Bijlage 5. Notitie samenwerking AGV en Amsterdam andere waterschappen, gemeenten en PWN.pdf

Notitie andere samenwerkingen Amsterdam en AGV (Amsterdam-overige waterschappen en AGV-overige gemeenten) 15 maart 2024

Gevraagd is om een notitie waar beschreven worden: 1. De samenwerking van Amsterdam met de andere twee waterschappen en PWN. 2. De samenwerking van AGV met andere gemeenten dan Amsterdam. Deze notitie gaat niet in op de relaties tussen Amsterdam en Rijkswaterstaat of provincies, of tussen AGV en provincies of Rijkswaterstaat. Deze relaties zijn er ook, maar vallen buiten de scope van het gevraagde. 1.

De samenwerking van Amsterdam met de andere twee waterschappen en PWN

Gemeente Amsterdam ligt in het beheergebied van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in Amsterdam-Noord; binnenstedelijk ten noorden van de Oostzanerdijk-LandsmeerderdijkBuiksloterdijk-Nieuwendammerdijk-Schellingwouderdijk en daarnaast heel Landelijk Noord. Zie figuur 1 ten noorden van de groene lijn.

Figuur 1: Begrenzing en waterstaatswerken hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in A’dam-Noord

Aan de westzijde ligt Amsterdam met een aantal smalle stroken, een deel van de Nieuwe Meer én met het Amsterdamse Bos in het beheergebied van het Hoogheemraadschap van Rijnland; zie figuur 2.

Figuur 2: Begrenzing en wateren hoogheemraadschap van Rijnland aan zuidwestzijde van Amsterdam

1

Met beide waterschappen heeft Amsterdam geen structureel bilateraal overleg in de volle breedte. Beide waterschappen werken in principe met account- of relatiemanagers. Vanuit Rijnland is er voor Amsterdam een vaste relatiemanager. Zij heeft geen structurele bilaterale overleggen met Rijnland, maar schuift wel aan bij de overleggen van de werkregio klimaatadaptatie Amsterdam. Er is frequent contact met het Amsterdamse Bos en er wordt gewerkt aan een gezamenlijke agenda Amsterdam-Rijnland inzake het Amsterdamse Bos. Verder is er over projecten contact (geweest): dijkversterkingen rond woonboten Ringvaart Haarlemmermeer, KRW-werkzaamheden De Nieuwe Meer en Amsterdamse Bos, overdracht Bosbaansluis en Koensluis Amsterdamse Bos. Er is geen relatiemanager Hollands Noorderkwartier (HHNK). Amsterdam heeft voor de verschillende thema’s verschillende contactenpersonen bij HHNK en er is geen structureel bilateraal overleg in de volle breedte. Wel is er regulier ambtelijk en af en toe bestuurlijk overleg op de werkregio klimaatadaptatie. Verder is er contact over de volgende projecten en thema’s: dijkversterking Markermeerdijken, dijkversterking Schellingwoude, Verbetering boezemkade Wilmkebreekpolder, Pilot funderingen Durgerdammerdijk (team Woningkwaliteit), Ontwikkelstrategie 2035, veenweiden en Laag-Holland (o.a.

onderzoek "laag Nederland 2050" en Programma Vitaal platteland Laag Holland). Verder ontmoet Amsterdam beide waterschappen (preciezer: de drie waterschappen) in diverse multilaterale overleggen, variërend van MRA-gremia tot overleggen over het Noordzeekanaalgebied en deltaprogramma Centraal Holland. Met deze twee waterschappen is er geen structureel overleg over samenwerking in de waterketen (riolering en zuivering). Er is wel onlangs overleg gestart tussen AGV, Noorderkwartier en gemeente Amsterdam over de toekomst van afvalwater van Haven-Stad. Mogelijk kan de rwzi Zaandam-West van Noorderkwartier hier een rol in spelen. De gemeente Amsterdam werkt daarnaast ook samen met drinkwaterbedrijf PWN in Noord-Holland. Deels omdat PWN klanten heeft in de gemeente Amsterdam (voormalig gemeente Weesp), en deels omdat de drinkwaterbedrijven Waternet en PWN afhankelijk zijn van dezelfde drinkwaterbronnen (het IJsselmeer en het Lekkanaal bij Nieuwegein. Ten behoeve van dat laatste is de samenwerking sinds 1957 geformaliseerd in de NV Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland, waarvan PWN en gemeente Amsterdam beide 50% aandeelhouder zijn. De directie van de NV WRK bestaat uit de directeuren drinkwater van PWN en Waternet.

2.

De samenwerking van AGV met andere gemeenten dan Amsterdam

AGV werkt ook samen met de andere 16 gemeenten in zijn gebied. Dit verloopt enerzijds via één-opéen overleggen en gebiedsgerichte plannen, anderzijds via het al langer bestaande platform BOWA, waaraan Amsterdam overigens ook deelneemt. Daarnaast is AGV gestart met voorbereiden van strategische samenwerkingsagenda’s met alle gemeenten, waarbij de gemeenten één voor één aan bod zullen komen. Huidige samenwerking Veel samenwerking van het waterschap met gemeenten verloopt via diverse thema- en gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden op ambtelijk en bestuurlijk niveau. Uit een inventarisatie begin 2023 volgde dat AGV betrokken is bij zo’n 120 verschillende samenwerkingsverbanden met de 17 verschillende gemeenten (dat is dan incl. Amsterdam) in het AGV-beheergebied. Dit loopt van strategisch niveau bij bijvoorbeeld de samenwerking aan de verstedelijkingstrategie van de MRA tot aan het tactisch niveau van de BOWA/Isariz samenwerking in de waterketen en op operationeel niveau bij het uitvoeringprogramma van het Ontwikkelperspectief Diemerscheg. Daarnaast werkt AGV met de gemeenten één op één samen aan zo’n 150 actuele natuur- en gebiedsontwikkelingen en

2

visie- en beleidstrajecten, naast betrokkenheid van gemeenten bij waterschapsplannen, zoals watergebiedsplannen, dijkververbeteringsprojecten etc.

Figuur 3. Gemeenten in het waterschapsgebied AGV AGV werkt met vaste contactpersonen per gemeente die fungeren als eerste aanspreekpunt. Zij kunnen vanuit hun gebiedskennis snel adviseren of doorverwijzen binnen Waternet/AGV. Op bestuurlijk niveau worden er vanuit een gebiedsgerichte of een themagerichte portefeuille zaken afgestemd met de betreffende portefeuillehouder bij de gemeenten. Met sommige gemeenten zijn er periodieke bestuurlijke accounthoudersgesprekken. In de collegeperiode 2015-2019 is er in opdracht van het bestuur gezocht naar intensivering van de samenwerking met een aantal gemeenten: Amstelveen; Gooise Meren, Stichtse Vecht en Weesp. Dit traject heeft geleid tot verbetering van de relatie met de betrokken gemeenten, maar heeft geen expliciet vervolg gekregen vanaf 2020. BOWA In 2011 werden in het landelijk Bestuursakkoord Water (BAW 2011) afspraken gemaakt over de waterketen tussen Rijk, waterschappen, gemeenten, provincies en drinkwaterbedrijven. Financiële besparingen waren het doel, naast het verder professionaliseren van het beheer en het verminderen van de personele kwetsbaarheid in de waterketen of watercyclus (drinkwater, inzameling en transport van afvalwater, de zuivering daarvan en het waterbeheer).

In 2018 is een aanvulling op het BAW 2011 ondertekend, met een focus op het benutten van technologische vooruitgang, doorontwikkeling van de regionale samenwerking, cybersecurity-maatregelen en het implementeren van de Omgevingswet. Passend bij het BAW 2011 ontstond het Bestuurlijk Overleg Water AGV-gebied (BOWA, Mantelovereenkomst 14 februari 2013). Het is een samenwerking van 14 in de regio AGV liggende gemeenten, het waterschap en de 3 drinkwaterbedrijven. (Ten opzichte van figuur 3 doen De Bilt, Utrecht, Nieuwkoop en Haarlemmermeer niet mee. Zij liggen voornamelijk in het beheergebied van andere waterschappen). In 2018 is de samenwerking een nieuwe fase ingegaan: een fase van het daadwerkelijk oppakken van gezamenlijke projecten. In BOWA-verband wordt nu gewerkt aan klimaatadaptatie (incl. volgen van afspraken uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie), aan vermindering van organisatorische kwetsbaarheid, aan ontwikkeling van assetmanagement, aan gezamenlijke meet- en monitoringsprogramma’s en aan duurzaamheid, o.a. sluiten van stoffen- en waterkringlopen en energielevering uit water. Gestarte ontwikkeling: strategische samenwerkingsagenda’s

3

In het kader van het governance-traject van Waternet zijn in 2022 binnen het deeltraject ‘Regionale samenwerkingsagenda’ verkennende gesprekken gevoerd met de gemeenten en de drinkwaterbedrijven in het beheergebied van AGV buiten Amsterdam. Doel van de gesprekken was te inventariseren op welke wijze de strategische samenwerking met deze regionale partners geïntensiveerd kan worden en de behoefte hieraan bij deze partners. De belangrijkste conclusie van dit deeltraject was dat er een brede wil is de strategische samenwerking te intensiveren en dat de noodzaak hiervan bij deze regionale partners erkend wordt, zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau. In vervolg hierop is een voorstel aangenomen voor het voorbereiden van strategische samenwerkingsagenda’s met gemeenten. Via de strategische samenwerkingsagenda’s kunnen concrete afspraken vanuit zowel thema's als integraliteit worden gemaakt. Hierop kan vervolgens gestuurd worden tijdens de periodieke bestuurlijke accounthoudersgesprekken met de verschillende gemeenten om de gewenste resultaten te bereiken. Zie figuur 4.

Fig. 4 Nieuw voorgestelde speelveld bestuurlijke samenwerking gemeenten

4