Bijlage 5 Gebiedsjaarverslagen 2021
Tekst van het document
Regenbooggroep hebben “De Parkwachter’ als kandidaat geselecteerd. Deze kandidaat zal de maatschappelijke functie van het gebouwtje voor de veiligheid, sociale cohesie en betrokkenheid van de buurt met het park gaan versterken en de toiletten beschikbaar houden voor de bezoekers van het park. Focusopgave 3: Werken aan groene schone duurzame, leefbare buurten (zo nodig aangepast aan de 1,5 m samenleving) Beoogd doel: Samen met bewoners invulling geven aan een zorgvuldige inrichting en beheer van de openbare ruimte waarbij de kwaliteit van de leefomgeving beter aansluit bij de behoeften van de bewoners en zorgt voor aantrekkelijke leefomgeving. Bijdragen aan een duurzamer, klimaatbestendiger en energie-neutraler Amsterdam. Belangrijkste (concrete) resultaten: In november 2021 stond de Greenbox in de Staatsliedenbuurt. Buurtbewoners konden tips van professionals krijgen hoe je thuis energie kunt besparen. Wie wilde kon een afspraak maken met een energiecoach van Stichting !Woon die thuis advies komt geven hoe je energie kan besparen. Voor alle bezoekers was er een goodiebag met o.a. een douchewekker en radiatorfolie. Het Spaarndammerhart (woningbouw Spaarndammerschoollocatie) heeft de Zuiderkerkprijs voor beste bouwproject 2021 in Amsterdam en de Abe Bonnema architectuurprijs 2021 gewonnen.
Voor dit project is een tender door de gemeente en Eigen Haard gehouden waarbij de selectiecriteria zijn opgesteld met participatie van de
Prioriteiten gebiedsagenda 2019-2022 1 Gelijke kansen voor een betere toekomst (focusopgave 1, 2) 2 Armoede, sociale uitsluiting en de dragende samenleving (focusopgave 1) 3 Stad in balans, bedrijvigheid, wonen en openbare ruimte (focusopgave 3, 6) 4 Project Westerpark in balans en behoud van fijne leefbare buurten (focusopgave 5) 5 Innovatie en economie (focusopgave 4) 6 Democratie, participatie en gebiedsgerichte aanpak
Klik hier en voeg een foto in
Klik hier en voeg een foto in
omwonenden over de openbare ruimte, bomen, binnentuin en buurtruimtes. Westergas BV, Stadsdeel West en Peukenzee werken aan een peukenvrij Cultuurpark Westergasfabriek. Peukenzee zorgt onder andere voor peukenpalen en zak-asbakken. Het Stadsdeel draagt daar financieel voor de helft aan bij. Alle peuken worden gerecycled. De eerste ‘Clean Up Day Westergas vond plaats in oktober 2021. Impact coronavirus Het coronavirus en de genomen maatregelen, hebben een grote impact op onze samenleving en ons gedrag. Op de volgende manier heeft het virus de uitvoering van de focusopgaven beïnvloed: De locaties voor kwetsbare bewoners zijn zoveel mogelijk opengehouden. In samenwerking met sleutelfiguren zijn voorlichtingsbijeenkomsten en mobiele testbussen en prikteams in de buurten georganiseerd. Fysieke bijeenkomsten zijn waar mogelijk vervangen door digitale versies. De jeugd heeft het zwaar met alle beperkingen. Voor hen is in de zomer weer een MidzomerMokum georganiseerd. Voor de horecaondernemers is de tijdelijke toestemming voor uitgebreide terrassen verlengd. Helaas konden ook veel culturele evenementen in het Westerpark wederom geen doorgang vinden. Er zijn in 2021 veel demonstraties tegen het Coronabeleid in het Westerpark gehouden, omdat de locaties Museumplein, de Dam en de RAI door verschillende redenen niet gebruikt konden worden.
Het stadsdeel heeft actief de samenwerking met OOV en het Stadsloket geïntensiveerd en
aanvullende maatregelen genomen om de overlast zoveel mogelijk te beperken. Het buurtfeest in het Westerpark dat jaarlijks georganiseerd wordt voor de omliggende buurten is vervangen door een bijzonder lichtkunstwerk bij de vijver van de gashouder in december 2021. De participatie van bewoners bij projecten in de openbare ruimte, energie workshops en andere projecten verliep moeizamer. De behoefte aan verbinding en ondersteuning was bij veel bewoners en organisaties zichtbaar en soms moeilijk te organiseren. Desondanks is er door velen samengewerkt, en zijn creatieve mogelijkheden uitgeprobeerd en zijn vele initiatieven in aangepaste vorm uitgevoerd. Tot slot, de focusopgaven in Westerpark zijn meerjarige opgaven die in 2022 worden gecontinueerd. Voor meer informatie kunt u het gebiedsplan 2021 hier en de gebiedsagenda 2019-2022 hier raadplegen.
Gebiedsjaarverslag 2021 Buitenveldert, Zuidas Buitenveldert en Zuidas zijn wijken in ontwikkeling en de komende jaren verwachten we een verandering van de bevolkingssamenstelling en een flinke toename van het aantal bewoners als gevolg van de transformatie van Zuidas. Er is aandacht voor nieuwe ontwikkelingen en inwoners, maar ook voor de huidige inwoners van deze gebieden. Buitenveldert blijft de wijk met procentueel de meeste ouderen (12 procent van de totale bevolking), die langer thuis blijven wonen. Bij een groeiende groep ouderen zien we problemen op het gebied van gezondheid, mobiliteit en financiën. Eenzaamheid en sociaal isolement dreigen en daarom is de aanpak sociale problematiek onder ouderen een belangrijke opgave. In zowel Buitenveldert als Zuidas komen steeds meer internationals, studenten en gezinnen met jonge kinderen wonen. De verplaatsing van de internationale school en de opvang van ongedocumenteerden in Buitenveldert hebben ook impact op de omgeving. Daarom staan alle focusopgaven in dit gebied in het teken van het versterken van het gemeenschapsgevoel en het verbeteren van de leefbaarheid. We richten ons op het vergroten van het draagvlak voor nieuwe bewoners en instellingen, het inrichten van speelplaatsen als ontmoetingsplek en het creëren van fysieke verbindingen tussen Zuidas, Buitenveldert en Oud-Zuid.
Zuidas, een voormalig kantorengebied, ontwikkelt zich in snel tempo tot een gemengde woon-werkwijk. Het is
onze ambitie om deze nieuwe wijk zowel fysiek als maatschappelijk goed te integreren in de stad en ervoor te zorgen dat de verschillende deelgebieden van Zuidas leefbare en levendige wijken worden. Focusopgave 1: Aanpak sociale problematiek onder ouderen Beoogd doel: De positie en zelfredzaamheid van ouderen verbeteren. Belangrijkste (concrete) resultaten: De tijdelijke winteractiviteiten tijdens de lockdown om zichtbaar te zijn en bewoners actief op te zoeken zijn omgezet naar wekelijkse bezoeken aan de wijk (Buurtbakkie). Het project ‘achter de voordeur’ is met enige vertraging in een corona veilige variant uitgevoerd en wordt gecontinueerd in 2022. Het project ‘Zorgmaatje’ waarbij hbo-studenten verpleegkunde kwetsbare bewoners meer hulp bieden dan het beschikbare zorg- en ondersteuningsaanbod, is volgens planning uitgevoerd. Focusopgave 2: Gemeenschapsgevoel in een veranderende wijk stimuleren Beoogd doel: Meer draagvlak voor nieuwe bewoners en instellingen. Belangrijkste (concrete) resultaten: De verbondenheid in de buurt is van grote betekenis ten tijde van corona. Om het gemeenschapsgevoel te stimuleren heeft het Huis van de Wijk extra (online) activiteiten georganiseerd, gericht op het voorkomen van vereenzaming en het ondersteunen van minder digitale bewoners of minder mobiele personen.
Buitenveldert, Zuidas in het kort In aantallen (1 januari 2021 Inwoners Woningen Bedrijfsvestigingen Aantal banen Bevolkingsdichtheid (inw./km2) Buurtevredenheidsscore (2019) (Bron: Basisinformatie/OIS)
26.843 15.296 4.418 64.616 3.967 8,0
Bevolking naar leeftijd (%) Bevolking totaal: 26.843 0-17 jaar
14,6
20,3
18-26 jaar
13 27-65 jaar 66+ jaar (80+ jaar 7,9%)
52,1
Samenstelling huishoudens (%) Huishoudens totaal: 15.296 Eenpersoons
1 22,4
Eenoudergezin Stel met kinderen
56,3
14,8 5,5
Stel zonder kinderen Overig
Dit jaar zijn de eerste woningen in Buitenveldert verduurzaamd door de collectieve inkoop van zonnepanelen. Het ontwerp voor de herinrichting van de AJ Ernststraat bij de AICS is vastgesteld en klaar voor uitvoering Focusopgave 3: Speelplaatsen als ontmoetingsplek Beoogd doel: Meer speelplaatsen en speeltuinen functioneren als ontmoetingsplek voor iedereen. Belangrijkste (concrete) resultaten: Om goede ontmoetingsplekken voor alle leeftijden te realiseren zijn buurtbewoners betrokken bij het nieuwe ontwerp voor het Meergeneratieplein Goudestein. Andere speelpleintjes, zoals de Nieuwerhoek, en één van de Aldo van Eyckhofjes, worden opgeknapt. Na versoepeling van de coronamaatregelen heeft het Levensboomcollectief enkele activiteiten georganiseerd op het ontmoetingseiland in het Gijsbrecht van Aemstelpark. Focusopgave 4: Zuidas ontwikkelen tot leefbare en levendige wijk Beoogd doel: Zuidas ontwikkelt zich tot een gemengd woon-, werk- en verblijfsgebied dat levendig en leefbaar is. Belangrijkste (concrete) resultaten: In september 2021 is de wekelijkse warenmarkt op het Gerschwinplein gestart als pilot. De mogelijkheden om de Zuidas aardgasvrij te maken worden samen met de Green Business Club verkend.
Focusopgave 5: Fysieke verbindingen creëren tussen Zuidas, Buitenveldert en Oud-Zuid Beoogd doel: De Zuidas is goed ingebed in de omgeving en fysiek verbonden met aangrenzende wijken zoals Buitenveldert en Oud-Zuid. Belangrijkste (concrete) resultaten: De herinrichting van De Boelelaan Midden en de aanpassingen aan de Willem van Weldammelaan zijn, met enige vertraging, verder voorbereid. Voor de Brittenpassage zijn reeds drie spoordekken gerealiseerd. De voorbereiding voor de realisatie van de overige delen en afbouw van de Brittenpassage verloopt volgens planning. Impact coronavirus in 2021 Ook in 2021 hebben het coronavirus en de getroffen maatregelen een grote impact op onze samenleving en ons gedrag. Op de volgende manier heeft het virus de uitvoering van de focusopgaven beïnvloed: Fysieke bijeenkomsten gericht op onder andere het stimuleren van ontmoeting of het promoten van het vervoersnetwerk in de wijk, zijn uitgesteld. Projecten met één-op-één contact met ouderen zijn (tijdelijk) stilgelegd en/of voortgezet in coronaproof variant. Waar in 2020 met name de korte termijneffecten van corona zichtbaar werden, zijn in 2021 ook de lange termijneffecten merkbaar zoals de toegenomen prijs van grondstoffen. Tot slot, de focusopgaven in Buitenveldert, Zuidas zijn meerjarige opgaven die in 2022 worden gecontinueerd.
Voor meer informatie kunt het gebiedsplan 2021 en gebiedsagenda 2019-2022 hier raadplegen.
Prioriteiten gebiedsagenda 2019-2022 1 Ouderen in Buitenveldert ondersteunen in hun zelfstandigheid (focusopgave 1) 2 Stimuleren en versterken van gemeenschapsgevoel in een veranderende wijk (focusopgave 2, 3, 4, 5) 3 Verbeteren van leefbaarheid, bereikbaarheid, verkeersveiligheid en toegankelijkheid van de openbare ruimte (focusopgave 1, 2, 3, 4, 5) 4 Stimuleren van vergroening en innovatieve vormen van duurzaamheid (focusopgave 3, 5) 5 Zorgen voor leefbaarheid, bereikbaarheid en toegankelijkheid tijdens bouwwerkzaamheden Zuidasdok (focusopgave 4)
Figuur 1 Zuidas ontwikkelen tot leefbare en levendige wijk
Figuur 2 Aanpak sociale problematiek onder ouderen
Gebiedsjaarverslag 2021 De Pijp, Rivierenbuurt De Pijp en Rivierenbuurt zijn populair bij bewoners en bezoekers, met tot gevolg uitdagingen op het gebied van leefbaarheid, aantrekkelijkheid en verblijfskwaliteit. Buurten met een grote groep kwetsbare bewoners, waaronder de Diamantbuurt, de Burgemeester Tellegenbuurt en de Rijnbuurt-West vragen extra aandacht om te komen tot een samenhangende aanpak van de sociale problematiek in deze buurt. Om de sociale cohesie te versterken en een stimulerende omgeving voor de jeugd te bieden, wordt gewerkt aan het versterken van de sociale functie van drie pleinen. Door de hoge bevolkings- en woningdichtheid en de vele bezoekers staat vooral in De Pijp de openbare ruimte onder druk en komt de leefbaarheid voor bewoners in het gedrang. We willen de winkelstraten aantrekkelijk en divers houden voor zowel bewoners als bezoekers. In het streven naar een sterk ondernemersklimaat, maken we heldere keuzes: meer ruimte voor ontmoeten en spelen, voetgangers, fietsers, minder ruimte voor auto’s. De Rivierenbuurt is een van de buurten in de stad waar klimaatverandering zich het sterkst laat voelen. Straten en pleinen worden Rainproof gemaakt. De nieuwe klimaatbestendige inrichting met de daarbij horende participatietrajecten, dragen onder andere bij aan de versterking van de sociale functie in de buurt.
Om ouderen de kans te geven in hun buurt te blijven wonen, wordt er gekeken naar hun woonomstandigheden, aanpassingen aan de openbare ruimte en het voorzieningen- en zorgaanbod.
Focusopgave 1: Samenhangende aanpak sociale problematiek in de Diamantbuurt, de Burgemeester Tellegenbuurt en de Rijnbuurt-West Beoogd doel: De kwetsbare bewoners van deze buurten beter in staat stellen om hun situatie te verbeteren. Belangrijkste (concrete) resultaten: In de Diamantbuurt is samen met bewoners en professionals gewerkt aan het terugdringen van overlast door jongeren, onder andere door periodiek overleg tussen actieve bewoners, zorg- en welzijnsorganisaties, woningbouwcorporaties en politie. Samen met Cinetol, CC Amstel en Plan C is een gezamenlijke culturele programmering gerealiseerd. De bewoners uit de Diamantbuurt hebben het door corona vertraagde buurtbudget besteed aan twee AED’s, rolstoelvriendelijke ontmoetings- en speelplekken, enkele feestelijke bijeenkomsten, een serie buurtconcerten en vergroening van de buurt. In de Burgemeester Tellegenbuurt is onder bewoners en professionals hun buurtbeleving onderzocht. Het belangrijkste aandachtspunt, de veiligheid in de buurt, is opgepakt. Daarnaast wordt samen met partners aan de saamhorigheid in de buurt en een passend aanbod van zorg & welzijn gewerkt. Samenwerkingspartners Dynamo, Combiwel, Puur Zuid en PerMens zijn vaker aanwezig in de RijnbuurtWest en versterken hiermee hun netwerk van bewoners en ondernemers.
De problematiek in de Rijnbuurt-West is in beeld gebracht en partners hebben doel en focus voor de samenwerking geformuleerd. Eind december is gestart met het buurtbudget in deze buurt.
De Pijp, Rivierenbuurt in het kort In aantallen (1 januari 2021) Inwoners Woningen Bedrijfsvestigingen Aantal banen Bevolkingsdichtheid (inw./km2) Buurttevredenheidsscore
64.228 38.045 9.844 23.105 17.398 8,3
Bevolking naar leeftijd (%) Bevolking totaal: 64.228 0-17 jaar
15,3
12 18-26 jaar
14,9 27-65 jaar 66+ jaar (80+ jaar 2,6%)
60,5
Samenstelling huishoudens (%) Huishoudens totaal: 38.956 Eenpersoons
1,3 24
Eenoudergezin Stel met kinderen
10,6 6,8
57,2 Stel zonder kinderen Overig
Focusopgave 2: De sociale functie van drie pleinen versterken Beoogd doel: Het Henrick de Keyserplein, het President Kennedy Plantsoen en het Vechtplein vormen een prettige verblijfsplek en dragen bij aan de onderlinge contacten en het welbevinden van de omwonenden. Belangrijkste (concrete) resultaten: De welzijnspartners werken aan een gezamenlijke programmering op en rond de pleinen, met name voor de jeugd. Ook wordt gewerkt aan fysieke aanpassing van de pleinen. Op het Henrick de Keyserplein is een schildering aangebracht op het basketbalveld en extra baskets geplaatst. Voor de programmering van het plein laten de professionals zich adviseren door de kinderwijkraad en worden creatieve workshops voor kinderen georganiseerd. Er is een alliantie van partijen die samenwerkt om het pedagogische klimaat op het plein te verbeteren. Bewoners en betrokken organisaties rondom het Vechtplein hebben meegedacht over fysieke verbeteringen die in 2022 worden gerealiseerd. De organisaties die actief zijn op het plein hebben zich verenigd in een alliantie, om gezamenlijk signalen op te pakken aan gedeelde activiteiten te werken. In oktober is gestart met de realisatie van het ontwerp voor het President Kennedy Plantsoen. Focusopgave 3: Samenwerken aan een sterk ondernemersklimaat Beoogd doel: aantrekkelijke en economisch solide winkelgebieden in de Pijp.
Belangrijkste (concrete) resultaten: Verschillende initiatieven van ondernemers zijn
ondersteund, zoals ‘buurttafels’ voor gratis maaltijden voor bewoners, een ambachtenroute en de campagne ‘De Pijp Dooft Nooit’. Voor de Albert Cuypmarkt zijn samen met de Ondernemersvereniging Albert Cuyp (OVAC) en de Marktadviescommissie (MAC) plannen gemaakt voor een betere inrichting en regels voor een nieuwe indeling. Het concept Inrichtingsbesluit en de conceptregels herindeling 2022 zijn vrijgegeven voor inspraak. Vanuit de Straatgerichte Aanpak Aantrekkelijke Winkelgebieden is gestart met het ontwikkelen van de identiteit van de winkelstraten Van Woustraat en Ceintuurbaan. In het zuidelijk deel van de Van Woustraat is ingezet op de aanpak van onvergunde prostitutie en ondermijning en verbetering van de verlichting. Voor ondernemers is een training over omgaan met onbegrepen gedrag van bewoners georganiseerd. Focusopgave 4: Een leefbare en duurzame Pijp Beoogd doel: Een leefbare en duurzame Pijp. Belangrijkste (concrete) resultaten: Het Openbare Ruimteplan Gerard Doubuurt is vastgesteld. Dit plan vormt de basis voor de herinrichting van de buurt en de daaraan voorafgaande korte termijnmaatregelen die bijdragen aan de leefbaarheid en vergroening van de buurt. Het ontwerp voor de herinrichting Frans Halsbuurt is samen met de buurt afgerond.
Het ontwerp kenmerkt zich door veel ruimte voor de voetganger en fietser, regenbestendigheid, een 20 km regime en veel groen dat samen met de buurt beheerd zal gaan worden. De kruispunten Ferdinand Bolstraat en Eerste van der Helstraat met de Stadhouderskade zijn verkeers-
Prioriteiten gebiedsagenda 2019-2022 1 Verduurzaming samen met bewoners en ondernemers verder vorm en inhoud geven (focusopgave 3, 4, 5) 2 De verblijfskwaliteit van de openbare ruimte verbeteren (focusopgave 1, 2, 3, 4, 5, 6) 3 Zorgen voor diversiteit in woningaanbod, winkels en bedrijvigheid (focusopgave 3, 6) 4 Veiligheidsgevoel en verbondenheid op buurtniveau versterken (focusopgave 1, 2, 3, 4, 6) 5 De stapeling van sociale problematiek verminderen (focusopgave 1, 2, 6) 6 Meer kansen voor kinderen en jongeren (focusopgave 1, 2)
Afbeelding 1: Samenwerken aan een sterk ondernemersklimaat
Afbeelding 2: De Rivierenbuurt klimaatbestendig maken
veiliger ingericht.
Initiatieven op het gebied van leefbaarheid en duurzaamheid zoals werkgroep de Schone Pijp en vergroeningsinitiatieven werden ondersteund. Het elektrische deelauto initiatief EDdePijp is een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. Het buurtbudget leverde een recordaantal gebundelde subsidieaanvragen voor inmiddels gerealiseerde groene daken op. Focusopgave 5: De Rivierenbuurt klimaatbestendig maken Beoogd doel: minder hittestress en wateroverlast in de Rivierenbuurt. Belangrijkste (concrete) resultaten: De Rooseveltlaan, Jekerstraat en delen van de Maasstraat zijn regenbestendig ingericht en samen met de buurt vergroend. De werkzaamheden aan de Niersstraat zijn begonnen. De klimaatbestendigheidsopgave is samen met buurtpartners, bewoners en ondernemers opgepakt. Er is onder andere een buurtgerichte webpagina met informatie beschikbaar en bewoners en ondernemers kunnen persoonlijk advies krijgen van rainproof coaches. Het nieuwe gemaal aan het President Kennedyplantsoen werd voltooid, alsmede grote delen van het nieuwe rioolstelsel. Focusopgave 6: Focusopgave 6: Fijn ouder worden in De Pijp, Rivierenbuurt Beoogd doel: bewoners kunnen prettig oud worden in hun buurt met een passend voorzieningenaanbod.
Belangrijkste (concrete) resultaten:
In de ontwerpen van de pleinen in de pleinenaanpak zijn ontmoetingsplekken voor ouderen opgenomen. De Maasstraat is toegankelijker ingericht met bredere stoepen en kortere oversteken. Met corporaties zijn afspraken gemaakt om bij transformaties en renovaties woningen geschikt te maken voor ouderen. Ook wordt bij gebiedsontwikkeling en transformaties actief gestuurd op voldoende aanbod van ouderenwoningen. Impact coronavirus Ook in 2021 hebben het coronavirus en de getroffen maatregelen een grote impact op onze samenleving en ons gedrag. Op de volgende manier heeft het virus de uitvoering van de focusopgaven beïnvloed: De informatiemarkt om ouderen te informeren over bestaande regelingen en voorzieningen is vertraagd. Net als de uitvoering van het Ouderenuitvoeringsplan zorg- en welzijnsaanbod. De verschillende buurtbudgetten in Zuid liepen vertraging ten opzichte van de oorspronkelijke planning op. Het buurtbudget Diamantbuurt 2020 is dit jaar afgerond. De viering van 100 jarig bestaan van de speeltuin op het Vechtplein met een groot buurtfeest heeft nog niet plaatsgevonden. Tot slot, de focusopgaven in De Pijp, Rivierenbuurt zijn meerjarige opgaven die in 2022 worden gecontinueerd. Voor meer informatie raadpleeg het gebiedsplan 2021 of de gebiedsagenda 2019-2022 hier.
Gebiedsjaarverslag 2021 Oud-Zuid Het aantal bezoekers, inwoners en werkenden in Oud-Zuid neemt toe. We zetten ons ervoor in om dit gebied aantrekkelijk, levendig en leefbaar te houden. Daarbij besteden we extra aandacht aan bijzondere plekken, zoals het Museumplein en Vondelpark, en thema’s binnen de verschillende buurten. In Oud-Zuid zijn er grote verschillen tussen (kans)arme en (kans)rijke bewoners. Door ons te richten op een integrale buurtaanpak in de Marathonbuurt/Bertelmanpleinbuurt en Schinkelbuurt-Zuid werken we aan een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving, verbondenheid in de buurt en gelijke kansen voor alle inwoners, ongeacht hun leeftijd of thuissituatie. Een nieuwe opgave in 2021 is het streven naar een ouderenvriendelijke wijk zodat de groeiende groep ouderen meer gebruik maken van beschikbare mogelijkheden om hun woonsituatie te verbeteren. Het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren uit welgestelde gezinnen ligt in Oud-Zuid al jaren boven het gemiddelde van Amsterdam. Daarom de opgave om jongeren weerbaarder te maken tegen de verleidingen van alcohol en drugs. In en rondom Oud-Zuid wordt de laatste jaren meer en meer gebouwd en verbouwd. We hebben aandacht voor de verschillende vormen van overlast die dit met zich meebrengt en willen balans creëren tussen behoefte aan uitbreiding van woningen en behoud van leefbaarheid van omwonenden.
Focusopgave 1: Een samenhangende buurtaanpak voor de Marathonbuurt/Bertelmanpleinbuurt en Schinkelbuurt-Zuid Beoogd doel: De kracht van de Marathonbuurt/Bertelmanpleinbuurt en Schinkelbuurt-Zuid wordt benut en het ondersteuningsaanbod is toegankelijk. Belangrijkste (concrete) resultaten: De sociale cohesie in de Marathonbuurt en Bertelmanpleinbuurt is verbeterd. Jong helpt oud met het verbeteren van digitale vaardigheden, het wekelijkse Buurtbakkie en de beweeg- en ontmoetingsactiviteiten in de buurt stimuleren ontmoeting. Om een passende aanpak op te stellen voor de behoeftes en krachten van de Schinkelbuurt-Zuid te definiëren is een analyse uitgevoerd en gesproken met sleutelfiguren . Focusopgave 2: Jongeren weerbaarder maken tegen de verleidingen van alcohol en drugs Beoogd doel: Minder middelengebruik onder jongeren in de Apollobuurt en het Museumkwartier. Belangrijkste (concrete) resultaten: Vanwege het coronavirus is de voorlichtingsavond voor ouders van groep 8 leerlingen in het primair onderwijs vertraagd en uitgesteld naar begin 2022. Om de jongerenoverlast in de Beethovenstraat in coronatijd terug te dringen is een integraal netwerk opgebouwd en intensief samengewerkt met partners, ondernemers, BIZ, scholen en de gemeente.
Om schoolveiligheid te verbeteren, bouwen we een netwerkstructuur tussen voortgezet onderwijsscholen en professionals gericht op preventie, zorg en veiligheid.
Oud-Zuid in het kort In aantallen (1 januari 2021) Inwoners Woningen Bedrijfsvestigingen Aantal banen Bevolkingsdichtheid (inw./km2) Buurttevredenheidsscore (2019)
54.230 28.993 10.315 35.961 11.039 8,3
Bevolking naar leeftijd (%) Bevolking totaal: 54.230 0-17 jaar
14,2
16,8 18-26 jaar
11,2 27-65 jaar 66+ jaar (80+ jaar 3,2%)
57,8
Samenstelling huishoudens (%) Huishoudens totaal: 29.434 Eenpersoons
1,1 24,7
Eenoudergezin
50,2 16,9 7,1
Stel met kinderen Stel zonder kinderen Overig
Focusopgave 3: Balans creëren tussen behoefte aan uitbreiding van woningen en behoud van leefbaarheid voor omwonenden Beoogd doel: Ruimte voor uitbreiding en kwaliteitsverbetering van panden met beperking van de hinder voor omwonenden. Belangrijkste (concrete) resultaten: In verschillende wijken in Oud-Zuid heeft de inzet van een speciale gebiedsregisseur en handhaver gezorgd voor beter en directer contact tussen bewoners, bouwers en de gemeenten. Voor 2022 wordt gekeken hoe de gemeente deze inzet kan continueren. De aanscherping van bepaalde voorwaarden in vergunningen die de ervaren overlast in de openbare ruimte mogelijke beperken wordt nader onderzocht. In het Museumkwartier is reeds de extra voorwaarde voor gesloten bouwcontainers van kracht. Focusopgave 4: Fijn ouder worden in Oud-Zuid Beoogd doel: Bewoners kunnen prettig oud worden in Oud-Zuid, in een levensloopbestendige woning en met een bereikbaar en passend voorzieningenaanbod in hun buurt. Belangrijkste (concrete) resultaten: Het Ouderenuitvoeringsplan is samen met partners tot stand gekomen om ouderen zo lang mogelijk vitaal te laten zijn door hen te ondersteunen in het behoud van hun gezondheid en sociale netwerk. Er is gestart met verbetering van de openbare ruimte door o.a. het plaatsen van bankjes zodat ontmoetingsplekken voor alle leeftijden toegankelijk zijn.
De Heen-en-Weer dienst Oud-Zuid is gestart, een sociale vervoersservice voor bewoners die geen korte afstanden alleen kunnen lopen
Focusopgave 5: Kwaliteit en leefbaarheid Vondelpark en Museumplein Beoogd doel: Museumplein en Vondelpark zijn aantrekkelijk, leefbaar en toekomstbestendig. Belangrijkste (concrete) resultaten: In het Vondelpark heeft de Vondeltuin (natuurspeeltuin) een grote opknapbeurt gehad, is beplanting en 5000 m2 halfverharding vernieuwd en is het 25-jarige bestaan van het Rijksmonument Vondelpark gevierd. Kunst aan de Schinkel heeft diverse kunstwerken tentoongesteld in het park en bij de van Eeghenstraat is er WOII-herdenkingskunstwerk onthuld. Op het Museumplein zijn de grasmat (inclusief de onderliggende drainage en sproei-installaties), bankjes, prullenpakken en lantaarnpalen vervangen. Impact coronavirus Het coronavirus en de genomen maatregelen, hebben een grote impact op onze samenleving en ons gedrag. Op de volgende manier heeft het virus de uitvoering van de focusopgaven beïnvloed: Ook na de eerste lockdown bleef de bereidheid om elkaar te helpen zichtbaar, met een impuls voor de samenhangende aanpak in de Marathon- en Bertelmanpleinbuurt tot gevolg. De informatiemarkt om ouderen bekender te maken met de beschikbare regelingen en voorzieningen en individuele begeleiding, is vertraagd. Tot slot, de focusopgaven in Oud-Zuid zijn meerjarige opgaven die in 2022 grotendeels worden gecontinueerd.
Voor meer informatie raadpleeg het gebiedsplan 2021 of de gebiedsagenda 2019-2022 hier.
Prioriteiten gebiedsagenda 2019-2022 1 Een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving (focusopgave 1, 4) 2 Gevarieerd woningaanbod en verbondenheid in de buurt (focusopgave 1, 4) 3 Meer zorg voor bewoners met een verborgen ondersteuningsbehoefte (focusopgave 1, 4) 4 Meer kansen en weerbaarheid voor kinderen en jongeren (focusopgave 2) 5 Nieuw- en verbouwplannen die goed in de leefomgeving passen (focusopgave 3) 6 Aandacht voor bijzondere plekken: Museumplein en Vondelpark (focusopgave 5) Afbeelding 1: Fijn ouder worden in Oud-Zuid
Afbeelding 2: Jongeren weerbaarder maken
Gebiedsjaarverslag 2020 Bijlmer West Voor dit gebiedsjaarverslag wordt gewerkt met een stedelijk format. Er wordt gewerkt aan een nieuwe werkwijze vanwege het Masterplan Zuidoost. Hieronder treft u de resultaten zoals het format dit voorschrijft. Bijlmer West is formeel onderdeel van het gebied Bijlmer Centrum. Bijlmer West omvat de deelgebieden ArenAPoort en Amstel III. Amstel III en ArenAPoort is qua werkgelegenheid een van de belangrijkste werklocaties in de metropoolregio en heeft een regionale en landelijke betekenis. Er komen jaarlijks circa zestien miljoen bezoekers waarvan negen miljoen hier uitgaan en winkelen. Tussen 2017 en 2019 nam het aantal banen in Amstel III met 10,6% toe. Ruim de helft van de gebouwen heeft een kantoorfunctie. De tijdelijke leegtand als resultaat van de transformatie wordt benut om lokale initiatieven een plaats te bieden. In 2012 waren er geen hotels in dit gebied, momenteel staan er negen met ruim 4.000 bedden. In 2018 begon de bouw van een aanzienlijk aantal woningen in het gebied. In totaal is er ruimte voor het toevoegen van ruim 15.000 woningen in 2040. In 2020 zijn er ongeveer 1.800 woningen in aanbouw. De komst van zoveel nieuwe bewoners vraagt om een ingrijpende transformatie van werkgebied naar complete wijk. Niet alleen het voorzieningenniveau moet op peil zijn, ook de inrichting van de openbare ruimte moet worden aangepast.
Het programma 1Zuidoost is opgezet om de verbinding met de aanliggende woonwijken fysiek, mentaal en
programmatisch op elkaar te laten aansluiten. Dit is in 2021 onderdeel geworden van het Masterplan Zuidoost. Focusopgave 1: 1 Zuidoost/ Wij maken Zuidoost Beoogd doel: De bestaande buurten en huidige bewoners kunnen profiteren van de grootschalige gebiedsontwikkeling in Bijlmer West. Belangrijkste (concrete) resultaten: Het programma 1 Zuidoost wordt structureel onderdeel van het Masterplan en is daarmee definitief doorgedrongen als een focuspunt in heel Zuidoost voor de komende jaren. Hierbij wordt niet meer alleen gekeken naar de activiteiten in Bijlmer West, maar worden alle gebieden meegenomen. 80 jongeren uit Zuidoost hebben gebruik gemaakt van de pre-lease optie voor de eerste woningen in Amstel III. Met nieuwe ontwikkelaars is een intentieovereenkomst in de maak om bij toekomstige projecten in Amstel III de voorrang bij inschrijving standaard toe te passen. Dit is in 2021 en verder uitgewerkt en onderdeel gemaakt van de woonverordening. De plinten in Amstel III krijgen een onderscheidend karakter. De inventarisatie ruimte behoefte lokale ondernemers was is in mei 2021 gereed, maar zonder het gewenste resultaat. Het onderzoek gaf te weinig concrete informatie om vervolgstappen te kunnen ondernemen. Een grondige inventarisatie van de behoefte naar (werk)ruimte onder lokale ondernemers is in Zuidoost nog steeds relevant.
Daarom wordt bekeken hoe dit vorm kan krijgen in 2022.
Bijlmer West in het kort In aantallen (1 januari 2021) Inwoners Woningen Bedrijfsvestigingen Aantal banen Bevolkingsdichtheid (inw./km2) Buurttevredenheidsscore
1742 1397 1.610 55.696 153 NB
Bevolking naar leeftijd (%) Bevolking totaal: 742 0-17 jaar
1,36,5 18-26 jaar
34,1
27-65 jaar
58,1
66+ jaar (80+ jaar 0,1%)
Samenstelling huishoudens (%) Huishoudens totaal: 542
0,7 1,76,8 0,6
Eenpersoons Eenoudergezin Stel met kinderen
90,2
Stel zonder kinderen Overig
Focusopgave 2: Integrale aanpak Amsterdamse Poort/Johan Cruijff Boulevard. Beoogd doel: Meer leefbaarheid en een beter woonklimaat voor bewoners; Belangrijkste (concrete) resultaten: De integrale aanpak van de Amsterdamse Poort is inmiddels uitgewerkt in het 21 punten plan dat in 2022 wordt voortgezet. De aansturing van deze voormalige bestuursopdracht wordt vanaf 2022 overgenomen door het gebiedsteam Bijlmer Centrum. Hieronder de belangrijkste resultaten: De zorgstraat in de Amsterdamse Poort is onderdeel van de veelplegersaanpak. Het betreft een gezamenlijke actie vanuit politie, handhaving en zorgpartners. Overlastgevers wordt na een aanhouding in plaats van een straf of boete een passend zorgtraject aangeboden. De zorgstraat heeft in het eerste half jaar van 2022 niet plaatsgevonden omdat bij THOR en de Politie prioriteit lag bij het handhaven van de Coronaregels. Na de zomer is de zorgstraat weer opgestart en wordt ook in 2022 voortgezet. Om het extra toezicht en handhaving aan te jagen is in augustus 2021 een projectleider gestart, die verantwoordelijk is voor de uitrol van het “verscherpt toezicht model”. Het betreft een intensieve samenwerking tussen Politie, THOR en de particuliere beveiligers van winkelcentrum Amsterdamse Poort. De samenwerking wordt ook in 2022 voortgezet . De uitvoering van het Masterplan Handhaving en Reiniging is in volle gang.
In de Amsterdamse Poort en op de Johan Cruijff Boulevard wordt extra schoongemaakt. Ook is er vanuit het ABP extra
aandacht voor de overlast veroorzaakt door illegale bijplaatsingen. Het was lang niet mogelijk om extra handhavers in te zetten maar is in het laatste kwartaal van 2021 weer opgestart. Focusopgave 3: Verhogen verblijfskwaliteit Bijlmer West Beoogd doel: Het behouden en opwaarderen van de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte en de leefbaarheid van het gebied gedurende de hele transformatie. Hierbij gaat speciale aandacht uit naar de bereikbaarheid, toegankelijkheid, (sociale) veiligheid, participatie en communicatie. Daarnaast moet de overbrugging van projectgebied naar een volwaardig werk-, leef en woongebied worden geborgd binnen de gemeentelijke organisatie in samenwerking met de stakeholders in het gebied worden uitgebreid. Belangrijkste (concrete) resultaten: Er is gekeken hoe de opgave voor de Openbare Ruimte (en nieuwe signalen) in Amstel III het beste kan worden geborgd binnen de organisatie. Een voorbeeld is de verbeterde totstandkoming van de BLVC plannen waarbij de collectieve toetsing de reguliere werkwijze is geworden. In 2021 is voor het KVO-U traject de eerste ster behaald. Dit is uniek in Nederland, waarmee Zuidoost zich op de kaart heeft gezet. Het huidige traject wordt voortgezet met als inzet het behalen van een 2e ster in 2022.
Daarnaast is gestart met de uitbreiding van de samenwerkingsverbanden door de overige hotels (en aanbieders van Leisure, Events en Horeca) te betrekken. De intensivering van deze samenwerking heeft dit jaar al geleidt tot bruikbare signalen inzake ondermijning en inzicht in het gedrag
Prioriteiten gebiedsagenda 2019-2022 1 Bijlmer West draagt bij aan 1 Zuidoost (focusopgave 1, 3) 2 Bijlmer West is een complete stadswijk (focusopgave 3) 3 ArenAPoort groeit door (focusopgave1, 2, 3) 4 Zuidoost aan het werk in Zuidoost: de vraag naar arbeidskrachten wordt benut (focusopgave 1) 5 Blijmer West geschikter maken voor bewoners (focusopgave 3) 6 Verbeteren van duurzame mobiliteit: meer ruimte voor fietser en voetganger (focusopgave 3) De voortgang van de prioriteiten van de gebiedsagenda 20192022 is een continu proces. Op basis van de in 2021 gerealiseerde activiteiten, gerelateerd aan de prioriteiten van de gebiedsagenda, is de voortgang van de gebiedsagenda 75 procent.
van bepaalde groepen jongeren die zich bezighielden met lachgas party’s en prostitutie in hotels. Om de behoefte van startende ondernemers uit Zuidoost zo goed mogelijk te kunnen integreren in het getransformeerde Amstel III, wordt een plintenstrategie ontwikkeld die in 2022 wordt vastgesteld. Om te komen tot de gewenste strategie is er in 2021 een plintenregisseur aangetrokken. Deze heeft inmiddels een representatieve klankbordgroep samengesteld. Er wordt gebruik gemaakt van bestaande kennis, kunde en netwerken in Zuidoost maar ook daarbuiten. De eerste opgave is om de juiste voorwaarden te formuleren waar de plintenstrategie aan moet voldoen. Dit wordt gekoppeld aan een hernieuwde inventarisatie ruimtebehoefte lokale ondernemers die nog onvoldoende is uitgevoerd. Impact coronavirus Het coronavirus en de genomen maatregelen hebben een grote impact op onze samenleving en ons gedrag. Op de volgende manier hebben de maatregelen de uitvoering van de focusopgaven beïnvloed: Vanwege de genomen maatregelen was er minder tot geen ruimte voor bewoners en stakeholders om fysiek maatschappelijke initiatieven te ontplooien. Ook zijn er vanuit de gemeente minder bijeenkomsten en evenementen geweest dan voorzien. Veel is alsnog digitaal voortgezet. In het gebied waren significant minder bezoekers omdat het gebied grotendeels voorziet in Leisure, entertainment en hotelbezoek.
Door het lage bezoekersaantal kunnen cijfers over de (subjectieve)
veiligheid de komende periode een vertekend beeld geven. Tot slot, in Zuidoost is in 2020 het Masterplan Zuidoost vastgesteld waarin opgave en gebiedsgericht werken het uitgangpunt is. Voor 2022 is besloten om één Gebiedsuitvoeringsplan Zuidoost 2022 op te stellen waarin de opgaven van de gebieden zo concreet mogelijk zijn vertaald naar de inzet voor 2022. Tot slot, in Zuidoost is in 2020 het Masterplan Zuidoost vastgesteld waarin opgave en gebiedsgericht werken het uitgangpunt is. Voor 2022 is besloten om één Gebiedsuitvoeringsplan Zuidoost 2022 op te stellen waarin de opgaven van de gebieden zo concreet mogelijk zijn vertaald naar de inzet voor 2022. Voor meer informatie raadpleeg het gebiedsplan 2020, gebiedsplan 2021 en de gebiedsagenda 2019-2022.
Gebiedsjaarverslag 2021 Bijlmer-Centrum Voor dit gebiedsjaarverslag wordt gewerkt met een stedelijk format. Er wordt gewerkt aan een nieuwe werkwijze vanwege het Masterplan Zuidoost. Bijlmer Centrum zal de komende jaren flink veranderen vanwege gebiedsontwikkeling en qua samenstelling van de bewoners. Deze verandering is het afgelopen jaar zichtbaarder geworden bijvoorbeeld in en rond de Amsterdamse Poort. Daar zal naast de upgrading van het winkelcentrum een flink aantal woningen aan het reeds bestaande aanbod toegevoegd worden. Parallel aan deze ontwikkelingen blijft het een gebied met een sociaal maatschappelijke opgave. De afgelopen periode is ingezet op het oppakken van deze opgave, ook de komende tijd zal dit de ambitie en prioriteit blijven. Ondanks het feit dat de pandemie een extra uitdaging met zich mee heeft gebracht. De wijken Venserpolder en de H-buurt waren reeds aangemerkt als ontwikkelbuurten en worden met de komst van het Masterplan Zuidoost voortgezet als zogenaamde ‘hotspots’. Net als in 2020 stonden alle focusopgaven in ook 2021 in het teken van het versterken van de sociaaleconomische positie en het verbeteren van de leefbaarheid.
Het blijft een prioriteit ons te richten op het vergroten van ontwikkelkansen voor de jeugd, het stimuleren en faciliteren van lokaal ondernemerschap, meedoen in de maatschappij en het creëren van fysieke en niet- fysieke verbindingen tussen het Arenapoortgebied, het Amstel III gebied en overig Zuidoost.
Focusopgave 1: Tegengaan kansenongelijkheid jeugd Beoogd doel: Verbeteren van de startkwalificatie, tegengaan kansenongelijkheid van de jeugd en het bieden van alternatieven die meer aansluiten bij de behoefte en belevingswereld van jongeren. Belangrijkste (concrete) resultaten: Het project Student Jobcoach Zuidoost (SJC) is i succesvol afgerond (loopt van schooljaar tot schooljaar) en is iovergedragen aan het jongerenpunt voor het vervolg. Per 1 januari valt dit project en de financiering onder het Masterplan ZO. De onderlinge samenwerking tussen het jongerenpunt en het stadsdeel is op onderdelen geïntensiveerd. Via het Mobiele Jongeren Informatiepunt (MJIP) trekken jongerenadviseurs van het Jongerenpunt en jongerenwerkers van Swazoom gezamenlijk op in de wijk om jongeren te ondersteunen bij hun hulpvragen. De opdrachtverlening voor het uitvoeren van een sportomgevingsscan duurt langer dan verwacht waardoor de realisatie ook naar achter is geschoven. Met de scan wordt gekeken of inwoners in hun directe leefomgeving voldoende worden gefaciliteerd en uitgedaagd om te sporten. Focusopgave 2: Sociale revitalisatie focusbuurten Beoogd doel: Continueren en verbeteren van de sociale basisvoorziening met als focus: zelfredzaamheid en ontplooiing, verbondenheid en betrokkenheid, samenredzaamheid.
Extra inzet op versterking van de informele netwerken en betere verbinding tussen formele en informele netwerken. Verbeteren van de leefbaarheid door
Bijlmer-Centrum in het kort In aantallen (1 januari 2021) Inwoners Woningen Bedrijfsvestigingen Aantal banen Bevolkingsdichtheid (inw./km2) Buurttevredenheidsscore
24.563 12.770 2.017 19.831 8.296 6,8
Bevolking naar leeftijd (%) Bevolking totaal: 24.563 0-17 jaar
11,9
18 18-26 jaar
14,5
27-65 jaar
53 66+ jaar (80+ jaar 1,2%)
Samenstelling huishoudens (%) Huishoudens totaal: 14.140 Eenpersoons
12 2
Eenoudergezin
11
Stel met kinderen
14
61
Stel zonder kinderen Overig
de clustering van de behoeftevraag bij kwetsbare groepen met name in de ontwikkelbuurten (H-buurt en Venserpolder). Belangrijkste (concrete) resultaten:
128 kinderen van het primair onderwijs, woonachtig in en rond de Amsterdamse poort maken gebruik van de extra leerondersteuning als naschoolse activiteit dat wordt aangeboden door Buurt Talentontwikkeling . Extra inzet op het individueel begeleiden van laaggeletterde bewoners op de verschillende leefdomeinen. In deze stadsdeeloverstijgende extra inzet zijn 11 bewoners uit Bijlmer-centrum bereikt en is er aan hen individuele begeleiding/ondersteuning geboden ten behoeve van het vergroten van de zelfredzaamheid, Ondersteuning vanuit Sport & Bos aan de lokale sportaanbieders om de basis eisen voor het verzorgen van sportactiviteiten op orde te krijgen, Er is gestart met de inventarisatie van de basiseisen Sociale Veiligheid als onderdeel van het programma Veilig, Inclusief en Pedagogisch sterk sportklimaat. Focusopgave 3: Versterken arbeidsmarkt en (lokaal) ondernemerschap Beoogd doel: Tegengaan van armoede door middel van het verbeteren van de sociaaleconomische positie van bewoners, evenals het faciliteren en versterken van lokaal ondernemerschap. Het lokale aanbod aan arbeidspotentieel en lokaal ondernemerschap meer verbinden aan de huidige ontwikkelingen in het gebied. Belangrijkste (concrete) resultaten: Er rijdt een Mobiele Jongeren Informatiepunt (MJIP) in de wijken rond (zie ook focusopgave 1). Deze zal
ook in 2022 beschikbaar zijn. De bus draagt bij aan een betere doorverwijzing van jongeren naar formele instanties. Binnen deze focusopgave is een aantal projecten gestart; inventarisatie ruimtebehoefte ondernemers/ZZP-ers, horecavisie voor de Amsterdamse Poort, kunst en cultuur opnemen in de revitaliseringsplannen van de Amsterdamse Poort, ondernemerscollectief vormen World of Food, ondernemersloket geopend in Heesterveld. Versterken preventie op het gebied van inkomen is via de Cohort aanpak nu onderdeel van WPI en Zuidoost Werkt! De voorbereidingen om tot de realisatie van 3 (tijdelijke) jongerencentra te komen zoals gemeld in de vorige rapportage, zijn gaande. Focusopgave 4: Kwaliteitsimpuls geven aan de openbare ruimte en realiseren doelstellingen voor duurzaamheid, vastgoed en wonen Beoogd doel: Het op peil houden van het woon- en leefklimaat en waar mogelijk verbeteringen aanbrengen. Inzetten op betere en meer afstemming tussen de verschillende ruimtelijke processen zoals woningbouw, infrastructuur en de daarvoor verantwoordelijke partijen. Bijdragen aan de gemeentelijke ambities voor verduurzaming van het woon- en leefklimaat. Belangrijkste (concrete) resultaten: In het kader van Stimuleren duurzaamheidsinitiatieven zijn 2 initiatieven geïnitieerd door bewoners.
Nelson Mandela gedenkteken, september 2021
Beeldmerk Stadsdeel Zuidoost, augustus 2021
Het ontwerp om de Dolingadreef verkeersveiliger te maken, is in concept gereed. Het doel is van de dreef een 30 km/u zone te maken In verband met prioriteringen in de lijst van het Stedelijk mobiliteitsfonds is nog niet gestart met het onderzoek naar functioneren van de verkeersdrempels in Venserpolder. Het ontwerp rond verbetering verkeersveiligheid Hoptille, en Haardstee is gereed. Focusopgave 5: Versterken kunst- en cultuuraanbod Beoogd doel: Borging en verduurzaming van het bestaande kunst- en cultuuraanbod en Bijlmer Centrum blijven doorontwikkelen als decentrale culturele kern. Belangrijkste (concrete) resultaten: Ter verbetering van de positionering en profilering van Zuidoost is de samenwerking tussen het programmateam Kunst en Cultuur en de culturele infrastructuur binnen Bijlmer Centrum verbeterd. Dit heeft geresulteerd in structurele programmeringsoverleggen met het lokale netwerk Zuidoost maakt ten behoeve van haar museale functie deel uit van het stedelijk overleg Buitenkunst Daarnaast adviseert het programmateam Kunst en Cultuur van de gebiedspool in het Strategisch Huisvestingsplan van de gemeente Amsterdam. Focusopgave 6: Bevorderen democratisering en inclusiviteit Beoogd doel: Aansturen op een dragende samenleving waar ruimte is voor een bepaalde kwaliteit van leven voor iedereen.
Vergroten van inspraak en medezeggenschap van bewoners over hun woon- en leefomgeving.
Belangrijkste (concrete) resultaten: In 2021 heeft de voorbereiding van de uitrol van de buurtbudgetten plaatsgevonden en is getracht om de vorm van de uitvoering zoveel mogelijk samen met de bewoners te bepalen. In het voorjaar 2022 zal de uitrol plaatsvinden. Het project School to Community welke geïnitieerd vanuit het Bindelmeer College is ondanks de beperkingen vanwege de pandemie gestart In het kader van het verbeteren van de cohesie in buurten zijn in Venserpolder en H-buurt tijdelijke ontmoetingscentra opgezet vooruitlopend op de definitieve voorzieningen. Impact coronavirus Ook in 2021 had de pandemie en de bijbehorende maatregelen een grote impact op onze samenleving en ons gedrag. Op de volgende manier heeft het virus de uitvoering van de focusopgaven beïnvloed: Activiteiten zijn stilgelegd of aangepast, leerachterstanden en eenzaamheidsgevoelens zijn toegenomen, vooral als gevolg van nieuwe virusvarianten met oplopende besmettingscijfers resulterend lock-down. Met de focus op jeugd en jongeren hebben maatschappelijke organisaties opnieuw samengewerkt aan een tijdelijke programmering met zinvolle dagbestedingsactiviteiten. Tot slot, in Zuidoost is in 2020 het Masterplan Zuidoost vastgesteld waarin opgave en gebiedsgericht werken het uitgangpunt is. Voor 2022 is besloten om één Gebiedsuitvoeringsplan Zuidoost 2022 op te stellen
Prioriteiten gebiedsagenda 2019-2022 1 Verbeteren ontwikkelkansen jeugd (focusopgave 1, 2, 3, 4, 5, 6) 2 Vergroten van de veiligheid (focusopgave 4) 3 Verbeteren en verduurzamen woonklimaat (focusopgave 2, 3, 4, 5) 4 Verbeteren positie van kwetsbare bewoners (focusopgave 1, 2, 3, 6) 5 Verminderen armoede (focusopgave 1, 2, 3) 6 Bevorderen van participatie en democratisering (focusopgave 6) De voortgang van de prioriteiten van de gebieds-agenda 20192022 is een continu proces. Op basis van de in 2021 gerealiseerde activiteiten, is op dit moment voor Bijlmer Centrum meer dan 50 procent van de geplande activiteiten met betrekking tot de gebiedsagenda uitgevoerd of in uitvoering.
waarin de opgaven van de gebieden zo concreet mogelijk zijn vertaald naar de inzet voor 2022. Voor meer informatie raadpleeg het gebiedsplan 2020, gebiedsplan 2021 en de gebiedsagenda 2019-2022
Gebiedsjaarverslag 2021 Bijlmer-Oost Voor dit gebiedsjaarverslag wordt gewerkt met een stedelijk format. Er wordt gewerkt aan een nieuwe werkwijze vanwege het Masterplan Zuidoost. Hieronder treft u de resultaten zoals het format dit voorschrijft. Voor sommige van deze resultaten geldt dat het proces ernaar toe minder goed of moeizaam liep. Bijvoorbeeld het Empowermentcentrum dat fysiek nog niet gerealiseerd is of de nieuwe regeling Buurtbudgetten die niet in 2021 kon worden uitgerold. Bijlmer Oost (de EGK-buurt) is een divers gebied qua bewoners-samenstelling, inkomen, etnische afkomst, bouwstijl en indeling (hoog en laag). De afgelopen vier jaar is het bewonersaantal gestegen van 29.788 naar 29.846 en zal naar verwachting de komende jaren nog meer stijgen. In het kader van gebiedsontwikkeling wordt er gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de E-, G-, en K-buurt. De E/G-buurt Noord en de K-buurt zijn aangemerkt als ontwikkelbuurten. Opvallend is dat de verschillende (etnische) groepen een goed sociaal vangnet hebben. Desalniettemin zijn de armoede- en eenzaamheids-cijfers hoog, mede veroorzaakt door taalbarrières, beperkt netwerk, gebrek aan kennis van de Nederlandse samenleving, en een laag opleidingsniveau. Er is daarom ingezet op extra leerondersteuning, participatie van diverse groepen, de integrale aanpak en kansengelijkheid in o.a. het onderwijs.
Focusopgave 1: Tegengaan kansenongelijkheid jeugd Beoogd doel: Kinderen en jongeren uit kwetsbare gezinnen kansrijker te laten opgroeien door hun kansen in zowel schoolcarrière als arbeidsmarkt te vergroten en hun identiteitsvorming te versterken. Belangrijkste (concrete) resultaten: Er is leerondersteuning voor kinderen aangeboden door 3 aanbieders. Aan de reacties tijdens een werkbezoek van de gemeente aan een van de locaties, Ala Kondre lezen we af dat hiermee een belangrijke stap is gezet om aan voorwaarden voor kansengelijkheid te voldoen; ouders zeiden blij te zijn met verandering in gedrag van hun kinderen, nl minder spijbelen of angst om naar school te gaan en meer aan hun huiswerk. Docenten verklaarden dat kinderen nu beter presteerden. De positieve ervaringen leidden tot meer inschrijving en een wachtlijst bij de 3 organisatoren (in oktober voor 104 plekken, december naar schatting 100). In de G-buurt Noord en de K-buurt wordt nu aanvullend aan de Sociale Basis extra leerondersteuning als naschoolse activiteit aangeboden mede om instroom Havo/VWO te bevorderen.
Bijlmer-Oost in het kort In aantallen (1 januari 2020) Inwoners Woningen Bedrijfsvestigingen Aantal banen Bevolkingsdichtheid (inw./km2) Buurttevredenheidsscore
Bevolking naar leeftijd (%) Bevolking totaal: 29.846 0-17 jaar
11,9
20,3 18-26 jaar
14,5 53,4
27-65 jaar 66+ jaar (80+ jaar 2,2%)
Samenstelling huishoudens (%) Huishoudens totaal: 15.284
Focusopgave 2: Sociale revitalisatie focusbuurten Beoogd doel: Werken aan een versterking van het bestaande zorg- en welzijnsaanbod en de pedagogische infrastructuur. Belangrijkste (concrete) resultaten: In G-buurt Noord is gewerkt aan de realisatie van het Empowermentcentrum. Hoewel fysiek nog niet gerealiseerd, wel een belangrijke stap. Doel is om met een laagdrempelige voorziening bewoners te faciliteren in hun activiteiten, en een makkelijk
29.846 13.145 2.598 5.370 8.064 7,1
15,5
Eenpersoons
1,6
Eenoudergezin
15,7
50,8
16,5
Stel met kinderen Stel zonder kinderen Overig
toegankelijke plek te bieden voor informatie en ondersteuning op sociaal-economisch gebied, een belangrijke voorwaarde voor maatschappelijk effect. Het gebouw van de tijdelijke voorziening voor de Groepsmannen te Ganzenhoef is gerealiseerd. De groepsmannen uit Kraaiennest zijn gefaciliteerd middels een plek in de Bonte Kraai om daar met hun kennis en ervaring een cultureel programma te programmeren. Zij hebben zich nu verenigd onder de naam ‘de Kraaibundel’. Het gebouw van het tijdelijk jongerencentrum in de K-buurt is gerealiseerd. Daarmee is voldaan aan een belangrijke voorwaarde om door versterking van het aanbod voor jongeren maatschappelijk effect te kunnen realiseren. Focusopgave 3: Versterken arbeidsmarkt en (lokaal) ondernemerschap Beoogd doel: (Jeugd)werkloosheid terugdringen door het beter benutten van kansen op betaald werk en door inzet van het ‘1000 Banenplan’; de groeiende groep zzpers gebruik laten maken van stedelijke voorzieningen. Belangrijkste (concrete) resultaten: Er worden diverse coachingstrajecten op maat aangeboden aan jongeren via verschillende organisaties zoals Swazoom, Funtrax, PerMens (voorheen Streetcornerwork) waarmee zij ook aan hun persoonlijke doelen kunnen werken. De winkelcentra Ganzepoort en Kraaiennest zijn met een extra KVO-ster gecertificeerd voor de samenwerking op gebied van leefbaarheid en veiligheid.
Er is nu een (fysiek) ondernemersloket in Zuidoost voor vragen en ondersteuning, en van waaruit zzp-ers
met een ruimtevraag actief worden bemiddeld naar passende huisvesting. Focusopgave 4: Kwaliteitsimpuls van de openbare ruimte en duurzaamheid Beoogd doel: Het realiseren van een schone, hele, veilige en groene openbare ruimte en het verbeteren en verduurzamen van het woonklimaat. Belangrijkste (concrete) resultaten: De woon- en leefomgeving is verbeterd door uitvoering van de z.g. ‘6-tonlijst’, een lijst met ideeën van bewoners o.l.v. Hart voor de de K-buurt. Van de in totaal 65 ideeën zijn er 53 gerealiseerd, o.a. groenvoorziening, bankjes, extra verlichting en speelvoorzieningen. Voor een openbaar toilet blijft de bewonersorganisatie zich hard maken. Een ander belangrijke voorziening die gerealiseerd is, is het skatepark, een bewonersinitiatief waarbij de initiatiefnemer met enige ondersteuning van de gemeente (procesbegeleiding en het geschikt maken van de ondergrond) zelf gezorgd heeft voor realisatie. Het 'Programma Groen Zuidoost 2030' is vastgesteld, er ligt een plan voor een Groenvisie Bijlmermuseum, en vanuit het thema Groen in de buurt zijn er meerdere bewonerstuinen aangelegd. Voor de Herstructurering van Ganzenhoef is de opdracht voor het actualiseren en uitwerken van een plan van aanpak uitgegaan, inclusief aanpak van de rotonde Ganzenhoef.
Prioriteiten gebiedsagenda 2019-2022 1 Verbeteren ontwikkelkansen jeugd (focusopgave 1, 2, 3, 4, 5, 6) 2 Vergroten van de veiligheid (focusopgave 4) 3 Verbeteren en verduurzamen woonklimaat (focusopgave 2, 3, 4, 5) 4 Verbeteren positie van kwetsbare bewoners (focusopgave 1, 2, 3, 6) 5 Verminderen armoede (focusopgave 1, 2, 3) 6 Bevorderen van participatie en democratisering (focusopgave 6) De voortgang van de prioriteiten van de gebieds-agenda 20192022 is een continu proces. Op basis van de in 2021 gerealiseerde activiteiten, is de voortgang van de gebiedsagenda ca 75 procent.
Bouw van de tijdelijke voorziening Groepsmannen Ganzenhoef
Focusopgave 5: Versterken kunst- en cultuuraanbod Beoogd doel: Het verder ontwikkelen, stimuleren en faciliteren van de culturele sector als een van de belangrijkste economische pijlers van Bijlmer Oost.
Fototentoonstelling ‘Corona in de stad’
Belangrijkste (concrete) resultaten: Ondanks de pandemie waren er activiteiten, zoals De week van 1104, Dag van de G-buurt, Bijlmerbios, en de Cultuurdag. Bij metrostation Kraaiennest heeft de SouthEast Drum academy een tijdelijk gebouw gekregen, en dit is een versterking van het cultureel aanbod. Bijlmer Oost is de locatie geweest voor de stedelijke expositie ‘Corona in de stad’ georganiseerd door het Amsterdam Museum. Er is een filmhuis ‘Bijlmerbios’, gerealiseerd door initiatiefnemers in Lola Buitenpost (Egeldonk 50) naar aanleiding van de succesvolle openlucht bioscoop die sinds een aantal jaar plaatsvindt.
Forward, Stadsdorp Goud en bewoners van het Buurtpreventieteam. Hoewel de nieuwe regeling Buurtbudgetten niet in 2021 maar in 2022 zal worden uitgerold, is wel al een bewonersbijeenkomst gehouden als start om de praktische uitvoering samen met hen vorm te geven. De ‘6-tonlijst’ valt onder een experimentele aanpak in het kader van vernieuwing op het gebied van participatie en democratisering. Bewonersorganisatie Hart voor de K-buurt heeft samen met bewoners de ideeënlijst opgesteld, en is daarbij gefaciliteerd door een gemeentelijk projectteam. Impact coronavirus
Ook in 2021 had het coronavirus en de getroffen Focusopgave 6: Bevorderen democratisering en inclusiviteit Beoogd doel: Het vergroten van het eigenaarschap en de zeggenschap van bewoners en het vergroten van het vertrouwen van bewoners in de gemeente. Belangrijkste (concrete) resultaten: We hebben zodanig geïnvesteerd in netwerken en participatie dat er nu een infrastructuur ligt waardoor we een behoorlijk deel van de bewoners kunnen bereiken en de bewoners(organisaties) goed gefaciliteerd kunnen worden. Er is diversiteit in de opkomst bij activiteiten en de thema’s zoals veiligheid, leefbaarheid, armoede en tegengaan eenzaamheid. Waar het in de K-buurt vooral de bewonersorganisaties en netwerken zoals Hart voor de K-buurt die de K-buurt stevig op de kaart heeft gezet, Vrouwenkerngroep, Kortvoort Vooruit, zijn het in de E/G-buurt vooral Hemelsbreed, Moving
maatregelen een grote impact op onze samenleving en ons gedrag. Op de volgende manier heeft het virus de uitvoering van de focusopgaven beïnvloed: Activiteiten zijn stilgelegd of aangepast, leerachterstanden en eenzaamheidsgevoelens zijn toegenomen, vooral toen er nieuwe varianten van het virus kwamen, de besmettingscijfers opnieuw hoog opliepen en er een lock-down kwam. De signalen van ouders over veranderd gedrag bij hun kinderen tijdens de lock-down zijn aanleiding geweest om samen met de buurt bijeenkomsten over opvoeding te organiseren en ouders tools aan te reiken om adequaat te kunnen reageren. Met de focus op jeugd en jongeren hebben maatschappelijke organisaties opnieuw samengewerkt aan een tijdelijke programmering met verschillende activiteiten onder de noemer van Midzomer- en
Midwinter Mokum. Deze is tussentijds aangepast vanwege nog strengere maatregelen. Tot slot, in Zuidoost is in 2020 het Masterplan Zuidoost vastgesteld waarin opgave en gebiedsgericht werken het uitgangpunt is. Voor 2022 is besloten om één Gebiedsuitvoeringsplan Zuidoost 2022 op te stellen waarin de opgaven van de gebieden zo concreet mogelijk zijn vertaald naar de inzet voor 2022. Voor meer informatie raadpleeg het gebiedsplan 2020, gebiedsplan 2021 en de gebiedsagenda 2019-2022
Gebiedsjaarverslag 2021 Gaasperdam, Driemond Voor dit gebiedsjaarverslag wordt gewerkt met een stedelijk format. Er wordt gewerkt aan een nieuwe werkwijze vanwege het Masterplan Zuidoost. Hieronder treft u de resultaten zoals het format dit voorschrijft. Voor sommige van deze resultaten geldt dat het proces ernaar toe minder goed of moeizaam liep. Het bleek in deze tijd van corona bijvoorbeeld lastig om in te zetten op participatie van bewoners, door onzekerheid over maatregelen en doordat niet iedereen goed mee kan in de digitalisering. Dit merkten wij bij het betrekken van actieve bewoners, maar zeker ook wanneer het gaat om de kwetsbare bewoners die op nog grotere afstand van organisaties en overheid kwamen te staan. Gaasperdam ligt in Amsterdam Zuidoost. In het westen natuurlijk begrensd door het spoor en de metro, in het noorden door de Gaasperdammerweg, in het oosten door de Gaasp en in het zuiden door de provinciale grens Noord-Holland en Utrecht. Gaasperdam is in de jaren ‘80 van de 20ste eeuw gebouwd met veel eengezinswoningen en appartementen tot 4 hoog. Driemond is veel ouder en was vroeger deel van wat ooit gemeente Weesperkarspel was. In Gaasperdam, Driemond wonen ongeveer 34.000 mensen. Het gebied bestaat uit de buurten Nellestein, Holendrecht, Reigersbos, Gein en Driemond.
Bewoners van Gaasperdam en Driemond doen vaker vrijwilligerswerk, zetten zich meer voor hun buurt in en hebben meer contact met elkaar dan
gemiddeld in Amsterdam. De komende jaren is er extra aandacht voor Holendrecht-West en Reigersbos. Beide buurten behoren tot de zogenaamde ‘ontwikkelbuurten’ waar extra geld en menskracht vrijgemaakt is om de buurten fysiek en sociaaleconomisch een boost te geven. Focusopgave 1: Tegengaan kansenongelijkheid jeugd Beoogde doel: We streven naar het vergroten van gelijke kansen in de schoolcarrière en arbeidsmarkt door ons te richten op het verhogen van het schooladvies en het behalen van startkwalificaties. Verder maken we ons er sterk voor dat kinderen en jongeren een positief zelfbeeld ontwikkelen. We proberen een betere verbinding te maken tussen de verschillende leefwerelden van jongeren. We creëren (fysieke) voorzieningen voor vrijetijdsbesteding binnen en in de openbare ruimte. Belangrijkste (concrete) resultaten: De Mijehof als centrum voor talent en jeugd: Het cluster van schoolgebouwen aan de Mijehof is in ontwikkeling tot een tijdelijke voorziening voor jeugd en jongeren. De verbouwing zal in het 2e kwartaal 2022 gereed zijn.
Er is ingezet op een samenwerking tussen de partijen/initiatieven op Mijehof: De Familieschool (Basisschool de Brink, KDV de Buddy’s en Swazoom), Swazoom met Jeugd- en Jongerenwerk en ROC van Amsterdam met de opleiding installatietechniek gericht op duurzaamheid en de opleiding ROC op Maat om jongeren zonder startkwalificatie mee te nemen in opleiding en leerwerktrajecten. De Buurtstudie gaf een startpunt om met bewoners, ondernemers en partners te werken aan versterking
Gaasperdam, Driemond in het kort In aantallen (1 januari 2020) Inwoners Woningen Bedrijfsvestigingen Aantal banen Bevolkingsdichtheid (inw./km2) Buurttevredenheidsscore