Bijlage 4 - Fiches alle deelnemingen.pdf

Voor Schiphol is het belangrijk dat de kosten van de operationele luchthavenactiviteiten en historische verrekeningen in rekening worden gebracht bij de luchtvaartmaatschappijen. Vanuit financieel oogpunt zal Schiphol zich blijven inzetten om de financiële stabiliteit te verbeteren. Conclusie Aanhouden: Schiphol is een belangrijke infrastructuur voor de stad en het multimodale knooppunt draagt bij aan het vestigingsklimaat. De gemeente heeft geen doorslaggevende stem als aandeelhouder, maar zit wel aan tafel om op te komen voor belangen van omwonenden en werknemers. Daarnaast willen we een partner zijn van Schiphol op weg naar een duurzame toekomst. Aanbeveling Binnen de gemeente wordt op dit moment gewerkt aan een position paper. Een gedragen visie vanuit de vakdirecties (als uitkomst van de position paper) kan helpen om het publiek belang van de gemeente scherper te krijgen en aan de hand daarvan de inhoudelijke aandeelhoudersrol te versterken.

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Datum 25 maart 2024 Pagina 33 van 41

Stadsherstel Amsterdam NV

Aandelenbelang Kernactiviteiten

Beherend wethouder

13,6% De zorg voor monumenten en beeldbepalende panden door ze zorgvuldig te restaureren, een passende bestemming te geven en ze te verhuren. Wethouder Deelnemingen

Herijking publiek belang en aandeelhouderschap als instrument Stadsherstel zorgt voor monumenten en beeldbepalende panden door ze zorgvuldig te restaureren, een passende bestemming te geven en ze te verhuren. De panden worden in bezit gehouden, waarmee een goede staat van onderhoud blijft gegarandeerd. Zo levert Stadsherstel een belangrijke bijdrage aan: • het bewaren van gebouwd erfgoed voor volgende generaties; • de leefbaarheid van steden en dorpen; • de toegankelijkheid van monumenten; • het behoud van het restauratieambacht. De afgelopen jaren heeft Stadsherstel meerdere monumentale panden gekocht en gerestaureerd. Stadsherstel heeft ook verschillende monumentale panden van de gemeente overgenomen zoals de Oosterkerk, verschillende molens in de stad en de Hollandsche Manege en heeft deze een mooie invulling gegeven. De doelstelling van Stadsherstel sluit nauw aan bij het Amsterdams Akkoord en wordt expliciet genoemd waar het de Aanpak Binnenstad betreft. Commerciële marktpartijen zijn niet in staat om op een met Stadsherstel vergelijkbare wijze monumentale panden van de ondergang te redden; dit belang kan het beste worden behartigd door middel van het huidige aandeelhouderschap. Governance De statuten van Stadsherstel dateren uit 2019 en vormen geen aanleiding voor nader onderzoek.

Net als bij veel andere minderheidsdeelnemingen staat de gemeente Amsterdam anders dan de andere aandeelhouders tegenover de hoogte van een passende beloning. Het beloningsbeleid is daarmee niet in lijn met de gemeentelijke uitgangspunten. Samenwerking Formeel is enkel een verantwoordelijkheid bij wethouder Deelnemingen gelegd. Weliswaar zijn andere wethouders ook betrokken, bijvoorbeeld vanuit de portefeuilles Aanpak Binnenstad en Monumenten, op de aandeelhoudervergaderingen zijn enkel governance onderwerpen geagendeerd. Stadherstel heeft ambtelijk contacten door de hele organisatie. De algemene afdronk is dat de samenwerking goed is, maar dat Stadsherstel iets verder af staat van de doelstellingen van Aanpak Binnenstad dan bijvoorbeeld Zeedijk en Stadsgoed die als voornaamste doelstelling hebben om de leefbaarheid en de economische structuur te bevorderen. Stadsherstel heeft als voornaamste doelstelling het behoud van monumenten, en heeft de gehele stad als werkgebied. Vanuit Vastgoed is er juist meer contact, zeker waar het potentieel afstoten van monumenten door de gemeente aan Stadsherstel betreft.

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Datum 25 maart 2024 Pagina 34 van 41

Over het algemeen is de consensus dat er meer coördinatie en synergie gevonden zou kunnen worden met de doelstellingen van Aanpak Binnenstad, bijvoorbeeld waar het de invulling van de plint in buurten betreft. Financiën en continuïteit Afgelopen jaren kende Stadsherstel een uitdagende marktsituatie die ertoe leidde dat er sinds 2022 weinig nieuwe aankopen zijn gedaan. Stijgende rentes, stijging van overdrachtsbelasting, wijzigingen in de huurwetgeving (oprekken sociale huurgrens), beperking renteaftrek, de regels voor woningdelen, het voornemen van het ministerie van BZK om de WWS-punten voor monumentwoningen te schrappen en nog relatief hoge vastgoedprijzen worden als oorzaak genoemd. Daarnaast is met de energiecrisis een versnelling opgetreden in de verduurzamingsopgave. Dit heeft overigens geen financiële consequenties voor de gemeente als aandeelhouder. Conclusie Aanhouden: Stadsherstel draagt bij aan de zorg voor monumenten en beeldbepalende panden in Amsterdam door ze zorgvuldig te restaureren, een passende bestemming te geven en ze te verhuren. Dit belang sluit aan bij het coalitieakkoord. Commerciële marktpartijen zijn niet in staat om op een met Stadsherstel vergelijkbare wijze monumentale panden van de ondergang te redden; dit belang kan het beste worden behartigd door middel van het huidige aandeelhouderschap. Aanbeveling Er zijn geen directe aanbevelingen.

Wel is de algehele situatie op de vastgoedmarkt een aandachtspunt, waardoor deze deelneming actief beheerd moet blijven. Daarnaast kan gekeken worden of de samenwerking met Aanpak Binnenstad versterkt kan worden.

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Stadsgoed NV Aandelenbelang Kernactiviteiten Beherend wethouder

Datum 25 maart 2024 Pagina 35 van 41

16,98% Aankopen, opknappen en transformeren van panden in de binnenstad ten behoeve van de leefbaarheid van Amsterdam. Wethouder Deelnemingen

Herijking publiek belang en aandeelhouderschap als instrument Stadsgoed NV helpt de leefbaarheid en economische activiteiten in de Amsterdamse binnenstad te bevorderen, door middel van: - Het intensief, verantwoord en milieubewust kleinschalig beheren van zijn panden. - Het terugdringen van bestaand eenzijdig functiegebruik door de balans tussen de verschillende functies in het gebied te verbeteren. - Het terugdringen en voorkomen van verdacht eigendom van vastgoed. Stadsgoed is nadrukkelijk een instrument om de beleidsdoelstellingen zoals geformuleerd in het programma Aanpak Binnenstad te bereiken. Concreet betekent dit dat Stadsgoed de afgelopen jaren meerdere panden heeft aangekocht/getransformeerd ten behoeve van de leefbaarheid van het gebied. Vaak in nauwe afstemming met de gemeente. Door middel van het aandeelhouderschap hebben we grip op de doelstellingen; afstoten of een andere rechtsvorm is daarom niet aan de orde. Governance De statuten en aanverwante documenten van Stadsgoed zijn in 2022/2023 uitgebreid geëvalueerd, gewijzigd en worden dit jaar vastgesteld. Er zijn daarnaast ook geen andere signalen die aanleiding geven uitgebreid onderzoek te doen naar de governance. Samenwerking De bestuurlijke betrokkenheid is als volgt geregeld: - Wethouder EZ/Aanpak Binnenstad is verantwoordelijk voor het bereiken van de doelstellingen uit het programma Aanpak Binnenstad.

- Wethouder Deelnemingen bij aandeelhoudersbesluiten die de governance en continuïteit betreffen. - Stadsdeelvoorzitter Centrum als bestuurder vanuit het Centrum-belang. Er vindt maandelijks regulier afstemmingsoverleg tussen de betrokken ambtelijke directies plaats over de stand van zaken. Aandeelhoudersbesluitvorming wordt gezamenlijk voorbereid, wel meestal met Deelnemingen als trekker. Eindverantwoordelijkheid van het beheer ligt nu nog bij wethouder Deelnemingen. Bij oprichting is afgesproken om na 5 jaar het beheer van de deelneming formeel over te dragen aan de beleidsverantwoordelijke wethouder, in dit geval wethouder EZ/Aanpak Binnenstad. Deze afspraak moet in de praktijk nog geformaliseerd worden. Financiën en continuïteit Stadsgoed is financieel op orde, zo is zij jaarlijks in staat het dividend volgens afspraak uit te keren. Er worden geen grote aankopen op korte termijn voorzien. Ook is een wijziging in de aandelenverhouding nu niet aan de orde.

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Datum 25 maart 2024 Pagina 36 van 41

De komende jaren staat Stadsgoed voor een grote duurzaamheidopgave om alle vastgoed naar label D te krijgen, waarbij een hoger energielabel het streven is. Dit is niet in alle gevallen mogelijk wanneer Stadsgoed niet geheel pandeigenaar is, of bij sommige monumenten. Verduurzaming is kostbaar. Dit zal een beslag op de financiële middelen leggen. Conclusie Aanhouden: Stadsgoed is een belangrijke schakel in het bereiken van de doelen van het programma Aanpak Binnenstad. Door middel van het aandeelhouderschap hebben we grip op de doelstellingen. Aanbeveling Bij oprichting is afgesproken om na 5 jaar het beheer van de deelneming formeel over te dragen aan de beleidsinhoudelijke wethouder, in dit geval wethouder EZ/Aanpak Binnenstad. Deze afspraak moet in de praktijk nog geformaliseerd worden.

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Datum 25 maart 2024 Pagina 37 van 41

Verzekeringsbank Groot Amsterdam VGA NV Aandelenbelang 100% Kernactiviteiten Het verzekeren van de verzekerbare risico’s van de gemeente Amsterdam en haar partners. Beherend wethouder Wethouder Financiën Herijking publiek belang en aandeelhouderschap als instrument De gemeente Amsterdam heeft ervoor gekozen om haar risico’s zelf te verzekeren met als reden dat dit de gemeente geld bespaart en beter verzekerd is met een eigen verzekeringsbedrijf. Hiervoor heeft de gemeente de directie “VGA Verzekeren”. Om op de verzekeringsmarkt te kunnen opereren, is het noodzakelijk om een aparte N.V. te hebben: dit is de NV VGA verzekeringen. Deze NV is daarmee een onderdeel van de gemeente Amsterdam. Het personeel is in dienst van gemeente Amsterdam en werkzaam voor de NV VGA. Het hebben van een eigen verzekeringsbedrijf is een politieke keuze. De oprichting van een NV is vervolgens een wettelijke verplichting om te kunnen opereren op de (her)verzekeringsmarkt. De conclusie uit de eerdere herijking en het daaropvolgende positioneringsonderzoek uit 2021 geldt nog steeds: VGA Verzekeringen is op dit moment van groot belang voor de gemeente vanwege de diepgaande kennis van het verzekeren en herverzekeren, het netwerk op de verzekeringsmarkt en de relaties met verzekeringsmaatschappijen. Governance De statuten van VGA zijn begin 2023 geactualiseerd.

Er is geen aanleiding om verder onderzoek te doen. De directie van de deelneming VGA is ook die van de directie VGA. De gemeente heeft daarmee volledige invloed. Samenwerking De bestuurlijke betrokkenheid is als volgt geregeld: - Wethouder Financiën is verantwoordelijk voor de aandeelhoudersbesluiten die de beleidsinhoud betreffen en is eindverantwoordelijk voor het beheer van de deelneming. - Wethouder Deelnemingen is verantwoordelijk voor aandeelhoudersbesluiten die de governance en continuïteit betreffen. De verschillende rollen (aandeelhouder/ opdrachtgever/klant) binnen de gemeente zijn nog niet helder in kaart gebracht. De samenwerking is ook niet structureel vormgegeven. Naast de rol als verzekeraar treedt VGA ook op als expertisecentrum voor risicomanagement. Dit doet VGA in nauwe samenwerking met de afdeling risicomanagement van de gemeente. Financiën en continuïteit Ja, er wordt voldoende rendement gemaakt. VGA heeft een gezonde vermogenspositie. Dit is ook een eis voor verzekeraars vanuit de Nederlandsche Bank (DNB). Conclusie Aanhouden: Het hebben van een eigen verzekeringsbedrijf is een politieke keuze. De oprichting van een NV is vervolgens een wettelijke verplichting om te kunnen opereren op de (her)verzekeringsmarkt. VGA Verzekeringen is op dit moment van groot belang voor de

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Datum 25 maart 2024 Pagina 38 van 41

gemeente vanwege de diepgaande kennis van het verzekeren en herverzekeren, het netwerk op de verzekeringsmarkt en de relaties met verzekeringsmaatschappijen. Aanbeveling In 2021 is een positioneringsonderzoek uitgevoerd, waar aanbevelingen uit naar voren zijn gekomen. Momenteel worden deze aanbevelingen uitgevoerd.

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Datum 25 maart 2024 Pagina 39 van 41

Westpoort Warmte (WPW) Aandelenbelang 50 % Kernactiviteiten Aanleggen van een warmtenet en het opslaan, distribueren en leveren van stadswarmte Beherend wethouder Wethouder Duurzaamheid Herijking publiek belang en aandeelhouderschap als instrument WPW koopt voornamelijk (rest)warmte in bij het Afval Energie Bedrijf en gebruikt ook andere duurzame bronnen in de nabijheid van haar warmtenet. WPW levert deze warmte aan bedrijven, maatschappelijke instellingen en bewoners – zowel nieuwbouw als bij bestaande woningen. De klanten bevinden zich voornamelijk aan de noord- en (nieuw)westzijde van Amsterdam. Daarnaast is WPW ook verantwoordelijk voor de aanleg van het warmtenet in deze gebieden. Governance De statuten en aanpalende documenten van WPW zijn in 2021 opgesteld. Gezien de huidige discussie rondom de warmtetarieven moet nader onderzocht worden of de gemeente voldoende invloed heeft op de uitrol van de warmtenetten in de stad. Stadswarmte moet betaalbaar zijn voor de Amsterdammers die hierop overstappen.. Samenwerking De bestuurlijke betrokkenheid is als volgt: - Wethouder duurzaamheid is verantwoordelijk voor aandeelhoudersbesluitvorming die de beleidsinhoudelijke doelstellingen betreffen en eindverantwoordelijk voor het beheer van de deelneming. - Wethouder Deelnemingen is verantwoordelijk voor aandeelhoudersbesluiten die de governance en continuïteit betreffen.

Alle aandeelbesluitvorming wordt ambtelijk in goede samenwerking voorbereid. Financiën en continuïteit WPW is minder dan 5 jaar geleden opgericht. Er is geen aanleiding de financiën en continuïteit te onderzoeken. Conclusie Niet van toepassing, omdat WPW minder dan 5 jaar geleden is opgericht. Aanbeveling Er moet nader onderzocht worden of de gemeente voldoende invloed heeft op de uitrol van de warmtenetten in de stad. Stadswarmte moet betaalbaar zijn voor de Amsterdammers die hierop overstappen.

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Datum 25 maart 2024 Pagina 40 van 41

Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland (WRK) Aandelenbelang 50 % Kernactiviteiten Distribueren, voorzuiveren en doorleveren aan waterleidingbedrijven en industrie. Beherend wethouder Water Herijking publiek belang en aandeelhouderschap als instrument WRK levert, zuivert en distribueert water en hoort daarmee tot de vitale infrastructuur voor Amsterdam (uitvoering wettelijke taak) en de provincie Noord-Holland. Tot de herijking van 2011 was de gemeente Amsterdam 50% aandeelhouder in WRK. Dit aandeel is daarop in een stichting ondergebracht waar (de directie van) stichting Waternet zeggenschap over had. De gemeente heeft eind 2021 met het oog op het publieke belang van de Amsterdamse drinkwatervoorziening besloten om samen met NV PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland (PWN) garant te staan voor de externe financiering van WRK voor maximaal € 230 miljoen. Om te garanderen dat de drinkwatervoorziening continu door kan blijven gaan in de toekomst, zijn forse investeringen nodig. Waternet mag een dergelijke garantie niet afgeven en om als gemeente voldoende grip op de afgegeven garantie te hebben, is het aandeel weer binnen de gemeente ondergebracht. Governance De statuten en aanpalende documenten van WRK zijn in 2021 opgesteld. Aanvullend onderzoek is niet nodig.

Samenwerking De bestuurlijke betrokkenheid is als volgt: - Wethouder Water is verantwoordelijk voor aandeelhoudersbesluitvorming die de beleidsinhoudelijke doelstellingen betreffen en eindverantwoordelijk voor het beheer van de deelneming. - Wethouder Deelnemingen is verantwoordelijk voor aandeelhoudersbesluiten die de governance en continuïteit betreffen. Eindverantwoordelijkheid is niet formeel vastgelegd. Gezien de sterke beleidsinhoudelijke component is het aan te bevelen dit bij wethouder Water te leggen. Interne samenwerking wordt steeds meer opgezet, maar bemoeilijkt door het ontbreken van een beleidsdirectie water. Inmiddels is het Tijdelijk Team Water van start; de komende periode moet verder worden gekeken hoe de samenwerking en het beheer vorm moeten krijgen. Financiën en continuïteit WRK is minder dan 5 jaar geleden opgericht. Er is geen aanleiding de financiën en continuïteit te onderzoeken. Conclusie Niet van toepassing, omdat WRK minder dan 5 jaar geleden is opgericht. Aanbeveling De governancestructuur is op orde. Het beheer en de samenwerking binnen de gemeente moeten nog goed worden vormgegeven.

Gemeente Amsterdam – fiches herijking deelnemingen

Datum 25 maart 2024 Pagina 41 van 41