Bijlage 3B Collegebrief in reactie op CBA over rapportage toegankelijkheid 2021.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Cliëntenbelang Amsterdam t.a.v. mw. Deborah Lauria, directeur Jacob Bontiusplaats 9 1018 LL Amsterdam

Datum

Bijlage(n)

15 februari 2022 Jette Bolle, j.Bolle@amsterdam.nl n.v.t. n.v.t.

Onderwerp

Reactie op het advies over de voortgangsrapportage toegankelijheid 2021

Behandeld door Kopie aan

Geachte mevrouw Lauria,

Hartelijk dank voor uw uitgebreide advies over de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2021. Op 16 december 2021 is aan u advies gevraagd over de conceptversie van de rapportage. Op 20 januari 2022 heeft u een reactie gegeven aan het college. Uw advies en deze reactie worden aan de gemeenteraad meegezonden als bijlagen bij de definitieve versie van de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2021. Dank u voor de waardering die u uitspreekt over de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2021; Iedereen doet mee! U geeft aan dat de voortgangsrapportages toegankelijkheid steeds een completer beeld geven en dat de activiteiten en projecten rond toegankelijkheid en inclusie helder uiteengezet worden. U constateert dat helaas de voortgang op de tien speerpunten van de inclusie agenda minder is dan u had verwacht, ook al is dit deels toe te schrijven aan de coronacrisis waardoor er nauwelijks schouwen gehouden konden worden. U waardeert het dat de gemeente eerlijk communiceert over het gebrek aan voortgang in sommige dossiers en geeft aan dat dit door Amsterdammers met een beperking als stilstand of zelfs achteruitgang wordt ervaren. Als belangenbehartiger heeft u een rol om ervaringen en knelpunten op het gebied van toegankelijkheid te signaleren, zeker gezien de aankomende nieuwe bestuursperiode 2022-2026.

U geeft voor een aantal speerpunten op het gebied van (fysieke) toegankelijkheid gerichte input mee aan de gemeente. In deze reactie zullen wij per speerpunt een reactie formuleren: Samenvatting van uw advies over speerpunt 1: Handhaving van de regelgeving toegankelijkheid U bent positief over de gesprekken die u heeft met bureau Stadsregie en de acties die daaruit voortgekomen zijn om obstakels in de openbare ruimte, veroorzaakt door bouwwerkzaamheden snel aan te pakken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 15 februari 2022 Kenmerk Pagina 2 van 7

Op andere gebieden ziet u helaas nog te vaak gebrek aan urgentie of benutting van mogelijkheden, zoals bij foutgeparkeerde fietsen, scooters en nieuwe vormen van deelmobiliteit, en van stoepfietsen. U vindt dat de aanpak hiervan en de afhandeling van meldingen beter moet. U geeft aan dat u op de naleving van bouwregelgeving geen zicht heeft, maar dat de aangescherpte regels voor drempelvrije toegang tot woningen en woongebouwen volgens u wel moeten worden gehandhaafd. U signaleert dat het aantal nieuw te realiseren rolstoelwoningen en woonvormen voor ouderen en mensen met een specifieke beperking achterblijft bij de vraag. Ondanks de verhoogde inzet vanuit de gemeente en corporaties zijn volgens u de mogelijkheden voor vergroting van het aandeel van betaalbare woningen en passende woonvormen in deze woonmarkt beperkt. U geeft aan dat het belangrijk is om ervaringsdeskundigen te betrekken in het ontwikkelproces van nieuwbouwwoningen en de openbare ruimte in het gebied daaromheen. Reactie van het college: Het college snapt heel goed dat het heel hinderlijk is als er foutgeparkeerde fietsen, (deel)scooters of andere objecten op de stoep staan en de doorgang belemmeren. Door de coronacrisis gaat nog steeds veel handhavingscapaciteit naar de handhaving van de coronamaatregelen.

Dat gaat helaas ten koste van de inzet op de overige handhavingsprioriteiten zoals foutparkeren en fietsen op de stoep. Uiteraard wordt er in heterdaadsituaties opgetreden tegen hinderlijk of gevaarlijk geplaatste voertuigen. In een eerdere raadsbrief over de afdoening van motie nr 90.21 van de leden El Ksaihi, Vroege en Van Pijpen inzake versterken communicatielijnen en uitingen rondom toegankelijkheid communicatie over toegankelijkheid van 21 september 2021 heeft het college aangegeven dat zij het signaal herkent over onvoldoende terugkoppeling van sommige meldingen in het signalen informatievoorziening Amsterdam (SIA). De gemeente werkt aan de verbetering van de afhandeling van meldingen. In september 2021 is een project gestart met als belangrijk doel het verbeteren van de toegankelijkheid van het formulier en het verbeteren van de berichten aan de melders over de stand van zaken van de gedane melding. Een ander traject van dienstverlening is gericht op het verbeteren van de contacten met de melders. De behandelaars van de meldingen bij diverse directies krijgen een toolkit met o.a. werkinstructies en workshops aangeboden. Tenslotte werkt dienstverlening aan de inregeling van de monitoring op kwaliteit van terugkoppelingen aan de melders. Wij houden u graag op de hoogte van de voortgang van dit dossier. U geeft aan dat u zorgen heeft over de naleving van bouwregelgeving.

Echter, het college ziet toe op nakomen van de regelgeving vanwege haar wettelijke taak hierin. Daarnaast is door het Stichting Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) een normeringscommissie ingesteld waarin gemeenten, belangenbehartigers en vertegenwoordigers van de bouwsector gezamenlijk extra eisen voor toegankelijkheid in de bouw opstellen, aanvullend op de Bouwwetgeving van 2012. Cliëntenbelang Amsterdam (CBA) neemt deel aan deze landelijke normeringscommissie en de gemeente is op ambtelijk niveau betrokken. Als belangenbehartiger kunt u signalen vanuit de praktijk en eventuele tekortkomingen in het bouwbesluit via deze NEN-normeringscommissie aankaarten. Daarnaast kunt u via de landelijke belangenbehartiger Ieder(in) knelpunten over bouwwetgeving en andere zaken aan de landelijke wetgever doorgeven. Het college herkent de behoefte aan woonvormen voor ouderen en mensen met een specifieke beperking. De behoefte daaraan heeft geleid tot de Intentieverklaring Geclusterd zelfstandig Wonen voor ouderen 2020-2025 (van juli 2020). Deze Intentieverklaring heeft een extra impuls

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 15 februari 2022 Kenmerk Pagina 3 van 7

gegeven aan het opnemen van geclusterde woningen voor ouderen in projecten. De ervaring is dat oplevering daarvan echter minstens drie jaar duurt. Daarnaast zijn er in de samenwerkingsafspraken tussen gemeente, de huurderskoepels en de Amsterdamse woningcorporaties gemaakt om het tekort aan rolstoelwoningen terug te dringen. Dit wordt gedaan door nieuwbouw van rolstoelwoningen, het verbouwd rolstoelgeschikt maken van woningen en de verhuisregeling ‘Verhuizen uit Rolstoelwoningen’. Met de verhuisregeling wordt het voor huishoudens in een rolstoelwoning aantrekkelijk gemaakt om te verhuizen. Het college deelt uw mening dat de inzet van ervaringsdeskundigen bij beleid en uitvoering belangrijk is. Zoals u weet zijn op verschillende dossiers ervaringsdeskundigen betrokken, zoals bij de aanpak rolstoelwoningen, bij ouderenhuisvesting en bij een pilot om tot aanvullende eisen te komen voor geclusterde ouderenwoningen. CBA heeft samen met ervaringsdeskundigen actief meegedacht en waardevolle input geleverd voor de brochure met richtlijnen en aandachtspunten voor woonvormen voor ouderen. De brochure wordt momenteel vormgegeven en zal actief gebruikt worden. Voor een pilot om deze richtlijnen en aandachtspunten te toetsen bij geclusterde ouderenwoningen heeft de gemeente een corporatie en een particuliere projectontwikkelaar benaderd.

Uiteraard wordt u van de voortgang op de hoogte gehouden. Samenvatting van het advies over speerpunt 2: Inclusieve mobiliteit; het OV U geeft aan blij te zijn met het vaststellen van het Programma van eisen (PvE) van tram- en combinatiehaltes en de manier waarop Cliëntenbelang Amsterdam hierbij is betrokken. U signaleert hierbij een aantal knelpunten: - Er zit volgens u te weinig vooruitgang in het toegankelijk maken van de 15G tram. - U geeft aan dat teveel liften langdurig buiten gebruik zijn en dat de haltes van de Amstelveenlijn meteen na oplevering aangepast moeten worden, omdat de geleidelijnen niet voldoen aan de eisen en de perronhoogte problemen geeft bij de onbelemmerde toegang tot de trams. - U geeft aan dat er geen visie of oplossingsrichting is hoe de benodigde fijnmazigheid terug te brengen die sinds de invoering van de Noord Zuidlijn is verdwenen. - U geeft aan blij te zijn met het voornemen in 2022 een aantal extra haltes toegankelijk te maken. U signaleert dat het toegankelijk maken van het OV in gevaar komt en dat er een meerjaren investeringsprogramma nodig is. U geeft aan dat u teleurgesteld bent dat de goede intenties uit de toekomstvisie overschaduwd zijn door bezuinigingen in het AOV die vooral de ‘veelreizigers’ hard treffen en dat de voorgestelde ontschotting van het doelgroepenvervoer en de systeeminnovatie volgens u niet tot stand komt.

De Toekomstvisie leunt volgens u (te) zwaar op vrijwilligersvervoer als oplossing voor vervoersarmoede. U geeft aan dat de experimenten als OV-coach en Halte Buddy moeten worden bestendigd. U bent positief over de gemaakte afspraken met de gemeente over paaltjes in autoluwe gebieden. U ziet een kans om een nieuwe mobiliteitsnota daadwerkelijk inclusief te maken en ‘vervoersarmoede’ prioriteit te geven. Reactie van het college: U vraagt in uw advies terecht aandacht voor inclusieve mobiliteit. Op het gebied van openbaar vervoer zien wij als college net als u dat er nog een grote opgave ligt. De gemeente werkt samen met de Vervoerregio Amsterdam, aan het uitvoeren van de toekomstvisie sociaal vervoer die in 2021 is vastgesteld.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 15 februari 2022 Kenmerk Pagina 4 van 7

Momenteel worden de mogelijkheden onderzocht om de 15G tram verder te verbeteren op gebied van (rolstoel)toegankelijkheid. Er wordt hierbij breder gekeken dan de eerder gemelde twee opties voor een toegevoegde handmatige plank die in onderzoek zijn. Dit onderzoek doet de gemeente in nauw overleg tussen GVB, Vervoerregio Amsterdam en met uw organisatie. De Vervoerregio Amsterdam verwacht in het voorjaar van dit jaar meer duidelijkheid te hebben over welke verbeteringen mogelijk zijn. We begrijpen het als college hoe hinderlijk het is als liften in het OV buiten gebruik zijn, zeker als dit langere tijd duurt en al helemaal als je er tijdens de reis achter komt. De NS, ProRail, GVB en Vervoerregio Amsterdam houden hierover nauw contact. De Vervoerregio Amsterdam is gevraagd op dit punt te reageren. In 2022 maken de Vervoerregio en GVB verbeterde afspraken over de toegankelijkheid van de Amsterdamse Railinfrastructuur, waar de beschikbaarheid van liften onderdeel van uit maakt. Het GVB doet haar best om via haar website up to date informatie aan te bieden. Daarnaast heeft de Vervoerregio Amsterdam het belang van toegankelijkheid, en daarmee de beschikbaarheid van liften, geduid in overleggen met andere partijen zoals NS en ProRail. De partijen erkennen het probleem en brengen deze onder de aandacht.

Wat betreft het meerjarig investeringsprogramma voor het toegankelijk maken van OV-haltes, delen zowel het college als de Vervoerregio Amsterdam de noodzaak van meerjarige investeringen. Recentelijk is de afdoening van de Motie 21.758 van de leden Miedema en IJmker inzake het verbeteren van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer1 naar de raad gestuurd. In deze motie roept de raad op om zo veel mogelijk OV-haltes toegankelijk te maken tot en met 2025 en daarna. Het college wil op dit punt versnellen, maar er tegelijkertijd voor waken hogere verwachtingen te scheppen dan qua planning en budget realistisch is. Medio 2022 zal een plan naar de gemeenteraad worden gestuurd. Vrijwilligersvoer ziet het college als één van de oplossingen om van A naar B te komen of als ‘first of last mile’ naar het OV. We koesteren als college de vrijwilligersvervoersinitiatieven in de stad en willen deze vrijwillige inzet ook stimuleren. Dat betekent echter niet dat het belang van het toegankelijk maken van het OV of andere modaliteiten (zoals fiets, deelmobiliteit, openbare ruimte voor voetgangers) dient onder te sneeuwen: vrijwilligersvervoer is een aanvulling, geen vervanging van een inclusief mobiliteitssysteem. Voor de OV-coach wordt de mogelijkheid voor structurele financiering momenteel onderzocht. Bij succes is het de bedoeling om het initiatief haltebuddy te bestendigen.

Net als andere pilots gericht op het ondersteunen van de reizigers om meer gebruik te kunnen maken van het OV. Het aantal AOV-pashouders groeit daarnaast stijgt ook het aantal ritten gemaakt per persoon. Op deze wijze komt de financiering van het AOV onder grote druk te staan. Zonder ingrijpen in de huidige AOV-regeling stijgen de kosten in 2030 met 75%. Dit is een financieel onhoudbare situatie. Juist om het AOV toegankelijk te houden moeten er ingrijpende keuzes gemaakt worden, ook nu al in 2021. Gelijktijdig wordt er door het college ingezet op het toegankelijker maken van het OV samen met het stimuleren van de inzet van vrijwilligersvervoer. We hebben in december onderzoek gedaan naar het reisgedrag en de ondersteuningsbehoefte van de ‘veelreizigers’. Het college heeft afgesproken dat we dit onderzoek met u bespreken en samen gaan bekijken welke oplossingen voor deze groep reizigers mogelijk zijn. 1 Zie https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/11075779/1/09012f9780542793

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 15 februari 2022 Kenmerk Pagina 5 van 7

Wat betreft de aanbesteding van het AOV: De huidige overeenkomsten met RMC en Transvision eindigen op 31 juli 2022. Deze overeenkomsten kennen geen verlengingsopties meer. De gemeente is daarmee voor zomer 2021 gestart met de voorbereidingen van een nieuwe aanbesteding. Het college onderschrijft het belang van het bieden van een inclusief mobiliteitssysteem, waar ook mensen met een fysieke, visuele of mentale beperking, een krappe beurs, of wonend in minder bediende gebieden gebruik van kunnen maken. Om deze reden zijn we aan het kijken hoe dit onderwerp een plek kan krijgen in de nieuwe mobiliteitsvisie. Wij danken uw organisatie voor de grote betrokkenheid bij het thema inclusieve mobiliteit en toegankelijk OV en blijven graag met u samenwerken om de fysieke toegankelijkheid van Amsterdam te verbeteren. Samenvatting van het advies over Speerpunt 4: De inclusie van ervaringsdeskundigheid U geeft aan dat de Centrale VerkeersCommissie (CVC) wordt opgeheven en dat na een jaar overleg het nog niet duidelijk is hoe toegankelijkheid én de inbreng van CBA en de inbreng van ervaringsdeskundigheid door vrijwilligers op stadsdeelniveau goed geborgd en gefaciliteerd zal worden in het nieuwe stelsel voor de plantoetsing. Daarbij geeft u aan dat toegankelijkheid niet ophoudt bij afdelingsgrenzen- project- buurt- of stadsdeelgrenzen.

Waar volgens u buurt- en burgerparticipatie wordt geprezen, wordt dit onvoldoende gefaciliteerd en gesubsidieerd. U geeft aan dat burgers met een beperking zich hierdoor niet serieus genomen voelen. Reactie van het college Het klopt dat het stelsel van advisering en toetsing wordt aangepast. We zijn vroeg gestart met overleg hierover, ver vóór het nieuwe systeem was uitgekristalliseerd. Er worden begin 2022 diverse werkafspraken gemaakt met CBA over het betrekken van CBA in eerdere fasen van projecten en beleidsontwikkeling. Het nieuwe systeem gaat naar verwachting in op 1 april a.s. en het staat buiten kijf dat de inbreng van CBA en de ervaringsdeskundigen vrijwilligers op stadsdeelniveau minstens even goed geborgd moet worden als in het huidige systeem van plantoetsing. Samenvatting van uw advies over Speerpunt 5: Inclusieve mobiliteit; looproutes door de stad U vindt het onbegrijpelijk dat na meer dan twee jaar de Voetgangersnota nog steeds niet bestuurlijk is vastgesteld. U vraagt het college recht te doen aan de voetganger en de voetgangersnota zo spoedig mogelijk vast te stellen. U stelt daarnaast dat er helaas weinig vooruitgang is geboekt op veilig oversteken terwijl u hier al meerder jaren aandacht voor vraagt. De belangrijke pijnpunten die u graag als speerpunten ziet terugkomen zijn: - Het verdwijnen van verkeerslichten.

- De zebra over het fietspad is niet meegeregeld in verkeerslichteninstallatie. - De doorstroming van het OV lijkt belangrijker dan een veilige oversteek over de vrije tram/busbaan. Reactie van het college: De voetgangersnota was een bestuurlijke bekrachtiging van normen die al sinds 2018 zijn opgenomen in de leidraad van de CVC. Het niet-vaststellen daarvan houdt verband met corona.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 15 februari 2022 Kenmerk Pagina 6 van 7

We verwijzen u naar de raadsbrief van 20 januari 20222 die ter kennisname aan de raadscommissie Mobiliteit Luchtkwaliteit en Water is gestuurd. Intussen werkt de gemeente in projecten wel met de normen uit de leidraad en is er op diverse plekken in de stad meer ruimte voor voetgangers gecreëerd; vaak ten koste van auto/parkeren. Een recent voorbeeld is de kruising Ferdinand Bolstraat-Stadhouderskade. Met betrekking tot veilig oversteken herkent wij als college niet de klacht over het verdwijnen van verkeerslichten. Sowieso, áls de gemeente verkeerslichten weghaalt, dan doen we dat alleen als het veilig kan. Over de zebrapaden over fietspaden is zoals u weet een uitgebreid onderzoek uitgevoerd. De uitkomst daarvan is dat geen van de onderzochte varianten, waaronder ook uw voorstel, haalbaar is én een duidelijke verbetering teweegbrengt. Het afkruisen van oversteken over trambanen gebeurt alleen bij solitaire oversteken. Daar is het al lang staande praktijk, zoals vastgelegd in de leidraad van de CVC. Hiervoor is een goede reden; het aanbrengen van zebrapaden zou weliswaar formeel de voorrang aan de overstekende voetganger geven, maar het is in de praktijk niet realistisch dat een tram halverwege een wegvak tijdig kan stoppen. Samenvatting van het advies over Speerpunt 9: Toegankelijke Informatievoorziening U bent blij met de aandacht voor toegankelijke publicaties.

U gaat ervan uit dat de toegankelijkheid van de website en andere publicaties (ook als externe partijen zijn ingehuurd) in de toekomst nog zal verbeteren. Aan de enquête naar aanleiding van de stadsgesprekken verkeersveiligheid, kon niet iedereen meedoen en dat is toch een gemiste kans. Reactie van het college: De gemeente blijft werken aan het verbeteren van de digitale toegankelijkheid van websites en publicaties. Naar aanleiding van uw signaal over de toegankelijkheid van enquêtes is om maatwerk gevraagd bij communicatie. Het klopt inderdaad dat deze externe enquête helaas inderdaad op onderdelen niet voor iedereen toegankelijk was. De redactie van Amsterdam.nl is gevraagd om bij inzet van een vergelijkbare toepassing voor een specifieke groep vooraf maatwerk te bespreken in de communicatie. Samenvatting van het advies over speerpunt 10: Sociale bewustwording en inclusie U vindt dat er goede stappen worden gezet, maar wat u betreft mogen het grotere stappen worden. U vraagt aandacht voor het kennisniveau en de onderlinge communicatie binnen de gemeentelijke organisatieonderdelen. CBA is van mening dat het introduceren van een clusteroverstijgend programmateam toegankelijkheid een stap in de goede richting zou zijn. Reactie van het college: Wij danken u de voor de suggesties rond de coördinatie en interne communicatie van het dossier toegankelijkheid.

Als college staan we uiteraard open voor knelpunten en aandachtspunten in de communicatie en het ontbreken van kennis in de organisatie. Concrete signalen over problemen in de communicatie en afstemming op ambtelijk niveau kunt u het beste doorgeven via de u bekende coördinator van het dossier toegankelijkheid, zodat de coördinator deze signalen kan doorgeven aan de betrokken directies en er op kan toezien dat deze signalen adequaat opgepakt worden.

2

Zie https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/11075812/1/09012f978054d140

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 15 februari 2022 Kenmerk Pagina 7 van 7

Hiermee zijn de meeste signalen en adviezen uit uw brief van 20 januari 2022 beantwoord. Nogmaals danken wij u hartelijk voor uw inzet, betrokkenheid en de adviezen op het dossier toegankelijkheid en inclusie. Uw adviezen van 20 januari jl. hebben niet geleid tot tekstuele wijzigingen in de rapportage. Wij zullen er als college voor zorgen dat u op inhoud betrokken blijft bij de diverse dossiers die u benoemt in uw advies. Wij gaan graag op bestuurlijk en ambtelijk niveau met u verder in gesprek over het beleid en de uitvoering om van Amsterdam de komende jaren een toegankelijker stad te maken. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Simone Kukenheim Wethouder Zorg

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl