen zijn opgenomen in de Nota van Wijziging, terwijl de beantwoording van de 779 ontvangen inspraakreacties is vastgelegd in de Nota van Beantwoording. Samen vormen de Nota van Beantwoording, de Nota van Wijziging en dit participatieverslag het volledige participatieverslag zoals bedoeld in de participatieverordening, waarbij dit document betrekking heeft op de fase voorafgaand aan de formele inspraak. De definitieve projectnota wordt in het vierde kwartaal van 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan het college en ter kennisname gedeeld met de commissie Algemene Zaken.

11