Bijlage 3: raadsinformatiebrief voorstellen inzake SOR.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 februari 2023 Grond & Ontwikkeling Reinier van Dantzig Grond & Ontwikkeling, mr. K.N. Hallers; k.hallers@amsterdam.nl Reactie op de voorstellen inzake de Spijtoptantenregeling die werden gedaan tijdens de gemeenteraadsvergadering van 26 januari jl. door de leden Boomsma (CDA), Von Gerhardt (VVD), Broersen (Volt), Bloemberg-Issa (Partij voor de dieren), Koyuncu (Denk) en Nanninga (JA21)

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 26 januari jl. zijn tijdens de behandeling van agendapunt 18: Kennisnemen van de raadsinformatiebrief en andere documenten over de Spijtoptantenregeling door de leden Boomsma c.s. een tweetal moties ingediend onder de titels ‘Stuur aangetekende brief als termijn dreigt te verlopen’ en ‘Verbind regeling aan erfpachtrecht niet aan persoon’. Deze moties zijn ingetrokken, nadat ik u heb toegezegd om voor de commissievergadering RO&G van 22 februari aanstaande te reageren op deze voorstellen. Graag bericht ik u daarom als volgt. 1. Het verzoek om er bij de Spijtoptantenregeling en de Overstapregeling voor te zorgen dat erfpachters een aangetekende brief krijgen kort voor het verlopen van een fatale termijn opdat zij het overstapproces indien gewenst nog kunnen voortzetten. Het college hecht grote waarde aan het tijdig en goed informeren van erfpachters. Tegelijkertijd staat het ambtelijke uitvoeringsapparaat voor een aanzienlijke opgave. Het college vindt het belangrijk dat de informatievoorziening voor erfpachters zo efficiënt en zorgvuldig mogelijk plaatsvindt, zodat de uitvoerbaarheid van het erfpachtstelsel gewaarborgd blijft.

Naar mening van het college leidt het versturen van aangetekende brieven voor het verlopen van een fatale termijn bij de Overstapregeling en de Spijtoptantenregeling niet tot een zodanige verbetering van de informatievoorziening voor erfpachters dat dit in verhouding staat tot de extra werkzaamheden en kosten die daarmee gemoeid zijn. Graag licht ik dit toe. Ten eerste ga ik in op het verzoek om aangetekende brieven te versturen tijdens de Overstapaanvraag. Wanneer erfpachters een overstapaanvraag indienen in het Overstapportaal worden zij verzocht om hun e-mailadres op te geven. Dit e-mailadres wordt door de gemeente geverifieerd, voordat dit wordt gebruikt voor verdere correspondentie. De erfpachter kan dit emailadres te allen tijde weer aanpassen in het Overstapportaal. In de regel ontvangen alle erfpachters die in het Overstapportaal zijn geweest, vier automatisch gegenereerde herinneringen voordat een termijn verloopt. Dit heeft tot voordeel dat ook als een erfpachter (tijdelijk) op een ander fysiek adres verblijft hij of zij toch kennis kan nemen van de herinnering(en). Vanuit klantperspectief is het ook gebruikelijk om klanten te benaderen op de wijze waarop zij zelf

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2023 Pagina 2 van 4

contact hebben gezocht. Indien de aanvraag digitaal is gedaan, zoekt de gemeente ook digitaal contact met de erfpachter. Indien de aanvraag per post in ingediend, zoekt de gemeente contact per post. Ten tweede ga ik in op het informeren van alle (potentiële) Spijtoptanten die nog niet eerder contact hebben gezocht met de gemeente. Vrijwel alle Spijtoptanten hebben een persoonlijke brief ontvangen waarin zij zijn geïnformeerd over de vaststelling van de Spijtoptantenregeling. De Spijtoptantenregeling is ook breder gepubliceerd dan gebruikelijk, onder andere via een advertentie in een lokaal huis-aan-huisblad en het Parool. De gemeente is daarnaast voornemens om alle Spijtoptanten die op dat moment nog geen aanvraag hebben ingediend in juni 2023 een herinnering toe te sturen, zodat zij ruim voor 1 augustus 2023 nogmaals op de Spijtoptantenregeling zijn geattendeerd. Het versturen van aangetekende brieven is daarbij zowel vanuit overheidshandelen, als vanuit een privaatrechtelijke partij, niet gebruikelijk in het Nederlandse post en e-mail-verkeer. Dit kan door erfpachters als dwingend worden ervaren, terwijl overstappen naar eeuwigdurende erfpacht juist gebaseerd is op het principe van vrijwilligheid.

In de praktijk blijkt overigens ook dat bij het versturen van aangetekende brieven in het kader van de canonherziening einde tijdvak deze aangetekende brieven vaak geweigerd worden door erfpachters. Concluderend worden erfpachters meerdere malen geattendeerd op het verlopen van fatale termijnen. Het in de regel versturen van automatisch gegenereerde herinneringen in het proces zorgt ervoor dat het behandelproces efficiënt en zorgvuldig verloopt. Het versturen van aangetekende brieven zou tot gevolg hebben dat aan het behandelproces meerdere bewerkelijke en foutgevoelige handmatige handelingen worden toegevoegd. Naar mening van het college is het versturen van aangetekende brieven bij verlopen van fatale termijnen dus, mede gelet op de extra kosten van naar schatting € 2.500.000,- (personeelskosten en de kosten voor het aangetekend versturen van circa 110.000 brieven voor het verlopen van een fatale termijn) die dit met zich mee zou brengen, niet wenselijk. 2. Het verzoek om: a. de redactie van de artikelen 3 en 4 van de spijtoptantenregeling zodanig te wijzigen, zodat de erfpachter hier gebruik van kan maken, ongeacht de persoon van de eigenaar, waarbij de bepaling dat de erfpachter om gebruik te kunnen maken van de spijtoptantenregeling vóór 8 januari 2020 eigenaar moest zijn, komt te vervallen én b. om de coulanceregeling ook van toepassing te verklaren op spijtoptanten.

Ter volledigheid wijs u ik er graag op dat een soortgelijk verzoek als genoemd onder a. in de vorm van een motie onder nummer 290 eerder werd ingediend en verworpen tijdens de vergadering van de gemeenteraad van 13 juli 2022 met dien verstande dat de overwegingen die tot dat verzoek leiden van elkaar verschillen. Het overstapaanbod is een vrijblijvend, persoonlijk (verbintenisrechtelijk) aanbod aan de erfpachter om de goederenrechtelijke toestand van het registergoed (het erfpachtrecht) te wijzigen. De grondslag hiervoor is het gemeentelijk overstapbeleid. Uit de erfpachtvoorwaarden

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2023 Pagina 3 van 4

(akte en Algemene Bepalingen) volgt geen enkele goederenrechtelijke verplichting voor de gemeente om dit overstapaanbod te doen. Dit geldt ook voor het aanbod dat de gemeente doet aan Spijtoptanten. Vanuit juridisch oogpunt was er geen reden (verplichting) om te besluiten tot een Spijtoptantenregeling. Het college besloot om mede in het licht van de diverse verzoeken om een pardonregeling en vooral ook om erfpachters zekerheid en duidelijkheid te bieden, alle erfpachters die tot 8 januari 2020 volgens de Overstapregeling een overstapaanvraag konden indienen, maar dat niet hebben gedaan (‘Spijtoptanten’) uit coulance alsnog gedurende zes maanden eenmalig in de gelegenheid te stellen om een overstapaanvraag in te dienen onder de voorwaarden zoals die tot 8 januari 2020 golden. De Spijtoptantenregeling is daarmee een nadere uitwerking van het verzoek van de ACM van 16 september 2021, het collegebesluit van 9 november 2021 en het coalitieakkoord van mei 2022, waarin spijtoptanten nadrukkelijk werden omschreven als erfpachters die vóór 8 januari 2020 een overstapaanvraag hadden kunnen indienen, maar dit niet hebben gedaan. Dit uitgangspunt is, nadat van medio juni t/m september 2022 een inspraaktraject over de Spijtoptantenregeling heeft plaatsgevonden, heroverwogen en gehandhaafd.

De groep spijtoptanten onderscheidt zich van erfpachters die de woning/het erfpachtrecht geleverd hebben gekregen vanaf 8 januari 2020. Erfpachters die de woning/het erfpachtrecht geleverd hebben gekregen vanaf 8 januari 2020 konden geen overstapaanvraag indienen vóór 8 januari 2020, zij waren toen immers geen eigenaar van het erfpachtrecht dus zij voldeden niet aan de voorwaarden uit de Overstapregeling. Erfpachters kunnen een overstapaanvraag indienen vanaf de datum waarop zij eigenaar worden van de woning/het erfpachtrecht. De datum van indienen van de overstapaanvraag dient vervolgens als peildatum voor de berekening van de overstapkosten. Van een schending van het gelijkheidsbeginsel is dan ook geen sprake, er is immers geen sprake van gelijke gevallen. Erfpachters die vanaf 8 januari 2020 een woning/erfpachtrecht kochten, wisten bovendien bij de aankoop dat zij een erfpachtrecht kochten waarvoor geen overstapaanvraag was ingediend vóór 8 januari 2020. Het college stelt alle erfpachters die niet onder de reikwijdte van de Spijtoptantenregeling vallen, waaronder erfpachters die het erfpachtrecht vanaf 8 januari 2020 geleverd hebben gekregen, 10% extra overstappremie in het vooruitzicht. Per 8 januari 2020 was deze 10% extra overstappremie komen te vervallen.

Naar aanleiding van het coalitieakkoord blijft de overstappremie, met terugwerkende kracht vanaf 8 januari 2020, staan op 35% in plaats van dat deze zou terugvallen naar 25%. De Overstapregeling is op dit punt in november 2022 dan ook gewijzigd. In verband met het voorgestelde onder b. het volgende. Op grond van de coulanceregeling van 11 november 2019 konden erfpachters die eigenaar waren van een erfpachtrecht met een niet uitsluitende woonbestemming voor 8 januari 2020 een voorlopige aanvraagdatum registreren onder de voorwaarde dat zij binnen 6 maanden een compleet verzoek indienden om een bestemmingswijziging naar een uitsluitende woonbestemming. Ik zie onvoldoende redenen om genoemde regeling met terugwerkende kracht van toepassing te laten zijn.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2023 Pagina 4 van 4

Samenvattend merk ik op dat ik gelet op het voorgaande geen aanleiding zie om de reeds vastgestelde en geïmplementeerde Spijtoptantenregeling te wijzigen. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl