Bijlage. 3 Voortgangsrapportage_NZKG_januari_2025.pdf
Tekst van het document
Halfjaarlijkse rapportage van de energie-infrastructuurprojecten en carbonisatieprojecten
Voortgangsrapportage NZKG
Inhoud • Inleiding • Overzichtskaart Projecten NZKG • Overzichtskaart Elektriciteitsprojecten • Elektriciteitsprojecten TenneT • Elektriciteitsprojecten Liander • Overzichtskaart Waterstofprojecten • Waterstofprojecten • Overzichtskaart warmte en CO2- afvangprojecten • CO2 en Stoom-projecten • Overzicht deelnemende bedrijven • Decarbonisatieprojecten • Samenvattend • Actiepunten
3 4 5 6 7 9 10 12 13 15 16 18 19
Inleiding Het Programmabureau Noordzeekanaalgebied (NZKG) beoogt de verduurzaming van de industrie te versnellen. Belangrijke randvoorwaarde daarvoor is de realisatie van energieinfrastructuurprojecten in het NZKG. Met betrekking tot de realisatie van de energie (infrastructuur) projecten en de belangrijkste decarbonisatie projecten wordt periodiek een voortgangsrapportage voorgelegd aan de Bestuurscommissie Verduurzaming Industrie/Energietransitie NZKG. Hierin wordt een overzicht gegeven over de stand van zaken van de projecten, wat de aandachtspunten zijn en welke actiepunten hier uit voortvloeien. Deze rapportage vormt eveneens de basis voor de rapportage aan de Stuurgroep Nationaal Programma Verduurzaming Industrie. De voortgang van de projecten is in november 2024 opgevraagd bij de beide taskforces (Amsterdam en Noord Holland) en de bedrijven. Het gaat om de volgende informatie: • planning van het project; • randvoorwaardes en knelpunten; • relaties en afhankelijkheden met andere projecten.
Overzichtskaart Projecten NZKG
Overzichtskaart Elektriciteitsprojecten NZKG
Stand van zaken – elektriciteitsprojecten Tennet 2022
2023
2024
2025
plan
FEED
ontwerp
2026
2027
2028
2029
2030
2031
T2. Verkenning WoZ aanlanding T4. Nieuw 150 kV station Beverwijk en tracé Oterleek T5. Nieuw 380/150 kV station A9 Zuid T6a. Nieuwe 150 kV station Sloterdijk T6b. Nieuwe 150 kV station Westpoort T7. Vervanging 150kV Hemweg T8. Uitbreiden 380 kV station Oostzaan T9. Nieuw 150 kV station Oostzaan T10. Netuitbreiding kop van Noord Holland T11. Amsterdam Zuid-Oost studie
constructie
bandbreedte
in bedrijf
2032
2033
2034
2035
2036
Stand van zaken – elektriciteitsprojecten LIANDER 2022
2023
2024
plan
FEED
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
L1. Hemweg 150/10 kV L6. Westpoort 150/20 kV L8. en 9. Oostzaan 150/50/10 kV L11. Beverwijk 50/10 kV L12. Petroleumhaven 50/10 kV L12. Sextantweg 50/10 kV L13. Zaandam Noord 50/10 kV L14. Zaandam West 50/10 kV L90. Basisweg 150/10 kV L91. Havenstad 150/10 kV L92b. IJpolder 50/10 kV L93. Ruigoord 50/10 kV L94. Zaanstad Hoogtij 50/10 kV L95. Velsen 50/10 kV L96. IJmuiden 50/10 kV studie
ontwerp
constructie
bandbreedte
in bedrijf
2033
2034
2035
2036
Aandachtspunten Elektriciteits-infrastructuur: De belangrijkste Sleutelprojecten voor de verduurzaming industrie in het NZKG zijn A9 Zuid en Oostzaan. Deze projecten hebben een ketenverantwoordelijkheid en het is cruciaal dat deze niet verder vertragen.
Ten opzichte van de planning van januari 2024 is de realisatie van A9 Zuid vertraagd. Sindsdien is samen met Tennet en provincie NoordHolland een versnellingsaanpak geformuleerd, dat heeft geleid tot een versnelde trechtering van de locatiekeuze (varianten Houtrakpolder) en daarmee een aangepaste procedure. Dit heeft de verwachte realisatie teruggebracht naar Q1 2031. Bij de vertraging Oostzaan is er onderzocht of er een versnelling plaats kon vinden doormiddel van een provisorium (tijdelijke aansluiting), echter is in de SG NPVI/ Energyboard besloten dit niet te doen. Aangezien dit te veel onvoorziene risico’s meebracht en tevens beslag zou leggen op extra mensen/middelen van de netbeheerders, wat zou leiden tot vertragingen elders. Met de Taskforce Noord-Holland wordt nu gekoerst op realisatie Q2 2028. In het overzicht is te zien dat elektriciteitsprojecten meestal nog binnen de bandbreedte vertragen. Drie projecten lopen helemaal conform planning en bij drie is de bandbreedte verschoven ten opzichte van een jaar geleden. Dit heeft voor een deel te maken met de vertraging van de 150/380Kv Tennet stations, maar redenen voor vertraging zijn divers. Vanuit de Taskforce Amsterdam en Noord-Holland wordt extra ondersteuning geboden om de voortgang van de projecten te bewaken en vertragingen te mitigeren.
Overzichtskaart Waterstofprojecten NZKG
Stand van zaken – Waterstof 2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
Waterstofnetwerk NZKG H2avennet
Zaannet Grootschalige Elektrolyse Import Waterstof Waterstof in Gascentrales Gebruik waterstof syntetische brandstof
studie
plan
FEED
ontwerp
constructie
bandbreedte
in bedrijf
2032
2033
2034
2035
2036
Aandachtspunten Waterstof Waterstofnetwerk NZKG (HNS) De VKA waterstofnetwerk NZKG is vastgesteld en het VBB is door de Minister van KGG getekend. Voorgenomen realisatie is vertraagd naar 2030, zoals gecommuniceerd in het concept-uitrolplan van HNS. In april/mei wordt het definitieve uitrolplan vastgesteld.
Waterstofnetwerk Nederland(HNS) De vertraging in de DRC heeft geleid tot een vertraging van de realisatie van het Waterstofnetwerk Nederland. Hierdoor wordt het cluster later verbonden met o.a. andere clusters (Rotterdam en Zeeland) en de opslag in het noorden van het land (zoutcavernes). De voorprojecten in het NZKG belangrijke westverbinding wordt gerealiseerd in 2031. Distributienetwerken waterstof (Firan) Havennet loopt volgens planning. Aandachtspunten blijven de aansluiting op het HNS netwerk en op de importterminals. Zaannet is momenteel nog in de onderzoeksfase. Elektrolysers (HYCC en Vattenfall) Vergunningaanvragen zijn ingediend. De elektrolysers hebben ook een sterke afhankelijkheid van het waterstofnetwerk NZKG en de westverbinding, tijdige beschikbaarheid elektriciteit (realisatie A9 Zuid) en aansluiting op de vraag van waterstof.
Importterminals Project voor vloeibare waterstof zit in de vergunningsfase, maar blijft sterk afhankelijk van het waterstofdistributie en afname.
Overzichtskaart warmte en CO2afvangprojecten NZKG
CO2- en stoomprojecten 0-3 maanden Vertraging t.o.v. januari 2024
2022
2023
2024
2025
2026
2027
FEED
ontwerp
constructie
4 -12 maanden
2028
2029
CO2 netwerk NZKG CCS (Aurora) Stoomnet (westelijk havengebied) Stoomnet (zaanstad)
studie
plan
bandbreedte
in bedrijf
> 12 maanden
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
Aandachtspunten CO2- en stoomprojecten CO2 Netwerk: Het CO2 netwerk NZKG heeft recent een MIEK status (project van nationaal belang) verkregen. Er wordt een kwartiermaker aangesteld. Stoomnet Westelijk havengebied: Het stoomnet in het westelijk havengebied vanuit AEB is vertraagd, realisatie is essentieel ook met het oog op netcongestie. Stoomnet Zaanstad: Nieuw in het overzicht is het stoomnet Zaanstad, hier wordt onderzocht of er een openstoomnetwerk kan worden gerealiseerd door direct op Tennet (lnb) aan te sluiten i.p.v. te wachten op Liander (Rnb). Hier zit een potentiële versnelling voor de verduurzaming van de bedrijven.
Welkom in het Noordzeekanaalgebied
Stand van zaken – Decarbonisatie en overige projecten 2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
Heracless Elektrificatie van de Industrie Inzet H2 in bedrijfsprocessen Aansluiting nieuwe Industrie Energiehaven Walstroom Amsterdamse haven Walstroom Ijmuiden
studie
plan
FEED
ontwerp
constructie
bandbreedte
in bedrijf
2032
2033
2034
2035
2036
Aandachtspunten Decarbonisatie en overige projecten Heracless: Het vergunningstraject (DRI) en maatwerkafspraken lopen. Inzet waterstof en CO-2 afvang zal na 2030 plaatsvinden. Elektrificatie Industrie: Door level playing field, energieprijzen (incl netwerkkosten) en vertraging van uitbreiding netwerk vertraagd de elektrificatie van de huidige industrie en vestiging van nieuwe industrie. De recent afgekondigde netcongestie van Tennet op afname zorgt voor extra onzekerheid omdat de impact daarvan nog niet volledig duidelijk is. H2 in bedrijfsprocessen Dit is vertraagd als gevolg van onzekerheid prijs en beschikbaarheid. Voor veel bedrijven is waterstof een alternatief voor de niet tijdige beschikbare elektriciteit-aansluiting en/of de hoge temperaturen die in de bedrijfsprocessen ontstaan. Vertraging van het waterstofbeschikbaarheid zorgt voor vertraging in de verduurzamingsplannen om aardgas uit te faseren. Energiehaven: De Energiehaven is cruciaal voor de realisatie en onderhoud van Wind op Zee. In Europa is een tekort aan kadebeschikbaarheid en met de plannen van wind op zee zal de behoefte hiervoor sterk toenemen. Walstroomprojecten: De walstroomprojecten zijn voor het eerst meegenomen en zijn belangrijk voor het verbeteren van de lokale luchtkwaliteit door vermindering van stookolieverbruik in het NZKG.
Conclusie Ten opzichte van de voortgangsrapportage in Januari 2024 constateren we veel vertraging deze is ook geconstateerd in de CES 2024 (in september). De vertraging is het gevolg van level playing field, energieprijzen (incl netwerkkosten), netcongestie, beschikbaarheid, doorlooptijden van procedures/vergunningen en onzekerheden/risico’s in de business case. Naar aanleiding van de rapportage kunnen we de volgende punten concluderen: • De vertraging van het Elektriciteitsnetwerk blijft zorgwekkend. De maximale inzet van taskforces en netbeheerders blijft vereist, waarbij de verdere ontwikkeling op flex/ beter benutten huidige infrastructuur op korte termijn essentieel is. • Een belangrijk risico voor alle waterstofprojecten is de afhankelijkheid van het waterstofnetwerk en de verbinding met andere clusters en vooral ook de onzekerheid hierover. • De Stoom en CO2-projecten zijn belangrijke alternatieven voor tijdige verduurzaming van de industrie, zeker gezien de netcongestie. Voor beiden geldt dat meer zekerheid in de business case en de aanleg van infrastructuur cruciaal is om dit snel van de grond te krijgen. • Als gevolg van het ontbreken van een level playing field, onzekerheid van de prijs en tijdige aansluiting infrastructuur en tijdige beschikbaarheid duurzame alternatieven voor fossiele energiedragers vertragen de decarbonisatieprojecten.
Tevens zien we dat al deze factoren zorgen voor uitstel van FID’s.