Document · PDF

Bijlage 4 - Second opinion Zwarts en Jansma.pdf

Raadscommissie Ruimtelijke ordening 9 februari 2022, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Tussenrapportage haalbaarheidsstudie nieuwe Sporthallen Zuid (ZD2021-016658)9.024 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Amsterdam t.a.v. bouwmanager Sporthallen Zuid

postadres: postbus 2129 1000 CC AMSTERDAM

Ref.: Datum: Auteur: Status:

1137 Sporthallen Zuid 30 november 2021 Leo ten Wolde definitief

bezoekadres: Pedro de Medinalaan 7 1086 XK AMSTERDAM

Contact: Tel.: Email:

Leo ten Wolde 020 535 22 00 lw@zja.nl

W: zja.nl T: +31 (0)20 535 22 00

Betreft: oplegnotitie bij “Quickscan sporthallen Zuid”, de dato 27 september 2021. In opdracht van de gemeente Amsterdam heeft ZJA een quickscan uitgevoerd op de volumestudie van Slangen+Koenis Architecten d.d. 07.06.2021. De uitvraag voor deze opdracht is te lezen in de offerteaanvraag d.d. 08.07.2021 van de bouwmanager Sporthallen Zuid, namens de gemeente Amsterdam. In de offerteaanvraag is gesteld dat de gemeente Amsterdam graag ziet dat ZJA in de quickscan kritisch kijkt naar: - dilemma’s tussen sporttechnische functionaliteit, programma en budget; - mogelijkheden/kansen om de sporttechnische functionaliteit van het gebouw te optimaliseren. Met deze offerteaanvraag zijn ook verschillende bijlagen meegestuurd die gebruikt zijn bij het opzetten van de quickscan. ZJA heeft RoyalHaskoningDHV ingeschakeld om mee te kijken specifiek naar de onderwerpen: constructie, installaties en brandveiligheid. Slangen+Koenis heeft de eigen volumestudie eerst aan ZJA gepresenteerd. Hierna is nog enkele keren contact geweest tussen Slangen+Koenis en ZJA om een duidelijk beeld te krijgen van de volumestudie en vooral ook van de achterliggende overdenkingen en beslissingen die aan de ontwerpkeuzes ten grondslag lagen. Er zijn (natuurlijk) verschillen van inzicht geconstateerd, maar op verschillende aspecten was er ook vakinhoudelijke overeenstemming met de collega’s van Slangen+Koenis.

De eerste bevindingen van ZJA zijn besproken en bediscussieerd met Slangen+Koenis op 15.09.2021. In de staart van dit overleg zijn de conclusies ook gedeeld met de bouwmanager Sporthallen Zuid. Op 16.09.2021 is de quickscan gepresenteerd in een bredere gemeentelijke context. Hierbij waren ook directie Zuidas en directie Sport en Bos aanwezig. Na verwerking van de reacties is de quickscan opgeleverd op 25.09.2021 aan de Gemeente Amsterdam. ZJA heeft gekozen voor een document dat begint met een algemeen deel, waarin de te beoordelen volumestudie wordt geduid en waarin wordt aangegeven welke projecten ZJA als referentiekader heeft gebruikt. Het tweede gedeelte is de daadwerkelijke quickscan. In dit gedeelte zijn steeds aan de hand van een ‘topic’ bemerkingen bij de volumestudie gegeven. Hierna volgt een conclusie in woorden en ten slotte - als bijlage - het document dat RHDHV heeft gemaakt. pagina 1 van 1

QUICKSCAN sporthallen Zuid 27 september 2021

DEFINITIEF

INHOUD algemeen bemerkingen conclusie document van RHDHV

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

ALGEMEEN

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

opdrachtgever

Gemeente Amsterdam project

Sporthallen Zuid

fase / document massastudie datum 07.06.2021 projectnummer 2020025

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

82000 5500

26500

5500

14500

24500

5500

4950

P = +49.8m

sportzaal 07

1 zaal

techniek

1 zaal

team NL/TA/sportzaal 06

techniek

4200

P = +27.0m 6e verdieping

techniek P = +22.8m 5e verdieping

topsporthal 02

3800

breedtesporthal 01

6500

P = +33.5m 7e verdieping

kleedruimten

tribune

3800

berging

27000 (klimwand 15m netto gevraagd)

berging

P = +37.3m 8e verdieping

topsporthal 03 roltrappen

techniek

3750

P = +41.05m 9e verdieping

sportzaal 03/sportzaal 04/personeel

2 zalen

4000

tribune breedtesp.

berging P = +19.0m 4e verdieping

personeel/kleedruimten

4500

2 zalen

techniek

techniek P = +14.5m 3e verdieping

techniek

4200

breedtesporthal 02 berging

uitgifte

6500 netto 2,6m gevraagd

techniek

2 zalen

P = +45.05m 10e verdieping

11550 (netto 7m gevraagd)

techniek

berging

sportzaal 01/sportzaal 02

sportzaal 05

topsporthal 1

3800

P = +10.7m 2e verdieping

4 zalen

berging

4500

P = +6.5m 1e verdieping

SMC/kleedruimten P = +2.0m begane grond

entree/horeca/vergaderen/roc

6000

P = +0.0m

14%

P = -4.0m kelder

85950 24500

10250

7650

7600

7650

5500

4750

P = +44.10m

1 zaal

Variant 2

sportzaal 07

topsporthal 01/topsporthal 02

(techniek)

P = +3.5m techniek

4000

berging

sportzaal 06/sportzaal 04/kleedruimten techniek

techniek

sportzaal 05

breedtesporthal 01/breedtesporthal 02

berging

P = +15.0m 3e verdieping 4000

roltrap?

6500

P = +21.5m 4e verdieping

P = +11.0m 2e verdieping 4000

sportzaal 01/sportzaal 02

P = +30.35m 5e verdieping

P = +7.0m 1e verdieping 5000

5 zalen

21500 (klimwand 15m netto gevraagd)

roltrappen

techniek extra ruimte?

8850

700 zitpl.

300 zitpl.

team NL/TA/sportzaal 03/personeel

5000

6000

P = +34.35m 6e verdieping

topsporthal 03

3 zalen

techniek

11850 (netto 7m gevraagd)

3 zalen

11850

extra ruimte?

17850 (netto 9m gevraagd)

6000

P = +39.35m 7e verdieping

SMC/vergaderen/kleedruimten P = +2.0m begane grond

entree/horeca/roc

6000

P = +0.0m

14%

P = -4.0m kelder

100300 8750

13500

8750

10100

7650

7600

7650

1 zaal

4000

Variant 3

sportzaal 07

(techniek)

sportzaal 06/sportzaal 04/kleedruimten

9000

5000

14000 (netto 7 en 9m gevraagd)

9000 6500

sportzaal 05

P = +21.5m 4e verdieping

P = +15.0m 3e verdieping

P = +11.0m 2e verdieping

sportzaal 02/sportzaal 01/breedtesporthal 01

SMC/kleedruimten entree/horeca/vergaderen/roc

P = +7.0m 1e verdieping 5000

(techniek)

5000

topsporthal 01/topsporthal 02

SMC/kleedr. netto 2,6m gevraagd

5 zalen

4000

8000

4000

personeel/team NL/TA/ sportzaal 03

breedtesporthal 02/topsporthal 03/tribune topsporthal

roltrappen

P = +30.5m 5e verdieping

6500

4 zalen

(techniek)

5500

2 zalen

kleedr./personeel netto 2,6m gevraagd

(techniek)

25150 (klimwand 15m netto gevraagd)

P = +35.5m 6e verdieping

P = +2.0m begane grond 6000

P = +0.0m

14%

P = -4.0m kelder

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

700x600

11060 + P bk dak

TOPSPORTCENTRUM Rotterdam #1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

TOPSPORTCENTRUM Almere #1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

MEERKOSTEN stapeling door: - verticaal transport - extra constructie - extra voorzieningen brand - extra voorzieningen geluid

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

BEMERKINGEN

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

01a. locatie.

POSITIE

Aandachtspunt voor het gebouw lijkt ons de afstand van de gevel tot aan midden buitenste rijstrook. Als dat minder is dan 30 meter dan zijn er restricities voor de gevel ivm vervoer gevaarlijke en explosieve stoffen. Aansluiting parkeergarage met maaiveld?

Gebouw uitlijning met Tripolis?

Invulling zone tussen gebouw en snelweg?

08. potenties

Onderzocht kan worden of het kavel van het sportcomplex kan worden uitgelijnd met de gevel van het Tripolis-complex. Deze ligt dichter tegen de A10 aan. Wanneer de footprint van het sportcomplex kan opschuiven richting de A10 wordt de onaangename zone tussen het sportcomplex en de A10 verkleind en komt er meer ruimte vrij aan de noordzijde voor het voetgangersgebied.

De hellingbaan van de parkeergarage om van het verhoogde maaiveld in de parkeerkelder te komen neemt veel ruimte in beslag op een prominente plek op het kavel. Een mogelijkheid is om deze hellingbaan in de zone tussen het sportcomplex en de snelweg in te leggen. Daarnaast kunnen de hoogteverschillen in het terrein rondom het sportgebouw heroverwogen worden aangezien dit nadelig is voor de toegankelijkheid en functionaliteit van het gebouw.

B KW26B

KW26A

KW25

KW03B

(bestaand)

(nieuw)

Sporthallen Zuid 12

hulplijnen van pdf van S+K

KW04B (nieuw)

KW04A

KW03A

(bestaand)

afstand midden buitenste rijbaan tot nieuwbouw: ±14m

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

01a. locatie.

ORIENTATIE

In het concept voor de studie is er juist veel glas bijvoorbeeld bij de kleedruimten.

>30m

02. drie varianten.

N Voor deze studie zijn drie varianten uitgewerkt. Deze varianten zijn voortgekomen uit een onderzoek waarbij het functionele ontwerp de basis vormt, de architectuur staat hier los van. Vanuit de functionele analyse zijn drie onderzoeksrichtingen ontstaan 01. orientatie waarbij het aantal sporthallen per verdieping het uitgangspunt gevel van bevatten het sportcomplex die of parallel aan de A10 is. DeDe varianten vier, drie twee loopt sporthallen perligt op het zuiden. Voor deze gevel zal zonwering en reflectie een aandachtspunt zijn. De gevel aan verdieping en hebben daarmee ieder een unieke gebouwmassa de noordzijde heeft hier niet mee te maken, waardoor deze gevel zich meer kan openen naar de woonblokken. en gebouwhoogte.

N 02. bouwmassa

Uit het stedenbouwkundig oogpunt heeft het de voorkeur om het hoogste punt van de bouwmassa aan de zuidzijde te plaatsen en het gebouw te laten aftrappen richting de woonblokken. Enerzijds sluit de bouwmassa zo aan bij het Tripolis-complex en vormt het een geluidsbarrière. Anderzijds minimaliseert de bouwmassa zo de slagschaduw op het voetgangersgebied ten noorden van het sportcomplex.

Sporthallen Zuid

4 hallen per laag

3 hallen per laag

2 hallen per laag

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

ENTREE

Waarom hoofdentree op noordwesthoek?

01a. locatie.

N 03. expressie niveau maaiveld

04. entree/horeca

Het sportcomplex kan aan drie zijden aansluiten op het maaiveld. De westzijde grenst aan het Piet Kranenbergpad waar dagelijks veel fietsers langsrijden. De noord- en oostgevel grenzen aan het verhoogde voetgangersgebied. Aan de zuidzijde ligt een smalle strook van 8m breed tussen het sportcomplex en de oprit van de A10. Deze zone, die deels doorloopt aan de westzijde tot het Tripolis-complex, is onaangenaam door de hoge geluidswal van de A10 die vlak tegen het gebouw aan zal staan.

Om de hoofdentree te laten aansluiten op zowel het voetgangersgebied als het fietspad lijkt het voor de hand te liggen deze op de noordwesthoek van het kavel te plaatsen. De horeca kan met een terras aan de westzijde aansluiten op het Piet Kranenbergpad dat grenst aan het water.

Sporthallen Zuid

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

Komen niet de auto’s maar ook veel fietsers en voetgangers vanuit de oostzijde? Oostzijde is nu vaak ‘achterkant’. 01a. stedenbouw.

infrastructuur raamwerk

De nieuw ontwikkelde wijk Verdi, het Tripolis-complex en het sportcomplex worden voor gemotoriseerd verkeer ontsloten door de weg die aansluit op het Ijsbaanpad ten noorden van het gebied. Deze weg eindigt in een keerlus die tussen het sportcomplex en Tripolis in komt te liggen. Voor fietsers is het Piet Kranenbergpad een belangrijke verkeersader. Het verhoogde maaiveld in het gebied wordt volledig ingericht als voetgangersgebied.

nieuwe oprit A10

Sporthallen Zuid

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

Nu is Piet Kranenbergpad niet een erg aantrekkelijke route om gebouw te benaderen. Gaat dit veranderen?

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

SPLIT-LEVEL

De split-level levert veel ongemak op in het gebouw. Is er ook gezocht naar een oplossing zonder split-level? 01b. programma.

+2m

+2m +0

+2m

04. split level

05. programmadruk begane grond

06. balans ‘hoge’ en ‘lage’ ruimten

Het verschil in verdiepingshoogte in de twee delen van de parkeergarage in de kelder en het hoogteverschil in het terrein leiden tot een split level op de begane grond. Ter plaatse van de knip zal het hoogteverschil moeten worden overbrugd met trappen en een tweezijde lift. Dit is vanuit de functionaliteit van het gebouw ongewenst.

Er zijn veel programmaonderdelen die op de begane grond moeten worden geplaatst. De horeca vormt een grote open ruimte met de entree en heeft een terras om aan te sluiten op het maaiveld (Bij ‘05b. horeca’ wordt verder ingegaan op het advies m.b.t. de horeca van 4Msupport). Aan de horeca zijn de vergaderruimten en de ruimten van het ROC gekoppeld. Daarnaast is er een grote commerciële ruimte (bestemd voor het SMC) die ook in de plint van het gebouw geplaatst moet worden. Als laatste zijn er kleedvoorzieningen op de begane grond t.b.v. de bovenliggende sporthallen (zodat de routing zoals toegelicht bij punt 01 intact blijft).

Om de stapeling van sporthallen efficiënt te maken kan er in de hoogte van de constructie die de sporthal overspant een tussenvloer worden geplaatst waarop programmaonderdelen kunnen liggen die een lagere verdiepingshoogte vereisen. Dit zijn bijvoorbeeld kleedruimten, kantoren, maar ook sportzaal 3 (dojo), sportzaal 4 (boccia) en sportzaal 6 (fitness). De balans tussen de ‘hoge’ en ‘lage’ ruimten is belangrijk. Deze is optimaal als de tussenlagen volledig kunnen worden opgevuld met programma. Voorkomen moet worden dat er een extra laag moet worden toegevoegd voor de ‘lage’ ruimten.

Sporthallen Zuid 14

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

85950 24500

10250

7650

7600

7650

5500

Door de split-level ontstaat een parkeergarage met plaatselijk 5 meter vrije hoogte. Dat is erg hoog. Kan de bevoorrading niet via buiten? Dan is een hoogte overal in de parking van 3 meter voldoende. Zelfs voor bestelbusjes. Dan is ook de lengte van de hellingbaan korter. Kan een vrachtauto wel rondrijden in de garage? 1 zaal

4750

P = +44.10m

sportzaal 07

topsporthal 01/topsporthal 02

300 zitpl.

(techniek)

4000

P = +30.35m 5e verdieping

extra ruimte?

berging

sportzaal 06/sportzaal 04/kleedruimten

techniek

sportzaal 05

breedtesporthal 01/breedtesporthal 02

berging

P = +15.0m 3e verdieping 4000

techniek

P = +11.0m 2e verdieping 4000

roltrap?

6500

P = +21.5m 4e verdieping

P = +7.0m 1e verdieping 5000

P = +3.5m techniek

sportzaal 01/sportzaal 02

21500 (klimwand 15m netto gevraagd)

5 zalen

techniek

8850

700 zitpl.

topsporthal 03

team NL/TA/sportzaal 03/personeel

5000

6000

P = +34.35m 6e verdieping

roltrappen

3 zalen

techniek

11850 (netto 7m gevraagd)

3 zalen

11850

extra ruimte?

17850 (netto 9m gevraagd)

6000

P = +39.35m 7e verdieping

SMC/vergaderen/kleedruimten P = +2.0m begane grond

entree/horeca/roc

6000

P = +0.0m

14%

P = -4.0m kelder

24500

10250

7650

7600

7650

5500

waterbuffer

6250

Variant 3

13500

120 parkeerplaatsen

6250

-4000

13500

9125

TECH

kelder -4000 BVO: 5380m²

onderwerp plattegrond kelder

fase SO

datum 2021.04.30

schaal 1:350

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

GOEDERENLIFT & ROLTRAPPEN

Goederenlift komt vaak uit in sportzaal. Kan de goederenlift naar een centrale positie, zodat deze ook gebruikt kan worden door (paralympische)sporters en bezoekers? In TSC Rotterdam werd hier juist voor gekozen omdat veel sporters binnen komen met sporttassen. Zijn dan de roltrappen nog nodig? BVO: 500m² 24500

7650

7600

7650

7600

5500

werkkast

6250

berging sporthal 1

10250

9125

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 2+3

SPORTZAAL 1

9125

BREEDTESPORTHAL 1

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 1

berging breedtesporthal 2 zaaldeel 1

werkkast

berging breedtesporthal 2 zaaldeel 2+3

wedstrijdleidingruimte

13500

wedstrijdleidingruimte

13500

SPORTZAAL 2

BREEDTESPORTHAL 2 werkkast

6250

berging sporthal 2

1e verdieping 7000+ BVO: 4800m² 24500

10250

7650

7600

7650

5500

BVO: 4800m² 24500

10250

7650

onderwerp plattegrond 1e

7600

fase SO

7600

7650

datum 2021.04.30

5500

schaal 1:350

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina 50

LBK sportzaal 1

TOPSPORTHAL 3

De topsportzaal 03 zit steeds bovenin vanwege constructie. Dit betekent ook dat het publiek helemaal naar boven moet en er dus veel roltrappen nodig zijn. Zou deze zaal ook naar beneden kunnen? Dan is er ook een connectie met de horeca en zijn roltrappen wellicht overbodig. 85950 24500

10250

7650

7600

7650

5500

1 zaal

4750

P = +44.10m

sportzaal 07

topsporthal 01/topsporthal 02

P = +3.5m techniek

sportzaal 01/sportzaal 02

(techniek)

4000

berging

6500

P = +21.5m 4e verdieping

sportzaal 06/sportzaal 04/kleedruimten techniek

techniek

sportzaal 05

8850

extra ruimte?

breedtesporthal 01/breedtesporthal 02

berging

P = +15.0m 3e verdieping 4000

21500 (klimwand 15m netto gevraagd)

5 zalen

roltrap?

P = +30.35m 5e verdieping

P = +11.0m 2e verdieping 4000

300 zitpl.

techniek

P = +7.0m 1e verdieping 5000

topsporthal 03

team NL/TA/sportzaal 03/personeel

5000

6000

700 zitpl.

roltrappen

3 zalen

techniek P = +34.35m 6e verdieping

11850 (netto 7m gevraagd)

3 zalen

11850

extra ruimte?

17850 (netto 9m gevraagd)

6000

P = +39.35m 7e verdieping

SMC/vergaderen/kleedruimten P = +2.0m begane grond

entree/horeca/roc

6000

P = +0.0m

14%

P = -4.0m kelder

Variant 3

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

CONSTRUCTIE & WIJZE VAN STAPELEN

Er is gekozen voor een rigide grid van stapelen van functies. Dit komt door het 01c. constructie. constructie principe met de verdiepingshoge vakwerken in de tussenlagen. Hierdoor ontstaan problemen met efficiënt stapelen en problemen met geluid doordat bv vergaderruimten liggen onder sportzalen. Is een ander constructieprincipe ook mogelijk? Bijvoorbeeld met hoge vakwerkspanten in de wanden van de sportzalen?

tussenlaag

staal

+2m beton

01. fundatie

06. balans ‘hoge’ en ‘lage’ ruimten

02. stapeling sporthallen

eDe opconstructie de beganevan grond de kelder Om en de debegane stapeling grond vanwordt sporthallen uitgevoerd efficiënt in beton, te maken net als kan de liftkokers er in en vormt de trappenhuizen. een grote open De bovenliggende de hoogte lagen vanworden de constructie uitgevoerddie alsde staalconstructie. sporthal overspant een as om aan te sluiten op tussenvloer worden geplaatst waarop programmaonderdelen verder ingegaan op het kunnen liggen die een lagere verdiepingshoogte vereisen. Dit rt). Aan de horeca zijn zijn bijvoorbeeld kleedruimten, kantoren, maar ook sportzaal 3 n het ROC gekoppeld. (dojo), sportzaal 4 (boccia) en sportzaal 6 (fitness). De balans e ruimte (bestemd voor tussen de ‘hoge’ en ‘lage’ ruimten is belangrijk. Deze is gebouw geplaatst moet optimaal als de tussenlagen volledig kunnen worden opgevuld ieningen op de begane met programma. Voorkomen moet worden dat er een extra laag n (zodat de routing zoals moet worden toegevoegd voor de ‘lage’ ruimten.

Sporthallen Zuid 14

Om de grote overspanningen in de sporthallen te maken zijn er vakwerkspanten nodig. Deze spanten zijn dermate hoog dat er een verdieping in gelegd kan worden. Op deze manier wordt er efficiënt omgegaan met de ruimte en kan de gebouwhoogte gereduceerd worden. Ruimten als kleedkamers, kantoren, sportzaal 3 (dojo), sportzaal 4 (boccia) en sportzaal 6 (fitness) hebben maar een beperkte verdiepingshoogte nodig en kunnen zo in deze tussenlagen worden geplaatst. Bij de stapeling van sporthallen wordt ook gekeken naar de grootste overspanning. De sporthal met de grootste overspanning (in dit geval de topsporthal 3 met vaste tribune) ligt op de hoogste verdieping.

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina Sporthallen Zuid 15

HOOGTES VAN SPORTZALEN

Door het gekozen stapelingsprincipe zit er op enkele plaatsen veel overmaat in de hoogtes van de verschillende ruimten. Dit geldt voor sportzalen en voor kleedruimten. 85950 24500

10250

7650

7600

7650

5500

1 zaal

4750

P = +44.10m

sportzaal 07

topsporthal 01/topsporthal 02

P = +3.5m techniek

sportzaal 01/sportzaal 02

(techniek)

4000

berging

6500

P = +21.5m 4e verdieping

sportzaal 06/sportzaal 04/kleedruimten techniek

techniek

sportzaal 05

8850

extra ruimte?

breedtesporthal 01/breedtesporthal 02

berging

P = +15.0m 3e verdieping 4000

21500 (klimwand 15m netto gevraagd)

5 zalen

roltrap?

P = +30.35m 5e verdieping

P = +11.0m 2e verdieping 4000

300 zitpl.

techniek

P = +7.0m 1e verdieping 5000

topsporthal 03

team NL/TA/sportzaal 03/personeel

5000

6000

700 zitpl.

roltrappen

3 zalen

techniek P = +34.35m 6e verdieping

11850 (netto 7m gevraagd)

3 zalen

17850 (netto 9m gevraagd)

extra ruimte?

11850

6000

P = +39.35m 7e verdieping

SMC/vergaderen/kleedruimten P = +2.0m begane grond

entree/horeca/roc

6000

P = +0.0m

14%

P = -4.0m kelder

# 1 1 3 7 S p o r t h a l l e n Z u i d A m s t e r d a m | s e c o n d o p i n i o n | 2 7 Variant s e p t e m3 ber 2021 | pagina

KLEEDRUIMTEN

De kleedruimten zitten mooi gebundeld, maar zelden op het zelfde niveau als de sportzalen. Zeker voor onderwijs is het vervelend als leerlingen op een andere niveau moeten omkleden. Is er een variant mogelijk waarbij de kleedruimten wel op dezelfde vloer liggen als de sportzalen? Er is veel verkeersruimte rond de kleedruimten (wel een mooie glazen gevel aan zuidzijde). Is een compactere indeling mogelijk? BVO: 1400m² 24500

7650

7600

7650

7600

5500

rust en herstelruimte sporters

6250

kantoor staf teamNL

10250

SPORTHAL 6

kantoor staf teamNL

uitgiftepunt keuken

magazijn

kantoor staf teamNL printer/ serverruimte

9125

berging fitness

vergaderruimte

LBK sportzaal 6

vergaderruimte

kantoor staf teamNL

TEAM NL TOPSPORT AMSTERDAM

docentenruimte fitness 1

docentenruimte fitness 2

9125

kantoor topsport A'dam

SPORTHAL 4

docentenruimte boccia

kantoor topsport A'dam

berging boccia

kantoor topsport A'dam

LBK sportzaal 4

TECH

docentenruimte docentenruimte docentenruimte docentenruimte docentenruimte docentenruimte

13500

LBK sportzaal 3

kantoor locatie manager

kleedruimte personeel

kleedruimte

SPORTHAL 3

kleedruimte

wasruimte print/server kantoor/ pantry schoonmaak LBK sportzaal 5 personeelsruimte

13500

berging schoonmaak droog

PERSONEEL

doucheruimte

EHBO ruimte

doucheruimte

kleedruimte

berging schoonmaak nat

6250

berging dojo

lockers dojo

dopingruimte

docentenruimte dojo

3e verdieping 15000+ BVO: 4800m² 24500

10250

7650

onderwerp plattegrond 3e

7600

fase SO

7600

7650

datum 2021.04.30

5500

schaal 1:350

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

TRIBUNES

De grote tribune zit aan één zijde met 2 delen op elkaar. Is het zicht op de speelzaal wel afdoende? Is een tribune aan weerszijde van de speelzaal ook mogelijk? 85950

24500

10250

7650

7600

7650

5500

1 zaal

4750

P = +44.10m

sportzaal 07

topsporthal 01/topsporthal 02

P = +3.5m techniek

sportzaal 01/sportzaal 02

(techniek)

4000

berging

6500

P = +21.5m 4e verdieping

sportzaal 06/sportzaal 04/kleedruimten techniek

techniek

sportzaal 05

8850

extra ruimte?

breedtesporthal 01/breedtesporthal 02

berging

P = +15.0m 3e verdieping 4000

21500 (klimwand 15m netto gevraagd)

5 zalen

roltrap?

P = +30.35m 5e verdieping

P = +11.0m 2e verdieping 4000

300 zitpl.

techniek

P = +7.0m 1e verdieping 5000

topsporthal 03

team NL/TA/sportzaal 03/personeel

5000

6000

700 zitpl.

roltrappen

3 zalen

techniek P = +34.35m 6e verdieping

11850 (netto 7m gevraagd)

3 zalen

17850 (netto 9m gevraagd)

extra ruimte?

11850

6000

P = +39.35m 7e verdieping

SMC/vergaderen/kleedruimten P = +2.0m begane grond

entree/horeca/roc

6000

P = +0.0m

14%

P = -4.0m kelder

Topsportcentrum Rotterdam, ZJA

Variant 3

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

00+ berging breedtesporthal 2 zaaldeel 1

werkkast

berging breedtesporthal 2 zaaldeel 2+3

wedstrijdleidingruimte

13500

wedstrijdleidingruimte

SPORTZAAL 2

13500

TRIBUNES berging sporthal 2

BREEDTESPORTHAL 2

werkkast

6250

Tussen zalen op de verdieping is er ruimte voor toeschouwers, maar achter kolommen, in een ander compartiment (dus achter glas?) en niet in het midden van de zalen. Is een klassieke oplossing hierbij mogelijk? 1e verdieping 7000+ BVO: 4800m²

24500

10250

7650

7600

7650

5500

BVO: 4800m²

24500

10250

7650

7600

onderwerp plattegrond 1e

7600

7650

5500

datum 2021.04.30

fase SO

schaal 1:350

LBK sportzaal 1

9125

6250

TECH

9125

LBK breedtesporthal 1

13500

TECH

13500

LBK breedtesporthal 2

LBK sportzaal 2

6250

al 1 en 100m2 n extra and en plaatst. effende te voor

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 1

TECH

2e verdieping 11000+ BVO: 1400m² 24500

10250

7650

7600

7650

5500

Sporthallen Zuid 32 onderwerp plattegrond 2e

fase SO

datum 2021.04.30

schaal 1:350

sporthal De Rozenburcht, Koen van Velsen architecten

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

BERGINGEN

Bergingen liggen niet altijd aan de lange zijde van de sportzalen, waardoor ook niet alle zaaldelen gekoppeld zijn aan een berging. Is er een oplossing mogelijk waarbij dat wel kan? BVO: 500m² 24500

7650

7600

7650

7600

5500

werkkast

6250

berging sporthal 1

10250

9125

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 2+3

SPORTZAAL 1

9125

BREEDTESPORTHAL 1

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 1

berging breedtesporthal 2 zaaldeel 1

werkkast

berging breedtesporthal 2 zaaldeel 2+3

wedstrijdleidingruimte

13500

wedstrijdleidingruimte

13500

SPORTZAAL 2

BREEDTESPORTHAL 2 werkkast

6250

berging sporthal 2

1e verdieping 7000+ BVO: 4800m² 24500

10250

7650

7600

7650

24500

10250

7650

7600

7650

5500

BVO: 4800m² onderwerp plattegrond 1e

6250

LBK sportzaal 1

TECH

fase SO

datum 2021.04.30

5500

schaal 1:350

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

VARIANT

Is het zinvol een variant te bekijken waarbij kleedruimten op de zelfde vloer liggen als sportvloer en bergingen goed gepositioneerd zijn tov de zaaldelen. Kleine tribune kan boven de kleedruimten (?). Grote tribune aan weerszijde van sportvloer (?).

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

OVERMAAT

We hebben oppervlakten van de varianten, het PVE en TSC R’dam vergeleken. We vinden het PVE Topsporthallen wel erg de aantallen van de massastudie te hoog. Kan Project: Zuid optimistisch, Amsterdam datum: 07-09-2021 onderwerp: Vergelijking BVO geoptimaliseerd worden. NB overmaat zit ook in de hoogte. natuurlijk in uitwerking

ariant 2

27910,0 16120,0

% 142 100

1635,0 3480,0 2940,0 1200,0 155,0 2380,0

11790,0

Slangen + Koenis

Variant 4

totaal bvo excl. parkeergarage totaal nvo excl. verkeersruimten

25900,0 15645,0

% 140 100

techniek ruimten verkeersruimten vluchttrappen en liften uitvulling gebouw overmaat programma overig (constructie/gevelpakket/etc)

2340,0 2960,0 1440,0 900,0 350,0 2265,0

totaal bvo onderdelen

10255,0

ZJA

26540,0 15745,0

% 141 100

9 11 6 3 1 9

2125,0 3380,0 2035,0 875,0 260,0 2120,0

10795,0

1,66

Topsport Rotterdam

Variant 2 27910,0 16120,0

% 142 100

8 13 8 3 1 8

1635,0 3480,0 2940,0 1200,0 155,0 2380,0

11790,0

1,69

13452,0 8748,8

6 12 11 4 1 9

techniek ruimten horizontaal verkeer vertikaal verkeer

433,7 1794,9 1089,4

3 13 8

techniek ruimten verkeersruimten vluchttrappen en liften

tarra

1385,2

overig (constructie/gevelp

totaal bvo onderdelen

4703,2

totaal bvo onderdelen

1,73

techniek ruimten verkeersruimten vluchttrappen en liften

678,0 1762,0 950,0

3 8 4

1385,2

overig (constructie/gevelpakket/etc)

3160,0

4703,2

totaal bvo onderdelen

6550,0

6 12 11 4 1 9

techniek ruimten horizontaal verkeer vertikaal verkeer

433,7 1794,9 1089,4

tarra

totaal bvo onderdelen

1,54

Sporthallen Zuid totaal bvo excl. parkeergarage totaal nvo excl. verkeersruimten

Sporthallen Zuid

totaal bvo excl. parkeergarage totaal nvo excl. verkeersruimten e.d.

3 13 8

% 135 100

Topsport Rotterdam

% 135 100

totaal bvo excl. parkeergarage totaal nvo excl. verkeersruimten

13452,0 8748,8

Sporthallen Zuid

ZJA

PVE volgens S+K % 22330,0 129 15402,0 100 1,45

totaal bvo excl. parkeergarage totaal nvo excl. verkeersruimten e.d.

1,73

Variant 3

PVE 22262,0 14991,0

1,54

totaal bvo excl. parkeerga totaal nvo excl. verkeersru

Sporthallen Zuid

totaal bvo excl. parkeerga totaal nvo excl. verkeersru techniek ruimten verkeersruimten indelingsverlies

overig (constructie/gevelp totaal bvo onderdelen

% 133 100 1,49

techniek ruimten

901,0

verkeersruimten indelingsverlies

3280,0 646,0

15 3

overig (constructie/gevelpakket/etc)

2515,0

totaal bvo onderdelen

7342,0

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

4 hallen per laag.

RENBAAN

3 hallen per laag.

De renbaan is bij de 3 varianten steeds gepositioneerd bovenop. Is een postie lager ook overwogen? Dan minder hoge constructie en trappen nodig. Wellicht ook contact met buiten mogelijk, bijvoorbeeld met snelweg.

2 hallen per laag.

perspectief westzijde / Piet Kranenbergpad

perspectief westzijde perspectief / Piet Kranenbergpad oostzijde / Tripolis-complex

perspectief oostzijde / Tripolis-complex

Sporthallen Zuid 28

perspectief westzijde / Piet Kranenbergpad

# 1 1 3 7 S p o r t h a l perspectief l e n Z u i d oostzijde A m s t e r/dTripolis-complex am | second opinion | 27 september 2021 | pagina

HORECA

Zou de horeca niet gelegen moeten zijn tussen 2 breedtesportzalen. Dit lijkt in de 3 varianten niet mogelijk. 05b. bevindingen horeca. review horeca advies 4Msupport

In het rapport van 4Msupport zijn een aantal uitgangspunten genoemd waar het vaste horecapunt aan zou moeten voldoen. Een groot aantal van deze punten komt overeen met de uitgangspunten van S+K die ook zijn verwerkt in de variantenstudie. Dit gaat bijvoorbeeld over de open, uitnodigende en laagdrempelige structuur, de opbouw en indeling van het volledig zelfstandig opererend verkooppunt met ondersteunende functies en de beschikbaarheid van het verblijfsgedeelte indien de horeca gesloten is.

Het punt waar het op verschilt is het uitgangspunt dat de horeca op gelijk niveau van de breedtesporthallen èn de vergaderruimten moet liggen. Het rapport gaat uit van een commerciele invulling op de begane grond met de horeca op de 1e verdieping. In het huidige p.v.e. is er een beperkt hoeveelheid m² als commerciele programma voorzien (SMC). In de S+K varianten richt de horeca zich, naast de gebruikers van het sportgebouw, ook naar buiten met de mogelijkheid voor een buitenterras en de horeca op de begane grond aan de gevel. De plint van het gebouw krijgt

Om beide opties open te houden is hieronder gekeken wat de inpasbaarheid van het horecaconcept van 4Msupport op de drie varianten is en wat het doet met de interne infrastructuur.

BVO: 3625m²

BVO: 500m²

BVO: 700m²

berging sporthal 1+2

topsporthal 2 (2 zaaldelen)

daarmee aan meerdere zijden een commerciële functie en heeft zo meer interactie met de omgeving.

sporthal 1

sporthal 2 (2 zaaldelen)

berging sporthal 1

werkkast

SPORTZAAL 1 berging breedtesporthal 1 zaaldeel 2+3

SPORTZAAL 1

SPORTZAAL 2 TOPSPORTHAL 1

berging topsporthal 1

berging breedtesporthal 1

BREEDTESPORTHAL 1

berging breedtesporthal 1

wedstrijdleidingruimte

werkkast

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 1

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 2

berging topsporthal 2

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 3

berging breedtesporthal 1 zaaldeel 1

berging breedtesporthal 2 zaaldeel 1

werkkast

berging breedtesporthal 2 zaaldeel 2+3

wedstrijdleidingruimte

berging TA/TeamNL

BREEDTESPORTHAL 1

wedstrijdleidingruimte

topsporthal 1 (2 zaaldelen)

wedstrijdleidingruimte

berging rolstoelen

TOPSPORTHAL 2

SPORTZAAL 2

breedtesporthal 1 (3 zaaldelen)

werkkast

berging TA/TeamNL

TOPSPORTHAL 2

BREEDTESPORTHAL 2

BREEDTESPORTHAL 1

berging sporthal 2

werkkast

berging topsporthal 1

onderwerp plattegrond 1e

breedtesporthal

huidige horeca

fase SO

datum 2021.04.30

4e verdieping 19000+ BVO: 3605m²

1e verdieping 7000+ BVO: 4800m²

1e verdieping 7000+ BVO: 6060m²

onderwerp plattegrond 1e

schaal 1:350

mogelijke horeca

breedtesporthal

huidige horeca

fase SO

datum 2021.04.30

schaal 1:350

mogelijke horeca

onderwerp plattegrond 4e

breedtesporthal

huidige horeca

fase SO

datum 2021.04.30

schaal 1:350

mogelijke horeca

01. variant 4 hallen inpasbaarheid concept

02. variant 3 hallen inpasbaarheid concept

03. variant 2 hallen inpasbaarheid concept

De plattegrond van de variant met vier sporthallen op één verdieping geeft weer wat de uitdaging is bij deze variant: de verdiepingen met sporthallen en sportzalen zitten vol. Op deze verdiepingen is net voldoende ruimte voor verkeersruimte en bergingen, een horecariumte is niet inpasbaar. Daarnaast liggen de twee breedtesporthallen in deze variant op verschillende verdiepingen, waardoor één centrale horeca bij de breedtesporthallen niet mogelijk is.

Ook bij de variant met drie sporthallen op één verdieping is het niet eenvoudig om de horeca te verplaatsen naar de verdieping waar de breedtesporthallen liggen. Wel is bij deze variant het voordeel dat de breedtesporthallen op dezelfde verdieping liggen. Hierdoor kan er een centraal horecapunt gecreeërd worden in de tussenlaag boven de breedtesporthallen met zicht op de sporters. Zoals bij variant 4 hallen zal een deel van de programma van de tussenlaag en de begane grond moeten worden uitgewisseld.

Bij de variant met twee sporthallen per verdieping is er een mogelijkheid om het horecaconcept van 4Msupport toe te passen in de ruimte van de centrale atrium. Echter liggen de breedtesporthallen in dit model op hogere gelegen verdiepingen waardoor de horeca ook hoger in het gebouw gesitueerd zou worden.

Een mogelijkheid is om op de tussenlagen de horeca te plaatsen. Hierdoor zal de horeca nabij een groot aantal sporthallen zijn, echter wel op de 4e verdieping. Hiervoor zal een deel van het programma nu voorzien op de tussenlaag naar de begane grond moeten verplaatsen.

Bij alle varianten ontstaat door het positioneren van de horeca nabij de breedtesporthallen een aantal aandachtspunten; - afstand tot entree met de horeca op relatief hogere verdiepingen, - zeer beperkt relatie naar de omgeving - afstand in het gebouw tussen aanvoer goederen tot horeca en bijbehorende keukens en magazijnen

Sporthallen Zuid 66

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

CONCLUSIE

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

Conclusie De volumestudie van Slangen + Koenis Architecten is een waardevolle massastudie. In de studie zijn 3 varianten onderzocht met steeds dezelfde uitgangspunten. Het verschil zit alleen in het aantal zalen per bouwlaag. De varianten gaan uit van een sterk, bepalend grid dat een mooi architectonisch gebouw zal opleveren. Het grid is wel erg bepalend voor de stapeling van de functies, waardoor enkele elementaire connecties tussen functies niet optimaal lijken.Ook zit er veel ‘lucht’ in het gebouw, zowel in de plattegrond (vierkante meters) als in de hoogte (kubieke meters). Wij denken dat dit ook komt door de manier van stapelen. S+K heeft hierover aangegeven dat zij vinden dat de mate van extra ‘lucht’ te maken heeft met de fase waarin het project zich thans bevindt. Wij vragen ons af of een geheel andere manier van stapelen niet ook mogelijk is. Hierbij zou dan uitgangspunt moeten zijn dat juist de belangrijke connecties wel goed zitten (kleedruimten, bergingen, horeca etc.). Wij adviseren om een volwaardig SO te laten maken puur ruimtelijk en functioneel, als het ware een getekend programma van eisen. Bij voorkeur met inbegrip van constructie, installaties en bouwfysica op SO niveau. Hierbij zullen dan eerst de genoemde vragen beantwoord dienen te worden in overleg met de opdrachtgever en de gebruikers.

Het lijkt ons dan zinvoller om te kijken naar 3 geheel verschillende manieren van opbouwen en stapelen dan naar een variatie in het aantal zalen per verdieping. Onze voorlopige bevindingen zijn inhoudelijk besproken met S+K. Beide bureau’s zijn het oneens over de juiste manier van stapelen voor dit complex (en de functionele consequenties hiervan), maar goed is om te weten dat over veel zaken beide bureaus het eens waren, bijvoorbeeld de opgegeven stedenbouwkundige randvoorwaarden (krappe plot, splitlevel, positie hoofdentree) en de wens om eerst een volwaardig SO te laten maken puur ruimtelijk en functioneel. Van de 3 varianten van S+K passen er 2 niet op de plot (variant 3 en 4). De varianten met 2 zalen per verdieping past maar net. Bij een andere manier van stapelen lijkt het programma ook maar net te passen. Dit moet wel nog nader onderzocht worden in een structuurontwerp. Hierbij dient aangetekend te worden dat wellicht enkele punten buiten het gebouw dienen te worden opgelost, bijvoorbeeld het verschil in hoogte van maaiveld van oostzijde naar westzijde en het aanbrengen van een hellingbaan voor de parkeergarage. Mag dit dan buiten het plot? Overigens is het opmerkelijk dat de gevraagde renbaan sowieso niet past op de locatie.

De volgende punten dienen besproken en beantwoord te worden in overleg met de opdrachtgever van het bouwproject, de eindgebruikers van het gebouw én de stedenbouwkundige.

Want het beantwoorden van deze vragen is wezenlijk voor het goede functioneel gebruik van het gebouw, maar heeft - mogelijk - stedenbouwkundige implicaties. Hoofdentree. Waarom dient de entree op de noordwesthoek te liggen? S+K heeft aangegeven dat dit voor hen een vast gegeven was. Ons lijkt het logischer om de hoofdentree aan de noordzijde te leggen, gekoppeld aan de centrale ontsluitingshal. Het gevaar van de entree op de noordwesthoek is dat de oostgevel een achtergevel wordt (hellingbaan/goederen) terwijl juist vanaf deze zijde veel mensen het gebouw zullen benaderen. Splitlevel. Het is niet eenvoudig om een splitlevel aan te brengen in het gebouw vanwege de sprong in hoogte van het maaiveld van west naar oost. S+K heeft aangegeven dat de ‘splitlevel’ voor hen een vast gegeven was. De splitlevel levert veel logistieke en functionele problemen op in het gebouw. Wij adviseren om het hoogteverschil buiten het gebouw op te lossen. Vrachtauto’s in de parkeergarage. In de 3 varianten is er vanuit gegaan dat de vrachtauto’s in de parkeergarage kunnen komen ten behoeve van bevoorrading. Wij raden dit af. Hiervoor is een erg grote vrije hoogte noodzakelijk, bovendien wordt de hellingbaan langer en de parkeergarage moet geschikt gemaakt worden voor de grote draaicirkels van de vrachtauto’s. Dit is buitenproportioneel voor een dergelijke gebouw.

Bevoorrading met vrachtauto’s liever buiten, op maaiveld. Voor eventuel bevoorrading met alleen bestelbusjes is een beperkte vrije hoogte noodzakelijk (2,80meter?). Dit zou nog overwogen kunnen worden. Hellingbaan parkeergarage. In de varianten van S+K zit de hellingbaan naar de parkeergarage in (onder) het gebouw. Dit neemt daar nogal veel ruimte in beslag. bovendien geeft dit problemen qua geluid voor de ruimten die om de hellingbaan heen liggen op de begane grond. Waarom wordt de hellingbaan niet buiten het gebouw geplaatst? Dan moet daar natuurlijk wel de ruimte voor zijn. Goederenlift. De goederenlift is in de massastudie van S+K steeds geplaatst aan de zuidoostzijde. Deze lift is dan uitlsuitend bedoeld voor goederen. De lift komt vaak uit niet in een verkeersruimte maar in een sportzaal. Dit betekent dan dat de goederenlift niet kan stoppen op die verdieping als deze sportruimte in gebruik is. Bovendien moeten goederen dan altijd over de sportvloer. In Topsportcentrum Rotterdam was juist gekozen om de goederenlift te plaatsen in het centrale stijgpunt. Bezoekers kunnen dan ook deze lift gebruiken. Ook handig voor gehandicapte sporters. Als deze grote lift in de centrale hal gebruikt wordt zijn de roltrappen daar wellicht ook niet meer nodig.

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

Roltrappen. Er zijn in de verschillende varianten heel veel roltrappen. Wij vragen ons af of roltrappen überhaupt wel nodig zijn in een dergelijk gebouw. Het plaatsen van een grote (goederen) lift in de centrale hal kan hierbij wellicht al helpen. De roltrappen lopen steeds naar de topsportzaal 03, daar waar de 1000 man publiek kan zitten. Als deze zaal naar beneden geplaatst zou worden, dan betekent dit ook dat er mindere roltrappen nodig zijn.

dienen te worden aan de sportzalen of dat gekozen dient te worden voor grote blokken met kleedruimte, niet direct bij de sportfuncties.

Topsporthal 03. Deze zaal is in de massastudie geplaatst bovenin het gebouw. Dit is gedaan vanwege de constructie. Door de grote tribune is een extra grote overspanning nodig. Dit is makkelijker te realiseren in het dak dan middenin het gebouw. Het betekent echter ook dat de 1000 man helemaal naar boven moet in het gebouw. Er is dan ook geen directe koppeling met de entree. In Topsportcentrum Rotterdam was juist uitgangspunt dat de grote topsportzaal beneden zat gekoppeld aan de entree en de horeca. Dit zou in dit project ook een overweging kunnen zijn.

Horeca. De horeca is een belangrijke functie in een sportcomplex waar altijd discussie over is. We hebben ook begrepen dat voor S+K een horeca gekoppeld aan de entree eerst een uitgangspunt was en dat later in het proces er een andere visie hierover is doorgegeven. Dit is ook verwerkt als commentaar in de studie zelf. Volgens het PVE dient de horeca vooral gekoppeld te zijn aan de 2 breedtesportzalen. Dat is nu niet het geval en lijkt ook niet makkelijk te realiseren met de gekozen manier van stapelen. Met de opdrachtgever en gebruiker zal eerst bepaald moeten worden wat de ideale plaats is van de horeca in het complex. Dit zou dan het uitgangspunt moeten zijn voor verdere uitwerking.

Grote tribune. De tribune voor 1000 man is in de plannen van S+K geplaatst aan één zijde. De opstelling met 2 tribunes op elkaar zoals gesuggereerd lijkt ons niet mogelijk in verband met zichtlijnen op het veld. Een tribune aan één zijde heeft als voordeel dat het publiek aan één zijde de tribune opgaat. Ook voor camera’s is het voordelig. Deze kunnen immers aan de overzijde geplaatst worden. Zo lijkt het alsof er heel veel publiek is. Wij begrijpen echter dat veel sporters het prettiger vinden als het publiek zoveel mogelijk rondom het veld zit. Dus liever aan 2 zijden in plaats van aan één zijde. Dit zou onderzocht dienen te worden. Kleine tribune. Hierbij gaat het volgens het PVE om 250 man publiek. De hiervoor bedoelde ruimten zitten in de volumestudie niet altijd in het midden van het veld. Bovendien lijkt het of het publiek dan achter kolommen en achter glas zit. S+K heeft aangegeven dat het gaat om maar enkele bezoekers die in de zaal moeten kunnen kijken. Als dit het geval is dan lijkt de oplossing uit de massastudie prima. Is er er een wens dat er daadwerkelijk 250 personen dienen te zitten op een kleine tribune (enkele rijen aan de lange zijde van het veld) dan lijken deze ruimten niet goed te zijn geplaatst.

Bergingen. De bergingen zijn in de massastudie niet altijd gekoppeld aan de verschillende zaaldelen. Dit lijkt ons een belangrijk uitgangspunt om dit wel te doen.

Renbaan. De renbaan is een apart onderdeel van het plan. Het past immers niet op de aangegeven locatie. De renbaan is altijd aan de bovenzijde geplaatst. Wij vragen ons af of de renbaan ook lager in het plan gepositioneerd kan worden. Bijvoorbeeld aan de zuidzijde. Dan is er ook contact tussen sporters en voorbijrijders. Wellicht levert dit ook een positieve bijdrage aan de geluidswering van de snelweg ten opzichte van de achterliggende wijk. Lockers en toiletten. Klein aandachtspunt voor verdere uitwerking is de positie van toiletten en lockers in relatie met de kleedruimten. Met gebruiker dient overlegd te worden of toiletten en lockers juist in de kleedruimten moeten worden opgenomen of juist buiten de kleedruimten.

Kleedruimten. In de plannen van S+K zijn de kleedruimten steeds gebundeld. Dit heeft met concept van stapelen te maken. Dit is voordelig want de kleedruimten kunnen dan flexibel worden ingezet. Dit betekent echter ook dat kleedruimten niet op dezelfde vloer zitten als de sportzalen. Dit lijkt ons niet wenselijk, met name voor de breedtesportvloeren. Vooral voor onderwijs is het handig als de kleedruimten direct gekoppeld zijn aan de sportzaal. Er is dan overzicht vanuit de zaal op de kleedruimten. De vraag is of kleedruimten juist zoveel mogelijk gekoppeld

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

Note / Memo

HaskoningDHV Nederland B.V. Industry & Buildings

To: From: Date: Copy: Our reference: Classification: Checked by:

ZJA Janko Arts 6-9-2021

Subject:

Rapportage 2nd opinion Sporthallen Zuid Amsterdam

BI2163-RHD-ZZ-XX-NT-Z-0001 Internal use only Click or tap here to enter text.

Inleiding In het kader van de opdracht voor een inhoudelijke 2nd opinion op het Structuurontwerp voor de Sporthallen Zuid te Amsterdam, zijn door RHDHV de volgende documenten bestudeerd:

De stukken zijn waar relevant bestudeerd door de volgende disciplines: - Brandveiligheid - E-Installaties - W-Installaties - Constructies In deze memo staan de eerste bevindingen verwoord. Deze bevindingen zijn inmiddels besproken met ZJA en kunnen worden gebruikt in de gesprekken met de Gemeente Amsterdam. Hierbij wordt opgemerkt dat wij de aanbeveling doen om één en ander inhoudelijk te bespreken met de opsteller(s) van het Structuurontwerp. In een gesprek is de overdracht van informatie veel beter dan puur op schrift omdat dan nuances en verduidelijkingen direct kunnen worden gegeven.

6-9-2021

BI2163-RHD-ZZ-XX-NT-Z-0001

1/5

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

Brandveiligheid • •

• •

De bezettingen ten aanzien van ontvluchting zullen nader bepaald moeten worden voor de berekeningen, maar het idee hierbij is duidelijk omschreven in de tapportage; Sprinkler wordt als een goed uitgangspunt verondersteld door RHDHV. De problematiek rondom (EV) parkeren wordt daarmee ook ondervangen. Ons advies is om hierbij een alternatief met watermist-installatie te overwegen en mee te nemen naar de volgende ontwerpfase De brandwerendheid op bezwijken (en toegestane reducties) zijn helder omschreven. Er zijn prima uitgangspunten geformuleerd. PAG (PlasbrandAandachtsGebied) verdient aandacht in combinatie met het groepseffect (Externe Veiligheid). Dit is zeer relevant met nabijgelegen infrastructuur en bestemmingen die grote mensenmassa’s kunnen aantrekken. Afstand van 30 meter tot aan de gevarenbron in ieder geval eerbiedigen.

Electrische Installatie 210608_18028_RAP_21412_Sporthallen-Zuid-Amsterdam_V001_DEF 3.2.2 Elektrotechniek Hoe is het benodigde elektrische vermogen bepaald? Aangezien het elektrisch laden een post is die nu wordt aangenomen maar waar veel technische en maatschappelijke ontwikkeling is, is het wellicht verstandig om de elektrische systemen voor de gebouwgebonden installaties en het elektrisch laden gescheiden te houden. Parkeren en laden Hoe staat de brandweer tegenover het elektrisch laden van voertuigen in een parkeergarage? 3.3.2 Amsterdamse BENG Momenteel is er een ontwikkeling bezig van in Nederland geproduceerde kunststof zonnepanelen waarmee een aanzienlijke gewichtsbesparing mogelijk is bij gelijkblijvende elektrische eigenschappen wat mogelijk kan doorwerken in een besparing van de constructie.

• •

6-9-2021

In de ABT studie wordt uitgegaan van de ondergrens van het bouwbesluit, dat lijkt ons niet wenselijk en borgt niet een comfortabel binnenklimaat. Er is geen technisch PvE beschikbaar, dit achten wij wel wenselijk om o.a. een comfortabel binnenklimaat te realiseren. In de studie wordt uitgegaan van WKO met open bron, dit is natuurlijk een prima oplossing, maar in hoeverre is geborgd dat dit te realiseren is. Vooralsnog lezen we dat niet en wat is het scenario om aan BENG te voldoen mocht dat niet mogelijk zijn? Er wordt in de studie een vermogen van 500kW genoemd, onduidelijk is of dit voldoende is en hoe dit vermogen is bepaald. Dienen de sporthallen aan de NOC/NSF eisen te voldoen?

BI2163-RHD-ZZ-XX-NT-Z-0001

•

De omschrijving van speciale voorzieningen die nodig zijn om de gevolgen van geluid en trillingen als gevolg van (zware) balsporten in de sporthal naar de omliggende ruimten in het gebouw te beperken mst in deze rapportage. Gesteld wordt dat de gekozen vorm (vormen) beperkte invloed op de techniek en BENG heeft, dat lijkt me juist alleen missen wij de opsomming van alle maatregelen die nodig zijn en de borging dat die mogelijk zijn om BENG te halen.

Bijlage 7: Raming BBN d.d. 14-06-2021 • De post honoraria voor de adviseur is laag in relatie tot de realisatiekosten. • In de raming wordt uitgegaan van 25.350m² BVO en in de bijlage 4 van 30.670/32.240 en 32.560 • In de raming wordt uitgegaan van 530€/m² BVO. Is dat met WKO en open bron of met warmtepompen als dat niet mogelijk is? En met welke voorzieningen W-technisch nog meer? (wellicht doorstroomboilers en individuele CO2 sturingen nodig om aan BENG te voldoen) Ten slotte, in hoeverre is koeling hierin opgenomen? Diversen: • Mogen er elektrische auto’s in de parkeergarage en in hoeverre heeft dit consequenties heeft voor de brandveiligheid (zie ook opmerkingen W en Brandveiligheid) • Mogen er E oplaadpunten in de parkeergarage worden aangebracht (in relatie tot de vorige vraag, zie ook opmerkingen W en Brandveiligheid) • Waarom sprinkler en geen watermist (en afweging en keuze tussen de mogelijkheden brandbestrijdingsinstallaties) en wat is het beste in de parkeergarage i.v.m. vorstgevaar (droog systeem?)

Paragraaf 2.1.2 Bladzijde 5 - Geadviseerd wordt om de aannames voor de gewichten van technische installaties zichtbaar te maken. Gezien de aard van het gebouw is de verwachting dat deze niet slechts op funderingsniveau kunnen worden geplaatst doch door het gebouw heen. De installaties zullen daarom een significante bijdrage leveren aan de belasting op de vakwerkspanten wat effect heeft op hoeveelheid materiaal en bouwkosten.

210608_18028_RAP_21412_Sporthallen-Zuid-Amsterdam_V001_DEF

•

210608_18028_RAP_21412_Sporthallen-Zuid-Amsterdam_V001_DEF

Werktuigkundige Installatie

•

Bijlage 4: Volumestudie Slangen+Koenis Architetcen d.d. 07-06-2021

Constructie

Dienen er nog speciale installaties in de parkeergarage te worden opgenomen zoals COdetectie, Pulsventilatie etc.?

•

Is er koeling in het gebouw nodig? Attentie met bepaling van de ventilatiehoeveelheid is de CO2 waarde van de buitenlucht in Amsterdam Zuid. In hoeverre is rekening te houden met gebruikerswensen en eisen?

2/5

Paragraaf 2.1.3 Bladzijde 5 - Visie op brandwerendheid is helder beschreven en ons inziens correct. De opties voor reduceren van brandwerendheid worden nog open gelaten. Geadviseerd wordt de visie te verankeren in het PvE. Gezien de nabijheid van de snelweg A10 wordt geadviseerd de visie ter toetsing neer te leggen bij de veiligheidsregio omdat er uit de MER/VER mogelijk strengere eisen kunnen worden gesteld. Paragraaf 2.1.5 Dynamische belastingen. Door schakeling van functies is het aanbevolen het te bereiken niveau van comfort zo vroeg mogelijk vast te leggen en met een 3D analyse te onderzoeken. De stapeling van constructies kan interferentie veroorzaken, het beschouwen per dragend element op de grenswaarde van 5 Hz kan een onderschatting van het probleem opleveren.

6-9-2021

BI2163-RHD-ZZ-XX-NT-Z-0001

3/5

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

Paragraaf 2.2.1 – Hoofdopzet De opzet van de hoofdraagconstructie is helder uiteengezet en er worden begrijpelijke keuzes gemaakt voor wat betreft de positionering van de grote overspanningen. Ook het positioneren van de tribuneconstructie naast de hoofdoverspanning i.p.v. er bovenop is logisch al wordt het uitsluiten van een houtconstructie niet geheel begrepen. Inderdaad is de elasticiteitsmodulus van hout relatief laag, door kleine overspanningen kan de relatieve stijfheid toch voldoende zijn. De keuze om de grote overspanningen zo hoog mogelijk te leggen is qua mechanica volstrekt logisch. Echter kan het toch de moeite waarde zijn te onderzoeken of de topsporthal juist niet helemaal bovenaan moet komen te liggen. Qua functionele indeling biedt dat voordelen (kortere transportroute personen en installaties) maar de functionele werking van de topsportvloer zal drastisch verbeteren door deze op kleinere overspanningen te leggen. Nadeel kan zijn dat er bouwfysische complicaties optreden als gevolg van contactgeluid op de sportvloer die resoneert in ondergelegen ruimtes (referentie: Topsportcentrum Rotterdam) Er wordt geschreven over een alternatief in betonnen wandliggers t.o.v. een staalskelet. Dat lijkt echter niet voor de hand liggend gezien de impact op het bouwproces en bouwtijd.

Er zullen significante tijdelijke ondersteuningen nodig zijn terwijl een staalskelet in hoog tempo kan worden opgericht. Ons inziens kan er beter energie worden gestoken in het generen van (sub)varianten met als uitgangspunt een staalconstructie. Het toepassen van dempers wordt op voorhand ondergeschikt gesteld aan verstijving van de constructie indien er onderpresteren dreigt. Ons inziens zijn goed geplaatste dempers op zijn minst het onderzoeken waard (in een SO/VO) omdat dit veel materiaal kan besparen, wellicht meer dan de kosten van de dempers (referentie: Nieuw Stadion Feyenoord)

Integratie sportvoorzieningen (grondpotten) is aandachtspunten. Het kan wel (referentie: Topsportcentrum Rotterdam) maar het is complex en kostenverhogend

TT-vloer: -

Dit lijkt gezien de combinatie instortvoorzieningen/trillingen/geluid en de impact op de bouwhoogte niet een heel realistisch alternatief. Ook het creëren van voldoende robuustheid voor een dergelijk CC3-gebouw zal complexe en dus kostbare detaillering vragen.

Paragraaf 2.5 – vakwerken Het verdient aanbeveling om nog wat dieper in de ‘echte’ varianten te duiken aanvullend op het (in hoogte) variëren op hetzelfde principe van overspanningsrichting. Bij het bepalen van de kostprijs luistert het erg nauw wat het benodigde equipment is om te monteren, dat heeft significante invloed op de EUR/kg voor staal. Een studie kan uitwijzen dat het economisch zinvol is om met een combinatie van enkele zware en veel meer lichte spanten te werken dan met een eenheid van spanten met een gewicht daar tussenin. Paragraaf 2.6 – betonnen wanden Zie ook de eerdere opmerkingen, gezien de impact op bouwmethodiek en -tijd als ook de drastische verminderde flexibiliteit na oplevering zijn betonwanden naar onze mening geen realistisch alternatief om mee te nemen in verdere uitwerking. Het is goed dat het is bekeken maar daarmee is het dan ook wel gedaan. Paragraaf 2.7 Sprintbaan Wij delen de mening dat een uitkragende sprintbaan op deze wijze een station te ver is. Als de sprintbaan als gimmick wordt gebruikt kan het nog wel binnen de kaders worden ontworpen om dat het niet echt als zodanig wordt gebruikt. Mogelijk kan er met een (civiele) tuiconstructie nog resultaat worden bereikt maar dat lijkt niet goed inpasbaar in de massastudie.

Overigens lijken we uit de massastudie op te maken dat er wel degelijk sprake is van een (asymmetrisch) steunpunt aan het uiteinde van de uitkraging.

Het invullen van een tussenvloer met spanten is een efficiënte en functioneel effectieve oplossing echter dit verhaal (en bijbehorende figuur) sluit niet aan op het streven om grote overspanningen zo hoog mogelijk weg te zetten. De argumentatie van het willen voorkomen van indirecte krachtsafdracht is plausibel maar ook hier achten wij het voorbarig om een dergelijke variant bij voorbaat al uit te sluiten. Met het oogpunt op bouwmethodiek en bouwsnelheid kan het combineren van vakwerkmaten en overspanningsrichtingen wel eens positiever uitpakken (referentie: Topsportcentrum Rotterdam) Paragraaf 2.3 – Bouwput en fundering De gekozen voorkeursvariant voor de half verdiepte kelder wordt helder uiteengezet maar het is niet duidelijk of en zo ja waarom deze variant de meest optimale is. De damwand in de steunberm lijkt nauwelijks meerwaarde op te leveren t.o.v. een open bouwput waarvoor veel ruimte nodig is met arbeid voor af- en aanvoer van de grond. Indien er dan toch damwand wordt geïnstalleerd, verdient het onderzoek om dan de put zo compact mogelijk te maken, al dan niet met ankers of stempels. Onder 2.3.1 staat een zin geschreven die gaat over luchtkanalen tussen betonnen liggers, deze wordt niet begrepen.

Wellicht een typo en/of ergens anders in het rapport bedoeld? Onder 2.3.3 wordt heel specifiek een paaltype genoemd zonder verdere argumentatie (kosten, trillingshinder, grondverdringing, beschikbaarheid, bouwtempo). Hier kan beter meer aandacht worden besteed aan de randvoorwaarden dan nu al vastpinnen op een paaltype. Paragraaf 2.4 – vloervarianten Kanaalplaatvloer: -

6-9-2021

Aandacht geven aan reductie dwarskrachtcapaciteit in relatie tot balkondersteuning

BI2163-RHD-ZZ-XX-NT-Z-0001

4/5

6-9-2021

BI2163-RHD-ZZ-XX-NT-Z-0001

5/5

#1137 Sporthallen Zuid Amsterdam | second opinion | 27 september 2021 | pagina

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11092742/1