Bijlage 4. OPENBAAR Verslag dwarskijksessie AEB 26 juni 2020.pdf
Tekst van het document
Programma LetOp Verslag Dwarskijksessie Afval Energie Bedrijf Programma LetOp: Leren En Tegenspraak Organiseren in Projecten Van Aan CC
Onderwerp Datum
Onno Terpstra (analist en verslag) en Stan Kaatee (voorzitter) Sven Breedijk (directeur Directie Middelen en Control) Wouter Schut (projectleider), Gelbrich Nieuwe Weme (m&a adviseur), Mark de Smet (projectsecretaris), Bas Husken (senior legal counsel), Roderick Smits (director corporate finance), Arjen Rienks (adviseur afval & grondstoffen), Floor Broekman (informatiemanager) Verslag Dwarskijksessie Afval Energie Bedrijf Amsterdam 26 juni 2020
dwarskijksessie Datum verslag
19 augustus 2020
Deelnemers Dwarskijkteam
Jan Willem Flohil, Plv Directeur Middelen en Control, Gemeente Rotterdam Thy Pham, Senior Consultant, Proof Adviseurs Goos Minderman, Hoogleraar governance in de publieke sector, Erasmus Universiteit
Aanwezigen project
Sven Breedijk, Directeur Directie Middelen en Control Wouter Schut, Projectleider Gelbrich Nieuwe Weme, M&A adviseur Mark de Smet, Projectsecretaris
Context en doel Op 1 januari 2014 is de verzelfstandiging van het de voormalige gemeentelijke dienst Afval Energie Bedrijf (AEB) gerealiseerd. De gemeente Amsterdam is 100% aandeelhouder van AEB Holding NV. Naast aandeelhouder van AEB is de gemeente ook klant van AEB voor de verwerking van het Amsterdamse huishoudelijk afval. De energie die vrijkomt bij de verbranding van het afval wordt omgezet in (duurzame) elektriciteit en warmte welke via Wespoort Warmte (WPW), waar AEB en Nuon elk 50% belang in hebben, aan het stadswarmtenet van WPW wordt geleverd. De gemeente Amsterdam is beleidsmaker op het gebied van circulaire economie en duurzaamheid, waarmee ze direct en indirect een impact heeft op AEB, de afvalstromen die AEB verwerkt en de warmte die WPW levert aan het warmtenet. Daarnaast is de gemeente financier van AEB: de gemeente heeft bij verzelfstandiging een achtergestelde lening verstrekt aan AEB. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft AEB sinds begin februari 2018 onder verscherpt toezicht gesteld. In december 2018 is de gemeenteraad geïnformeerd over de tegenvallende situatie bij AEB en de mogelijke gevolgen die dat heeft voor de financiën en duurzaamheidsdoelstellingen van Amsterdam. Op 15 mei 2019 zijn de commissies FEZ en MLD geïnformeerd over een verdere verslechtering van de financiële situatie van het bedrijf.
De verwachting was dat AEB zonder ingrijpen vanuit de aandeelhouder of een andere vreemd vermogensverschaffer, de bankconvenanten zal breken en haar betalingsverplichtingen niet zal kunnen voldoen..
Gemeente Amsterdam
Datum 20 augustus 2020 Pagina 2 van 8
AEB heeft de wethouder deelnemingen op 24 juni 2019 geïnformeerd dat de veiligheid van de fabriek niet langer gegarandeerd kon worden. Op 9 juli 2019 heeft het college ingestemd met het voorleggen van het voorstel aan de gemeenteraad om maximaal €35 miljoen beschikbaar te stellen om een periode van twee maanden te overbruggen waarin scenario’s voor een definitieve oplossing zouden kunnen worden uitgewerkt. Scenario’s die in het voorstel opgenomen waren zijn: voortzetting van AEB, een verkoop of een faillissement. In de raadsvergadering van 18 september 2019 is motie 1446 van raadslid Van Dantzig aangenomen. Daarin wordt het college opgeroepen om, naast het uitwerken van de publieke richting met HVC, voorbereidingen te treffen voor een fusie- en verkoopproces en een nadere juridische analyse uit te voeren voor de oplossingsrichtingen voor AEB, mogelijke obstakels en risico’s te identificeren en uit te zoeken hoe deze te eventueel te mitigeren zijn. Op 4 oktober 2019 informeert het college de raad dat de gemeente, AEB en HVC niet tot een werkbare variant gekomen zijn waarin HVC de verbrandingsactiviteiten kan overnemen. Het herstel van AEB tekent zich sneller af dan verwacht. Op 9 oktober 2019 heeft de raad ingestemd met het mandateren van het college om de voorbereiding te treffen voor een competitief verkoopproces, in lijn met de motie van lid Van Dantzig.
Op 14 januari 2020 heeft het college een principebesluit genomen over de voorgenomen verkoop van AEB. Het principebesluit is op 12 februari 2020 voorgelegd aan de raad voor wensen en bedenkingen. Na de zomer neemt het college een go-besluit over de verkoop van AEB. Hierin wordt besloten over de definitieve uitwerking van het verkoopproces van AEB, inclusief de verkoopcriteria, kaders en voorwaarden. De wethouder Deelnemingen en wethouder Duurzaamheid hebben begin 2020 te kennen gegeven graag gebruik te maken van een van de tegenspraakinstrumenten die het Programma LetOp biedt, namelijk een dwarskijksessie. Dit om tunnelvisie te voorkomen en eventuele blinde vlekken op te sporen. Deze sessie heeft plaatsgevonden op 26 juni 2020.
Opzet van de bijeenkomst In de Dwarskijksessie geven externe experts/vakgenoten kritische reflectie over de privatisering van het Afval Energie Bedrijf Amsterdam. De Dwarskijksessie begint met een ronde informatieve vragen, waarin de Dwarskijkers het programmateam ondervragen over onduidelijkheden. De informatieve ronde wordt gevolgd door het Dwarskijken zelf, aan de hand van stellingen die de Dwarskijkers vooraf hebben geformuleerd. Het doel van Dwarskijken is advies te ontvangen op verbeterpunten en zwakke plekken bloot te leggen, zodat het programmateam en het gemeentebestuur zich daarvan bewust zijn en de juiste besluiten en acties hierop kunnen nemen. Aan de Dwarskijkers wordt de vraag gesteld: ‘waar zou de project- of programmaeigenaar wakker van moeten liggen?’ De volgende vragen zijn voor de opdrachtgever aanleiding om een Dwarskijksessie te laten organiseren:
Hoofdvraag
Gemeente Amsterdam
Datum 20 augustus 2020 Pagina 3 van 8
Is het voornemen om het Afvalenergiebedrijf te gaan verkopen voldoende onderbouwd zodat het college een wel overwogen besluit kan nemen het Afvalenergiebedrijf al dan niet te verkopen? Deelvragen -
-
Zijn er voldoende waarborgen in de voorbereiding van het verkoopproces om tot een integere en zakelijke deal te kunnen komen? Is wat ligt er ten grondslag aan de verkoopplannen overtuigend uitgewerkt in de argumentatie? Zijn alle varianten en de voor- en nadelen van de verschillende varianten (verkoop, deelneming, gemeentelijk bedrijf) voldoende in beeld gebracht? Zijn de verschillende belangen (m.n. ook het publieke belang) voldoende in beeld en afdoende meegewogen in de voorstellen? Wat valt er te zeggen over de timing van de verkoop? En wat over de beoogde doorlooptijd van het proces (weten we dit proces tijdig af te ronden, bij voorkeur voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 of voordat er sprake is van een conjuncturele omslag)? Is er voldoende inzichtelijk gemaakt waarom Wespoort Warmte niet in het verkoopproces wordt betrokken? Hebben we - ondanks het uitvoeren van een due diligence - niets over het hoofd gezien? Is de due diligence van voldoende niveau? Welke onvoorziene verrassingen kunnen we tegemoet zien in dit verkoopproces? Zijn de mogelijke risico’s voldoende in beeld en zijn de beheersmaatregelen adequaat? Hebben we mogelijke juridische claims goed in beeld? Na 1 januari 2022 loopt de orderportefeuille van het AEB snel leeg. Is voldoende in beeld wat het betekent voor de verkoopplannen dat de lange termijnomzet niet is verzekerd?
Het verslag en de aanbevelingen worden aangeboden aan de ambtelijk opdrachtgever van het project. De bijeenkomst en het verslag zijn vertrouwelijk.
Informatieve ronde De dwarskijksessie begint met het stellen van een aantal informatieve vragen van de deelnemers aan de ambtelijk opdrachtgever. Timing is een belangrijke vraag. Hoe urgent is de verkoop, hoe urgent wordt het gevoeld? Er zijn twee belangrijke toetsen die relevant zijn voor de timing. Ten eerste, is de onderneming verkoop klaar? Met andere woorden voldoende gestabiliseerd na het stilzetten van de ovens vorig jaar, voldoende verzekerd van financiering en met goed zicht op de boeken en de staat van onderhoud en de installaties?. Ten tweede, zijn de marktomstandigheden voldoende om tot verkoop te kunnen overgaan? De gemeente ziet dat deze dramatisch zijn veranderd. De gemeente onderkent dat de transactiestructuur samenhangt met de timing. De huidige contracten van de gemeente – als grote klant van het AEB – lopen tot eind 2022. Nu is besloten de aandelen te verkopen. In de voorfase is ook gekeken of het als een aanbesteding van het afvalcontract op de markt zou moeten worden gebracht, waarbij de partij die inschrijft op de aanbesteding de aandelen van AEB erbij krijgt. Naarmate de einddatum van het contract nadert, zou dit actueel kunnen worden. De financiering is nu nagenoeg verzekerd tot 2022. De gemeente heeft er in verschillende rondes kapitaal in moeten stoppen, waardoor de exposure steeds verder wordt vergroot.
De gemeente voelt niet dat we nu een fire sale in moeten gaan.
Gemeente Amsterdam
Datum 20 augustus 2020 Pagina 4 van 8
Er zijn allerlei vormen van besturing en rechtsvormen rondom energie en afval. Is het een uitgemaakte zaak dat het wordt verkocht aan de markt? Er is een overname door HVC onderzocht. Het is geen uitgemaakte zaak dat het bedrijf wordt verkocht aan een private aandeelhouder. Als er belangstelling is van publieke partijen, dan kunnen die ook inschrijven. De gemeente Amsterdam zal bovendien zelf een keuze moeten maken waar zij haar afval zal laten verbranden. De gemeente zou toe kunnen treden tot HVC, maar als de gemeente haar exposure wil verkleinen, moet de gemeente dat niet doen, want dan raak je nog veel zwaarder overgefinancierd. WPW wordt buiten de verkoop gehouden. Wat is daarvoor het strategisch plan? Is WPW het vehikel wat uitbreiding van het warmtenet moet gaan realiseren? WPW voorziet met name de west- en noordkant van warmte. Aan de oostkant staat een centrale die volledig in handen is van Vattenfall. Vattenfall is 50% aandeelhouder van WPW. Er is nog geen keuze gemaakt voor WPW. Er zijn grofweg drie scenario’s. De gemeente wordt direct aandeelhouder, AEB verkoopt de helft van de aandelen aan Vattenfall, of AEB verkoopt de aandelen aan een derde partij. Volgens de statuten van WPW gelden er kwaliteitseisen. Die derde partij zou een publieke partij moeten zijn, Vattenfall voldoet daaraan.
Er zijn ook andere spelers die vinden dat warmte een perspectief heeft naar de toekomst. De dichtheid van Amsterdam biedt voordelen. De verkoop van het AEB is niet afhankelijk van een definitieve keuze over de verkoop van WPW. Is er over nagedacht over de gevolgen van de heffing op buitenlands afval op de concurrentiepositie van AEB en de borging van het publiek belang? Dat is betrokken in de afwegingen. De afvalverbrandingsmarkt is een competitieve markt met trekken van kartelvorming. Er bestaat overcapaciteit, waardoor er voldoende concurrentie is. Het AEB heeft een strategische ligging aan het water, in een hoog stedelijk gebied met relatief moderne installaties. Het AEB zou daarom logischerwijs niet het eerste bedrijf moeten zijn dat uit de markt gedrongen wordt. De gemeente Amsterdam levert 15% van het afval dat door AEB wordt verbrand. Er is geen evidente publieke reden om het zelf te houden. Gemeenten die geen aandeelhouder zijn, kunnen prima hun afval kwijt en betalen daarvoor geen hogere tarieven. Staat de directie van het AEB achter de verkoop? De gemeente is de verkopende partij, maar doet dat in intensieve samenwerking met de directie en Raad van Commissarissen. Zij hebben zich gecommitteerd aan de verkoop van de aandelen door de gemeente en zien het positief als AEB, opererend op een zakelijke markt, als een zakelijk bedrijf wordt aangestuurd.
Is er overwogen om het bedrijf in de huidige omstandigheden te verbeteren en aandeelhouder te blijven? Dat heeft de gemeente overwogen en ook gedaan. Er lag een bod op het AEB, wat om meerdere redenen is afgewezen, ook omdat het bedrijf er op dat moment niet goed voor stond. Gegeven dat de gemeente er geld in heeft gestoken is het wenselijk tijd te nemen het bedrijf te stabiliseren en een waardesprong te laten maken, en die naar de gemeente te halen. De economische effecten van Corona gaan bepalend zijn. Is erover nagedacht om inhoudelijke criteria, zoals duurzaamheid, toe te voegen aan de de pre-selectiecriteria? De gemeente moet zich gedragen als marktinvesteerder, en kan alleen maar vragen wat en marktinvesteerder ook zou doen. Vanuit staatsteun en mededinging is er weinige juridische ruimte voor om dit type eisen aan de voorkant te stellen. Je kunt geen vragen stellen die eigenlijk een overheidsopdracht inhouden. Duurzaamheidseisen spelen wel een rol, omdat om een visie van een koper
Gemeente Amsterdam
Datum 20 augustus 2020 Pagina 5 van 8
ten aanzien van duurzaamheid en strategie van warmte wordt gevraagd. Als de biedingen binnen bepaalde bandbreedtes liggen is niet alleen prijs doorslaggevend. Als de aandelentransactie is afgerond, en de visie wordt verlaten, kan daar geen sturing meer op worden uitgeoefend.
Dwarskijk ronde Thema 1: aanleiding en motivatie De gemeente zou verschillende publieke belangen en doelstellingen bij de verkoop van AEB kunnen hebben, zoals duurzaamheidsdoelstellingen, of continuïteitsdoelstellingen met betrekking tot de werkgelegenheid. Op dit moment is het primaire verkoopmotief echter niet helder. Zonder helderheid over het primaire verkoopmotief van AEB zou geen gefundeerd verkoopbesluit worden genomen door het college. Is er een publiek belang bij afvalverbranding, en/of kan dit op een andere manier geborgd worden dan met overheidsdeelneming? Deze brede afweging komt onvoldoende in de stukken naar voren. Op dit moment lijkt het publieke belang alleen gedefinieerd te worden door het financiële belang van de gemeente, en dat is te kort door de bocht. Wees helder over je verkoopdoelstelling, want dit zorgt er ook voor dat je je beter focust bij de verkoop. Als het primaire verkoopmotief is AEB zo snel mogelijk te verkopen, dan moet worden onderkend dat snelheid van verkoop omgekeerd evenredig is met de opbrengst van de verkoop. Is de gemeente bereid nog kapitaalinjecties te doen en te onderkennen dat AEB in financiële nood is? Advies: Maak inzichtelijk wat je motieven zijn om AEB te verkopen en welke publiek belang hiermee gemoeid is. Het motief lijkt erg beperkt tot het financiële belang, terwijl je ook naar andere belangen zou moeten kijken.
Hierdoor is de motivatie onvoldoende om in het vervolg keuzes te maken. Het zou voor de hand liggen om duurzaamheidsambities ook centraal te stellen bij een eventuele verkoop als de verkoop beredeneerd wordt vanuit warmte. Als het belang AEB te verkopen primair een financieel belang is, wees daar dan ook duidelijk over, want ook dat kan een publieke rechtvaardiging zijn. Thema 2: duurzaamheid en ambities Gaat de gemeente zijn duurzaamheidsambities wel halen? Grootse visies hebben een lange tijdshorizon, soms tot 2050, terwijl we helemaal niet weten hoe de wereld er dan uit ziet. We komen er steeds meer achter dat we weinig hebben aan grootse visies en stippen op de horizon op het gebied van duurzaamheid. Het is realistischer om kleine stappen te maken in een netwerk van en met alle betrokken partijen De techniek is te onzeker om lange termijn visies zomaar realistisch te laten zijn. Bij de verkoop van AEB wordt te weinig gekeken naar de sleutelpositie die WPW zou moeten spelen. De warmtestrategie en WPW zou de kern van de strategie van de gemeente moeten zijn, omdat WPW een van de instrumenten is om invulling te geven aan duurzaamheid. De warmtemarkt is op dit moment nog onvolwassen. De verwachting is dat de warmtewet in 2022 gaat intreden, maar dat is nog onzeker.
De concept-warmtewet is op dit moment nog hoofzakelijk een marktordeningsinstrument, en gaat over rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Er komt een wettelijke taakstelling voor warmtebedrijven die integraal verantwoordelijkheid gaan dragen voor de
Gemeente Amsterdam
Datum 20 augustus 2020 Pagina 6 van 8
aanleg, distributie en levering. Tegelijkertijd spelen de gemeenten de regisserende rol door het aanwijzen van een warmtebedrijf, waarbij er waarschijnlijk gestuurd kan worden op duurzaamheid. In die constellatie moet je het aandeelhouderschap zien. Er is daarmee geen urgentie om de aandelen van WPW van de hand te doen Het is logisch de ontwikkelingen rond de warmtewet goed te volgen bij het bepalen van de Amsterdamse strategie. Advies: Waak ervoor dat je je voor je duurzaamheidsambities niet verliest in grote vergezichten, meet je niet aan een abstracte lat, maar houd ruimte voor kleine stappen op het pad daar naartoe. Beschouw WPW als een belangrijk instrument tot verduurzaming en maak dit leidend voor je keuzes. Er is een publiek belang gemoeid met het eigendom van WPW, en bovendien geen urgentie om de aandelen van WPW te verkopen. Wacht tot duidelijk is wat de effecten van de warmtewet zijn. Thema 3: publiek belang en publieke invloed Van het afval dat door AEB wordt verbrand komt 15% van de gemeente Amsterdam. Het bedrijfsmodel van AEB is erop geënt dat er veel bedrijfsafval en commercieel afval wordt verwerkt. Dat roept de vraag op welk publiek belang met deelneming wordt geborgd. De vraag is of de gemeente 100% aandeelhouder zou moeten zijn voor de 15% van het afval dat de gemeente aanlevert. Of zelfs überhaupt aandeelhouder zou moeten zijn.
De gemeente vliegt dit vraagstuk van de verkeerde kant aan. Begin niet bij AEB, maar beredeneer vanuit je publiek belang. De dwarskijkers denken dat dat belang ligt bij warmte, en kijk vervolgens van daar uit welke rol AEB hier in kan spelen. De gemeente zou aandeelhouder moeten zijn als dit noodzakelijk is voor de voeding van het warmtenet, en daarop controle willen houden. Deze gedachtegang komt nu in de stukken onvoldoende naar voren. De huidige aansturing is te eenzijdig. Maatschappelijke stakeholders van AEB zijn niet of onvoldoende in beeld. Door los te komen van de bilaterale sturing tussen de gemeente en AEB, en samenwerking te zoeken met stakeholders vanuit een netwerk krijg je een aansturing die op kwaliteit is gericht. Onduidelijk is namelijk welke rol de andere 85% van de klanten van AEB speelt in de afwegingen die de gemeente Amsterdam nu maakt, zowel bij verbranding als bij warmte. Door meer samen te werken met andere partijen en betrokkenen krijgt de gemeente wellicht andere ideeën en inzichten, en zou warmte veel prominenter naar voren kunnen komen in de afwegingen dan nu het geval is. Vanuit deze 85% kan zowel tegenstand, als ook maatschappelijke steun voor nieuwe technologieën kunnen gaan ontstaan. Warmte is een belangrijk maatschappelijk belang en kent een heel netwerk van partners, zoals woningcorporaties en huiseigenaren die met elkaar de waarde bepalen.
Het is niet nu onvoldoende duidelijk hoe de vervreemding van eigendom WPW, dan wel de deelname van Amsterdam in WPW passend is in de regionale energiestrategie en op welke manier omliggende gemeenten hierbij zijn of worden betrokken. Het is de vraag hoe je hier verder vorm aan moet geven en hoe de invulling van de rol eruit kan zien. Dat kan op verschillende manieren. Dat kán door samen te werken in WPW als een coöperatieve vereniging, met gemeenten, corporaties en investeerders die zorgen dat het warmtenetwerk in Noord-Holland wordt uitgerold, waarbij AEB een van de leveranciers van warmte is, maar er zijn ook andere constructies denkbaar.
Gemeente Amsterdam
Datum 20 augustus 2020 Pagina 7 van 8
Sowieso zijn er redenen om als gemeente aandeelhouder te blijven, voor het aanleggen van de infrastructuur, sturing en het borgen van betaalbaarheid. Je kunt een publiek belang borgen met een overheidsdeelneming in WPW. Een aandeel van 50% is substantieel. Er zijn ook voorbeelden waarmee met een kleiner belang succesvol invloed wordt uitgeoefend. Er is een noodzaak voor de gemeente expertise op het gebied van warmte gaan opbouwen, omdat dit belangrijk is voor verduurzaming. Het is de vraag of de kennis wordt verminderd door de verkoop van WPW. Advies: Benader het vraagstuk vanuit het vraagstuk van warmte, want dat is het publiek belang, en beredeneer hier vanuit wat dit betekent voor AEB en niet andersom. Zoek veel meer de samenwerking op met je maatschappelijke stakeholders, zowel als het gaat om afvalverbranding als om warmte. Er zijn voldoende redenen om een aandeel in WPW te houden. Bovendien bestaat er geen urgentie om WPW direct van de hand te doen. Thema 4: verkoopmethode en verkoopbaarheid Als de gemeente het vraagstuk zou benaderen vanuit warmte, kan overwogen worden om een partiële deelname te bewerkstelligen. Het is niet duidelijk of dit wel of niet is overwogen. De verkoopmethode is afhankelijk van hoe graag en snel de gemeente AEB zou willen afstoten.
Het voorgenomen besluit mist onderbouwing waarom een aandelentransactie de meest geëigende verkoopmethode- en strategie is. Bij een feitelijk insolvente vennootschap is een activatransactie mogelijk meer geëigend dan een aandelentransactie. De M&A-markt is op dit moment niet gunstig, de financierbaarheid van vastgoed is kostbaar. Met een activatransactie kan tegemoet worden gekomen aan de financierbaarheid, en overdragen van de aandelen kan nog steeds, maar hoeft niet in een keer. Dit geeft flexibiliteit voor geïnteresseerde partijen. Er zijn veel verkoopdoelstellingen geformuleerd. Het is niet realistisch dat deze allemaal worden behaald. Door focus aan te brengen voorkom je teleurstelling. Er zijn voorbeelden waarbij een visie op duurzaamheid onderdeel uitmaakte van de pre-selectiecriteria. Als de gemeente de aandelen in WPW houdt blijft het noodzakelijk om actief aandeelhouderschap op de deelneming te voeren. De gemeente moet leren een beter aandeelhouder te zijn. Het is niet duidelijk wat de lijn is van actief aandeelhouderschap en of hier beleid op is. De gemeente heeft verschillende rollen, als aandeelhouder, financier, concessiegever, vergunningverlener. Er wordt veel gezegd over de belangenconflicten en complexiteit, maar niet hoe dat kan worden opgelost en wat de lijn is van de gemeente.
Er zijn voldoende voorbeelden van succesvolle deelneming van overheden, ook van de gemeente Amsterdam zelf, die als voorbeeld kunnen dienen. Advies: Geef een betere onderbouwing van de meest passende verkoopmethode. Een activatransactie zou ook een mogelijkheid kunnen zijn. Onderzoek of een partiële deelname niet voldoende is om grip te houden op de bron voor het warmtenetwerk. Kijk kritisch naar je verkoopdoelstellingen, en breng focus aan.
Gemeente Amsterdam
Datum 20 augustus 2020 Pagina 8 van 8
Voer er beleid op, hoe je aandeelhouderschap op WPW inhoudelijk gaat vormgeven. Kijk daarbij naar goede voorbeelden.
Conclusies en aanbevelingen Het programma LetOp komt voort uit de 10 lessen van de Noord/Zuidlijn. Tegen de achtergrond van deze lessen vindt de tegenspraak plaats rond projecten en programma’s in Amsterdam. Op basis van de Dwarskijksessie zijn over de privatisering van het Afval Energie Bedrijf Amsterdam zijn de volgende conclusies en aanbevelingen geformuleerd: 1. Maak inzichtelijk wat je motieven zijn om AEB te verkopen en welke publiek belang hiermee gemoeid is. Dit is nodig om in het vervolg keuzes te maken. Het zou voor de hand liggen om duurzaamheidsambities ook centraal te stellen bij een eventuele verkoop. 2. Als het belang AEB te verkopen alleen een financieel belang is, wees daar dan ook duidelijk over, want dat kan ook een publieke rechtvaardiging zijn. 3. Waak ervoor dat je je voor je duurzaamheidsambities niet verliest in grote vergezichten, meet je niet aan een abstracte lat, maar houd ruimte voor kleine stappen op het pad daar naartoe. 4. Beschouw WPW als een belangrijk instrument tot verduurzaming en maak dit leidend voor je keuzes. 5. Benader het vraagstuk vanuit warmte, want dat is het publiek belang, en beredeneer hier vanuit wat dit betekent voor AEB en niet andersom. 6. Er zijn voldoende redenen om een aandeel in WPW te houden. Er is een publiek belang gemoeid met het eigendom van WPW, en bovendien geen urgentie om de aandelen van WPW te verkopen. 7.
Zoek veel meer de samenwerking op met je maatschappelijke stakeholders, zowel als het gaat om afvalverbranding als om warmte. 8. Geef een betere onderbouwing van de meest passende verkoopmethode en kijk kritisch naar je verkoopdoelstellingen. 9. Onderzoek of een partiële deelname niet voldoende is om grip te houden op de bron voor het warmtenetwerk. 10. Voer er beleid op, hoe je aandeelhouderschap op WPW inhoudelijk gaat vormgeven.