bijlage 3a Advies Zuid.docx

Adviesaanvraag stadsdelen

Adviesaanvraag stadsdelen

Invullen door RVE: Onderwerp adviesaanvraag: Aanwijzing “Oud Zuid” als gemeentelijk beschermd stadsgezicht Portefeuille: Stedelijke ontwikkeling/Monumenten RVE: Monumenten en Archeologie Datum adviesaanvraag: 17-1-2022 Deadline ontvangst advies: 11-2-2022 Advies mailen naar: anette.van.dijk@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: 1. Verzoek tot aanwijzing drie beschermde gezichten (Heemschut)

2. Omschrijving en waardering (Rijksdienst Cultureel Erfgoed) Heeft er consultatie vooraf plaatsgevonden?

Ja, proces loopt al lange tijd

Invullen door stadsdeel: Stadsdeel: Zuid Procesbegeleider: Ron van Soest Datum weekstart: 30-1-2022 – concept advies, 7-2-2022 – definitief advies. Datum stadsdeelcommissie: n.t.b. Datum dagelijks bestuur: 31-1-2022- concept advies, 8-2-2022- definitief advies

Adviesvraag college van burgemeester & wethouders: Formuleer hier de vraag aan het stadsdeel

Adviesaanvraag stadsdeel Zuid Al lange tijd bestaat de wens om naast Plan Zuid, ook de overige delen van Zuid (hierna genoemd “Oud-Zuid” te weten De Pijp, Museumbuurt en de Amsteloever, zie bijlage 2) aan te wijzen tot beschermd stadsgezicht. Op 11 mei 2020 heeft u een advies uitgebracht over de aanwijzing als rijksbeschermd stadsgezicht. Aangezien de aanwijzing tot rijksbeschermd gezicht op complicaties stuit vanwege het verlies van sociale huurwoningen, wordt nu ingezet op de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht. Ook hierbij vindt de bescherming plaats via het bestemmingsplan echter heeft deze status geen effect op de huurprijzen. Conform de erfgoedverordening (Artikel 16) kan de Raad, op voorstel van het college, een gebied aanwijzen tot gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht. Als de raad besluit om een gebied aan te wijzen tot beschermd gezicht, zullen de cultuurhistorische waarden beschermd moeten worden door middel van een beschermend bestemmingsplan c.q. omgevingsplan (Erfgoedverordening, artikel 20). Een gemeentelijk beschermd stadsgezicht in samenhang met een beschermd bestemmingsplan/omgevingsplan is bij uitstek het middel om de ruimtelijke waarden van het gebied langdurig te beschermen.

Immers, met de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht verplicht het gemeentebestuur zichzelf ertoe om behoedzaam met de gebieden om te gaan, ook in de toekomst. Alvorens de aanwijzingsprocedure tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht voor “OudZuid” te starten vraagt het college advies aan het DB van Zuid: Gelieve het college te adviseren ten aanzien van de aanwijzing van het gebied “Oud-Zuid” tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht, op basis van de onderbouwing zoals aangedragen door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Monumenten (RCE) en Archeologie (bijlage 2 en 3). Pagina 1 van 4

Waarden De RCE heeft in het kader van een landelijk project de meest toonaangevende gebieden in Amsterdam geselecteerd. Heemschut heeft gevraagd om deze gebieden aan te wijzen tot gemeentelijk beschermd gezicht (zie bijlage) toen duidelijk werd dat het aanwijzen tot rijksbeschermd gezicht geen begaanbare weg bleek. Binnen “Oud Zuid” zijn drie deelgebieden onderscheiden: de strook Overtoom/Vondelbuurt, het gebied Vondelpark/Concertgebouw-/Museumpleinbuurt en de Pijp en Amsteloevers De onderbouwing met cultuurhistorische, architectuurhistorisch en stedenbouwkundige waarden is geleverd in de omschrijving en waardestelling van de RCE. Hierin komt naar voren dat “Oud Zuid”; het 19eeeuwse stedelijke uitbreidingsgebied van Amsterdam, door aard, omvang en gaafheid een uniek voorbeeld van Nederlandse stedenbouw tussen 1860 en 1910. Deze stedenbouw kenmerkt zich door een mix van particulier initiatief en overheidsbemoeienis, een gevarieerde bebouwing zowel voor de gegoede burgerij als voor middenstanders en arbeiders, soms organisch en dikwijls meer of minder planmatig tot stand gekomen. Gemeentelijk beschermd stadsgezicht De aanwijzing als gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht is een erkenning van het bijzondere cultuurhistorische, architectuurhistorische en stedenbouwkundige karakter van een gebied.

Het gaat bij een aanwijzing om waardevol erfgoed waarvan de bijzondere waarden voor nu en in de toekomst behouden zouden moeten blijven. De bescherming van een gezicht heeft betrekking op het ruimtelijke karakter, zoals groen- en waterstructuren, stratenpatronen en de omvang en plek van bouwvolumes. Dat betekent dat ingrepen die passen bij dat karakter, mogelijk blijven. Ook kan de bestemming van een gebouw veranderen. Veranderingen in de structuur van het gebied en het gebruik blijven mogelijk, mits het bijzondere ruimtelijke karakter niet wordt aangetast.

Bestemmingsplannen Voor delen van “Oud Zuid” wordt een aantal bestemmingsplannen geactualiseerd waarbij met name het aspect cultuurhistorie een belangrijk onderwerp is. De verankering van de cultuurhistorische waarden is verwerkt daar waar het gaat om de bescherming van kappen en een sloopvergunningsplicht in deze gebieden. Deze nieuwe bestemmingsplan doen in voldoende mate recht aan de aanwijzing van dit gebied. Planning Nog voor de verkiezingen in maart 2022 zal het college een besluit nemen over het starten van de procedure tot aanwijzing. Zij doet dit op basis van de adviezen van de stadsdelen en de CRK en de beschrijving van de RCE. Dit besluit en de daarbij behorende concept-raadsvoordracht wordt zes weken ter inzage gelegd en vrijgegeven voor inspraak. Op basis van de verzamelde zienswijzen stelt het college een definitieve raadsvoordracht op. Deze zal waarschijnlijk in mei of juni worden geagendeerd. Aangezien de begrenzing van dit gebied ook de stadsdelen West en Oost aangaat, worden ook zij om advies gevraagd.

Registratienummer Pagina 2 van 4

Advies stadsdeelcommissie: De stadsdeelcommissie heeft het onderstaande advies op 29 januari 2022 aan het DB van Zuid aangeboden. Het historisch erfgoed in stadsdeel Zuid maakt Advies van de stadsdeelcommissie aan het dagelijks bestuur het stadsdeel tot wat het is, een markant deel van de hoofdstad met bijzondere architectuur en zichtlijnen. In mei 2020 adviseerde de Stadsdeelcommissie met steun van alle partijen het stadsbestuur al het Rijk te verzoeken om Oud Zuid tot beschermd stadsgezicht te laten verklaren. Het college stelt nu voor om naast Plan Zuid (de door Berlage ontworpen woonwijk in de Rivierenbuurt) ook de Concertgebouw-/Museumbuurt en de Pijp tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht aan te wijzen. De aanwijzing als gemeentelijk beschermd stadsgezicht is een erkenning van de bijzondere cultuurhistorische architectuur en het stedenbouwkundige karakter van de genoemde gebieden. De bescherming heeft betrekking op het ruimtelijk karakter zoals groen- en waterstucturen, straatpatronen en de omvang en plek van bouwvolumes. Veranderingen blijven mogelijk, zolang het bijzondere ruimtelijke karakter niet wordt aangetast. De Stadsdeelcommissie is blij dat de lang gekoesterde wens van veel bewoners tot bescherming van het culturele erfgoed in ons stadsdeel in de vorm van de gemeentelijke aanwijzing tot beschermd stadsgezicht alsnog vorm krijgt

Definitief advies dagelijks bestuur Zuid: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders

Op verzoek van bewoners en de stadsdeelcommissie Zuid heeft de voorzitter van het Dagelijks Bestuur van Zuid op 19 december 2018 met een schrijven aan de wethouder Ruimtelijke Ordening verzocht om een extra maatregel op te nemen in de Bestuursopdracht Aanpak Bouwdynamiek, namelijk het onderzoeken van de mogelijkheid tot het aanwijzen Registratienummer Pagina 3 van 4

van wijken in stadsdeel Zuid tot rijks beschermd stadsgezicht. Op 17 maart 2020 heeft het college het DB gevraagd te adviseren op een eventueel verzoek tot aanwijzing aan de minister, dit advies is, na advisering door de stadsdeelcommissie, op 11 mei 2020 aan het college aangeboden. Naar aanleiding van de voorliggende adviesvraag over de aanwijzing van delen van Zuid als gemeentelijk beschermd stadsgezicht:  De Cultuur historische waarden zijn in de huidige (De Pijp) en de te actualiseren (Museumkwartier / Valeriusbuurt) bestemmingsplannen in Zuid goed beschermd. Als meerwaarde van de status van beschermd gezicht zien we de langdurige bescherming. Met de aanwijzing tot gemeentelijk beschermd gezicht verplicht het gemeentebestuur zichtzelf ertoe om behoedzaam met de gebieden om te gaan, ook in de toekomst.  We vragen het college om in beeld te brengen wat de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet zijn met betrekking tot het beschermd stadsgezicht en voor het instrumentarium voor het reguleren van aanvragen omgevingsvergunning.  Er moet rekening gehouden worden met een toename van het aantal aanvragen omgevingsvergunning in Zuid en hiermee met extra capaciteit bij de uitvoeringsorganisatie.

 We vragen aandacht voor de communicatie over het voornemen, het is belangrijk dat de eigenaren en bewoners op de hoogte zijn van de voorgenomen aanwijzing en wat dit voor hen kan betekenen. Met deze randvoorwaarden adviseert het DB Zuid positief op de aanvraag tot aanwijzing tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht. De stadsdeelcommissie Zuid is door het DB om advies gevraagd en ze adviseert positief op de voorgenomen aanwijzing. Het advies is van de commissie is integraal op dit adviesformulier opgenomen.

Registratienummer Pagina 4 van 4