Bijlage 3B BRIEF reactie college advies JPA over rapportage 2022 versie getekend.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Adviesgroep van het Jeugdplatform Amsterdam Jacob Bontiusplaats 9 1018 LL Amsterdam

Datum Ons kenmerk

7 november 2023

Uw kenmerk Behandeld door Kopie aan

Jette Bolle, j.Bolle@amsterdam.nl

Bijlage(n)

n.v.t.

Onderwerp

Reactie op het advies over de voortgangsrapportage toegankelijheid 2022

Geachte leden van de adviesgroep van het Jeugdplatform, Hartelijk dank voor het advies over de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022; Iedereen doet mee! Op 21 juni 2023 is bij u advies gevraagd over de conceptversie van de voortgangsrapportage. Op 13 juli 2023 heeft u het college een reactie gestuurd. Helaas heeft het langer geduurd dan verwacht om alle antwoorden en wijzigingen in de voortgangsrapportage zelf af te ronden. Uw advies en deze reactie worden aan de gemeenteraad meegezonden als bijlagen bij de definitieve versie van de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022. Samenvatting van de inleiding U heeft met veel belangstelling de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022 gelezen. De toegankelijkheid van voorzieningen en vrijetijdsactiviteiten voor kinderen, jongeren en ouders ligt het Jeugdplatform Amsterdam (JPA) na aan het hart. Reactie van het college: Het college is het met het JPA eens dat alle jonge Amsterdammers de kans moeten krijgen mee te doen en een zo normaal mogelijk leven te leiden. Hieronder volgt per onderwerp een samenvatting van wat u opviel in de rapportage en de reactie van het college. Samenvatting van uw opmerkingen over de data: De grafieken op blz. 3 en 4 gaan alleen over volwassenen. Het JPA mist data over jeugd en gezin. Reactie van het college: U heeft gelijk dat de data in de rapportage vooral over volwassenen gaan.

De data zijn daarom aangepast en aangevuld. Wel met een kanttekening, want voor jeugdigen met een beperking of chronische ziekte zijn helaas minder data beschikbaar. Dit komt doordat een aantal beperkingen pas op latere leeftijd gediagnosticeerd worden, de beperkingen pas op latere leeftijd relatief meer problemen opleveren in het dagelijks leven of omdat de aantallen per

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 7 november 2023 Kenmerk Pagina 2 van 6

gemeente of gebied te laag zijn voor betrouwbare metingen. Voor meer data en gegevens over jeugd met diverse beperkingen verwijzen wij u naar de specifieke rapportages en onderzoeken van de GGD, die te vinden zijn op Gezondheid in Beeld. Zie Gezondheid in Beeld – GiB (ggdgezondheidinbeeld.nl. Samenvatting van uw advies over paragraaf 2.1 wonen en huisvesting: U geeft aan dat in de paragraaf 2.1 over Wonen niets staat over huisvesting voor (kwetsbare) jongeren. Vooral woonplekken met de mogelijkheid van ambulante begeleiding zijn volgens u schaars of extreem duur als zorg erbij in zit. En dan is doorstromen naar zelfstandig wonen volgens het JPA vrijwel onmogelijk. Reactie van het college: In de rapportage is inderdaad niet bij alle onderwerpen over alle leeftijdscategorieën informatie opgenomen. Dit betekent echter niet dat er geen aandacht is voor huisvesting van kwetsbare jongeren of gezinnen. Het college heeft in 2021 gereageerd op het advies uit 2020 van JPA over huisvesting van (kwetsbare) jongeren. Het college erkent in haar reactie van 6 april 2021 op dit advies dat het woonprobleem een grote uitdaging vormt. De gemeente werkt samen met haar partners om de aanbevelingen van het JPA die in het advies uit 2020 zijn opgenomen op te pakken.

Denk bijvoorbeeld aan de afspraken over uitstroom van jongeren uit jeugdzorg naar woningen en het aanbieden van betaalbare sociale huurwoningen aan starters. De afgelopen periode heeft de gemeente vanuit de directie Wonen op meerdere plekken jongeren actief proberen te betrekken bij het woonbeleid. Zo heeft het jongerenpanel van Uplift feedback gegeven op het woonbeleid van de gemeente Amsterdam. Eerder hebben zij al twee sprints uitgevoerd, waarvan in begin 2023 een conceptwoonvorm is opgeleverd, waarin ook de belangen van kwetsbare jongeren is meegenomen. Meer info over Uplift kan het JPA hier lezen: Welk advies geeft UPLIFT voor betere jongerenhuisvesting? | !WOON (wooninfo.nl) en Jongerenpanel: jouw mening telt – UPLIFT | !WOON (wooninfo.nl). Er zijn naar aanleiding van uw advies geen aanpassingen gedaan aan de voortgangsrapportage. Als er bij de volgende voortgangsrapportage toegankelijkheid belangrijke nieuwe ontwikkelingen of resultaten te melden zijn, zullen we ervoor zorgen dat deze worden opgenomen. Samenvatting van het advies over paragraaf 2.2 openbare ruimte Over het punt 2.2 openbare ruimte geeft het JPA aan dat jongeren het vaak over mentale of sociale veiligheid hebben. Jongeren voelen zich soms niet veilig bij haltes van GVB en looproutes met minder verlichting. En er worden prullenbakken gemist – een schone en verzorgde omgeving voelt veilig.

Het JPA vindt daarnaast dat het project OV-coach (Vervoerregio Amsterdam) grotere bekendheid moet krijgen. Veel hoogbegaafde jongeren die praktisch inzicht missen of andere mentale beperkingen hebben missen de mogelijkheid praktisch te oefenen en vertrouwen op te bouwen om zichzelf te kunnen redden in het openbaar vervoer. Reactie van het college: Het college hecht net als u waarde aan de mentale en sociale toegankelijkheid van gebruikers van het OV. De Vervoerregio Amsterdam spant zich in haar uitvoeringsprogramma inclusieve mobiliteit 2020-2025 in om de mentale en sociale toegankelijkheid te verbeteren, zoals bijvoorbeeld door de voelbare netwerkkaart, het project OVcoach, trainingen aan het rijdend personeel van het GVB en een bewustwordingscampagne. De Vervoerregio Amsterdam, die het project OV-coach uitvoert, geeft bij het college aan dat de zij bij het project OV-coach veel aan voorlichting doen. Er is voorlichting op scholen, bij buurt- en wijkteams, bij instellingen voor ouderen, bij de gemeente, bij onafhankelijke cliëntondersteuners enzovoort. Voorlichting is belangrijk en heeft daarom permanente aandacht bij de Vervoerregio. Dit ook omdat er best veel voor nodig is om voor iemand om de stap naar zelfstandig reizen te

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 7 november 2023 Kenmerk Pagina 3 van 6

durven nemen. Niet alleen voor de deelnemer, maar ook om het netwerk hier omheen het vertrouwen te geven. De OV-coach wil een zo breed mogelijke doelgroep aanspreken. De OVcoach wil een zo breed mogelijke doelgroep aanspreken. Naast mensen met autisme en of met een verstandelijke beperking kunnen mensen in andere situaties die behoefte hebben aan zelfstandig leren reizen ook deelnemen aan het project OV-coach. Maar ook andere doelgroepen zoals ouderen die altijd met de auto zijn gegaan, of statushouders die (letterlijk) hun weg moeten vinden naar de inburgeringscursus worden actief benaderd. De door genoemde hoogbegaafde jongeren of mensen met een andere mentale beperkingen zijn welkom om een OV-coach traject aan te gaan. Jongeren met diverse beperkingen in het reizen worden onder andere via het (voortgezet) speciaal onderwijs bereikt. Daarnaast nemen ook organisaties van onafhankelijke cliëntondersteuners (zoals MEE Amstel en Zaan en Cliëntenbelang Amsterdam) en Pantar deel aan het project OV-coach. De breedte van de doelgroep van OV-coach is op basis van uw advies in de tekst van de rapportage aangepast. Als het gaat om de openbare ruimte in de stad moet het lichtniveau van de straatverlichting voldoen aan Nederlandse richtlijnen. Als er klachten zijn over zicht en zichtbaarheid en over straatverlichting, dan kunnen er zogeheten schouwen op locatie plaatsvinden.

Waar nodig en mogelijk wordt de verlichting dan aangepast zodat deze voldoet aan de richtlijnen. Als het gaat om de verlichting van bij GVB haltes is dit in het beheer bij JCDecaux. Het plaatsen van prullenbakken is maatwerk. Bij drukke OV-haltes zal de gemeente eerder een prullenbakken plaatsen dan bij rustige haltes. De gemeente overlegt daarover met de vervoersbedrijven. In het geval dat de deelnemers van het JPA klachten hebben over specifieke haltes zonder afvalbak of met veel zwerfafval, of als zij problemen ondervinden met de verlichting in de openbare ruimte dan kan het JPA dit doorgegeven via 14020 of via WhatsApp naar nummer 06-44440655. Dan zal de gemeente de locatie laten checken. Tot slot wijst het college u op het volgende: Cliëntenbelang Amsterdam (CBA) wordt door de gemeente en de Vervoerregio Amsterdam regelmatig formeel en informeel om advies gevraagd over fysieke toegankelijkheid van de openbare ruimte, over de OV-haltes, het materieel en over sociaal vervoer (zoals AOV en leerlingenvervoer). Het college adviseert het JPA om met CBA, dat ook inhoudelijk het JPA ondersteunt, deze standpunten en knelpunten en klachten over specifieke haltes en knelpunten in het OV te delen. Op die manier kan CBA de signalen en knelpunten overbrengen bij de gemeente en (kwetsbare) jongeren goed vertegenwoordigen in de advisering aan de gemeente en aan de Vervoerregio.

Andere manieren voor het JPA om input over het vervoersbeleid mee te geven is via het reizigerspanel van de Vervoerregio, waar bijvoorbeeld de leden van het JPA die 16 jaar of ouder zijn en hun ouders of voogden wellicht aan mee willen doen. Zie voor meer informatie https://praatmee.vervoerregio.nl/home.html. Er zijn naar aanleiding van uw advies op dit punt geen aanpassingen gedaan aan de voortgangsrapportage. Samenvatting van het advies over speelplekken Het JPA vindt het fijn dat de inclusieve speelplekken worden genoemd. Ouders geven wel aan dat ze nog bankjes en plekjes in de schaduw missen. Reactie van het college: Wij zullen uw tip over het plaatsen van bankjes en schaduw doorgeven aan ambtenaren die de ontwerpen maken. Voor tips of verzoeken bij specifieke locaties kunt u dit aangeven via de gebiedsteams van het stadsdeel (of via de eerder genoemde algemene nummers). Er zijn naar aanleiding van uw advies op dit punt geen aanpassingen gedaan aan de voortgangsrapportage.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 7 november 2023 Kenmerk Pagina 4 van 6

Samenvatting van het advies over paragraaf 2.5 participatiewet Het JPA geeft aan dat de inzet vanuit de participatiewet ook geldt voor jongeren, maar dat daar weinig gebruik van wordt gemaakt. Ook jongeren kunnen participeren en gewoon meedoen, maar dan moer er volgens het JPA extra op ingezet worden (buiten de inzet vanuit jeugdhulp). Reactie van het college: Onze ambitie als college is om zoveel mogelijk Amsterdammers met een (vermoedelijke) arbeidsbeperking te ondersteunen en aan een baan te helpen. Via het programma 'Opgave Sociaal Werk' ontwikkelen we verschillende initiatieven die bijdragen aan meer plaatsingen binnen Sociaal Werk. Hierbij richten we onze inspanningen niet alleen op volwassenen: ook jongeren die extra begeleiding nodig hebben, krijgen onze aandacht. Ondersteuning varieert van jobcoaching en loonkostensubsidie tot beschut werk. Binnen Sociaal Werk zijn gespecialiseerde jongerenteams actief die deze jongeren dagelijks begeleiden en ondersteunen. Opmerkelijk is dat veel van deze jongeren wel profiteren van de ondersteuning door een jobcoach, maar geen loonkostensubsidie ontvangen omdat dit in hun specifieke situatie niet nodig is.

Voor de komende periode heeft de gemeente het voornemen om instrumenten zoals loonkostensubsidie en jobcoaching beschikbaar te stellen voor een bredere groep Amsterdammers: diegenen met een Participatiewet uitkering die een grote afstand tot de arbeidsmarkt ervaren, maar bij wie het nog niet duidelijk is of ze een arbeidsbeperking hebben. Deze aanpak opent nieuwe deuren en biedt kansen, met name ook voor jongeren met een begeleidingsbehoefte. Er is naar aanleiding van uw advies over de participatiewet een korte paragraaf bij 2.4 over jongeren toegevoegd. Samenvatting van het advies over paragraaf 2.6 jeugd(zorg) Het jeugdplatform geeft aan dat het de aandacht voor ouders en de lichtere (mantelzorg) ondersteuning en hulpaanbod mist. Ouders met veel mantelzorgtaken zouden volgens het JPA geholpen zijn met maximale toegankelijkheid, bijvoorbeeld door makkelijker een parkeervergunning voor gehandicapten te kunnen krijgen, ook al vervoer je `alleen maar` de kinderen en heb je zelf geen beperking. Reactie van het college: Het college vindt de ondersteuning van mantelzorgers, net als u, erg belangrijk. De gemeente kent dan ook een breed mantelzorgbeleid, waarbij ook specifieke aandacht is voor jonge(re) mantelzorgers. Mantelzorgondersteuning wordt zowel op stedelijk niveau georganiseerd, als vanuit de sociale basis in de stadsdelen.

In Amsterdam is de ondersteuning van mantelzorgers bij het organiseren van zorg (ook) belegd bij de Ouder- en Kindteams (OKT) en de buurtteams. Zij bieden begeleiding op maat. In 2023 wordt de samenwerking tussen de OKT’s en de buurtteams verder versterkt, zodat een gezin effectieve integrale ondersteuning krijgt. Voldoende aandacht voor de behoeften van mantelzorgende ouders, hoort hier uiteraard ook bij. Daarnaast is in de afgelopen jaren gewerkt aan het beter beschikbaar maken van de onafhankelijke cliëntondersteuning voor jongeren en ouders die gebruik (willen) maken van jeugdhulp en andere zorg en ondersteuning in het sociaal domein. Er is in 2022 een factsheet ‘GGD Mantelzorg in Beeld’ opgesteld. Zie hiervoor (https://www.ggdgezondheidinbeeld.nl/factsheet-mantelzorg-in-amsterdam-2022/ U vraagt in uw advies specifiek naar gehandicaptenparkeervergunningen. Deze zijn in Amsterdam beschikbaar voor mensen met een beperking die dit zelf nodig hebben voor het gebruik van een eigen auto. Er zijn daarnaast ook gehandicaptenparkeervergunningen voor mensen die passagiers (zoals bijvoorbeeld kinderen) vervoeren met een beperking (mogelijk met 3 wisselende kentekens). Daarnaast zijn er nog aparte parkeervergunningen mogelijk voor mantelzorgers, die in een ander vergunningsgebied wonen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 7 november 2023 Kenmerk Pagina 5 van 6

Zoals ook in de inleiding van het hoofdstuk 2.6 over Jeugd(zorg) wordt aangegeven worden niet alle onderwerpen in de voortgangsrapportage uitgebreid benoemd, als dit al in andere rapportages is opgenomen, of als er geen grote of nieuwe ontwikkelingen vanuit het perspectief van inclusie of toegankelijkheid zijn geweest in het afgelopen jaar. Er zijn naar aanleiding van uw advies op dit punt dan ook geen aanpassingen gedaan aan de voortgangsrapportage. Samenvatting van het advies over paragraaf 2.10 meepraten en meedoen Het betrekken van Amsterdammers en ervaringsdeskundigen en -kennis bij het opstellen en uitwerken van beleid is een belangrijk onderdeel van de werkwijze van de gemeente. Het JPA geeft aan dat het van belang om uit te gaan van diverse kennisbronnen bij het ontwikkelen van beleid. Vandaar de nadruk op het inzetten van ervaringskennis (naast het inzetten van ervaringsdeskundigen). Buiten het uitoefenen van je stemrecht willen jongeren meepraten over beleid en de inrichting van hun stad. Dat moet volgens het JPA door de gemeente gefaciliteerd worden. Reactie van het college: Het college en vindt de inbreng van jeugdigen en jongeren erg belangrijk. Dit kan naast de inzet van ervaringsdeskundigen inderdaad ook gaan om ervaringskennis.

Naast het Jeugdplatform Amsterdam (JPA) dat het college en de gemeente regelmatig adviseert over jeugdzorg en passend onderwijs, zijn er ook andere initiatieven waarbij jeugdigen en jongeren worden betrokken. Zo is in juni 2023 de jongerenadviesraad voor Amsterdam (JARA) opgericht die gevraagd en ongevraagd advies uit gaat brengen aan het gemeentebestuur over thema’s en beleid die jongeren raken. Bijvoorbeeld over de woningmarkt, mentale gezondheid en onderwijs. Een diverse groep van ongeveer 11 jongeren (16 – 25 jaar) start binnenkort als de eerste lichting van deze adviesraad. Er is een daarnaast in Amsterdam een Kinderraad en een kinderburgermeester. De leden van de kinderraad stellen een lijst op met onderwerpen die zij belangrijk vinden en denken na over hoe dingen beter kunnen. Vlak voor het reces was er een bijeenkomst in de raadscommissie Onderwijs Zorg en Armoede waar leden van de kinderraad met de gemeenteraad spraken over het onderwerp armoede.1 Bij de adviezen over Wonen openbare ruimte en verkeer wordt u in deze reactie op uw advies toegelicht, dat jongeren ook op andere manieren kunnen meepraten over het beleid en de inrichting van Amsterdam, bijvoorbeeld via het eerder genoemde Uplift en het panel van de Vervoerregio Amsterdam. Daarnaast is er ook de MBO-denktank (bestaande uit zo’n 15 mbo-studenten) die de gemeente ook adviseert op onderwerpen die hen aangaan.

Informatie hierover is te vinden op: Mbo-denktank - Gemeente Amsterdam. Tot slot geldt dat jongeren vanaf 16 jaar in 2022 voor het eerst ook konden stemmen op de leden van de Stadsdeelcommissies. Uit al deze voorbeelden kunt u opmaken dat het college de meningen van jeugdigen en jongeren zeer belangrijk vindt en dat deze initiatieven op verschillende manieren ondersteund worden. Omdat deze initiatieven niet specifiek gaan over inclusie en toegankelijkheid van Amsterdammers met een beperking wordt deze informatie niet toegevoegd aan de voortgangsrapportage toegankelijkheid. Het woord ervaringskennis is op basis van uw reactie wel toegevoegd, onedr andere in paragraaf 2.10.10. Samenvatting van het advies over Mentale gezondheid Tot slot adviseert het JPA moet dat er op alle fronten aandacht zijn voor het feit dat de mentale gezondheid van jongeren (vooral meisjes) de afgelopen jaren achteruit is gegaan. Het leidende principe “normaliseren’’ in de jeugdhulp moet binnen en buiten de jeugdhulp in praktijk worden gebracht. Daarnaast moet nog steeds op allerlei locaties discriminatie en uitsluiting actiever 1

Zie voor meer informatie: https://www.amsterdam.nl/onderwijs-jeugd/kinderraadkinderburgemeester/kinderraad-pesten-armoede/

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 7 november 2023 Kenmerk Pagina 6 van 6

aangepakt worden, diversiteit benadrukt worden en de acceptatie ervan, met de gemeente voorop die het goede voorbeeld geeft. Reactie van het college: U vraagt terecht aandacht voor de mentale gezondheid van kinderen en jongeren. De gemeente monitort de gezondheid en het welbevinden van Amsterdamse jeugd en spreekt hierover met de jeugd zelf, maar ook met diverse partners in de stad. Ook de komende jaren wil de gemeente via onder andere de inzet vanuit Amsterdam Vitaal en Gezond verder investeren in de mentale gezondheid van jongeren. U bent als Jeugdplatform betrokken bij Thrive. Voor Thrive is recent een vernieuwd plan van aanpak opgesteld voor de periode 2023-2036, waarin ook specifieke aandacht is voor jongeren. In deze aanpak willen de gezamenlijke partners zorgen dat er passende online hulp beschikbaar is en blijft voor jongeren in de stad. Denk aan het platform UpTalk waarin verschillende initiatieven zijn gebundeld. Eind 2023 wordt duidelijk of UpTalk blijft of dat we in Amsterdam aansluiten bij een landelijk initiatief voor een hulplijn, omdat dit uiteindelijk een groter bereik genereert. Het college gaat graag het gesprek aan met u en andere organisaties die de stem van (kwetsbare) jongeren vertegenwoordigen, om te kijken welke ideeën en initiatieven het meest aan de mentale gezondheid van jongeren (en specifiek meisjes) kunnen bijdragen.

Wij raden u aan dit onderwerp ook te bespreken met Cliëntenbelang Amsterdam als actieve partner in de coalitie Mentale Gezondheid. Verder is het goed om u te melden dat het college in de tweede helft van 2023 een actieonderzoek uitvoert naar validisme (discriminatie van mensen met een beperking). De wens voor dit onderzoek is opgenomen in het coalitieakkoord 2022-2023. Bij dit onderzoek zal uiteraard ook aandacht zijn voor de meningen en bevindingen van kinderen en jongeren. Wij nodigen u als college uit om vanuit het perspectief van kinderen en jongeren hun naasten bij te dragen aan dit onderzoek. Er zijn naar aanleiding van uw advies op dit punt geen aanpassingen gedaan aan de voortgangsrapportage. Conclusie Wij danken u nogmaals hartelijk voor uw advies. Dergelijke adviezen versterken ons beleid voor een toegankelijk Amsterdam. Uw advies heeft geleid tot een aantal tekstuele aanpassingen van de voortgangsrapportage. We hebben veel waardering uw uitgebreide reactie op de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022 en hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Wij gaan graag op bestuurlijk en ambtelijk niveau met u verder in gesprek over het beleid en de uitvoering op het gebied van Jeugdhulp, Passend Onderwijs en de inclusie van alle kinderen en jongeren in Amsterdam. Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Alexander Scholtes coördinerend wethouder toegankelijkheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl