bijlage 5 Nota van Beantwoording geanonimiseerd.docx

Versie 0.,2 september 2022

Nota van beantwoording inspraakreacties inzake de procedure tot aanwijzing als gemeentelijk beschermd stadsgezicht Oud-Zuid, Admiralen-buurt en Betondorp

Gemeente Amsterdam Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

Versie o.2 september 2022

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

Inhoud

1 Inleiding 1.1. Formele aspecten 1.2. Wijze van beantwoording 2 Behandeling inspraakreacties 2.1. inspraakreacties voor de aanwijzing: samenvatting en beantwoording 2.2. inspraakreacties tegen de aanwijzing: samenvatting en beantwoording

3. Conclusies

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

4

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

1 Inleiding

1.1 Formele aspecten Aanleiding aanwijzingsprocedure gemeentelijke beschermde stadsgezichten Op 28 januari 2019 hebben de erfgoedverenigingen Heemschut, Cuypersgenootschap en Amstelodamum een verzoek gedaan om de gebieden die worden aangeduid als Oud Zuid, Betondorp en de Admiralenbuurt tot gemeentelijk beschermd gezicht aan te wijzen. Dit vanwege de grote architectuurhistorische, cultuurhistorische en stedenbouwkundige waarden. De gebieden weerspiegelen de groei van de stad vanaf het eind van de 19de eeuw tot en met het eerste kwart van de vorige eeuw in al zijn facetten. Besluit start van de aanwijzingsprocedure Het college van B & W heeft op 8 maart 2022 besloten om de procedure voor het aanwijzen van de hierboven genoemde drie beschermde gezichten te starten. De waarden die beschreven worden in de waardestellingen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de adviezen van de betrokken stadsdelen en de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit, onderbouwen dit besluit. Dit is in lijn met de opdracht die het college heeft vastgesteld in de bestuursopdracht Erfgoed in een dynamische stad. De gemeenteraad is op 11 april 2022 door middel van een raadsbrief op de hoogte gesteld van het besluit van het college van B & W. Met het starten van de procedure zijn de belanghebbenden via een openbare kennisgeving in de gelegenheid gesteld om hun inspraakreactie te geven over dit voornemen.

De inspraakperiode liep van 20 april tot en met 1 juni 2022. Alle stukken waren in te zien via www.amsterdam.nl/inspraak en op de Stadsloketten (Centrum, West, Oost en Zuid) te Amsterdam.

1.2 Binnengekomen inspraakreacties en wijze van beantwoording Er zijn 76 inspraakreacties ontvangen op de voorgenomen aanwijzing van drie gebieden tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht. Het gaat om individuele reacties, een reactie van een groep bewoners van het Museumkwartier en van initiatiefgroep Bouwwoede Oud-Zuid. Stadsdorp Vondeldorp heeft tevens gereageerd. De inspraakreacties van adressanten zijn binnen de gestelde termijn binnengekomen. In deze Nota van beantwoording vatten burgemeester en wethouders de ontvangen inspraakreacties op de voorgenomen aanwijzing samen en beantwoorden zij die. De

5

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

beantwoording van de inspraakreacties vormt als geheel een verdere verantwoording van de aanwijzing. Voor zover de ingediende inspraakreacties van gelijke aard en strekking zijn, geeft het college van burgemeester en wethouders zoveel mogelijk één antwoord op die gezamenlijke zienswijze(n) of verwijzen zij naar eerdere beantwoording. Ook waar niet uitdrukkelijk naar inspraakreacties van andere adressanten wordt verwezen, moet de beantwoording van de zienswijzen in algehele samenhang worden gelezen. De complete inspraakreacties zijn gebundeld in bijlagen a. Bijlage b bevat de brief uit NRC d.d. 21 mei 2022 waarnaar in veel inspraakreacties wordt verwezen.

6

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

2 Behandeling inspraakreacties

2.1.

Samenvatting inspraakreacties die voorstander zijn van aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht met beantwoording

Inspraakreactie nr. 1 De indiener geeft aan dat in de afgelopen periode vele herenhuizen uit de periode 1860-1910 in De Pijp door projectontwikkelaars gesloopt zijn met goedkeuring van het stadsdeelbestuur van Zuid, waarbij alleen de gevels blijven staan. Dit is een zorgelijke ontwikkeling. Het aantal herenhuizen is intussen zo erg gedaald, dat bescherming van de binnenzijde ook hard nodig is. Of dat eigenaren -althans degenen die dit wensen-, hierop door de gemeente worden gefaciliteerd met onder meer lagere belastingen, aftrekposten voor groot onderhoud enzovoort. Dit aspect heeft inspreker in de voordracht gemist. Beantwoording inspraakreactie nr. 1 Bescherming van de binnenzijde van een pand is alleen mogelijk door het pand als gemeentelijk monument aan te wijzen. De monumentenstatus is voorbehouden voor gebouwen met een hoge monumentale waarde; deze zijn al voor de periode 1850-1940 stadsbreed geselecteerd. Het stimuleren van eigenaren om hun panden te onderhouden middels aftrekposten en lagere belasting is een rijksaangelegenheid en kan niet door de gemeente worden gefaciliteerd. Door aanwijzing als gemeentelijk beschermd gezicht is behoud en herstel het uitgangspunt en moet voortaan voor sloop een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Vervolgens vindt er een welstandtoetsing plaats op grond van de aanwezige cultuurhistorische waarden.

Slopen wordt zo aan banden gelegd. In aansluiting op de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht worden de aanwezige cultuurhistorische waarden in de regels van de bestemmingsplannen van de gebieden verankerd voor zover dat nog niet al het geval is. Doel is om de bestemmingsplannen conserverend en beschermend van aard te laten zijn. Inspraakreactie nr. 2 Indiener mist het herstel van wat er eerder is verwoest (al zal dat vast wel binnen de toen geldende regels zijn geweest). Indiener denkt dan met name aan het monsterlijke, en recent aan de buitenkant met spiegelglas beplakt kantoorgebouw Rivierstaete. Vraagt of dit gebouw kan worden afgebroken en of er iets nieuws gebouwd kan worden dat “niet zo onmatig vloekt met de omliggende architectuur als het huidige gebouw”. Nieuwbouw dient te passen bij de omliggende architectuur. Beantwoording op inspraakreactie nr. 2

7

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

Een aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht heeft tot doel bestaande waarden te beschermen; herstel van wat er stond is niet het doel. Het gebouw Rivierstaete is onlangs getransformeerd en gerenoveerd, conform de verleende omgevingsvergunning. Sloop is niet aan de orde. Aanvragen voor nieuwbouwplannen binnen de drie beschermde gezichten worden getoetst op hun passendheid binnen de omgeving. Inspraakreacties nummers 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 18, 19, 20, 26, 28, 29, 31, 36, 37, 38, 40, 41, 43, 44, 49, 51,53, 54, 55, 56,57, 58, 59,61, 63, 64, 65, 67,72, 73: indieners verwijzen naar een voorbeeldbrief van Bouwwoede Oud Zuid, gepubliceerd in het NR.C Handelsblad van 21 mei 2022. Zie bijlage 1 voor complete inspraakreacties en bijlage 4 voor brief in NR.C Handelsblad)  Indieners zijn verheugd over het voorstel van het college om de Raad voor te stellen drie gebieden aan te wijzen als gemeentelijk beschermd gezicht  Gaat om waardevolle wijken, waarvan de kwaliteit behouden dient te blijven. Deze kwaliteit wordt ook door de Rijksdienst Cultureel Erfgoed onderkend.  Indieners benadrukken het belang van duurzaamheid zoals zonnepanelen op platte daken en nieuwe vormen/mogelijkheden van verduurzaming van oudere panden zoals isolerend raamfolie.  Ook uit oogpunt van duurzaamheid (CO2 uitstoot en kapitaalvernietiging) dient er zo min mogelijk te worden gesloopt.

 Hopelijk volgt spoedig de aanwijzing tot drie gemeentelijke beschermde stadsgezichten. Beantwoording inspraakreacties nummers 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 18, 19, 20, 26, 28, 29, 31, 36, 37, 38, 40, 41, 43, 44, 49, 51,53, 54, 55, 56,57, 58, 59,61, 63, 64, 65, 67,72, 73: Het is verheugend dat de overgrote meerderheid van de binnengekomen zienswijzen het voornemen voor de aanwijzing tot beschermd gemeentelijk gezicht van Oud Zuid, Admiralenbuurt en Betondorp onderschrijft. Het college en de raad vinden verduurzaming van oudere panden inclusief monumenten van groot belang. Op de gemeentelijke website is sinds vorig jaar een Loket Duurzaam Erfgoed ingericht, waar professionele en particuliere initiatiefnemers terecht kunnen voor het verduurzamen van hun erfgoed. Zie https://www.amsterdam.nl/wonen-leefomgeving/duurzaam-amsterdam/loket-duurzaam-erfgoed/ Met de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht wordt behoud en herstel van de bestaande panden leidend. Zo volstaat een sloopmelding niet meer, maar moet voor sloop een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Vervolgens vindt er een welstandtoetsing plaats op grond van de aanwezige cultuurhistorische waarden. Inspraakreactie nr. 9 (Edsons Vastgoed BV):  Plan Zuid in afgelopen periode als rijksbeschermd stadsgezicht aangewezen, in die lijn goed dat Oud-Zuid nu ook aangewezen wordt als gemeentelijk beschermd gezicht.

 Hopelijk kan door de aanwijzing de bouwwoede (onderkeldering en uitbouwendrift) worden ingeperkt evenals bepaalde bedrijfsmatige activiteiten. Beantwoording inspraakreactie nr. 9 (Edsons Vastgoed Investments BV)

8

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

Vooruitlopend op de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht zijn de aanwezige cultuurhistorische waarden beter in de regels van de bestemmingsplannen van de gebieden verankerd. De gemeenteraad heeft op 13 juli 2022 het beschermende bestemmingsplan Museumkwartier- Valeriusbuurt 2022 vastgesteld. Dit bestemmingsplan is conserverend en beschermend van aard. De huidige functie is doorgaans uitgangspunt. Voor overlast gevende bedrijvigheid is geen plaats. Zie https://www.ruimtelijkeplannen.nl/webroo/transform/NL.IMRO.0363.K1908BPSTD-VG01/pt_NL.IMRO.0363.K1908BPSTDVG01.xml#NL.IMRO.PT.s807 Inspraakreactie nr. 12:  Erkenning van beschermd stadsgezicht zal bij ambtelijke diensten helpen om onverantwoordelijke verbouwingen c.q. matige plannen van projectontwikkelaars te onderkennen.  Indiener vraagt aandacht voor verwaarlozing van de achtergevels en vooral voor betere bescherming van de hoekconstructies van Amsterdamse School. Door de mogelijkheden van het vergunningvrij uitbouwen kunnen de hoekwoningen die aan de binnenzijde van het blok vaak slechts enkele ramen en een driehoekig binnenplaatsje hebben, helemaal ingebouwd worden waardoor erg geen licht, lucht en ruimte meer is..

Derhalve zouden de regels voor het bouwen van kelders met opstallen of uitbouwsel aan achtergevels in die rechte stukken aangescherpt moeten worden om de bestaande hoekconstructies beter te beschermen. Beantwoording inspraakreactie nr. 12 Het eerste punt wordt voor kennisgeving aangenomen. Ten aanzien van het tweede punt: dit is in onderzoek ter voorbereiding van het Omgevingsplan. Inspraakreacties nummers 11, 13, 14, 15, 21, 24, 27, 30, 32, 34, 39, 45, 46, 48, 60, 62, 66 (zie voor complete tekst van de inspraakreacties bijlage 1) Verheugd dat het tot aanwijzing van drie beschermde gezichten vanwege de ruimtelijke kwaliteit komt. Beantwoording van de inspraakreacties 11, 13, 14, 15, 21, 24, 27, 30, 32, 34, 39, 45, 46, 48, 60, 62, 66 (zie bijlage 1) Het college en de gemeenteraad nemen kennis van deze zienswijzen, die voor de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht zijn van de drie gebieden.

Inspraakreactie nr. 16: Indiener heeft naast de adhesiebetuiging ook de volgende vraag. Hoe kunnen wij als geprivilegeerde inwoners van een dezer buurten een bijdrage leveren aan de uitwerking van dit goede voornemen? Wanneer wij op de hoogte worden gebracht van (ver)bouwplannen , die in onze ogen niet stroken met het behoud van architecturaal stedenschoon, kunnen wij dan bij een

9

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

eventueel bezwaar daartegen gebruik maken van een door u opgestelde leidraad of refereren aan een door uw afdeling op schrift gestelde richtlijn of mondeling in persona of telefonisch gebruik maken van de expertise van uw afdeling om ons eventueel bezwaar na toetsing die zwaarte te geven, dat het stadsbestuur de beslissing over die eventuele bouwplannen neemt in lijn met het huidige voornemen. Dat zou een grote steun en hulp zijn en veel bijdragen aan het vertrouwen in het bestuur. Beantwoording inspraakreactie nr. 16 Het college waardeert uw aanbod om een bijdrage te leveren aan de uitwerking in de praktijk. Eigenaren en bewoners kunnen zich melden om op de hoogte gehouden te worden van bouwplannen binnen een straal van 250 – 3000 meter van hun huis. Zie daarvoor https://www.amsterdam.nl/nieuws/kennisgevingen-bekendmakingen/#h3e0d3d56-e525-4fd8ad72-b5579cf5a7ec De regelgeving rondom beschermde gezichten is terug te vinden in de geldende bestemmingsplannen en de welstandsnota. Voor vragen etc. kan altijd contact worden opgenomen met ambtenaren van het betrokken stadsdeel, de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit of Monumenten en Archeologie.

Inspraakreactie nr. 17: Hoopt dat ook optopping door aanwijzing in de toekomst wordt voorkomen. Noemt als ongewenst voorbeeld de orde 2 panden in de Nic. Maesstraat 93-101. Beantwoording inspraakreactie nr. 17 De gemeenteraad heeft op 13 juli 2022 het conserverende beschermende bestemmingsplan Museumkwartier- Valeriusbuurt 2022 vastgesteld. De bestaande bouw- en goothoogte is uitgangspunt. Het toevoegen van één verdieping kan alleen in afwijking van het bestemmingplan en dan alleen indien dit stedenbouwkundig verantwoord is in te passen en de cultuurhistorische waarden niet worden aangetast. Zie voor het bestemmingsplan https://www.ruimtelijkeplannen.nl/web-roo/transform/NL.IMRO.0363.K1908BPSTDVG01/pt_NL.IMRO.0363.K1908BPSTD-VG01.xml#NL.IMRO.PT.s807 Inspraakreacties nr. 22 en 23:  Indiener wenst meer toezicht op de architectuur, die in de plaats komt voor de afbraak en vernieuwing, zoals in de van Eeghenstraat, waar een nieuw te bouwen pand op de planning staat. Een lelijk en niet in de straat passend ontwerp. Net zoals wat er op de plek van de Valeriuskliniek is komen te staan. Een totale miskleun tussen 19e eeuwse huizen.  Alleen vermeld in nr. 23: Panden die geen monumentenstatus hebben en/of geen deel uitmaken van een beschermd stadsgezicht kunnen ‘gewoon’ gesloopt worden. Een sloopmelding volstaat (kreeg deze informatie van raadslid Boomsma).

Vertrouwt erop dat Oud-Zuid en de andere twee stadsdelen op korte termijn de status van Beschermd Stadsgezicht zullen krijgen en de slogan ‘Amsterdam Sloopt’ vervangen kan worden door ‘Amsterdam Behoudt en Conserveert, voor toekomstige generaties’.

10

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

Beantwoording inspraakreacties 22 en 23 De aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht heeft tot gevolg dat voor het slopen van een gebouw er een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd. Bij de afweging voor het al dan niet verlenen van een sloopvergunning wordt het behoud van de waarden van het beschermde gezicht meegewogen. Eventuele nieuwbouw mag geen afbreuk doen aan het beschermde stadsgezicht. Voor nieuwbouw gelden bovendien de gebiedsgerichte criteria uit de welstandsnota. Inspraakreactie nr. 25 Zie voorbeeldbrief Bouwwoede Oud-Zuid plus onderstaande opmerking: N.B. Voorheen was het politieke excuus om geen beschermd stadsgezicht aan te willen wijzen dat de huren in de buurt dan te veel zouden stijgen als de buurt een beschermd stadsgezicht zou worden. De huren zijn -ondanks dat onze buurt mede daarom tot op heden geen beschermd stadsgezicht is- in de vrije sector de laatste jaren explosief gestegen. Dat excuus gaat in Oud- Zuid dus al jaren niet op voor veel huurders. En daarom is er geen reden om op die grond een aanwijzing tegen te houden. Beantwoording inspraakreactie nr. 25 Een aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht is niet van invloed op de huurhoogte van de gebouwen in dat gebied.

Inspraakreactie nr. 33 Blij dat de gemeente een voorstel tot bescherming doet. Het zou daarnaast erg goed zijn als de verregaande betegeling, verstening en verkantoring van de binnentuinen hier meer dan nu het geval is zou worden tegengegaan. Beantwoording op inspraakreactie nr. 33 Vanuit beschermd gezicht zijn er ook beperkingen op te leggen over uitbouwen in binnentuinen ivm behoud licht, lucht en ruimte. Dit moet dan wel worden vastgelegd in het bestemmingplan. In sommige bestemmingsplannen in Zuid (bestemmingsplan De Pijp 2018, bestemmingsplan Museumkwartier-Valeriusbuurt 2022) is de bouw van uitbouwen nu al ingeperkt (tot een diepte van 2,5 meter in plaats van 4 meter). In het bestemmingsplan Oud West 2018 (1e herziening) zijn vergunningvrij bouwen en verharden in achtererfgebied volledig ingeperkt. Na de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht moet nagegaan of en zo ja welke bestemmingsplannen aanpassing behoeven. In die bestemmingplannen kan dan ook de verdere verstening aandacht krijgen. Verstening van de binnentuinen is verder uit duurzaamheidsoogpunt ongewenst. De gemeente stimuleert het weghalen van betegeling uit tuinen in het kader van het rainproof programma. Inspraakreactie nr. 35 Indiener benadrukt dat deze wijken meer dan waardevol genoeg zijn om te behouden voor de toekomst, met name tegen het streven naar ongebreidelde winstmaximalisatie van geldbeluste

11

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

projectontwikkelaars en louter op eigen gewin uit zijnde particulieren die onze stad alleen maar vernielen en omkatten tot een eenheidsworst naar de smaak van de nouveau riche van deze tijd: glazen wanden in zwart staal, visgraatparket, keukeneilanden en marmeren badkamers met gouden kranen en een suv voor de deur op te smalle parkeerplaatsen. Beantwoording inspraakreactie nr. 35 Met de aanwijzing tot beschermd stadsgezicht is behoud en herstel van het straatbeeld het uitgangspunt. Het interieur van de panden, geen monument zijnde, wordt evenwel niet door deze aanwijzing beschermd. Inspraakreactie nr. 42 Indiener stemt in met het voornemen om onder andere het Museumkwartier/Valeriusbuurt in stadsdeel Zuid tot beschermd stadsgezicht te bestempelen, maar vraagt zich wel af waarom deze maatregel pas nu wordt genomen en waarom is.er eerst een nieuw bestemmingsplan gemaakt is. Beantwoording op inspraakreactie 42 De aanloop naar het voornemen om deze gebieden aan te wijzen tot beschermd gezicht heeft langer geduurd omdat de (juridische) consequenties goed in beeld moesten worden gebracht. Om het vernieuwingstraject van het bestemmingsplan geen vertraging te laten oplopen zijn beide procedures uiteindelijk toch min of meer parallel gaan lopen. Inspraakreactie nr.

47 (Vereniging Buurtbelang Museumplein) Zie voorbeeldbrief Bouwwoede Oud-Zuid plus onderstaande opmerking: Wij hopen daarbij dat die aanwijzing nog kan doorwerken in het nieuwe bestemmingsplan Museumkwartier en Valeriusbuurt, dat dit jaar moet worden vastgesteld. Beantwoording inspraakreactie nr. 47: Het beschermende bestemmingsplan Museumkwartier Valeriusbuurt is in juli 2022 vastgesteld. Er is in dit bestemmingsplan worden de waarden van het gebied goed geborgd. Inspraakreactie nr. 50 Indiener is groot voorstander van het beschermen van het stadsdeel Museumkwartier als cultureel erfgoed. Indiener heeft aan den lijve ondervonden dat de firma Suit Supply drie tuinen mocht volbouwen aan de Willemsparkweg en daarmee onherstelbare schade aan het woonklimaat en de buurt heeft verricht. Verder heeft indiener op zijn platte dak 12 zonnepanelen geplaatst, die niet zichtbaar zijn vanaf de straat, dus duurzaamheid is wel degelijk mogelijk. Beantwoording inspraakreactie nr. 50 Met het vaststellen van het bestemmingsplan Museumplein Valeriusbuurt (juli 2022) zijn de mogelijkheden voor uitbouwen op binnenterreinen ingeperkt. Het stadsbestuur onderschrijft het belang van verduurzaming, ook binnen beschermde stadsgezichten. Inspraakreactie nr. 52

12

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

Indiener is zeer verheugd dat de Gemeente Amsterdam van plan is o.a. ook Oud-zuid aan te gaan wijzen als gemeentelijk beschermd stadsgezicht. In het recente verleden heeft het stadsdeel incl de 'schoonheidscommissie" ongebreideld toestemming gegeven tot architectonische verwoesting van dit deel van Amsterdam. Blijkbaar heeft toen "het grote geld van investeerders" de voorrang gekregen boven de 100- jarige monumentale schoonheid van de buurt. Daarom is het goed dat de verantwoordelijkheid voor toekomstige verbouwingen vast komt te liggen aan een streng eisenpakket. en min of meer uit handen van de stadsdelen wordt gehaald. Amsterdam is architectonisch meer waard! Beantwoording inspraakreactie nr. 52 Met de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht worden panden tegen sloop beter beschermd. De bestemmingsplannen van de drie beoogde stadsgezichten moeten ook de cultuurhistorische waarden van deze gebieden beschermen. Inspraakreactie nr. 68 Indiener ondersteunt de aanwijzing van harte, omdat daarmee het hopelijk makkelijker wordt gemaakt om deze unieke, schitterende en kwetsbare wijk te beschermen tegen rücksichtslos opererende nieuwe eigenaren en projectontwikkelaars. De urgentie wordt onderstreept door de recente sloop van 3 stadsvilla’s in de Van Eeghenstraat.

Daarnaast behoort deze wijk qua waterhuishouding (zie recente publicatie Waterproof) tot de meest kwetsbare gebieden van Amsterdam. De kennelijk bij de huidige bouwwoede behorende maar schadelijke onderkelderingsdrift kan door de aanwijzing hopelijk ook makkelijker binnen de perken worden gehouden. Indiener hoopt dat de bouwwoede door de aanwijzing zal veranderen in bouwrust. Beantwoording inspraakreactie nr.. 68 Met de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht worden panden tegen sloop beter beschermd. De bestemmingsplannen van de drie beoogde stadsgezichten moeten ook de cultuurhistorische waarden van deze gebieden beschermen. De gemeente heeft regels opgesteld voor het aanleggen van een kelder. Er is een afwegingskader Grondwaterneutrale kelders opgesteld. In gebieden waar grondwaterproblemen spelen worden straks alleen aanvragen voor het aanleggen van een kelder goedgekeurd als die voldoen aan de eisen van een grondwaterneutrale kelder. Zo beschermen we stad en woningen tegen de ongewenste effecten van de aanleg van kelders in kwetsbare gebieden in Amsterdam. Zie hier voor meer informatie: https://www.amsterdam.nl/wonen-leefomgeving/duurzaamamsterdam/nieuwe-regels aanleg-kelder/

Inspraakreacties nr. 69, 70,71 Indieners zijn verheugd en verwijst naar brief in NR.C Handelsblad. Daarnaast is indiener bezorgd, omdat uit vele rapporten waaronder ook publicaties van Rainproof dat deze wijk qua waterhuishouding tot de meest kwetsbare gebieden van Amsterdam behoort. (Ook Natuur & Milieu heeft een eigen onderzoek gedaan en heeft naast onderkeldering ook de versteningsdrift

13

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

binnen de 32 grootste gemeenten van Nederland onderzocht. Uit het onderzoek blijkt dat deze buurt helaas op de lijst van de meest versteend buurten staat.) Hopelijk kan door de aanwijzing de bij de huidige en toekomstige bouwwoede behorende maar schadelijke onderkelderings- en uitbouwendrift makkelijker binnen de perken worden gehouden. Om het proces van aanwijzing adequaat te laten verlopen en vertraging te voorkomen kunnen wij er vanuit gaan dat de drie aan te wijzen gebieden afzonderlijk worden behandeld en separaat worden aangewezen (nr.. 70)? Beantwoording inspraakreactie nr. 69,70,71 In het bestemmingsplan Museumplein Valeriusbuurt worden uitbouwen beperkt tot 2,5 meter. Voor onderkeldering geldt het afwegingskader Grondwaterneutrale kelders (zie https://www.amsterdam.nl/wonen-leefomgeving/duurzaam-amsterdam/nieuwe-regels aanlegkelder/ De aanwijzing van de drie gebieden wordt eind 2022 gelijktijdig voorgelegd aan de gemeenteraad.

2.2.

Samenvatting inspraakreacties die tegenstander zijn van aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht met beantwoording

Inspraakreactie nr. 74 • De aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht is niet nodig gezien de nu al beperkende bestemmingsplannen. De consequenties voor de burger (inperking eigendomsrecht) worden in het voorstel niet uiteengezet; daarmee is het voorstel onvolledig. • De vergunningsvrije bouwwerken komen te vervallen. Voor elke kleine wijziging (denk aan dakraampjes, zonnepanelen, uitbouw aan de achterzijde etc.) moet een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Hierbij zal welstand ook goedkeuring moeten geven. Dit leidt tot hoge kosten en wachttijd voor de burger. • De gemeente heeft geen capaciteit bij BWT om deze extra hausse aan vergunningaanvragen en deze extra handhavingsvraag goed te behandelen. Omgevingsaanvragen blijven vaak liggen en worden rechtens verleend. • Er zijn wel financiële consequenties (in tegenstelling tot hetgeen in het raadsvoorstel staat). De maatregel leidt tot inschakeling van bouwadviesbureaus door de burger voor de vergunningaanvraag en leges voor de burger. Verder heeft de maatregel voor de werkdruk van de behandelende ambtenaren grote consequenties. Er zal extern extra capaciteit aan bouwinspecteurs moeten worden ingehuurd. • Het voorstel leidt tot behoud van het bestaande, van de bestaande belangen van een steeds ouder wordende huidige bevolking en van oude panden, en niet van nieuwe bewoners en vernieuwing.

Mensen zullen in het vervolg wel kleine en zeker grote aanpassingen aan hun woning laten voordat ze met het vergunningscircus willen beginnen. Het Rijk is met aanwijzen gestopt.

14

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

•

De aanwijzing van Betondorp is met haar specifieke architectuur denkbaar. Maar voor de overige buurten: doe het niet! Het levert alleen gefrustreerde burgers op.

Beantwoording op inspraakreactie nr. 74 De aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht bevestigt de bijzondere ruimtelijke kwaliteit van de drie gebieden. Voorheen volstond een sloopmelding om gebouwen, geen monument zijnde, te mogen slopen. Een recent voorbeeld is de Van Eeghenstraat 72-74-76. Door de aanwijzing kunnen gebouwen niet meer gesloopt worden zonder omgevingsvergunning. Bij de aanwijzing wordt nagegaan of de vigerende bestemmingsplannen voldoende bescherming bieden. In het geval ruimtelijke regels de cultuurhistorische waarde niet genoeg beschermen zal het bestemmingsplan worden aangescherpt. De bewering dat alle vergunningvrije bouwwerken door de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht komen te vervallen, klopt niet en behoeft nuancering. Sommige vergunningsvrije bouwwerken komen te vervallen in een rijksbeschermd stadsgezicht, maar niet in een gemeentelijk beschermd gezicht. Ook voor zonnepanelen blijft gelden wat eerder vergunningsvrij is. De aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht heeft niet tot gevolg dat voor elke wijziging een omgevingsvergunning hoeft worden aangevraagd. De huidige bestemmingsplannen en de regelgeving in de welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam blijven voor de drie gebieden van kracht.

In het ruimtelijk systeem 19de eeuwse Ring zijn nagenoeg alle panden van een orde voorzien en hebben de straten een zone waardering gekregen. Deze aspecten worden nu al bij de beoordeling van bouwaanvragen betrokken. De sloopvergunning is de enige nieuwe vergunning die bij komt door de status van gemeentelijk beschermd gezicht. Echter, in de bestemmingsplannen De Pijp 2018, Museumkwartier-Valeriusbuurt 2022 en Oud West 2018 zijn veel panden (orde-1, orde-2 en orde-3 in een stedenbouwkundige zone A of B) al via een sloopvergunningstelsel beschermd. Wel wordt door de aanwijzing nog strenger gekeken of het stadsbeeld door de wijziging niet wordt aangetast. De verwachting is dat de werkdruk niet onevenredig zal worden vergroot, omdat de mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen grotendeels blijven bestaan. Daarnaast worden bij een verbouwing vaak meerdere ingrepen tegelijk uitgevoerd, zowel vergunningvrij als vergunningplichtig. De aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht beoogt inderdaad de huidige hoge ruimtelijke kwaliteit te behouden. Daarbij gaat het vooral om behoud van de straatgevels aan de openbare weg. De binnenzijde van een gebouw wordt door de aanwijzing niet beschermd. Voor uitbouwen in binnentuinen blijven de regels in het vigerende bestemmingsplan onverminderd van kracht.

Inspraakreactie nr. 75 • Cliënten zijn een koopovereenkomst aangegaan die zal worden geleverd op 1 oktober 2022. De kwalificatie van een gemeentelijk beschermd stadsgezicht zal de door cliënten voorgenomen en noodzakelijke herontwikkeling van hun panden gelegen aan de Overtoom 463-465-467 beperken.

15

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

•

•

•

•

De drie panden bevinden zich in zeer slechte staat, waaronder een zeer slechte fundering, alsmede het dak en ook overige bouwkundige staat van de drie panden is niet afdoende. De panden zijn enorm verzakt en staan ernstig scheef en hellen naar achteren. De achtergevel van het pand Overtoom 463 ontbreekt al 15 jaar. Cliënten willen de panden slopen en vervangen door nieuwbouw; daartoe is een herontwikkelingsplan opgesteld, waarbij er sprake is van 5 of 6 bouwlagen (in plaats van de huidige 2 bouwlagen met kap). Cliënten geven daarbij aan dat het vergroten van het aantal vierkante meters de herontwikkeling financieel mogelijk maakt en dat het herontwikkelingsplan van deze drie panden enorm zal bijdragen aan de leefbaarheid van de buurt en een stukje van het woningtekort oplossen. Aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht zou kunnen betekenen dat de herontwikkeling zoals cliënten die thans voor ogen hebben, en ook reeds in grote lijnen met de gemeente besproken hebben, financieel en/of bouwkundig niet langer haalbaar c.q. mogelijk is. De genoemde panden zouden dienen te worden uitgezonderd van de kwalificatie gemeentelijk beschermd gezicht. Cliënten vragen om een gesprek met de gemeente en om vergoeding voor de gemaakte kosten ten behoeve van het opstellen van de zienswijze.

Beantwoording inspraakreactie nr. 75 Het schrappen van de drie woningen uit het gemeentelijk beschermd gezicht is niet aan de orde. De regelgeving verandert namelijk niet met de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht: de nu al geldende regels opgenomen in het conserverende bestemmingplan blijven van kracht. De drie panden met de adressen Overtoom 463-465-467 zijn met een orde 3 gewaardeerd op de Waarderingskaart Stedenbouwkundige en Architectonische Kwaliteit 19de-eeuwse Ring. Bovendien is de Overtoom een hoog gewaardeerde stedenbouwkundige zone (zone A). Deze zone is te beschouwen als de dragende structuur van een hooggewaardeerd stadsgezicht. De bebouwing en/of het groen en/of het water zijn van uitzonderlijke kwaliteit en/ of gaafheid en het gebied is gerealiseerd volgens een belangrijk stedenbouwkundig ontwerp of maakt deel uit van een bijzondere ruimtelijke structuur. Volgens de welstandscriteria van Amsterdam (De Schoonheid van Amsterdam, 2016), geldt voor deze zone een restauratieve aanpak van de ruimtelijke structuur en architectuur. Uitgangspunt is handhaving en indien nodig herstel van de kwaliteit van het oorspronkelijke stedenbouwkundig concept en de historische bebouwing.

Volgens het vigerende bestemmingsplan Oud West 2018 is een omgevingsvergunning nodig voor het geheel of gedeeltelijk slopen van een bouwwerk voor alle panden met een orde-3 waardering, voor zover gelegen aan een straat of plein met een zone A of B-waardering. De omgevingsvergunning voor het slopen van een bouwwerk kan alleen worden verleend indien met de sloopactiviteiten de beeldbepalende of kenmerkende elementen van het cultuurhistorisch waardevolle bouwwerk niet op onaanvaardbare wijze worden verstoord en over het verzoek om vergunning door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Amsterdam een positief advies is uitgebracht. In hetzelfde bestemmingsplan is ook geregeld dat de maximale toegestane bouwhoogte de bestaande bouwhoogte is. De voorgenomen nieuwbouw zoals in de zienswijze

16

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

wordt geschetst, is past nu ook al niet binnen de regels van het nu geldende bestemmingsplan. Om tot vergunningverlening te komen moet een afwijkingsprocedure worden gevolgd. Aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht heeft tot direct juridisch gevolg dat ook voor de sloop van een bouwwerk een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd (Erfgoedverordening Amsterdam 2016). Deze omgevingsvergunning kan worden geweigerd indien naar het oordeel van het college niet aannemelijk is dat op de plaats van het te slopen bouwwerk een ander bouwwerk kan of zal worden gebouwd. Wanneer medewerking wordt verleend aan een afwijking van het bestemmingsplan Oud West 2018 voor de nieuwbouw, kan vervolgens de omgevingsvergunning voor het slopen van de drie panden ook worden verleend. Inspraakreactie nr. 76 • De aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht is niet nodig gezien de nu al beperkende bestemmingsplannen, de voorgevels zijn al voldoende beschermd. • het aantal vergunningsprocedures zal drastisch toenemen en daarmee de druk op de ambtenarij veel groter wordt; • Het al dan niet uitbouwen van de woning aan de achterzijde of het plaatsen van zonnepanelen onder de huidige regels doen volgens de indiener geen afbreuk aan de omgeving. Beantwoording inspraakreactie nr.

76 • De aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht bevestigt de bijzondere ruimtelijke kwaliteit van de drie gebieden. Voorheen volstond een sloopmelding om gebouwen, geen monument zijnde, te mogen slopen. Een recent voorbeeld is de Van Eeghenstraat 72-74-76. Door de aanwijzing kunnen gebouwen niet meer gesloopt worden zonder omgevingsvergunning. Bij de aanwijzing wordt nagegaan of de vigerende bestemmingsplannen voldoende bescherming bieden. In het geval ruimtelijke regels de cultuurhistorische waarde niet genoeg beschermen zal het bestemmingsplan worden aangescherpt. De aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht heeft niet tot gevolg dat voor elke wijziging een omgevingsvergunning hoeft worden aangevraagd. De huidige bestemmingsplannen en de regelgeving in de welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam blijven voor de drie gebieden van kracht. • Ook na aanwijzing als gemeentelijk beschermd gezicht zijn op panden die geen monument zijn, zonnepanelen vergunningvrij. Wel moeten daarbij de uitgangspunten zoals verwoord in de welstandsnota Schoonheid van Amsterdam worden aangehouden.

17

Gemeente Amsterdam

Versie o.2 september 2022

Nota van beantwoording zienswijzen drie beschermde stadsgezichten

3. Conclusie

De inspraakreacties leiden -gezien de bovengenoemde beantwoording- niet tot wijziging van het voornemen om Oud-Zuid, de Admiralenbuurt en Betondorp als gemeentelijk beschermd stadsgezicht aan te wijzen.

Bijlage a: Ingediende inspraakreacties Bijlage b: brief uit NRC d.d. 21 mei 2022 waarnaar in veel inspraakreacties wordt verwezen

18