Bijlage 5. Bestuurlijke brief bij gebundelde adviezen stadsdelen en stadsgebied Weesp.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Vervoerregio Amsterdam T.a.v. het Dagelijks Bestuur Postbus 626 1000 AP Amsterdam

Datum Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door Bijlage(n)

Onderwerp

20 februari 2024 2023/18384/NZ Verkeer en Openbare Ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl 1. Gebundelde adviezen Stadsdelen en stadsgebied Weesp inzake Ontwerp PvE Concessie Amsterdam Bestuurlijke brief bij gebundelde adviezen stadsdelen en stadsgebied Weesp inzake Ontwerp PvE Concessie Amsterdam

Geachte leden van het dagelijks bestuur van de Vervoerregio Amsterdam, U heeft het Ontwerp Programma van Eisen (PvE) voor de nieuwe concessie Amsterdam opgesteld. Een belangrijke stap in het inbestedingsproces voor het openbaar vervoer in onze stad door GVB vanaf december in 2025. De ambities van de gemeente Amsterdam zoals opgenomen in de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 en ook het koersdocument Amsterdam maakt Ruimte zijn meegenomen bij het tot stand komen van het Ontwerp PvE. Gemeenten en belanghebbenden krijgen nu de kans om hun inzichten te delen, waarbij de Adviescommissie Amsterdam formeel advies uitbrengt. Bij het formuleren van dit advies betrek ik graag de zienswijzen van de stadsdeelbesturen en stadsgebied Weesp. Het college heeft een adviesaanvraag gedaan om gebiedsgerichte aandachtspunten scherp te krijgen. Deze adviezen van de stadsdelen worden ook gedeeld met de Adviescommissie Amsterdam. Zij kunnen kennis nemen van de adviezen en dit meewegen bij de totstandkoming van het formele advies van de gemeente Amsterdam. Ik vraag u de adviezen van de stadsdelen als aanvulling te zien op het advies van de Adviescommissie Amsterdam en deze van een beantwoording te voorzien waar zij raken aan het PvE. In bijlage 1 ontvangt u deze adviezen gebundeld.

In deze brief duid ik in hoeverre de adviezen het algemene advies van de Adviescommissie Amsterdam ondersteunen, welke andere adviezen door meerdere stadsdelen zijn gegeven, en wat de belangrijkste gebied specifieke verzoeken zijn.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 20 februari 2024 Pagina 2 van 6

Een rode draad die ik door de adviezen van de stadsdeelbesturen heen zie, is dat zij de gestelde ambities onderschrijven en vragen om betrokkenheid bij de uitwerking van ontwikkelplannen en vervoerplannen. Ook vragen zij om de betekenis van de combinatie van eisen transparanter in beeld te brengen met behulp van kaartbeelden. Inhoudelijk sluiten zij aan bij adviezen die de Adviescommissie Amsterdam geeft, en geven zij aan dat de minimumeisen op het gebied van fijnmazigheid scherper moeten. Loopafstanden naar haltes kunnen met de gestelde eisen nog steeds fors zijn. Ook vragen zij aandacht voor de mate waarin het netwerk direct reizen zonder extra overstappen mogelijk maakt. Verplaatsingen binnen stadsdelen worden in het huidige netwerk niet goed gefaciliteerd, met name in Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Deze interne verplaatsingen vragen om een beter aanbod in de meerkernige stad, waar we inzetten op nabijheid. Verder geven de stadsdeelbesturen gebiedsgerichte adviezen, zoals aandacht voor de impact van het deels ontvlechten van het metronetwerk in Zuidoost, de impact op de lee aarheid van de aantallen bussen op de Prins Hendrikkade, of de precieze bediening van ziekenhuizen.

Ik vertrouw erop dat u de adviezen van de stadsdeelbesturen voorziet van een heldere reactie, meeweegt in het opstellen van het definitieve PvE en waar mogelijk ook gedurende de looptijd van de concessie in Ontwikkelplannen een nadere uitwerking geeft. Een goede stap voorwaarts: ondersteuning van ambities en uitgangspunten De adviezen spreken onverdeeld hun steun uit voor de ingeslagen weg. De stadsdeelbesturen onderschrijven de ambities zoals geformuleerd in het Ontwerp PvE. Met de groei van de stad en de gewenste mobiliteitstransitie is een fijnmazig, betrouwbaar, toekomstbestendig en inclusief openbaar vervoer essentieel. Met name de beweging van een primair op de (economische) bereikbaarheidsfunctie gericht systeem, naar een ov-systeem dat ook oog heeft voor de sociale en maatschappelijke functie van openbaar vervoer, kan op veel bijval rekenen. De stadsdelen staan voor aanzienlijke uitdagingen, waaronder ruimtelijke ontwikkeling, woningbouw, armoedevraagstukken en veiligheidskwesties. Het openbaar vervoersysteem moet deze ontwikkelingen faciliteren, en het ontwerp PvE wordt gezien als een solide basis hiervoor. Aansluiten bij advies Adviescommissie Amsterdam De stadsdeelbesturen sluiten in hun advies aan bij verschillende verzoeken uit het advies van de Adviescommissie Amsterdam. Zo geven zij aan minimumeisen voor een doordeweeks nachtnet te wensen.

Ook de meerwaarde van een nachtmetro bediening wordt genoemd. Daarnaast vragen zij aandacht voor de loopafstanden tot haltes vanaf verpleeg- en verzorgingstehuizen, en wensen zij een aanscherping hiervan. Ook vragen diverse stadsdeelbesturen aandacht voor gebiedsontwikkeling en het belang van de tijdige ontsluiting met openbaar vervoer met goede verbindingen naar de rest van de stad. Ten slotte vragen zij om een verdere uitwerking van tariefdifferentiatie om de betaalbaarheid van het ov te verbeteren over langere afstanden. Aanvullende verzoeken op zowel proces als inhoud De stadsdelen hebben daarnaast ook verschillende adviezen meegegeven die niet al in het (concept) Advies van de Adviescommissie Amsterdam staan. Deze bestaan uit zowel inhoudelijke adviezen als verzoeken over het proces. Hieronder benoem ik de adviezen die meermaals terugkomen. Ik behandel eerst de verzoeken over het proces, vervolgens de algemene inhoudelijke adviezen. Wensen en aandachtspunten zijn per stadsdeel ook concreet toe te wijzen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 20 februari 2024 Pagina 3 van 6

zijn aan een plek, knoop, route, buurt of bestemming. Voor de specifieke toelichting per casus verwijzen wij graag naar de adviezen van de betreffende stadsdelen. Technische eisen inzichtelijker maken Het is lastig voor stadsdelen om alle voorgestelde veranderingen te overzien en deze te vertalen naar de dagelijkse praktijk. De complexe combinatie en opeenstapeling van eisen maken dat onduidelijk is hoe de set van eisen uitpakt. Verschillende stadsdelen verzoeken om dit inzichtelijk en transparanter te maken met behulp van kaarten en analyses. Zij ontvangen graag aanvullende informatie. Rol stadsdelen in consultatie op kaderbrieven, ontwikkelplannen en vervoerplannen De nieuwe systematiek waarbij ontwikkelplannen en onderliggende jaarplannen worden opgesteld wordt positief ontvangen. Graag zien de stadsdeelbesturen eisen gesteld voor een grotere directe betrokkenheid van het lokaal bestuur van de stadsdeelbesturen bij voorstellen die ingrijpende wijzigingen inhouden van de lijnvoering. Zij worden graag tijdig betrokken om deze van passend advies te voorzien inzake gebiedsgerichte aandachtspunten. Het verbeteren van de fijnmazigheid De stadsdeelbesturen hebben de wens om de gemiddelde fijnmazigheid van het netwerk verder te verbeteren, onder andere vanwege de ambitie om een aantrekkelijke autoluwe stad te zijn. Zij zijn positief over de aangescherpte eisen in het PvE.

Tegelijkertijd constateren zij dat de werkelijke loopafstand tot een halte flink langer is dan de hemelsbrede loopafstand. Zij vragen daarom om de ontsluitingseisen te baseren op werkelijke loopafstanden in plaats van hemelsbrede afstanden. Ook wordt gevraagd om al eerder te starten met het uitbreiden van de fijnmazigheid in het netwerk dan aan het einde van de concessie (in fase 4). Ik ondersteun de wens voor meer fijnmazigheid, maar erken ook dat het PvE nu al flinke stappen zet. Ik realiseer me dat de stadsdeelbesturen hoge verwachtingen hebben, bovenop een ambitieus PvE. Er zijn ook financiële en personele randvoorwaarden om tot een haalbaar en maakbaar ov aanbod te komen. De gemiddelde werkelijke loopafstand tot een ov-halte in Amsterdam is ca. 250 meter, dit wordt gezien als een belangrijke kwaliteit. Een suggestie is om deze kwaliteit bijvoorbeeld aan de hand van een KPI over werkelijke loopafstanden te monitoren. Maar er zijn ook plekken aan te wijzen waar de loopafstand flink groter is. De stadsdeelbesturen vragen daarom aandacht voor de ontsluiting van een aantal woon- en werkgebieden. Het gaat onder andere om het Schinkelkwartier, de Riekerpolder, Cruquiuseiland en de Oostelijke Eilanden en het daarin gelegen Marineterrein.

Versterken van directheid in het ov-netwerk Stadsdeelbesturen hechten grote waarde aan ov-lijnen die hun stadsdeel met een groot aantal bestemmingen in de stad verbinden. Belangrijke bestemmingen die stadsdeelbesturen noemen zijn ziekenhuizen, scholen, winkelcentra en sport- en culturele voorzieningen, ook in andere stadsdelen. Directe, langere verbindingen die veel voorzieningen aandoen worden gezien als kwaliteit voor de reiziger. Het is van belang om het gemiddeld aantal overstappen per reis in de nieuwe concessieperiode in ieder geval niet te laten toenemen ten opzichte van de huidige situatie. Dit kan bijvoorbeeld aan de hand van een KPI voor directheid.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 20 februari 2024 Pagina 4 van 6

Er wordt gevraagd om het behoud van diverse ov-verbindingen in onder andere Nieuw-West, West, Zuid en Oost. Verschillende directe verbindingen die nu nog niet geëist worden in het PvE, dragen in belangrijke mate bij aan de inclusiviteit van het netwerk én aan de meerkernige ontwikkeling van de stad. Voorbeelden zijn een verbinding van Noord naar Sloterdijk, buslijn 66 in Zuidoost, tramlijnen naar Nieuw-West, en lijnen in wijken in Noord naar Tuindorp Oostzaan en Molenwijk. Ook wordt verzocht reizen naar ziekenhuizen als het Boven IJ ziekenhuis in Noord en het OLVG in Oost zonder overstap mogelijk te maken. Verbeteren van de interne bereikbaarheid van de stadsdelen Stadsdeelbesturen vragen om het verbeteren van de interne bereikbaarheid van hun eigen stadsdeel. Amsterdam zet in op nabijheid, inwoners van Amsterdam hoeven voor de meeste levensbehoeften niet per se naar het centrum van de stad. Sport, onderwijs, winkelen, sociale en recreatieve bezoeken vinden allemaal veelvuldig plaats binnen het eigen stadsdeel. Ook het stadsbreed invoeren van betaald parkeren wordt genoemd als aanleiding om de interne ovbereikbaarheid te versterken. De C-knopen kunnen hierin een centrale positie krijgen. Nieuw-West roept op om de eis aan de bereikbaarheid van C-knopen aan te scherpen van 30 naar 20 minuten.

West en Nieuw-West vragen aandacht voor een goede ontsluiting van centrale winkelgebieden in de stadsdelen; de Bilderdijkstraat in West en Plein ‘40/’45 in Nieuw-West. Noord vraagt om goede verbindingen tussen oost en west, waarbij winkelgebieden en ziekenhuizen worden aangedaan. Eisen aan het nachtnet De meeste stadsdeelbesturen vragen om uitbreiding van de eisen aan het nachtnet, zowel ten behoeve van uitgaanspubliek als de bereikbaarheid van arbeidsplaatsen. Net als de Adviescommissie Amsterdam geven zij aan minimumeisen voor een doordeweeks nachtnet te wensen. Waarbij aanvullend wordt gewezen op het belang van samenwerking met andere concessies om de nachtdienst te verbeteren. Ook de meerwaarde van een nachtmetro bediening wordt ondersteund. In Nieuw-West wordt een verbinding met Schiphol gemist, Oost constateert dat bewoners in de nacht IJburg niet af kunnen met ov. Weesp maakt zich zorgen dat het voor hen nog tot 2031 duurt eer nachtbediening mogelijk is. Zuidoost is blij dat er een doordeweeks aanbod is, en ziet kansen om dit uit te breiden door doelgroepen te combineren en vraagt om uitbreiding naar nieuwe woonbuurten. Noord wijst op het belang van een doordeweeks nachtnet in relatie tot haar unieke positie vanwege het ontbreken vaste oeververbindingen. Ook is er de oproep om geen gat te laten ontstaan tussen dagbediening en nachtnet.

Mogelijkheid tot gedeeltelijke ontvlechting metro Om hogere frequenties in het metronetwerk te realiseren, biedt het Ontwerp PvE aan GVB de mogelijkheid om het netwerk anders vorm te geven. Het stadsdeelbestuur van Zuidoost vindt deze mogelijkheid tot gedeeltelijke ontvlechting van metrolijnen naar Zuidoost onwenselijk. Zij wenst het behoud van directe verbindingen met het Centraal Station. Daarnaast doet stadsdeel Zuidoost aanbevelingen voor uitbreiding en optimalisatie van metrolijnen. Het stadsdeelbestuur vraagt daarbij ook om aandacht voor de sociale veiligheid en drukte op station Van der Madeweg bij grote aantallen overstappers. Stadsdeel Zuid vraagt om het zo goed mogelijk benutten van het stedelijk metronetwerk, zij geven aan dat gedeeltelijke ontvlechting hiervoor een middel kan zijn.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 20 februari 2024 Pagina 5 van 6

Het college vindt het van groot belang dat het OV meegroeit met de groei van stad. Het ovgebruik in Amsterdam groeit tot en met 2050 namelijk met circa 40%. Deze forse groei zal voor een belangrijk deel in de gebieden langs de metrolijnen in de stad (Nieuw-West, Zuid en Zuidoost) plaatsvinden. Zonder het mogelijk maken van de ontvlechting van de metro zal het metrosysteem het toenemende aantal reizigers niet kunnen faciliteren. Daarnaast zien we dat de meerkernige ontwikkeling van Amsterdam al op korte termijn vorm krijgt, andere stations dan CS zullen namelijk groeien en krijgen een stevigere rol in het netwerk. Het is van belang hierop goed te anticiperen, waar de gedeeltelijke ontvlechting een middel voor is. Oeververbindingen Noord Stadsdeel Noord vraagt om voldoende aandacht in het ontwikkelplan en de jaarplannen om de verbinding tussen Noord en de stad ten zuiden van het IJ goed te faciliteren. Het uitblijven van vaste oeververbindingen vraagt om een stevig en samenhangend programma van ponten en aansluitende ov-lijnen, dat ook aansluit op het Mobiliteitsplan Noord en de plannen rondom de Sprong over het IJ. In samenhang met de streeklijnen. Veel van de wijken aan het IJ kennen op dit moment lange loopafstanden naar ov, terwijl alleen de veren naar centraal frequent zijn. Men wil ook deze inwoners een directe verbinding met de winkelcentra in het eigen stadsdeel bieden.

Directe verbinding Nieuw-West met het centrumgebied en Centraal Station Nieuw-West hecht veel waarde aan rechtstreekse en snelle ov-verbindingen naar het centrum en Centraal Station. In het huidige netwerk heeft Nieuw-West een aantal ov-lijnen die via de binnenstad naar het Centraal Station rijden. In het nieuwe PvE worden bepaalde ov-corridors in het Centrum, zoals de Leidsestraat, ontlast, waardoor mogelijk minder lijnen vanuit Nieuw-West direct naar het Centraal Station rijden. Nieuw-West vraagt om het behoud van het directe lijnen naar het Centraal Station in de nieuwe concessieperiode. OV passend in de omgeving in het drukke centrumgebied Het PvE gaat uit van openbaar vervoer passend bij de openbare ruimte, en biedt daarvan een concrete uitwerking voor het centrumgebied. Stadsdeel Centrum sluit zich hierbij aan, maar geeft hierin wel nog een aantal aandachtspunten mee. Het stadsdeelbestuur ziet graag dat het aantal bussen op de Prins Hendrikkade sterk wordt teruggebracht de komende jaren, en dat dit een ontsluitende ov-route wordt. Knelpunten op het gebied van lee aarheid en verkeersveiligheid doen zich hier voor. Daarnaast stelt het stadsdeelbestuur voor om een pilot te starten waarbij er geen tram door de Utrechtsestraat rijdt. Het stadsdeel verzoekt juist wel om een verplichte bediening van de traminfra via de Vijzelstraat.

Stadsdeel Zuid hecht waarde aan een verbinding tussen Rembrandtplein en Rivierenbuurt. Evenementen vervoer Zuidoost Evenementenvervoer rond de Arena door het stadsdeel als een uitdaging gezien, met de oproep tot samenwerking tussen GVB, NS, en evenementenaanbieders. Veiligheidskwesties worden aangestipt, met specifieke aandacht voor verbeteringen bij bushaltes en metro/treinstations. Er is een roep om extra samenwerkingsafspraken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 20 februari 2024 Pagina 6 van 6

Weesp Stadsgebied Weesp vraagt aandacht voor een soepele opname van het stadsgebied in de nieuwe concessie per december 2030. Zij zien voordelen in de eisen die worden gesteld in het PvE en verwachten verbetering voor de bediening van verschillende wijken waar loopafstanden tot ovhaltes nu fors zijn. Zij roepen op om op tijd aan de slag te gaan met het Ontwikkelplan 2028-2031. Zij vragen aandacht voor lijn 49 naar station Weesp, en verzoeken dit als extra uitloper op te nemen. Ook ontbreekt station Weesp nog in het PvE als knoop en P+R-terrein. Personeel, veiligheid en duurzaam en verantwoord inkopen Stadsdelen zien risico’s dat de komende jaren zonder voldoende personeel het ov-aanbod onder druk blijft staan en vragen om voldoende aandacht voor het werven van personeel. Een andere suggestie is de introductie van noodknoppen- of nummers zoals dit ook landelijk door NS is geïntroduceerd. West en Zuidoost vragen om in de concessieverlening specifieke eisen op te nemen met betrekking tot duurzaam en verantwoord inkoopbeleid. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Bijlagen 1. Gebundelde adviezen Stadsdelen en stadsgebied Weesp inzake Ontwerp PvE Concessie GVB

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl