bijlage 4. Factsheet-Tussenevaluatie Kansenaanpak VO 2019-2020.pdf

Kansengelijkheid voortgezet onderwijs Amsterdam Factsheet Tussenevaluatie van de Kansenaanpak Voortgezet Onderwijs (VO) 2019/’20

2021

Interventies onderbouw/ bovenbouw Kansenaanpak VO

21

In Amsterdam hebben 33 scholen met veel

10

1 School heeft

leerlingen die op basis van hun achtergrondkenmerken risico lopen op onderwijsachterstanden, voor schooljaar 2019/'20 subsidie gekregen van de gemeente

Scholen hebben

Scholen hebben

interventies voor

alleen interventies

uitsluitend

onderbouw en

voor onderbouw

interventies voor

bovenbouw

bovenbouw

Amsterdam: de Kansenaanpak VO. In opdracht van de gemeente is deze aanpak geëvalueerd.

Evalueren tijdens de pandemie

Onderwijstype van scholen die subsidie hebben ontvangen

10

32 scholen hebben hun plannen uitgevoerd. De helft van de scholen heeft de plannen maar

8

deels uitgevoerd vanwege de maatregelen rondom COVID-19. Een deel van de scholen

6

heeft vanwege COVID-19 de resultaten van de interventies niet (optimaal) kunnen meten en hebben minder opbrengsten dan gehoopt.

Bereik en duur interventies

4 2 prakijk

vmbo-b, vmbo-b/k

vmbob/k/t

vmbo-t, vmbo-t/ havo

havo/vwo, brede scholen

Selectie kwetsbare leerlingen

7.500

2,4

De scholen selecteren de leerlingen doorgaans

Leerlingen

Uur

op basis van hun sociaaleconomisch milieu en

Kregen extra aandacht middels de subsidie

Gemiddeld extra onderwijstijd per week

beheersing van de Nederlandse taal.

1

Directe en indirecte impact Cognitieve ontwikkeling en ouderbetrokkenheid

Interventies voor gelijke kansen

hebben direct impact op kansen voor leerlingen, denk aan meer kennis en ondersteuning die leiden tot betere cijfers. Sociaal-emotionele ontwikkeling en professionaliseren van leraren hebben indirect impact op kansengelijkheid, denk aan meer zelfvertrouwen en een betere sfeer in de klas die leiden tot leerlingen die zich beter voelen en gemotiveerd zijn om te leren.

Interventies op vier terreinen Het zwaartepunt van de inzet van scholen ligt bij de cognitieve ontwikkeling van

Elkaar versterken

leerlingen, gevolgd door verbetering van de sociaal-emotionele vaardigheden.

01 02 03 04

Cognitieve ontwikkeling leerlingen

Sociaal-emotionele ontwikkeling leerlingen

Ouderbetrokkenheid

Cognitieve ontwikkeling en sociaalemotionele ontwikkeling versterken elkaar. Extra taal- en rekenlessen leiden tot verbeterde resultaten en daarmee tot meer zelfvertrouwen, maar andersom zorgt meer zelfvertrouwen voor betere resultaten.

Professionalisering ter ondersteuning van leerlingen

Cognitieve ontwikkeling

Sociaal-emotionele ontwikkeling

meest naar minst ingezet

extra taalonderwijs

coaching

ondersteuning studievaardigheden

ondersteuning studievaardigheden

extra rekenonderwijs

versterken persoonsvorming

huiswerkbegeleiding

versterken zelfvertrouwen

bijles

versterken sociale vaardigheden

nieuw taal-/rekenbeleid

Ouderbetrokkenheid

Professionalisering

driehoek gesprekken tussen:

docententraining voor betere leerling-gesprekken

docent--leerling--ouders

begeleiding docententeam bij opzetten talentlessen

ouderbijeenkomsten formeel

vergroten docentvaardigheden voor dagstart leerlingen

ouderbijeenkomsten informeel

training docenthouding gericht op helpen van anderen (leerlingen en docenten) om eigen keuzes te maken

2

Opbrengsten Kansenaanpak VO Ervaren opbrengsten door deelnemende scholen

verbetering taal- en/of rekenvaardigheid leerlingen verbetering schoolresultaten (doorstroom en examens) vergroting (lees)motivatie leerlingen meer zelfvertrouwen/zelfbewustzijn leerlingen zijn zeer tevreden met de interventies

leerlingen zijn zelfstandiger geworden leerlingen hebben meer zelfvertrouwen leerlingen zijn zeer tevreden zijn met de interventies

sociaal-emotioneel

sfeer in de klassen is verbeterd

cognitief

ontwikkeling nieuwe leerlijnen

aandacht binnen het team voor (het belang van) Nederlands taalonderwijs docenten meer in gesprek over kansengelijkheid docenten voelen dat ze iets ondernemen wat van betekenis is voor leerlingen docenten zetten opgedane kennis en creativiteit ook in bij reguliere lessen

ouderparticipatie: hogere opkomst bij ouderavonden en actievere ouderraad hoge oudertevredenheid

ouderbetrokkenheid

ouderbetrokkenheid: intensievere communicatie met de ouders en verbetering van de relatie tussen ouders en school

professionalisering

werkwijze van het schoolteam is vernieuwd door verbeterde leerling-gesprekken

3

Succesfactoren & belemmeringen

Succesfactoren ervaringen van scholen voldoende middelen voldoende tijd draagvlak docenten

Belemmeringen

passende visie

schoolsluiting als gevolg van COVID-19 meest naar minst vaak ervaren

weerstand of gebrek aan draagvlak onder docenten voor de geplande

deskundigheid team sturing/steun schoolleider betrokken projectgroep

interventies

heldere doelen

geen goede organisatie problemen met de houding van

20

leerlingen interventie voor kortdurende subsidie

25

30

vo-scholen

(liever op lange termijn) te weinig subsidie om alle leerlingen hulp te bieden interventie is arbeidsintensief

Onderzoeksrapport Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van verantwoordingsformulieren die zijn ingevuld door alle 33 deelnemende scholen aan de Kansenaanpak VO schooljaar 2019/’20. Onderzoek Informatie en Statistiek (OIS) heeft de verantwoordingsformulieren geanalyseerd. Daarnaast zijn er door het Kohnstamm Instituut bij een selectie van scholen interviews gevoerd met projectleiders en/of schoolleiders. Deze analyses zijn verwerkt in het onderzoeksrapport: Tussenevaluatie van de Kansenaanpak Voortgezet Onderwijs (VO) 2019/’20. Auteurs: Karssen, M., Vaessen, A., Stigt, A. van. (Kohnstamm Instituut) Wouden, M. van der, Hoedemaker, R. (OIS) Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Met dank aan Jazzberry Blue voor de kunst op pagina 1 van deze factsheet van de kaart van Amsterdam . Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van gemeente Amsterdam.

4