Bijlage 4_College van BW Voordracht Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027 conform besloten.pdf

Nummer

VN2023-012793

Directie

Onderwijs, Jeugd en

College van burgemeester en wethouders

B&W

Zorg

Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

Portefeuille

Onderwijs (9)

Agendapunt

B5

Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

Onderwerp

Beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027

Het college van burgemeester en wethouders besluit

1.

2.

3.

Gegenereerd: v1.26

In te stemmen met de raadsvoordracht (bijlage 1) waarin de gemeenteraad wordt gevraagd: a. De beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027 (bijlage 2) vast te stellen, waarbij het college in het kader van burgerschap in het onderwijs aangeeft hoe de gemeente de komende jaren met scholen wil inzetten op het realiseren van de hoofdambitie: ‘Het bevorderen van een ambitieuze en weerbare samenleving, waar iedereen zichzelf kan zijn. Waar individuen leren omgaan met verschillen, zich in elkaar kunnen verplaatsen, werken aan hun ontwikkeling en talenten. We willen het vermogen van mensen en juist ook van kinderen en jongeren, om op een positieve manier onderdeel uit te maken van de Amsterdamse samenleving, versterken.’ Deze ambitie draagt bij aan vier doelstellingen: zelfrealisatie, ontmoeting, inleving en verantwoordelijkheidsbesef en wordt vormgegeven in twee kernpijlers: (1) de school als veilige oefenplaats en (2) een rijk en divers aanbod. Bij de beleidsbrief zit ook een infographic met een voortgang- en resultatenoverzicht van de burgerschapsprojecten en programma’s die in schooljaar 2021-2022 aan Amsterdamse scholen zijn aangeboden (bijlage 3). b. In te stemmen dat middels de beleidsbrief motie 851 van lid Taimounti inzake de brief Aanpak discriminatie (alle basisscholen jaarlijks naar het slavernijmuseum) d.d. 1 juli 2020 wordt afgehandeld (bijlage 4).

Daarin verzoekt de indiener het college om in samenspraak met schoolbesturen te onderzoeken hoe basisschoolleerlingen het Nationaal Slavernijmuseum gratis kunnen bezoeken. In te stemmen met de inzet van € 9,6 miljoen voor de volgende vier jaren, waarin in de jaren 2023 in totaal € 1 miljoen, in 2024, 2025 en 2026 steeds € 2,4 miljoen per jaar beschikbaar is en in 2027 in totaal € 1,4 miljoen, te dekken uit het bestaande budget Burgerschap en Diversiteit. Dit onder voorbehoud van de goedkeuring van de begrotingen 2024 tot en met 2027 door de gemeenteraad. De middelen worden verdeeld over twee actielijnen van het beleid Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027 namelijk: (1) De school als veilige oefenplaats en (2) een rijk en divers aanbod. In te stemmen met het verlenen van incidentele subsidies voor de periode van 1 augustus 2023 tot en met 31 december 2023 aan: a. Stichting In mijn Buurt (ImB) voor een bedrag van maximaal € 87.500 voor het organiseren van ontmoetingsonderwijs via 42 lesprogramma’s Oorlog-, Aankomsten Koloniale Sporen in mijn Buurt op 50 verschillende scholen voor basis- en voortgezet onderwijs. b.

Stichting Discussieren Kun Je Leren (DKJL) voor een bedrag van maximaal € 91.700 voor de uitvoering van het gelijknamige programma en de jaarlijkse Amsterdamse Debatbattle gericht op groep 7 leerlingen van verschillende scholen voor basis- en speciaal onderwijs in de stad.

1

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

4. 5.

c. Stichting Het Stadslab voor een bedrag van maximaal € 100.000 voor het ontwikkelen en uitvoeren van burgerschapsonderwijs met een diverse groep leraren en jongeren op 12 scholen voor voortgezet onderwijs verspreid over de stad. d. Stichting Jongerenrechtbanken Nederland voor een bedrag van maximaal € 37.500 voor het uitvoeren van het project de jongerenrechtbank op 10 scholen voor voorgezet onderwijs. Jongeren leren in zogeheten ‘teen courts’ recht te spreken over conflicten die zich binnen school voordoen en doen kennis op over hun rechten en plichten in het kader van burgerschap en rechtvaardigheid in de samenleving. De activiteiten van de vier organisaties dragen wezenlijk bij aan de uitvoering van het beleid Amsterdammerschap in het onderwijs en sluiten naadloos aan bij de eerdergenoemde vier doelstellingen en kernpijlers (zoals bedoeld onder beslispunt 1a). Deze subsidies wordt verleend ter overbrugging van de periode voorafgaand aan de opname van deze subsidies op de gemeentebegroting (zie beslispunt 4). In te stemmen met het voorstel aan de gemeenteraad om de vier onder beslispunt 3 genoemde organisaties met een maximaal te subsidiëren bedrag op te nemen op de begroting met ingang van 1 januari 2024.

Mandaat te verstrekken aan de directeur van Onderwijs Jeugd Zorg en Diversiteit om besluiten te nemen betreffende de subsidies genoemd onder beslispunt 3, echter met dien verstande dat de subsidies worden verleend voor de periode 1 augustus 2023 tot en met 31 december 2023. Daarbij geldt dat deze subsidies pas worden verleend, nadat de gemeenteraad de beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs (2023-2027) heeft vastgesteld en verder onder voorbehoud van het beschikbaar stellen van voldoende middelen in de nog door de gemeenteraad vast te stellen begroting over 2024.

Kernboodschap

Met de beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027 wil het college in twee actielijnen: de school als veilige oefenplaats en rijk en divers aanbod, in samenwerking met de scholen burgerschap in het onderwijs bevorderen. Doel is dat alle Amsterdamse kinderen een gelijke kans hebben om zich optimaal te ontwikkelen ongeacht hun achtergrond. Het college besluit een incidentele subsidie te verlenen aan de stichtingen Discussiëren Kun Je Leren, In mijn Buurt, Jongerenrechtbanken Nederland en Stadslab ter overbrugging van de periode voordat deze subsidies op de gemeentebegroting worden opgenomen. Dit betreffen allen evidence based burgerschapsprogramma’s die wezenlijk bijdragen aan de doelstellingen van het beleid. Bestuurlijke achtergrond

Basis voor dit besluit is het coalitieakkoord 2022-2026 Amsterdams akkoord, dat het college op 25 mei 2022 presenteerde. Daarin heeft het college de ambitie uitgesproken om te werken aan een solidaire stad met kansen voor iedereen. Een stad waar er ruimte is voor een ieder om zijn talenten te ontwikkelen, waar iedereen veilig zichzelf kan en mag zijn en waar we omkijken naar elkaar als de ander onze steun nodig heeft. Het college wil de betrokkenheid van burgers bij de stad en de politieke besluitvorming, versterken met maatschappelijke partners zoals debatcentra. In de beleidsbrief Onderwijsvisie 2019-2025 die de gemeenteraad op 13 maart 2018 heeft vastgesteld, heeft het college als topprioriteit benoemd: ´Amsterdam wil een rechtvaardige stad zijn waarin iedereen, los van haar achtergrond, gelijke kansen heeft. ´ Daarom wordt met name ingezet op een specifiek Amsterdams onderwijsaanbod dat uitgaat van moderne veelzijdige perspectieven, gericht op een brede talentontwikkeling en actief burgerschap.’ Hiermee geeft het college verder opvolging aan de thema’s rechtvaardige stad en

Gegenereerd: v1.26

2

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

verbonden stad binnen het onderwijsbeleid. Deze beleidsbrief over het burgerschapsbeleid is hier ook onderdeel van. Het college verleent de incidentele subsidies voor succesvol gebleken burgerschapsprogramma’s om te voorkomen dat een leemte ontstaat in het aanbod voor burgerschapsonderwijs in het schooljaar 2023-2024 en om een soepele overgang te creëren naar een andere wijze van subsidiëren. Bestuurlijke prioriteit

N.v.t. Wettelijke grondslag

Gemeentewet: • Artikel 108 lid 1: de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. • Artikel 147: bevoegdheden, bedoeld in artikel 108, eerste lid, berusten bij de raad. • Artikel 160, eerste lid, aanhef en onder b: het college bereidt de beslissingen van de raad voor en voert ze uit. Algemene wet bestuursrecht (Awb) • Artikel 4:23, derde lid c: bevoegdheid om de begrotingssubsidie te verstrekken • Artikel 4:23, derde lid onder d: in incidentele gevallen, mits de subsidie voor ten hoogste vier jaren wordt verstrekt. Onderbouwing besluit

Ad 1 Instemmen met de beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027 De beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027 heeft de volgende vier doelstellingen als hoofdambitie: 1. 2. 3. 4.

Zelfrealisatie: kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen, ongeacht hun achtergrond. Ontmoeting: kinderen gaan samen naar school en ontmoeten elkaar. Inleving: kinderen kunnen zich verplaatsen in anderen. Verantwoordelijkheidsbesef: kinderen leren over hun rechten en plichten van burgerschap van Amsterdam en over de verbondenheid tussen vrijheid en verantwoordelijkheid.

Het college geeft invulling aan deze hoofdambitie door een investering van 9,6 miljoen in de volgende twee actielijnen: 1. De school als veilige oefenplaats. Het college streeft naar een veilig pedagogisch klimaat waar taboes op school niet uit de weg worden gegaan en elk kind veilig zichzelf kan en mag zijn. Een veilig klimaat op school is een basisvoorwaarde om goed onderwijs te kunnen geven. Het is onontbeerlijk voor kinderen om zich te kunnen ontwikkelen en te kunnen experimenteren met het in veilige setting uiten van eigen gevoelens en meningen. Dit geldt ook voor alle Amsterdamse leraren. Dit vraagt om hun bewustwording over het eigen handelen ten opzichte van de diverse leerlingenpopulatie. Denk hierbij aan kennis en vaardigheden om moeilijke thema’s uit de samenleving in de klas bespreekbaar te maken zoals discriminatie, institutioneel racisme, Holocaust en het Amsterdams slavernijverleden. Een veilig pedagogisch klimaat is

Gegenereerd: v1.26

3

Portefeuille

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

B&W

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

fundament voor kwalitatief goed onderwijs, maar ook voor goed burgerschapsonderwijs op school. Daarom zet het college in deze actielijn met name in op de leergang Inclusief onderwijs: expliciete scholing rondom racisme en discriminatie’, aan, ontwikkeld voor de academische Pabo. Het college continueert het aanbod van het Stadslab waar een diverse groep leraren kennis uitwisselen over zelfontwikkelde burgerschapslessen en werken aan hun verdere professionalisering. Daarnaast blijft het college de Jongerenrechtbanken Nederland in het voortgezet onderwijs subsidiëren, waarbij jongeren actief betrokken worden bij recht, vraagstukken rondom rechtvaardigheid en een veilige samenleving. 2. Een rijk en divers aanbod. Alle Amsterdamse kinderen en jongeren verdienen de beste kansen voor hun toekomst. Het Amsterdamse onderwijs levert hier een belangrijke bijdrage aan. We bereiden kinderen voor op een toekomst waarin omgaan met elkaar een van de belangrijkste competenties is. In Amsterdam is het van het grootste belang dat alle leerlingen zich erkend en gezien voelen op school. Ongeacht waar ze vandaan komen, wat hun ouders doen, hoe ze eruitzien en op wie ze verliefd worden. Dat betekent een school waar het curriculum uitgaat van moderne veelzijdige perspectieven.

Scholen waar alle kinderen burgerschapsvaardigheden ontwikkelen, zodat ze een bijdrage kunnen leveren aan onze diverse samenleving. Daar kunnen we niet te vroeg mee beginnen. Nu al kunnen zij jongeren bijdragen aan de kwaliteit van de eigen omgeving op school, maar ook daarbuiten en daarin het verschil maken. Daarom zet het college ook deze bestuursperiode in op de voorziening Burgerschap, gedeelde geschiedenis en diversiteit vanuit de Verordening op het lokaal onderwijsbeleid Amsterdam (VloA 2019). Daarnaast zet het college in op evidence based interventies die ontmoeting tussen leerlingen met verschillende achtergronden, schoolniveaus en leef- en zienswijzen, op grote schaal mogelijk maken. Het college wil faciliteren dat alle Amsterdamse kinderen in het onderwijs leren over de rijke geschiedenis van Amsterdam, deze kennen en inzicht krijgen in hoe dit doorwerkt in het Amsterdam van nu. Bijvoorbeeld via programma’s van de stichtingen Discussiëren Kun Je Leren en In mijn Buurt. Daarnaast wordt binnen deze actielijn actief een verbinding gelegd met het burgerschapsaanbod binnen de rijke schooldag en het platform Andersom Amsterdam. Jaarlijkse rapportage over het beleid De uitwerking van deze brief in 2 actielijnen is in samenspraak met alle betrokkenen continu in ontwikkeling.

Het college rapporteert jaarlijks aan de gemeenteraad over de stand van zaken in de uitvoering van het beleid Amsterdammerschap in het onderwijs. Ad 2 In te stemmen met de inzet van middelen in 2023-2027 voor de uitvoering van dit beleid De middelen worden conform onderstaand tabel verdeeld over de twee actielijnen.

Gegenereerd: v1.26

Begroting

2023 (5/12)

2024

2025

2026

2027 (7/12)

Actielijn 1: De school als veilige oefenplaats

200.000

500.000

500.000

500.000

300.000

4

Portefeuille

B&W

Gemeente Amsterdam

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod

800.000

1.900.000

1.900.000

1.900.000

1.100.000

Totaal

1.000.000

2.400.000

2.400.000

2.400.000

1.400.000

Deze inzet voor burgerschap is onder meer bedoeld voor de subsidiering van de activiteiten van de onder beslispunt 3 genoemde vier organisaties. Daarnaast zijn deze bedragen voor subsidies die voor burgerschapsonderwijs op grond van de Verordening op het lokaal onderwijsbeleid Amsterdam 2019 (VloA 2019) aan scholen beschikbaar worden gesteld. Het resterend bedrag naast deze subsidies is met name bedoeld voor de inzet op kennisdeling, de GGD Gezonde school aanpak en voor kleinschaligere projecten om in te kunnen spelen op actualiteiten zoals het Steunpunt antisemitisme. Zie voor de exacte verdeling van middelen de financiële onderbouwing hierna. Ad 3 In te stemmen met het verlenen van incidentele subsidies aan vier organisaties Het college besluit voor de periode van 1 augustus tot en met 31 december 2023 incidentele subsidies te verlenen aan vier organisaties voor de uitvoering van burgerschapsactiviteiten in het kader van burgerschapsonderwijs.

Omdat deze subsidies een wettelijke grondslag ontberen en er sprake is van een beperkt aantal organisaties die vanwege een zich onderscheidende inbreng in het beleid Amsterdammerschap in het onderwijs in aanmerking komen voor subsidie, stelt het college later dit jaar aan de gemeenteraad voor om deze vier organisaties voortaan op de gemeentebegroting in de subsidiestaat op te nemen met naam en bedrag, waarop de subsidie ten hoogste kan worden vastgesteld. Zie verder ad 4. Het gaat hierbij om de activiteiten van de volgende organisaties: a. Stichting In mijn Buurt (ImB) ImB zet zich sinds 2012 via de methode ‘Leren door ontmoeting’ in voor meer cohesie in de stad. Leerlingen van verschillende scholen voor basis- en voortgezet onderwijs worden in een lesprogramma van 6 weken Koloniale Sporen, Oorlog in mijn Buurt en Aankomst in mijn Buurt, opgeleid tot juniorjournalist. Zij interviewen oudere ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog uit hun buurt en horen zij hun persoonlijke verhaal over opgroeien in een voormalige Nederlandse koloniën of tijdens de grote arbeidsmigratie. Ouderen dragen zo hun ervaringen en kennis over de Amsterdamse geschiedenis over, aan de generatie nu (Oral history).

Via de programma’s komen leerlingen in aanraking met verschillende (culturele) achtergronden en onderzoeken zij hoe de geschiedenisverhalen verband houden met hedendaags kwesties zoals antisemitisme, discriminatie en racisme. De verhalen geven kinderen en jongeren nuance en perspectief zodat zij een eigen visie op het verleden kunnen ontwikkelen en ook leren actief te participeren in de superdiverse en verbonden stad. Leerlingen leren het gehoorde verhaal door te vertellen en worden na de eindontmoeting op school, beëdigd tot ‘Erfgroeddrager van Amsterdam’. Daarmee beloven zij het gehoorde verhaal door te blijven vertellen in de media, op school en in hun eigen buurt en bij Amsterdamse monumenten tijdens nationale herdenkingen zoals Keti Koti, Dodenherdenking, de Indië herdenking, op school, in de buurt en in de media. Zodat het verhaal levend blijft. Effectiviteit en doelstelling subsidie 2023-2024 In januari 2022 verscheen in het vaktijdschrift LKCA een wetenschappelijk artikel over de onderzoeken van Dr. Schep en Van Boxtel (Universiteit van Amsterdam) in 2021

Gegenereerd: v1.26

5

Portefeuille

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

over de impact van de ImB methode van Leren door Ontmoeting.[1] Geconcludeerd wordt dat het programma bijdraagt aan de verdere ontwikkeling van communicatieve vaardigheden, inleving, interesse in de Amsterdamse geschiedenis en betrokkenheid bij de buurt van leerlingen. De verhalen geven kinderen en jongeren nuance en perspectief zodat zij een eigen visie op het verleden kunnen ontwikkelen en ook leren actief te participeren in de superdiverse en verbonden stad. Dit zijn vaardigheden die raken aan burgerschapscompetenties. Leerlingen gaven in de interviews aan dat zij door het ontmoeten van ‘echte mensen’ gaan beseffen dat de oorlog echt heeft plaatsgevonden en dat zet aan tot reflectie. In 2023-2024 verkent ImB met andere universiteiten en hogescholen de mogelijkheden om de methodes verder te verdiepen en evalueren. De programma’s worden elk jaar positief beoordeeld door de deelnemende scholen. Met de subsidie wil ImB in 2023-2024 42 programma’s realiseren. In totaal horen 1250 leerlingen van verschillende basis- en voortgezet onderwijsscholen, het verhaal van de oudere, vinden er 336 ontmoetingen plaats en worden 125 Erfgoeddragers gehuldigd. b.

Discussiëren Kun Je Leren (DKJL) Het DKJL-burgerschapsprogramma is in 2007 is ontstaan met de doelstelling om via een open, oplossingsgericht en gelijkwaardig dialoog verbinding tussen kinderen en jongeren (6-26 jaar) met verschillende achtergronden te creëren. In het programma leren Amsterdamse leerlingen van groep 7 (en/of een combinatie van groepen 6 tot 8) in 5 masterclasses beargumenteerd hun mening te geven over maatschappelijke thema’s. Het gaat om onderwerpen die soms moeilijk bespreekbaar zijn in de klas zoals antisemitisme, armoede, lhbtiq+, mentale gezondheid, inclusie, mensen- en kinderrechten en het klimaat. De kinderen ervaren eigenaarschap omdat zij zelf de thema’s kiezen waarover zij willen discussiëren in aanloop naar de grote finale: de Amsterdamse Debatbattle waarin zij een constructief debat voeren met andersdenkenden. Waar meer dan 2000 leerlingen met verschillende achtergronden en van uiteenlopende scholen uit de hele stad, elkaar ontmoeten en oefenen met democratie. Daarnaast verzorgt DKJL-coaching aan leerkrachten en ouders bij het bespreekbaar maken van actualiteiten met kinderen en onderwerpen op het terrein van burgerschap die maatschappelijk gevoelig zijn. Effectiviteit en doelstelling subsidie 2023-2024 De DKJL-methode is bewezen effectief.

Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht (2019) blijft dat kinderen die hebben deelgenomen aan het DKJL-programma, beter omgaan met verschillen tussen mensen en dat hun perceptie van vooroordelen, afneemt. Deze effecten zijn op langere termijn meetbaar. DKJL stimuleert en faciliteert het gesprek tussen andersdenkenden, wat empathie en wederzijds begrip creëert. In 2024 organiseert DKJL voor de 17e keer de Amsterdamse Debat. Met de subsidie voor 2023-2024 wil DKJL meer leerlingen bereiken. Doelstelling is om 2000 leerlingen van 88 klassen op 56 verschillende basisscholen verspreid over de stad te bedienen. c. Het Stadslab Stichting Stadslab ontwikkelt sinds 2017 samen met Amsterdamse voortgezet onderwijsscholen evidence based burgerschapsprogramma’s op maat en een leergemeenschap voor docenten. Doel is enerzijds om gelijkere kansen voor alle Amsterdamse leerlingen te creëren en bij te dragen aan hun ontwikkeling tot kritische, zelfstandige en democratisch vaardige burgers. Anderzijds, beoogt het Stadslab in de leergemeenschap bij te dragen aan de professionalisering van docenten in het onderwijzen van burgerschap op een manier die voldoet aan de wettelijke burgerschapsopdracht en past bij de missie van de school.

Gegenereerd: v1.26

6

Portefeuille

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

De school fungeert als oefenplaats voor democratie waar vanuit gedeelde waarden wordt gehandeld. In het Stadslabprogramma bestaande uit vijf fases (oriënteren, onderzoeken, pitchen, oplossen en reflecteren), ervaren leerlingen eigenaarschap door de buurtinterventie op een zelfgekozen probleem in de samenleving zoals menstruatiearmoede. Tegelijkertijd leren zij wat er nodig is om democratische waarden zoals vrijheid, solidariteit en gelijkheid eigen te maken en in te leven in andere perspectieven. Omdat Stadslab op grote schaal ontmoeting en kennisuitwisseling mogelijk maakt tussen leerlingen met verschillende achtergronden en van verschillende scholen in de stad, ontstaat een permanente verbinding tussen de leerlingen, docenten, de wijk, samenwerkingspartners en de bewoners van Amsterdam. Effectiviteit en doelstelling subsidie 2023-2024 Alle activiteiten van Stadslab worden voortdurend gelinkt aan de meest actuele wetenschappelijke inzichten en empirische theorieën over wat werkt om burgerschapsvaardigheden en kennis bij leerlingen te cultiveren. In het schooljaar 2023-2024 wil het Stadslab vanuit het gehanteerde groeimodel uitbreiden naar 12 scholen en 3 zogeheten ‘alumni scholen’ en 800-1100 leerlingen bereiken. Dit zijn scholen die het Stadslab in de afgelopen jaren als instrument hebben geïntegreerd in hun eigen curriculum.

Deze scholen zijn in staat om zelfstandig een volledig programma te ontwerpen passend bij de visie en vraagstukken van de school rondom burgerschap. In de leergemeenschap ontwikkelt Stadslab trainingen voor docenten die als basis dienen van de burgerschapslessen. Het komend schooljaar werkt de stichting verder aan de overdraagbaarheid van het instrument om het eigenaarschap van de scholen te vergroten. Hiermee wil zij de scholen in staat stellen om het Stadslabprogramma op maat zonder tussenkomst van de stichting te continueren. d. Jongerenrechtbank Nederland Het evidence based project Jongerenrechtbank is een initiatief van stichting Jongerenrechtbanken Nederland dat in samenwerking met de betrokken scholen, de rechtbank, openbaar ministerie, Halt en de politie wordt georganiseerd op verschillende scholen voor voortgezet onderwijs in alle stadsdelen. De pilot is in 2014 gestart op vier scholen (Openbare Scholengemeenschap Bijlmer, Christelijke Scholengemeenschap Buitenveldert, Comenius en het Ignatius Gymnasium). De positieve evaluaties en wetenschappelijke onderbouwing vormden aanleiding om in samenwerking met de vereniging voor schoolbesturen in het Amsterdamse onderwijs (OSVO) de pilot verder voort te zetten en uit te breiden naar meer Amsterdamse scholen.

JRB is gebaseerd op de Amerikaanse succesvolle “youth’’, “peer’’ of ‘’teen courts’’ om jongeren actief te betrekken bij recht en vraagstukken rondom rechtvaardigheid in de samenleving. Daarom gaat JRB uit van drie concepten: kennis over rechten en plichten binnen herstelrecht, procedurele rechtvaardigheid en positieve ‘peer pressure’. Doel is om lichte (straare) incidenten door de jongeren zelf te laten behandelen om zo dader, slachtoffer en de directe omgeving (de school) samen te laten werken aan een betekenisvolle aandeling buiten het reguliere strafrecht. Jongeren leren niet alleen over de rechtstaat, maar ook om verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden en het oplossen van het probleem. Ook werken zij aan hun communicatieve-, empathische- en sociale vaardigheden. Voorbeelden van incidenten zijn kleine gevechten, vandalisme., diefstal, fraude en pesten op social media. De jongerenrechtbank is uniek in haar soort omdat dit in nauwe samenwerking met de rechterlijke macht en Halt, tot stand is gekomen en wordt uitgevoerd. Effectiviteit en doelstelling subsidie 2023-2024 Uit Universiteit Leiden laat zien dat de methode burgerschap positief bevordert. Met deze subsidie wil JRB in het schooljaar 2023-2024 het project uitvoeren op 10 scholen voor

Gegenereerd: v1.26

7

Portefeuille

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

voortgezet onderwijs en een pilot op een voorgezet speciaal onderwijsschool. Bij de keuze voor de scholen houdt de stichting Jongerenrechtbanken rekening met de spreiding over de stad/populatie, spreiding over de schoolbesturen, de verschillende typen onderwijs en het aantal leerlingen. Aan het eind van schooljaar 2023-2024 voeren naast de huidige actieve jongerenrechters stadsbreed, zo’n 150-200 nieuwe jongerenrechters. Dan start ook een pilot in het voorgezet speciaal onderwijs. Ad 4 In te stemmen met het op de begroting opnemen van de onder beslispunt 3 genoemde organisaties per 1 januari 2024. Het college stemt in met het voornemen om de gemeenteraad dit najaar voor te stellen om de in beslispunt 3 genoemde organisaties vanaf 2024 op de subsidiestaat van de gemeentebegroting op te nemen, omdat: • De organisaties het aanbod van activiteiten in de afgelopen jaren in nauwe samenwerking met de scholen hebben (door)ontwikkeld en vormgegeven volgens de Amsterdamse context. De organisaties hebben zich daarna voor een subsidie gemeld bij de gemeente zonder dat destijds reeds sprake was van Amsterdams burgerschapsbeleid. Feitelijk is het gemeentelijke beleid geïnspireerd en gevormd op basis van hun activiteiten, waar inmiddels grote vraag van de scholen naar is. Deze organisaties zijn met de jaren zo succesvol dat scholen achtereenvolgende jaren aan de programma’s mee willen.

• Voor de programma’s genoemd onder ad 3 geldt dat scholen reeds een aanvraag hebben gedaan om ook in het schooljaar 2023-2024 aan de door de gemeente gesubsidieerde activiteiten deel te nemen. Vanuit zowel scholen voor basis- als voortgezet onderwijs is er grote vraag naar de bovengenoemde projecten. Dit blijkt uit hun deelname in achtereenvolgende schooljaren en positieve evaluaties na afronding van de programma’s. Voor een aantal activiteiten is er zelfs jaarlijks een wachtlijst en moeten sommige scholen worden teleurgesteld. Met deze subsidie wordt de investering in de afgelopen jaren geborgd en de impact van de projecten verder vergroot. • Alle activiteiten van de vier organisaties sluiten naadloos aan op de eerdergenoemde doelstellingen en beleidslijnen onder beslispunt 1 en dragen zodoende wezenlijk bij aan de uitvoering van het beleid Amsterdammerschap in het onderwijs. Alle activiteiten zijn gericht op het op grote schaal creëren van ontmoeting tussen kinderen en jongeren met verschillende achtergronden, inleving en vergroten van kennis en inzicht over de gedeelde geschiedenis. Ze zetten allen actief in op burgerschapsvorming van kinderen en jongeren in een grootstedelijke context (het Amsterdammerschap) en ondersteunen scholen om hun wettelijke burgerschapsopdracht gedegen vorm te geven om deze doelstelling te realiseren.

• De activiteiten zijn inmiddels geworteld in het Amsterdamse onderwijsveld. De organisaties hebben kennis en ervaring met de kenmerken van de superdiverse stad, waar zij met hun activiteiten op inspelen. Zij hebben kennis van de diverse Amsterdamse leerlingenpopulatie, het Amsterdamse onderwijs en de situatie in de stad. Dit blijkt uit de onderzoeken die hun evidence based status onderbouwen. De projecten/organisaties bieden specifieke activiteiten voor uiteenlopende doelgroepen aan, verschillend in omvang en bereik. Concluderend zijn alle activiteiten uniek in hun ontstaansgeschiedenis en ook in de soort en omvang van de activiteiten in Amsterdam. Juridische kanttekeningen In het kader van het leerstuk schaarse publieke rechten, is het van belang te wijzen op het volgende. Schaarse publieke rechten betreffen onder meer subsidies waarvoor meer

Gegenereerd: v1.26

8

Portefeuille

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

potentiële aanvragers zijn dan beschikbare middelen. Het doel is om de subsidies die de gemeente rechtstreeks verleent aan de onder beslispunt 3 genoemde organisaties, met ingang van 1 januari 2024 op de begroting op te nemen. In de jurisprudentie is nog niet aan de orde gekomen hoe in het kader van het leerstuk van schaarse publieke rechten om moet worden gegaan met begrotingssubsidies. Deze subsidies zijn op grond van artikel 4:23 lid 3 van de Awb uitgezonderd van het vereiste dat subsidies op een wettelijk voorschrift gebaseerd moeten zijn. Hierbij geldt geen subsidieplafond met een systematiek voor de verdeling van de beperkte subsidiemiddelen. Dat laat onverlet dat er mogelijk andere organisaties zijn dan de onder beslispunt 3 genoemde, die voor subsidie mogelijk in aanmerking zouden willen komen. Vooralsnog kan de gemeente nog steeds gebruik maken van deze wijze van subsidiëren. Het is afwachten of de rechter deze wijze van subsidiëren in de toekomst nog wel zal blijven toestaan. Verder geldt in het kader van financiering van het burgerschapsonderwijs, dat de gemeenteraad met de vaststelling van de beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027, kiest voor een verdeling van de middelen via twee sporen.

In het kader van de subsidiering van burgerschapsonderwijs, heeft de gemeenteraad in de beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027, gekozen voor een tweesporenbeleid. Namelijk enerzijds, de subsidies rechtstreeks verlenen aan de hiervoor reeds genoemde organisaties vanwege hun wezenlijke bijdrage aan de doelstellingen van het beleid Amsterdammerschap in het onderwijs. Anderzijds, de subsidies die beschikbaar worden gesteld aan de schoolbesturen op grond van de VloA 2019. Het college verleent in het kader van de voorziening Bevorderen burgerschap, diversiteit en gedeelde geschiedenis aan scholen voor basis- en speciaal onderwijs, jaarlijks een bedrag van € 21 per ongewogen leerling. Hiervoor is een bedrag beschikbaar van € 1,2 miljoen per schooljaar. Dat betreft de helft van het totale budget dat jaarlijks voor het Amsterdammerschap in het onderwijs beschikbaar is. Met deze subsidie kunnen de scholen aanvullende activiteiten organiseren die bijdragen aan burgerschapsvorming van hun leerlingen conform de doelstellingen in het gemeentelijk beleid en in aanvulling op het door het Rijk verplichte curriculum. Naast de organisaties die de gemeente zelf subsidieert, worden vanuit het gemeentelijke budget veel meer organisaties in staat gesteld om burgerschapsactiviteiten op de scholen te organiseren.

Ad 5 Mandaat te verstrekken aan de directeur van Onderwijs Jeugd Zorg en Diversiteit Het bevoegdhedenbesluit voorziet niet in een mandaat aan de directeur OJZD voor het nemen van besluiten over incidentele subsidies, daarom moet dit hier afzonderlijk geregeld worden. De subsidies worden voor de periode 1 augustus 2023 tot en met 31 augustus 2027 verleend, nadat de gemeenteraad de beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027 heeft vastgesteld. En onder voorbehoud van de vaststelling van de begrotingen over de jaren 2024 tot en met 2027 door de gemeenteraad. Het voor meerdere jaren verlenen van een subsidie past in het beleid tot het vereenvoudigen van het subsidielandschap voor zowel de gemeente als de ontvangers van de subsidie door het verantwoorden minder ingewikkeld en kostbaar te maken. [1] https://www.lkca.nl/wp-content/uploads/2022/02/cultuur-plus-educatie-59-DT.pdf

Participatie

Gegenereerd: v1.26

9

Portefeuille

B&W

Gemeente Amsterdam

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

N.v.t. Financiële onderbouwing

Ja

Consequenties gedekt? Overige toelichting LASTEN in €:

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

Jaar T+4

2023

2024

2025

2026

2027

S

500.000

1.200.000

1.200.000

1.200.000

700.000

Subsidies aan ImB, DKJL, 5.1.2.1 Stadslab en Jongerenrechtbank

S

317.000

760.000

760.000

760.000

443.000

Overige inzet binnen de actielijnen 1 en 2

S

183.000

420.000

420.000

420.000

257.000

1.000.000

2.400.000

2.400.000

2.400.000

1.400.000

VloA subsidies

Product

I/S

5.1.2.1

5.1.2.1

Totaal

De subsidies betreffen schooljaren. Hierdoor is in 2023 alleen het eerste deel van schooljaar 2023/2024 begroot en in 2027 alleen het tweede deel van schooljaar 2026/2027. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking).

Communicatie Binnen de gemeente

Gegenereerd: v1.26

Op te nemen in de te publiceren besluitenlijst

10

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Onderwijs (9)

Agendapunt B5

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 16 mei 2023

Buiten de gemeente

N.v.t. Documenten Registratienr.

Naam

AD2023-038969

Advies (pdf)

AD2023-038964

Bijlage 1_ Raadsvoordracht Vastellen beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027.docx (msw12)

AD2023-038963

Bijlage 2_Beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027.docx (msw12)

AD2023-038967

Bijlage 3_Bijlage behorend bij Beleidsbrief_Infographic beleidsbrief Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2026.pdf (pdf)

AD2023-038968

Bijlage 4_Bijlage behorend bij Beleidsbrief_Motie 2020 nr 851 Taimounti inzake jaarlijks bezoek basisscholen slavernijmuseum .pdf (pdf)

AD2023-038735

College van B&W Voordracht (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

OJZD, Serana Isselt, s.isselt@amsterdam.nl, 06-23998684 Besluit college van burgemeester en wethouders

Conform besloten, voorts wordt de portefeuillehouder gemachtigd tot het maken van tekstuele wijzigingen

Gegenereerd: v1.26

11