Bijlage 4. Factsheet Kansenaanpak VO Amsterdam 2020-2021.pdf
Tekst van het document
Een aanpak voor gelijke kansen in Amsterdam Onderzoek naar de Kansenaanpak Voortgezet Onderwijs schooljaar 2020/'21
Onderzoek Kansenaanpak VO
Doelgroep
In Amsterdam hebben 30 scholen subsidie gekregen
De scholen richten de interventies op leerlingen
van de gemeente Amsterdam: de Kansenaanpak VO.
uit kwetsbare sociaaleconomische milieus of
Dit zijn scholen met veel leerlingen die risico lopen
leerlingen die thuis geen Nederlands spreken.
op onderwijsachterstanden in schooljaar 2020/'21.
Scholen verwachten bij te dragen aan gelijke
In opdracht van de gemeente is deze aanpak
kansen door juist deze leerlingen onderwijs te
geëvalueerd. 29 scholen namen deel aan het evaluatieonderzoek.
Wie zijn er bereikt met de interventies?
bieden dat aansluit op hun behoeften en hen tegelijkertijd uitdaagt.
Redenen waarom scholen vroeg beginnen met interventies • De instaptoets uit leerjaar 1 biedt relevante informatie om direct na instroom in beeld te
8.000
2,6
Leerlingen
Uur
Kregen extra aandacht middels de subsidie
Gemiddeld extra onderwijstijd per week
Onderbouw
Onderbouw & bovenbouw
7
22
7 scholen richten zich met de interventie(s) op de onderbouw
22 scholen richten zich met de interventie(s) op de onder- en bovenbouw
brengen welke leerlingen behoefte hebben aan extra ondersteuning. • Aandachtsgebieden voor leerlingen worden sneller aangepakt en scholen werken preventief.
"Bepaalde leerlingen hebben een negatief beeld van de school dus deze groep leerlingen willen we stimuleren om een positieve houding te krijgen. Ik ben ervan overtuigd dat dit verbeterd kan worden. Dus niet alleen de resultaten bevorderen, maar ook een fijne en veilige schoolervaring hebben en met plezier terugkijken op hun schooltijd.” - betrokkene uit schoolteam
Ambities voor gelijke kansen De gemeente Amsterdam heeft met de Kansenaanpak VO drie ambities:
Tegengaan van onderwijsachterstanden bij taal en rekenen Bevorderen van opstroom en voorkomen van afstroom van leerlingen
Praktijkvoorbeeld: begeleiden van op- en afstroom "Het gaat erom dat leerlingen niet te snel afstromen en dat opstroom goed begeleid wordt. We investeren in een mentaliteit waarbij leerlingen keuzes maken en de consequenties van keuzes leren zien. Wanneer er dan toch afstroom is zijn leerlingen niet gedemotiveerd en maken zij bewuste keuzes dus het mes snijdt aan twee kanten. Geen onrealistische dromen of ambities, maar durven te dromen en ook doelgericht handelen."
Ouderbetrokkenheid
- betrokkene uit schoolteam
Wat hebben scholen gedaan?
100%
50% 35%
Alle scholen hebben ingezet op het
Interventies voor cognitieve ontwikkeling van leerlingen
versterken van de cognitieve ontwikkeling
betroffen taal-, reken- of studievaardigheden via bijles,
van leerlingen.
huiswerkbegeleiding of inzet van nieuw materiaal.
De helft van de scholen heeft ook ingezet op
Interventies voor sociaal-emotionele ontwikkeling
het versterken van de sociaal-emotionele
van leerlingen waren vaak coaching bij
ontwikkeling van leerlingen.
zelfvertrouwen.
Ruim 1/3 van de scholen heeft zich ook gericht
Interventies voor ouderbetrokkenheid betroffen
op het vergroten van de betrokkenheid van
meestal driehoeksgesprekken.
ouders bij het leerproces van leerlingen.
Praktijkvoorbeeld: zelfvertrouwen ontwikkelen door taal en rekenen
Wat willen scholen bereiken? verbeteren taal- en/of rekenvaardigheden
"Je kan nog zo slim zijn, maar als je de vragen niet goed begrijpt op een toets of bij een opdracht dan krijg je nare ervaringen waardoor je onzeker kan worden. Er zit iets onder het taal en rekenbeleid, we willen niet dat je de moed verliest, je kan rekenen, maar begrijpt de wiskundige vraag misschien niet"
presteren
- betrokkene uit schoolteam
"Rekenen is een basis voor alle vakken. Bijvoorbeeld een getallenlijn voor geschiedenis. Het is ook stap voor stap kunnen denken en probleemoplossend denken. Rekenen heeft te maken met automatiseren en sommige leerlingen zijn daarin nog niet voldoende ontwikkeld. Als die automatisering er niet in zit dan blokkeert dat de rest." - betrokkene uit schoolteam
zelfvertrouwen
succeservaringen
De verwachting van scholen is dat betere taal- en/of rekenvaardigheden ook leidt tot hogere opbrengsten bij andere vakken. Leerlingen ervaren zo meer succes en ontwikkelen meer zelfvertrouwen.
Opbrengsten Kansenaanpak VO Wat hebben de interventies opgeleverd volgens betrokkenen op scholen?
Opbrengsten bij cognitieve ontwikkeling van leerlingen
"81%van de leerlingen vindt de steunuren zinvol en 67% van de leerlingen die de steunuren bezocht is daar zelfs online mee doorgegaan tijdens de scholensluiting. De helft van de leerlingen die steunuren bezochten gaf aan dat hun cijfers verbeterden door de steunuren."
Een meerderheid van de scholen ziet dat leerlingen hogere taal- en rekenopbrengsten hebben, maar er zijn ook scholen die weinig verbetering bij hun leerlingen merken vooral als gevolg van scholensluiting door corona. Leerlingen hebben betere doorstroomresultaten, leerlingen wisselen minder van profiel en vallen minder vaak uit.
- betrokkene uit schoolteam
Opbrengsten bij sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen Leerlingen hebben meer zelfvertrouwen. Leerlingen zijn langer op school aanwezig nadat de lessen zijn afgelopen. Leraren hebben een grotere verbinding met hun leerlingen.
"Dat de interventie zo’n groot effect zou hebben op zelfvertrouwen was verrassend en aandoenlijk om te zien, het werd echt gevierd door de leerlingen, waar ook uit bleek dat ze echt een laag zelfbeeld hadden, en dat het zelfbeeld groeide door de interventie, dat werd heel zichtbaar." - betrokkene uit schoolteam
Opbrengsten bij ouderbetrokkenheid Leraren en ouders werken intensiever samen aan de ontwikkeling van leerlingen op school. Leerlingen krijgen ruimte om groei op school te delen met hun ouders.
Verder dragen de interventies volgens scholen bij aan meer aandacht in het schoolteam voor kansengelijkheid en het beter in beeld hebben van de ondersteuningsbehoeften van leerlingen met risico op onderwijsachterstanden.
"Wij willen dat ouders onze systematiek begrijpen en zien hoe wij de leerlingen begeleiden naar betere prestaties en geloof in eigen kunnen." - betrokkene uit schoolteam
Vanwege de Covid-19-pandemie konden scholen moeilijk resultaten van interventies meten. Ook konden de effecten van interventies gesubsidieerd vanuit de Kansenaanpak VO moeilijk onderscheiden worden van de effecten van interventies gesubsidieerd door andere gelden (zoals NPO).
Wat werkt het beste?
Hoe meten scholen hun opbrengsten? Het meten van de eigen opbrengsten helpt scholen om inzicht te krijgen in wat werkt en wat minder goed werkt. En op
Succesfactoren
basis hiervan hun eigen plannen bij te stellen. Hoe doen scholen dat?
Individuele aandacht
1
Toetsen
Eén op één contact tussen leerlingen en leraren.
Kennis en vaardigheden meten door toetsen op verschillende momenten af te nemen.
Betrokkenheid
2
Ontwikkeling bespreken
Betrokken en gemotiveerde leraren die de problematiek van leerlingen begrijpen.
De ontwikkeling van leerlingen in het schoolteam bespreken.
Routekaart interventie
3
Luisteren
Gestructureerde en duidelijke interventie waarbij ook ruime is om tussentijds bij te sturen indien nodig.
"Het feit dat leerlingen een plek hebben waar ze terecht
Docenten, leerlingen en ouders bevragen over hun ervaringen met de interventie.
Programma’s waar scholen mee werken:
kunnen, aandacht krijgen en dat er naar ze wordt geluisterd. De docent heeft daar niet altijd de tijd voor, maar de coach wel.
• Cito
Pas als ze hun verhaal kunnen doen, dan kunnen we ook de volgende stap zetten en dat werkt heel goed aan de interventie."
• Muiswerk
• TOA • AMN
- betrokkene schoolteam
• Numo • Diatoetsen • JIJ! • Toetsing • OKIdoc
Voorbeelden Hoe monitort Mediacollege Mediacollege Amsterdam
Amsterdam de eigen interventie? Klik hier.
Een evaluatierapport over de Kansenaanpak VO verschijnt medio 2022 op de website van gemeente Amsterdam en het Kohnstamm Instituut.
Mundus College
Hoe monitort Mundus College de eigen interventie? Klik hier.