Bijlage 5 – Collegevoordracht tijdelijke pontverbinding.pdf

Nummer

VN2021-014563

Directie

Ingenieursbureau

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (40)

Agendapunt

B11

Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

Onderwerp

Instemmen voorkeursvariant Sluisbuurt – Kop Sporenburg voor de tijdelijke pontverbinding voor een periode van 7 jaar en instemmen met een voorbereidingskrediet

Het college van burgemeester en wethouders besluit

I. Kennis te nemen van de aanleiding om een tijdelijke pontverbinding te realiseren tussen Zeeburgereiland en het Oostelijk Havengebied, namelijk: • Zeeburgereiland groeit: nieuwe woningen, werkgelegenheid en instellingen (w.o. Cartesius college, Montessori Lyceum Amsterdam en hogeschool InHolland); • Fietsverkeer neemt toe, de Amsterdamsebrug is vanuit de binnenstad de enige fietsverbinding van en naar het Zeeburgereiland; • Stimuleren fietsgebruik in nieuwe woongebieden, zorgen dat nieuwe bewoners niet of minder in de verleiding komen om de auto te nemen of de drukke tram 26 te pakken. II. In te stemmen met de Nota van Beantwoording tijdelijke pontverbinding (bijlage 1), inclusief het advies van Stadsdeel Oost en de reactie daarop. In de Nota van Beantwoording zijn de inspraakreacties en het advies van stadsdeel Oost op de concept Variantenstudie tijdelijke pontverbinding beantwoord en is aangegeven op welke wijze deze zijn verwerkt in de definitieve Variantenstudie en/of worden meegenomen in de uitvoering.

De belangrijkste wijzigingen zijn: • Brom- en snorfietsen worden verboden op de pont; • Verkeersveiligheid en de leeaarheid worden verbeterd door kleine en eenvoudige te realiseren aanpassingen op de route; • Vermindering van uitstoot en geluid door de pont te voorzien van nieuwe schonere dieselmotoren; • De pontaanlanding op de kop Sporenburg wordt naar het noorden van het Tegelbergplein verplaatst. Sociale en recreatieve functies op het plein worden hiermee zoveel mogelijk behouden; • De aantallen gebruikers en het effect op de verkeersveiligheid worden tussentijds gemonitord en geëvalueerd; • De aanlandlocatie bij de Steltloper is geen terugvaloptie. III. In te stemmen met de voorkeursvariant route Sluisbuurt – Kop Sporenbrug op basis van de Definitieve Variantenstudie tijdelijke pontverbinding (bijlage 2). De vaartijd is kort en nautisch veilig, de fietsroute is geschikt en deze route heeft volgens het Vervoersmodel Amsterdam het grootste aantal gebruikers. IV. In te stemmen met het tijdelijke karakter van de tijdelijke pontverbinding. De tijdelijke pontverbinding is een oplossing voor een periode van zeven jaar (start exploitatie medio 2022), deze termijn kan alleen worden verlengd door een nieuw collegebesluit en een verlenging van de tijdelijke watervergunning (vergunning om te kunnen varen) door Rijkswaterstaat. V.

In te stemmen met het toekennen van een voorbereidingskrediet van €0,68 mln., dat gedekt is bij de begroting 2021 maar voor wat betreft de inpassing in het

Gegenereerd: v1.11

1

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

investeringsplafond vooruitloopt op de integrale afweging bij de behandeling van de begroting 2022. Dit krediet betreft de periode vanaf het voorliggende collegebesluit (mei/ juni 2021) tot aan het Uitvoerings- en kredietbesluit door college en raad (november 2021). In deze periode worden de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • In gesprek gaan met bewoners en belanghebbenden op Sporenburg over ruimtelijke en verkeerskundige inpassing voorkeursroute; • Voorbereiden en tekenen Bestuursovereenkomst met het Rijk (zie besluitpunt VI.) • Uitwerken definitief ontwerpen en bestek, en aanvraag vergunningen; • Voorbereiden en starten aanbesteding voor de pontaanlandingen en voor de nieuwe schonere motoren voor de veerpont. VI. In te stemmen met a.) het aangaan van een bestuursovereenkomst met het Rijk waarin Rijk en Gemeente afspraken maken over de route, de frequentie, het type vaartuig en de tijdsduur van de tijdelijke pont; b.) aan de burgemeester te verzoeken de directeur van de directie Verkeer en Openbare Ruimte te machtigen de bestuursovereenkomst namens de gemeente te ondertekenen. VII. In te stemmen met het informeren van de raad met de raadsinformatiebrief (zie bijlage 4), waarin het collegebesluit en het vervolgproces van de tijdelijke pontverbinding worden toegelicht. De raadsinformatiebrief wordt ter kennisname geagendeerd in de commissie MLW op 1 juli 2021. Kernboodschap

Op Zeeburgereiland komen steeds meer bewoners, gebruikers en (onderwijs)instellingen. Het Oostelijk Havengebied verandert hierdoor van een oostelijke naar een meer centrale wijk in Amsterdam. Omdat het fietsverkeer hierdoor toeneemt, is er behoefte aan nieuwe en betere fietsverbindingen. Het college van B&W heeft ingestemd met de voorkeursvariant route Sluisbuurt – Kop Sporenburg van de tijdelijke pontverbinding. Deze pont is een tijdelijke oplossing voor zeven jaar, die relatief snel beschikbaar kan zijn. Op basis van verschillende criteria en uitgebreid onderzoek zijn meerdere routes bekeken. Uit dit onderzoek blijkt een verbinding tussen de Sluisbuurt en de kop van Sporenburg de beste optie. Bestuurlijke achtergrond

Oktober 2019: Programma Update Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg Het project tijdelijke pontverbinding valt onder het Mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland en IJburg op tijd op orde. De programma-update 2019 is in oktober 2019 vastgesteld in het college. In het Mobiliteitsplan van dit programma staan maatregelen om Zeeburgereiland en IJburg, twee gebieden volop in ontwikkeling, nu, tijdens en na realisatie bereikbaar te houden. De tijdelijke pontverbinding is één van de maatregelen. Maart 2020: Nota van Uitgangspunten Tijdelijke pontverbinding Zeeburgereiland (PBI 2) Op 24 maart 2020 heeft het college van B&W ingestemd met de Nota van Uitgangspunten ‘Tijdelijke pontverbinding Zeeburgereiland’ (PBI fase 2), waarin de haalbaarheid van zes aanlandlocaties in het Oostelijk Havengebied en twee aanlandlocaties op Zeeburgereiland is onderzocht. Met dit besluit is ingestemd om in de volgende fase de voorkeursvariant te bepalen, inspraak te organiseren en het uitvoerings- en kredietbesluit voor te leggen aan de gemeenteraad. Oktober 2020: Vrijgave concept Variantenstudie tijdelijke pontverbinding voor inspraak

Gegenereerd: v1.11

2

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

Op 6 oktober 2020 heeft het college van B&W ingestemd met het vrijgeven van de concept Variantenstudie tijdelijke pontverbinding voor inspraak. In de Variantenstudie zijn meerdere routes onderzocht leidend tot de conclusie dat de route tussen de Sluisbuurt en Kop Sporenburg de voorkeursroute is. Bewoners en belanghebbenden zijn tot 20 november 2020 in de gelegenheid gesteld om te reageren op de Variantenstudie. Bestuurlijke prioriteit

nvt Wettelijke grondslag

Artikel 160, eerste lid, onder a en b Gemeentewet 1. Het college is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren, voor zover niet bij of krachtens de wet de raad of burgemeester hiermee is belast. 2. Het college is bevoegd beslissingen van de raad voor te bereiden en uit te voeren, tenzij bij of krachtens de wet de burgemeester hiermee is belast. Artikel 169 Gemeentewet eerste en tweede lid 1. Het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. 2. Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. Artikel 2 van de Algemene Inspraakverordening 1.Inspraak wordt verleend door het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester. 2. Het bestuursorgaan verleent inspraak met betrekking tot een beleidsvoornemen. … Artikel 12 van de Verordening op het lokaal bestuur in Amsterdam 2. Als het college of de burgemeester voornemens is over de stedelijke kaders een besluit te nemen of voornemens is een ander besluit te nemen waarbij de belangen van één of meer stadsdelen zijn betrokken, in ieder geval bij het vaststellen van bestemmingsplannen, wint het college of de burgemeester bij het dagelijks bestuur advies in. … Onderbouwing besluit

I. Kennis te nemen van de aanleiding om een tijdelijke pontverbinding te realiseren tussen Zeeburgereiland en het Oostelijk Havengebied. Op Zeeburgereiland komen er meer woningen, werkgelegenheid en instellingen zoals scholen bij. Het Oostelijk Havengebied verandert daarom langzamerhand van een oostelijke naar een meer centrale wijk in Amsterdam. De tijdelijke pontverbinding is urgent door de komst van de middelbare school Cartesius 2 in 2020 en de vestiging van Hogeschool InHolland in 2023. Maar nog meer door de groeiende bewonersaantallen in dit nieuwe deel van de stad. Rond 2022 wonen er circa 5.000 mensen in de Sportheldenbuurt. Kort daarna worden de eerste woningen in Sluisbuurt opgeleverd. De Sluisbuurt wordt een wijk met maximaal 5.640 woningen. Het fietsverkeer van en naar Zeeburgereiland neemt de komende jaren toe. De gemeente stimuleert dit ook. Voor nieuwe woongebieden is het belangrijk dat er tijdig goede fietsverbindingen zijn, zodat bewoners niet of minder in de verleiding komen om de auto te nemen of de drukke tram 26 te pakken, die tegen de grenzen van zijn capaciteit zit. Uit verkeersprognoses blijkt ook dat er nu al behoefte is aan betere fietsverbindingen en meer

Gegenereerd: v1.11

3

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

mogelijkheden om van en naar de binnenstad te reizen. De Amsterdamsebrug is vanuit de binnenstad nu de enige fietsverbinding van en naar het Zeeburgereiland. De tijdelijke pontverbinding is onderdeel van het mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland en IJburg op tijd op orde. Het doel van de tijdelijke pont is het verbeteren van de fietsbereikbaarheid van Zeeburgereiland op de korte termijn. De oplossing is tijdelijk en vormt een logische overbrugging tot aan een definitieve oplossing met een definitieve pont en/of het opwaarderen van de Amsterdamsebrug, in lijn met het Advies Oeververbindingen Rijkswateren Amsterdam van de onaankelijke adviescommissie D’Hooghe (zie hierna). De tijdelijke pont kan relatief snel in gebruik worden genomen (medio 2022) en blijft varen voor een periode van zeven jaar. Raakvlak adviescommissie D’Hooghe De onaankelijke adviescommissie Oeververbindingen Rijkswateren Amsterdam (commissie D’Hooghe) adviseert een definitieve pont tussen het Zeeburgereiland en het zoekgebied Sporenburg. Het college van B&W heeft aangegeven dat zij het eindadvies van de commissie D’Hooghe als leidraad gaat gebruiken voor verdere planvorming. Het project tijdelijke pontverbinding is in lijn met dit advies en wordt uitgevoerd, vooruitlopend op een mogelijke definitieve pont. II.

In te stemmen met de Nota van Beantwoording tijdelijke pontverbinding (bijlage 1), inclusief het advies van stadsdeel Oost en de reactie daarop. Op 6 oktober 2020 heeft het college van B&W ingestemd met het vrijgeven van de concept Variantenstudie tijdelijke pontverbinding voor inspraak, met daarin het voornemen om een tijdelijke pontverbinding te realiseren tussen de Sluisbuurt en Sporenburg (de voorkeursvariant). Ook heeft het college van B&W op 6 oktober 2020 aan stadsdeel Oost gevraagd om advies uit te brengen over de tijdelijke pontverbinding. Inspraakreacties Van 9 oktober 2020 t/m 20 november 2020 zijn bewoners en belanghebbenden in de gelegenheid gesteld hun inspraakreactie te geven op de concept Variantenstudie. De belanghebbenden in de omgeving zijn grofweg te verdelen in drie groepen: (1) bewoners en belanghebbenden op Zeeburgereiland, de potentiële gebruikers van de tijdelijke pontverbinding, (2) de bewoners en belanghebbenden uit het Oostelijk Havengebied, zij maken zich zorgen over de impact op de woonbuurt en (3) de nautische partijen op het Amsterdam Rijnkanaal. Tijdens de inspraakperiode hebben 358 indieners een reactie gegeven [1]. Van het totaal aantal insprekers zijn circa 120 insprekers positief; die bevatten steun of een compliment, met name van bewoners en belanghebbenden op Zeeburgereiland.

De overige insprekers – grotendeels uit het Oostelijk Havengebied – zijn kritisch, hebben vragen gesteld of hun zorgen geuit over de tijdelijke pontverbinding. Met name op Sporenburg is er veel onrust over de mogelijke komst van de tijdelijke pontverbinding. Maar ook op KNSM en Borneo zijn bewoners en belanghebbenden bezorgd en kritisch. De belangrijkste en meest voorkomende inspraakreacties (cursief) vanuit het Oostelijk Havengebied zijn: • Verkeersveiligheid: de extra (brom- en snor)fietsers zullen zorgen voor onveilige verkeerssituaties en ongelukken, de gevolgen voor met name spelende en schoolgaande kinderen (o.a. basisschool de Achthoek) zijn groot. Sporenburg is niet ingericht voor grote stromen fietsers. De kruisingen Verbindingsdam – Ertskade en C. van Eesterenlaan – Fred Petterbaan kunnen de extra fietsers niet aan. • Verbied brom- en snorfietsen: insprekers uit het Oostelijk Havengebied hebben zorgen over het effect van brom- en snorfietsers op de verkeersveiligheid en geluidsoverlast in

Gegenereerd: v1.11

4

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (40)

Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

• • •

•

•

de buurt. Verbied brom- en snorfietsers op de tijdelijke pontverbinding, bij aanvang van de exploitatie en niet halverwege wanneer er zich (verkeers)onveilige situaties hebben voorgedaan. Nut en noodzaak: volgens insprekers zijn de vervoerswaarde en de reistijdswinst beperkt, terwijl de negatieve gevolgen voor Sporenburg groot zijn; Lucht- en geluidsoverlast: de pontveer en de (brom- en snor)fietsers zorgen voor luchten geluidsoverlast in de bestaande woonbuurten; Ruimtelijke inpassing: de tijdelijke pont is ruimtelijk niet inpasbaar in de bestaande woonbuurten. De ruimte voor rust, recreatie en spelende kinderen is beperkt op Sporenburg. Bewoners op Sporenburg geven aan dat deze sociale en recreatieve functies behouden moeten blijven, belangrijke plekken hiervoor zijn onder andere het Tegelbergplein en het veldje bij de Steltloper; Geen verkeersader door Sporenburg: de pontverbinding zal de wijk Sporenburg ontwrichten. Het zal zeer grote verkeersdrukte creëren, wat tot zeer gevaarlijke situaties zal leiden. De verkeersveiligheid van Sporenburg komt onder druk te staan door het aanleggen van een verkeersader met duizenden fietsers per dag. Waterroute: een alternatief voorstel voor een pontaanlanding met een fietsroute op pontons via het Spoorwegbassin door de belangengroepen in het Oostelijk Havengebied. Hiermee wordt een fietsroute door de bestaande woonbuurten voorkomen.

De belangrijkste en meest voorkomende inspraakreacties (cursief) vanuit het Zeeburgereiland zijn: • Fietsbrug: realiseer alsnog een fietsbrug in plaats van een pont. Een brug biedt een goede ontsluiting met hoge capaciteit, de laagfrequente pont niet. Een pont kan de toekomstige verkeersstroom niet aan en is zonde van tijd en geld; • Uitbreiden frequentie en vaartijden: de vaartijden (alleen op werkdagen van 6:30 – 18:30) en frequentie (3 afvaarten per uur) zijn beperkt. Dit is geen volwaardige fietsverbinding; • Positieve reacties op pont: bewoners en belanghebbenden op het Zeeburgereiland zijn blij met de tijdelijke pontverbinding, de bereikbaarheid per fiets wordt hiermee verbeterd. [1] In het Oostelijk Havengebied zijn er drie belangengroepen actief en deze belangengroepen hebben ingesproken namens meerdere huishoudens: ‘Sporenburg geen verkeersader’ (300+ huishoudens), ‘Fietscomité Oost’ (260+) en ‘Geen pont op KNSM’ (aantal huishoudens onbekend). Advies stadsdeel Oost Het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost heeft de adviesaanvraag van het college van B&W in behandeling genomen. Op 1 december 2020 is het conceptadvies van het dagelijks bestuur besproken in de stadsdeelcommissie Oost en heeft de stadsdeelcommissie unaniem ingestemd met het conceptadvies. Op 8 december 2020 heeft het dagelijks bestuur het finaal advies vastgesteld.

Stadsdeel Oost is voorstander van een goede verbinding tussen het Oostelijk Havengebied en Zeeburgereiland/IJburg. Voor het stadsdeel heeft de invulling van deze verbinding middels een tijdelijke pont een zeer hoge prioriteit. Daarbij is het stadsdeel positief over de wijze waarop het project de verschillende belanghebbenden betrekt bij het proces. De belangrijkste adviezen en suggesties (cursief) zijn:

Gegenereerd: v1.11

5

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

• Locatie Steltloper: Een pontaanlanding bij de Steltloper is geen terugval scenario, op deze plek is net nieuw land gemaakt om de hoognodige recreatievoorzieningen te faciliteren; • Tijdelijkheid: Het moet heel duidelijk zijn en blijven dat de tijdelijke pontverbinding een tijdelijke situatie betreft. Voor de permanente invullingen dringen we erop aan dat opnieuw gekeken wordt naar alle mogelijkheden; • Veiligheid fietsroute: aandacht voor zorgvuldige inpassing van de fietsroutes voor gebruikers en omwonenden. Meer specifiek grote zorg om de J.F. van Hengelstraat, uitdrukkelijk verzoek om te zoeken naar een manier waarop er rust gecreëerd kan worden in en rond deze straat; • Verbieden brom- en snorfietsers: wens om geen brom- en snorfietsen toe te staan op de pont, om op die manier de druk/overlast in de openbare ruimte te verminderen en de veiligheid te vergroten; • Evaluatie en monitoring verkeersveiligheid: monitoren wat de effecten zijn van de toename van fietsverkeer en de gevolgen voor de verkeersveiligheid; • Inpassing pontaanlanding Tegelbergplein: de wens om de aanlandingsplekken groen in te richten en de pontaanlanding zo te realiseren dat er zoveel mogelijk ruimte overblijft en overlast voor omwonenden wordt beperkt; • Verruimen vaartijden: Verruiming van de vaartijden te weten in de weekeinden en doordeweeks in de avonduren tot minimaal 22.30 uur.

Nota van Beantwoording – belangrijkste wijzigingen In de Nota van Beantwoording zijn de inspraakreacties en het advies van stadsdeel Oost op de concept Variantenstudie beantwoord en is aangegeven op welke wijze deze zijn verwerkt in de Definitieve Variantenstudie en/of worden meegenomen in de uitvoering. De belangrijkste wijzigingen en/of aanvullingen zijn: • Verbieden brom- en snorfietsen: brom- en snorfietsers worden verboden op de tijdelijke pontverbinding. De aansluitingen op de pontaanlandingen worden als fietspad aangewezen, dit betekent dat brom- en snorfietsen daar niet mogen rijden. Ook wordt een verbod van brom- en snorfietsers opgenomen in het huishoudelijk reglement op de pontaanlanding. Een andere mogelijke optie is het aanpassen van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) • Verbeteren verkeersveiligheid en leeaarheid: We onderzoeken welke betaalbare en eenvoudig uit te voeren maatregelen mogelijk zijn op de fietsroute om de (verkeers)situatie te verbeteren. Daarbij is er extra aandacht voor spelende en schoolgaande kinderen en de schoolomgeving van basisschool de Achthoek. Bewoners en belanghebbenden worden, na akkoord van het college, gevraagd om hierover mee te denken; • Nieuwe schonere motoren veerpont: Het type veerpont (GVB type 50) dat op deze route gaat varen wordt voorzien van nieuwe dieselmotoren, die schoner en stiller zijn.

Deze motoren zorgen voor een reductie van roetdeeltjes, CO2-uitstoot en een lagere stikstofemissie (dit laatste met een reductie van 98%). Ook het geluidsniveau van deze nieuwe motoren is lager. De meerkosten van deze aanpassing zijn ca € 0,4 mln. Hybride of elektrische ponten zijn voor dit traject niet mogelijk; deze zijn groter dan nodig, bieden ruimte voor meer gebruikers dan nodig voor deze oversteek en worden allereerst ingezet op de drukste routes over het IJ; • Inpassing pontaanlanding Tegelbergplein: De pontaanlanding op de Kop Sporenburg wordt ruimtelijk beter ingepast. De pontaanlanding op de Kop Sporenburg wordt naar het noorden van het Tegelbergplein verplaatst (in plaats van pontaanlanding in het midden op het Tegelbergplein). Hierdoor blijft een groot deel van het Tegelbergplein ongemoeid. Rust, ruimte en recreatie blijven zoveel mogelijk behouden;

Gegenereerd: v1.11

6

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

• Monitoring en evaluatie: Voor aanvang van de tijdelijke pontverbinding wordt er een nulmeting uitgevoerd ten aanzien van verkeersaantallen en verkeersveiligheid. De komende jaren wordt de verkeersveiligheid tussentijds geëvalueerd en het aantal gebruikers gemonitord. Monitoring van gebruikers vindt plaats bij de aanlanding, zoals dat ook gebeurt bij andere ponten over het IJ. De monitoring van verkeersveiligheid op Sporenburg wordt onderdeel van het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg. Dat betekent concreet dat er op verschillende momenten in de zeven jaar nadat de pont gaat varen een extern bureau wordt ingehuurd om de verkeersveiligheid te monitoren. Waar nodig kunnen er aanvullende maatregelen worden genomen. De exacte invulling van het verkeersveiligheidsonderzoek volgt nog; • Vaartijden: De vaartijden worden vooralsnog niet uitgebreid. We kiezen ervoor om de pont efficiënt en op de drukste momenten in te zetten en dat is doordeweeks van 7:00u tot 19:00u. Het aantal gebruikers is in de avonduren nog relatief laag. Voor slechts 15% van de gebruikers zou een dienstregeling in de avond nuttig zijn en voor 5% van de gebruikers is een dienstregeling in de nacht interessant. De exploitatie is ook deels gebaseerd op de komst van scholieren en studenten naar Zeeburgereiland. Zij zullen met name doordeweeks en op kantoortijden gebruik maken van de tijdelijke pontverbinding.

Het gebruik van de tijdelijke pont en de toename van het fietsverkeer worden de komende jaren gemonitord. Indien nodig en mogelijk kunnen de vaartijden en/of vaardagen in de toekomst worden uitgebreid. Wel worden de vaartijden vanaf de start exploitatie geoptimaliseerd en aangepast naar 7:00u – 19:00u (in plaats van 6:30u – 18:30u).Dit is een kleine tegemoetkoming aan de verzoeken om langer door te varen, met als voordelen iets meer gebruikers volgens het VMA en een iets minder vroege start van de pont voor de omwonenden rondom de pontaanlandingen en de fietsroute. • Locatie Steltloper: De score van de aanlandlocatie Steltloper is in de definitieve Variantenstudie naar beneden bijgesteld. De aanlandlocatie bij het Azartplein komt hiermee op een tweede plaats, de Steltloper eindigt op de derde plaats. Belangrijkste redenen voor het aanpassen van de score zijn: • Het park is recent opgeleverd na een lang en intensief participatietraject met de buurt, de impact van een tijdelijke pontverbinding op de buurt is groter dan eerder ingeschat; • In de Variantenstudie stond ten onrechte dat de aanlandingslocatie Steltloper niet strijdig is met het bestemmingsplan; • De recent gemaakte ontwikkel- en realisatiekosten van het park worden alsnog meegenomen in het risicodossier van het project tijdelijke pontverbinding. III.

In te stemmen met de voorkeursvariant route Sluisbuurt – Kop Sporenbrug op basis van de Definitieve Variantenstudie tijdelijke pontverbinding (bijlage 2). Voor de tijdelijke pontverbinding tussen Zeeburgereiland en het Oostelijk Havengebied zijn er acht aanlandlocaties onderzocht: twee op Zeeburgereiland en zes in het Oostelijk Havengebied. De voorkeursroute is bepaald op basis van de volgende criteria: Vervoerwaarde, Nautische effecten, Verkeersveiligheid, Sociale veiligheid en comfort gebruikers, Effecten op bestaande omgeving en Kosten en risico’s. De inspraakreacties en het advies van stadsdeel Oost (zie besluitpunten II.) zijn waar mogelijk verwerkt in de definitieve Variantenstudie. De variant Kop Sporenburg – Sluisbuurt is en blijft de voorkeursroute voor de tijdelijke pontverbinding, deze route scoort duidelijk beter dan de overige varianten zoals samengevat in onderstaand scoretabel:

Gegenereerd: v1.11

7

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

Voor de voorkeursroute geldt dat de vaartijd kort en nautisch veilig is, de fietsroute ruimtelijk en verkeerskundig inpasbaar is en deze route kan op de meeste gebruikers rekenen. Om de buurt Sporenburg tegemoet te komen in hun zorgen en kritiek, gaan we samen met de bewoners en belanghebbenden kijken hoe we met betaalbare en eenvoudig te realiseren aanpassingen de buurt verkeersveiliger, leeaarder en groener kunnen maken. Na het collegebesluit over de voorkeursroute van de tijdelijke pontverbinding worden de gesprekken met bewoners en belanghebbenden over de aanpassingen gestart. IV. In te stemmen met het tijdelijke karakter van de tijdelijke pontverbinding. De tijdelijke pontverbinding is een tijdelijke oplossing voor een periode van zeven jaar – vanaf de start van de exploitatie – en is onderdeel van het Mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland en IJburg op tijd op orde. In de loop van de zeven jaar dat de tijdelijke pont vaart (medio 2022 tot medio 2029), neemt het stadsbestuur een besluit over een mogelijke definitieve pont tussen Sporenburg en Sluisbuurt, zoals geadviseerd door commissie D’Hooghe.

Als blijkt dat de tijdelijke pont toch langer dan zeven jaar tijdelijk operationeel moet blijven – bijvoorbeeld omdat de definitieve pont langer op zich laat wachten – dan zal er een aanvullend bestuurlijk besluit moeten worden genomen, en met Rijkswaterstaat moeten worden overlegd over verlenging van de watervergunning. De materialen van de pontaanlanding worden na de exploitatieperiode zoveel mogelijk hergebruikt. Het pontveer wordt na afloop ingezet op de eventuele definitieve pontverbinding of een pontverbinding elders in de stad. Hergebruik van grondstoffen en materialen sluit aan bij de ambities van de gemeente om een circulaire stad te zijn. In een overleg tussen de directeur van V# en de directeur van Netwerkmanagement bij Rijkswaterstaat Midden-Nederland is de tijdelijke pontverbinding besproken. Rijkswaterstaat heeft een positieve intentie bevestigd voor het opstellen van een bestuursovereenkomst en het verstrekken van een watervergunning voor de tijdelijke pontverbinding.

Gegenereerd: v1.11

8

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

De definitieve pontverbinding tussen Sporenburg en Sluisbuurt, die wordt voorgesteld in het advies van de commissie D’Hooghe is onderdeel van het pakket aan maatregelen rondom het realiseren van definitieve oeververbindingen zodat stad en regio de oversteek over het IJ verbeteren. Voor deze mogelijke definitieve pontverbinding zijn te zijner tijd nieuwe onderzoeken, nieuwe afspraken met (nautische) partners en Rijkswaterstaat, nieuwe inspraakmomenten met belanghebbenden en nieuwe bestuurlijke besluitvorming nodig. Dit moet omdat een definitieve pont voor veel langere tijd gaat varen, een hogere frequentie kent, grotere vervoerstromen moet aankunnen, en dus grotere effecten heeft op het gebied van ruimtelijke en verkeerskundige inpassing. V. In te stemmen met het toekennen van een voorbereidingskrediet van €0,68 mln., dat gedekt is bij de begroting 2021 maar voor wat betreft de inpassing in het investeringsplafond vooruitloopt op de integrale afweging bij de behandeling van de begroting 2022. Dit krediet betreft de periode vanaf het voorliggende collegebesluit (mei/juni 2021) tot aan het Uitvoerings- en kredietbesluit door college en raad (november 2021). De dekking voor het project is nog niet volledig beschikbaar. Van de € 12 mln. investeringen is nog € 2,32 mln. ongedekt. Dit bedrag loopt mee in de aanvragen bij de begroting 2022. Van de exploitatiekosten van € 2,8 mln.

is nog € 2,2 mln. ongedekt. Ook dit bedrag loopt mee in de afwegingen bij de begroting 2022. Wachten met de verdere voorbereiding tot aan de begrotingsbehandeling najaar 2021 zou een vertraging opleveren van minimaal drie maanden. De pont vaart dan niet in juli / augustus 2022, maar op zijn vroegst in oktober 2022, te laat voor de start van het schoolseizoen 2022-2023. Het voorbereidingskrediet van € 0,68 mln. overbrugt de periode tot aan het uitvoerings- en kredietbesluit en voorkomt of beperkt deze vertraging. Pas na het uitvoeringskredietbesluit zal het werk worden gegund aan de aannemers en leveranciers. Als de Raad niet instemt met het kredietbesluit zal de aanbesteding worden stopgezet. In de aanbesteding wordt dit voorbehoud gemaakt. Er zal in het geval van eventueel stopzetten van het project door een bescheiden rekenvergoeding aan de inschrijvende partijen worden betaald die onderdeel uitmaakt van het voorbereidingskrediet.

In de overbruggingsperiode (1) publiceren we de Nota van Beantwoording en Definitieve Variantstudie op de website van het project, (2) gaan we met de bewoners van Sporenburg in gesprek over kleine maatregelen voor verkeersveiligheid en leeaarheid op de fietsroute door Sporenburg, (3) starten we de vergunningaanvragen, (4) bereiden we de Bestuursovereenkomst met Rijkswaterstaat voor en ondertekenen we deze, en (5) werkt GVB Veren het definitieve ontwerp en bestek uit, en start de aanbesteding voor de bouw van beide aanlandpunten, en voor de nieuwe motoren van het 50-Veer. VI. In te stemmen met (a.) het aangaan van een bestuursovereenkomst met het Rijk waarin Rijk en Gemeente afspraken maken over de route, de frequentie, het type vaartuig en de tijdsduur van de tijdelijke pont; (b.) aan de burgemeester te verzoeken de directeur van de directie Verkeer en Openbare Ruimte te machtigen de bestuursovereenkomst namens de gemeente te ondertekenen. Beslispunt VI. – a Rijkswaterstaat is de vergunningverlenende instantie voor de watervergunning. Zonder deze vergunning mag de pont niet varen op deze locatie in het Binnen IJ. Vooraf aan de vergunning is met Rijkswaterstaat afgesproken een bestuursovereenkomst op te stellen

Gegenereerd: v1.11

9

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

waarbij de uitgangspunten en voorwaarden voor de tijdelijke pont worden vastgelegd, zoals de vaarroute, het type vaartuig, de vaarfrequentie, de tijdsduur van de tijdelijke pont en de monitoring tijdens de exploitatie. In uitzonderlijke gevallen behoudt Rijkswaterstaat zich het recht voor de verbinding stop te zetten. Rijkswaterstaat heeft de intentie uitgesproken akkoord te gaan met de Tijdelijke Pont. De formele goedkeuring kan pas worden verleend na vergunningverlening en een aanwijzingsbesluit van Rijkswaterstaat op basis van het Binnenvaartpolitiereglement en de Waterwet. In de Bestuursovereenkomst wordt een voorbehoud van de gemeente opgenomen voor een raadsbesluit over het uitvoeringskrediet. Als de Raad het uitvoeringskrediet uiteindelijk niet goedkeurt, en de pont er niet komt, dan wordt de Bestuursovereenkomst ontbonden. Beslispunt VI. – b De Bestuursovereenkomst zal voor Rijkswaterstaat door de directeur netwerkmanagement Midden Nederland wordt getekend, en voor de gemeente door de directeur Verkeer en Openbare Ruimte. Hiervoor is een machtiging nodig van de Burgemeester. VII. In te stemmen met het informeren van de raad met de raadsinformatiebrief (zie bijlage 4). Met de raadsinformatiebrief wordt de raad geïnformeerd over het collegebesluit en het vervolgproces voor de tijdelijke pontverbinding.

De brief wordt ter kennisname geagendeerd in de vergadering van de commissie MLW op 1 juli 2021. De Nota van Beantwoording en Definitieve Variantenstudie tijdelijke pontverbinding worden als bijlagen toegevoegd aan de brief. Vervolgproces • In gesprek gaan met bewoners en belanghebbenden op Sporenburg over kleine en eenvoudige ruimtelijke en verkeerskundige aanpassingen op de voorkeursroute; • Uitvoerings- en kredietbesluit in college van B&W (oktober 2021, gelijktijdig met de behandeling van de begroting in het college); • Vaststelling Voorkeursvariant en Uitvoerings- en kredietbesluit in raad (november 2021, gelijktijdig met de behandeling van de begroting in de raad); • Gunning en realisatie (november 2021 tot en met juni 2022); • Start exploitatie tijdelijke pontverbinding (juli / augustus 2022); • Einde exploitatie tijdelijke pontverbinding (juli / augustus 2029). Participatie

Op 6 oktober heeft het college van B&W de concept Variantenstudie vrijgegeven voor inspraak. Tijdens en na inspraakperiode hebben we de volgende activiteiten ondernemen om bewoners en belanghebbenden in de omgeving nader te betrekken en informeren: • Korte informatieve film op projectenwebsite • Bewonersbrief (huis-aan-huis, oplage 21.000) • Digitale informatiebijeenkomst (webinar) • Digitaal inloopspreekuur voor persoonlijke toelichting en vragen • Digitaal werkbezoek met wethouder Dijksma en portefeuillehouder stadsdeel Rick Vermin, daarbij waren aanwezig: de voorzitters van de actieve belangengroepen (Sporenburg geen verkeersader, Geen pont op KNSM, Fietscomité Oost en Fietsverbinding Zeeburgereiland: Ja!) en de directeuren van hogeschool InHolland en basisschool de Achthoek. • Behandeling formeel advies stadsdeel Oost (zie besluitpunt II.) in plenaire vergadering stadsdeelcommissie Oost op 1 december 2020;

Gegenereerd: v1.11

10

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

B&W

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

• Toelichting en beantwoording vragen in stadsdeelcommissie Oost – gebied Indische Buurt, Oostelijk Havengebied – op 23 maart 2021; • Gesprekken met de belangengroepen uit het Oostelijk Havengebied over het alternatieve voorstel voor een ‘Waterroute’ (een fietsroute op pontons via het Spoorwegbassin, waarmee een fietsroute door de bestaande woonbuurten kan worden voorkomen) (zie bijlage 1B). Als het college van B&W instemt met deze voordracht dan worden bewoners en belanghebbenden op Sporenburg gevraagd mee te denken over betaalbare en eenvoudig te realiseren ruimtelijke en verkeerskundige aanpassingen op de route waardoor de (verkeers)situatie op Sporenburg wordt verbeterd. Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

Deze collegevoordracht behelst de aanvraag van het voorbereidingskrediet van €0,68 mln. voor de periode vanaf het voorliggende collegebesluit (mei/juni 2021) tot aan het Uitvoerings- en kredietbesluit door college en raad (november 2021), zie besluitpunt V. Het voorbereidingskrediet past voor wat betreft de dekking binnen de toegekende investeringsbegroting 2021. Hieronder geven we een doorkijk naar de totale investerings- en exploitatiekosten voor de tijdelijke pont. Het college en de raad worden in oktober / november 2021 gevraagd om hierover te besluiten. De totale investeringskosten (vanaf start van het project in 2019 tot aan oplevering medio 2022) bedragen € 12,0 mln. De exploitatiekosten voor zeven jaar exploitatie bedragen € 2,8 mln. Zie hiervoor de Integrale Kostennota (bijlage 3). Het overzicht van kosten en (voorziene) dekking van de investering is als volgt:

Gegenereerd: v1.11

11

Portefeuille

B&W

Gemeente Amsterdam

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (40)

Agendapunt B11

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

Van het totaal aan investeringskosten van € 12,0 mln. moet nog € 2,32 mln. worden gedekt uit de Algemene Middelen via investeringsplafond Programma 2 begroting 2022. De totale exploitatiekosten voor zeven jaar bedragen 7 x € 0,4 mln. = € 2,8 mln. Hiervan was voor 2022 en 2023 samen € 0,8 mln. gereserveerd (Programmaonderdeel 02.3). Daarvan valt € 0,2 mln. vrij in 2022, omdat de exploitatie pas medio 2022 start. Voor de exploitatie is voor de periode 2023 t/m medio 2029 een nog te dekken bedrag nodig van € 2,2 mln. uit de Algemene Middelen, via investeringsplafond Programma 2 begroting 2022. Investeringsvoorstel Tabel: Basisgegevens investering Investeringssom Algemene Middelen

€ 7.820.142

Rentepercentage

0.7% Veerpont + ombouw motor (€4,8 mln.): 20 jaar

Afschrijvingstermijn (jaar)

Aanlanding (3.02 mln.): 7 jaar

Kapitaallasten

€ 726.190

Aanvang kapitaallasten

2023

MIP nummer

Tabel: Financiële consequenties van de beslispunten m.b.t. exploitatiekosten BATEN Product exploitatiekosten Programmaonderdeel 02.3

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

S

€ 0.000,00

€ 400.000,00

€400.000,00

€ 0.000,00

€ 0.000,00

€ 400.000,00

€ 400.000,00

€ 0.000,00

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

S

€ 0.000,00

€ 200.000,00

€400.000,00

€400.000,00

€ 0.000,00

€ 200.000,00

€ 400.000,00

€ 400.000,00

Totaal LASTEN Product Exploitatiekosten Totaal

I=Incidenteel S=Structureel Consequenties gedekt? Ja Het grootste deel van het investeringsbedrag is gedekt in de begroting 2021. Daarmee is het voorbereidingskrediet gedekt. Naast de vraag of een investering is gedekt, moet deze vanaf de begrotingsbehandeling 2021 mogelijk ook passen binnen het investeringsplafond. Het toekennen van het

Gegenereerd: v1.11

12

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

voorbereidingskrediet loopt vooruit op de integrale afweging over de invulling van het investeringsplafond (voor begrotingsprogramma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat). Toelichting toename investeringsbedrag Ten opzichte van de aanvraag begroting 2021 (voorjaar 2020) is het investeringsbedrag met € 2,32 mln. toegenomen, als gevolg van: 1. langere doorlooptijd van de voorbereiding tot en met de inspraakperiode (0,25 mln.) 2. hogere uitvoeringskosten voor de Natuurnetwerk Nederland Zone bij Zeeburgereiland, de verbetering van de aanlanding op Kop Sporenburg en verduurzaming van de motoren van de veerpont, engineeringkosten voor de uitvoeringsfase (1,1 mln.) 3. hogere benoemde risicoreservering (0,15 mln.) 4. Opslag door GVB-veren voor algemene kosten en risico’s (0,3 mln.) 5. Eindcontrole op de SSK-kostenraming en aanpassing van risico-opslagpercentages (0,3 mln.) 6. Aanpassing van de kosten naar het jaar van uitvoering, prijspeil 2022 (0,22 mln.) Top-risico’s en beheersmaatregelen De drie belangrijkste risico’s voor het project zijn: 1. Er wordt bezwaar- en beroep ingediend op de vergunningen.

Beheersmaatregel: Buurt goed betrekken, extra zorgvuldigheid betrachten in de formele vergunningen-aanvraag, extra aandacht gegeven aan het goed verwerken van de inspraakreacties, openheid van zaken geven (gehele dossier van dit uitvoeringsbesluit is openbaar en wordt op de website van het project geplaatst na Collegebesluit). 2. Rijkswaterstaat geeft geen watervergunning af. Beheersmaatregel: met RWS een bestuursovereenkomst sluiten waarin de principes van de Tijdelijke Pont goed zijn geregeld – dit proces loopt inmiddels. 3. De veerpont is niet tijdig beschikbaar. Beheersmaatregel: goede en tijdige afspraken maken met programma Veren en de tijdelijke pont een plaats geven in de vlootstrategie van het programma. Overige toelichting De Variantenstudie (bijlage 2) is gebaseerd op een Multi-Criteria Analyse waarbij alle factoren kwalitatief zijn gewogen. Er is geen kwantitatieve MKBA gemaakt. Wél is een ‘lichte kosten/batenanalyse’ opgesteld. De baten/kostenverhouding van de investering komt in deze analyse uit op ca 0,1. Deze lage uitkomst is niet verrassend voor dit project. De enige kwantificeerbare baten zijn de reistijdwinst, die beperkt is. Daartegenover staan relatief hoge eenmalige investeringskosten voor een tijdelijke verbinding. Zie voor verdere uitwerking van kosten en baten, H8 van de Integrale Kostennota (bijlage 3).

Conclusie Gemeentelijke dekking voor de investering is voorzien uit het Vereveningsfonds en de Investeringsruimte Algemene Middelen (investeringsplafond Programma 2). De toename van het investeringsbedrag van € 2,32 mln. ten opzichte van de aanvraag bij de begroting 2021 en de dekking van de exploitatie vanaf 2024 t/m medio 2029 worden betrokken bij de afwegingen bij de begroting 2022. Conclusie

Gegenereerd: v1.11

13

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (40) Agendapunt B11

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 01 juni 2021

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking).

Communicatie Binnen de gemeente

Besluit wordt opgenomen in besluitenlijst. Intern betrokken partijen informeren we onder andere via email en overleg.

Buiten de gemeente

Na het collegebesluit communiceren we onder andere via onze projectpagina, communicatiekanalen van stadsdeel Oost, communicatiemiddelen van gebiedsontwikkeling en de corporate kanalen. Ook maken we gebruik van lokale communicatiemiddelen zoals Zeeburgereiland.nl. Documenten Registratienr.

Naam

AD2021-053528

Advies (pdf)

AD2021-053465

Bijlage 1 - Nota van beantwoording_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053466

Bijlage 1A - Tabellen met inspraakreacties_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053467

Bijlage 1B – Quickscan Waterroute_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053468

Bijlage 1C - advies stadsdeel Oost_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053469

Bijlage 2 - Variantenstudie tijdelijke pontverbinding DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053470

Bijlage 2a – 1. Onderbouwing beoordeling zes varianten_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053471

Bijlage 2b – 2. Verantwoording, methoden en technieken_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053472

Bijlage 2c – 3. Nautische Evaluatie tijdelijke pont_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053473

Bijlage 2d – 4. Deel 1 - VMA cijfers tijdelijke pont_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053474

Bijlage 2d – 4. Deel 2 - VMA cijfers tijdelijke pont_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053475

Bijlage 2e – 5. Ruimtelijke studie_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053476

Bijlage 2f – 6. Verkeersonderzoek tijdelijke pont_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053477

Bijlage 2g – 7. Natuur (flora en fauna)_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053478

Bijlage 3 - Integrale kostennota_DEF_OPGM.pdf (pdf)

AD2021-053479

Bijlage 4 – raadsinformatiebrief tijdelijke pontverbinding_DEF.docx (msw12)

AD2021-053438

College van B&W Voordracht (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Michel Crolla, V&OR, 06-22209375, m.crolla@amsterdam.nl Besluit college van burgemeester en wethouders

Conform besloten, voorts wordt de portefeuillehouder gemachtigd tot het maken van tekstuele wijzigingen en tot het bepalen van het moment van openbaarmaking

Gegenereerd: v1.11

14